نتانیاهو جایگاه ترامپ را در انتخابات کنگره متزلزل کرده است/ «حماس» شکاف را افزایش داد

به گزارش سرویس بین الملل تابناک، نیوزویک آمریکا در گزارشی نوشته است: «مخالفت بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، با یک طرح ۱۵ ماده‌ای از سوی هیئت صلح دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، برای پایان دادن به جنگ در غزه، شکاف بین منافع متفاوت این دو رهبر را در آستانه انتخابات سرنوشت‌سازی که هر دو در هفته‌های پیش رو با آن مواجه هستند، آشکار می‌سازد.

پس از تصمیم نتانیاهو، وبسایت اکسیوس به نقل از یک مقام ارشد ناشناس آمریکایی گزارش داد که این اقدام را به «نیاز‌های سیاسی» نخست‌وزیر اسرائیل در آستانه انتخابات حساس ۲۷ اکتبر مرتبط دانسته است.

اما در حالی که واکنش کاخ سفید محتاطانه بوده، حمایت داخلی آمریکا از اسرائیل، جنگ جاری آن علیه جنبش فلسطینی حماس و نقش کنونی واشنگتن در خاورمیانه، به ویژه جنگی که ترامپ و نتانیاهو در فوریه علیه ایران آغاز کردند، همچنان به شدت در حال کاهش است.

این وضعیت می‌تواند برای دولت و حزبش در میان گروهی از رأی‌دهندگان که به طور فزاینده‌ای از مسیر وعده انتخاباتی ترامپ مبنی بر ایجاد صلح به جای جنگ و رابطه او با یک متحد دیرینه، در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای ۳ نوامبر، ناامید شده‌اند، ضربه‌ای محسوب شود.

یوسی مکِلبرگ، مشاور ارشد برنامه خاورمیانه و شمال آفریقای مؤسسه چتم هاوس، در گفت‌و‌گو با نیوزویک اظهار داشت: «این موضوع دولت را ضعیف و اساساً بی‌تدبیر نشان می‌دهد، زیرا آنچه اکنون درباره مشکلات سیاسی نتانیاهو می‌دانیم، موضوع جدیدی نیست. پس چرا طرحی را منتشر کنید تا بعداً بگویید: "اوه، حالا ما رد آن را می‌پذیریم، چون زمان حساسی است؟ "»

وی افزود: «وظیفه آمریکا نیست که همیشه به دنبال حمایت از نتانیاهو در انتخابات باشد؛ این کار قطعاً به نفع اسرائیل نیست، اما به نفع آمریکا هم نیست.»

طرح ترامپ چیست؟

ترامپ نخستین بار این طرح را در ۳۰ ژوئیه اعلام کرد و هیئت صلح آن را «یک پیشرفت تاریخی» توصیف نمود که بر اساس آن، حماس سلاح‌های خود را زمین می‌گذارد و نیرو‌های نظامی اسرائیل (IDF) از غزه خارج می‌شوند.

امور حکومتی غزه به «کمیته ملی اداره غزه» منتقل می‌شود؛ یک نهاد انتقالی متشکل از کارشناسان مستقل فلسطینی که در ژانویه و بر اساس طرح صلح به رهبری آمریکا که در اکتبر گذشته توسط اسرائیل و حماس امضا شد، تشکیل گردیده است.

حماس ماه گذشته اعلام کرد که دولت خود را منحل کرده و با واگذاری قدرت و خلع سلاح موافقت کرده است. پس از رد این طرح توسط نتانیاهو، بسیم نعیم، یکی از مقامات ارشد و سخنگوی حماس، گفت که این گروه همچنان «به نقشه راهی که ده روز پیش در قاهره با میانجی‌گران و نمایندگان هیئت صلح به توافق رسیده بود، متعهد است».

نعیم در بیانیه‌ای که در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق) منتشر شد و در اختیار نیوزویک قرار گرفت، اظهار داشت: «پذیرش ما از این نقشه راه، علیرغم همه چالش‌ها، نشان‌دهنده احساس مسئولیت ملی است که توسط جناح‌های مقاومت، به ویژه حماس، با در نظر گرفتن منافع مردم فلسطین، حفظ می‌شود.»

نعیم افزود: «ما انتظار داریم که میانجی‌گران و ضامن آمریکایی، بر نتانیاهو و دولت او فشار آورند تا او را به پایبندی به نقشه راه ملزم کنند و از کارشکنی او در این فرآیند به خاطر ملاحظات سیاسی و انتخاباتی داخلی و ادامه تضعیف ثبات و امنیت منطقه جلوگیری نمایند.»

نتانیاهو در مخالفت با این توافق در روز یکشنبه، اظهار داشت که «نیرو‌های دفاعی اسرائیل تا زمانی که حماس خلع سلاح نشود، هیچ گونه عقب‌نشینی انجام نخواهند داد» که این شامل تحویل سلاح‌های سبک نیز می‌شود. 

او گفت که دولت‌اش در حال گفت‌و‌گو با همتایان آمریکایی خود درباره این موضوع است و آنها «ایده‌هایی دارند که برخی برای ما قابل قبول و برخی غیرقابل قبول است و ما می‌دانیم چگونه در برابر این مسائل ایستادگی کنیم.»

کاخ سفید در پاسخ به درخواست نیوزویک برای اظهارنظر، نیوزویک را به هیئت صلح ارجاع داد که گزیده‌هایی از مصاحبه نیکولای ملادِنوف، مدیرکل هیئت صلح، با شبکه ۱۲ اسرائیل را در اختیار نیوزویک قرار داد.

ملادِنوف گفت: «حماس موافقت کرده است که فوراً تمام عملیات نظامی، تجدید تسلیحات، آموزش و حضور مسلحانه خود را متوقف کند؛ و بر این اساس، ما از اسرائیل خواسته‌ایم که به این فرآیند فرصت دهد.» او افزود: «همانطور که نخست‌وزیر گفت، ما به گفت‌و‌گو‌های خود در این زمینه ادامه می‌دهیم و امیدوارم که این مذاکرات به نتیجه مثبتی برای همه منجر شود.»

ملادِنوف تأکید کرد که فرآیند خلع سلاح نه تنها شامل سلاح‌های سنگین مانند راکت، بلکه «سلاح‌های شخصی» مانند تفنگ‌های کلاشنیکف نیز می‌شود و به آنچه که به نظر او برداشت‌های نادرست از ماهیت طرح در اسرائیل است، اشاره نمود.

ملادِنوف اظهار داشت: «فکر می‌کنم بسیاری در اسرائیل درک نمی‌کنند که آنها معتقدند ما کل این طرح را بر اساس اعتماد بنا کرده‌ایم؛ در حالی که ما چنین نکرده‌ایم و اینطور نیست. ما آن را بر اساس فرآیندی قابل راستی‌آزمایی، قابل بازگشت و قابل توقف در هر مرحله بنا کرده‌ایم و با درکی بسیار روشن از چالش‌های پیش رو طراحی‌اش نموده‌ایم.»

چگونگی تغییر سیاست آمریکا

با این شکست جدید، کاخ سفید ممکن است در متقاعد کردن مخاطبان داخلی نیز با مسیر دشوارتری مواجه شود.

نظرسنجی مرکز تحقیقات پیو که در ژوئیه منتشر شد، نشان داد که دیدگاه‌های نامطلوب نسبت به اسرائیل از ۴۳ درصد در سال ۲۰۲۲ به ۶۲ درصد در سال جاری افزایش یافته است. نظرسنجی قبلی که در مارس منتشر شد، نشان داد که اعتماد به نتانیاهو از ۳۲ درصد در سال گذشته به ۲۷ درصد کاهش یافته است.

در حالی که دموکرات‌ها به طور سنتی نسبت به جمهوری‌خواهان، منتقدتر نسبت به نتانیاهو بوده‌اند، آمار‌های اخیر نشان می‌دهد که جمهوری‌خواهان اکنون دیدگاه‌های متنوع‌تری دارند و ۴۵ درصد از آنها به نوعی به او اعتماد دارند، در حالی که ۴۴ درصد اعتماد کمی یا هیچ اعتمادی ندارند.

حامیان جنبش شاخص ترامپ، «امریکا را دوباره بزرگ کن» (MAGA)، نیز از جمله منتقدان سرسخت بوده‌اند.

در حالی که چهره‌هایی مانند زهران ممدانی، شهردار نیویورک، و عبدالال سعید، کاندیدای سنای میشیگان، نماینده موفقیت موجی ترقی‌خواهانه در حال نقد اسرائیل از جناح چپ حزب دموکرات هستند، حامیان سابق ترامپ مانند تاکر کارلسون، مفسر محافظه‌کار، استیو بنن، استراتژیست جمهوری‌خواه، و مارجوری تیلور گرین، نماینده سابق جورجیا، از جمله کسانی هستند که از جناح راست، دولت را به خاطر سیاست‌هایش در خاورمیانه مورد حمله قرار می‌دهند.

مکلبرگ گفت: «ما نظرسنجی‌های متعدد را می‌بینیم که کاهش حمایت از اسرائیل و افزایش حمایت از فلسطینیان را نشان می‌دهند. شاید گاهی اوقات روشی که مردم سوالات را مطرح می‌کنند و در نتیجه به آنها پاسخ می‌دهند، بیش از حد ساده‌سازی شده باشد، اما این روند وجود دارد.»

او افزود: «و بله، وقتی [ترامپ]هم از سوی جناح MAGA و هم از سوی ترقی‌خواهان مورد حمله قرار می‌گیرد، ممکن است این موضوع هزینه‌هایی در پای صندوق‌های رأی داشته باشد.»

پیش از این، نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد که میزان محبوبیت ترامپ پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای از هر رئیس‌جمهور دوره معاصر پایین‌تر است و نامزد‌های جمهوری‌خواه در برخی رقابت‌هایی که قبلاً تصور می‌رفت پیروزی آسانی برای راست باشد، از رقبای دموکرات خود عقب‌تر هستند؛ و اگرچه اسرائیل به دور از تنها موضوع مطرح در انتخابات است، اما حضور نتانیاهو پررنگ است، زیرا او با شکاف‌هایی در چشم‌انداز خود برای تمدید دوره نخست‌وزیری به عنوان طولانی‌ترین نخست‌وزیر اسرائیل دست و پنجه نرم می‌کند.

شالوم لیپنر، همکار ارشد غیرمقیم در ابتکار امنیت خاورمیانه اسکاوکرافت در آتلانتیک شورا که به چندین نخست‌وزیر اسرائیل مشاوره داده است، به نیوزویک گفت: «نگرانی‌های نتانیاهو در مورد چارچوب هیئت صلح در غزه - مشابه نگرانی‌های او در مورد سایر جبهه‌های داغ منطقه - عمدتاً ناشی از ترس از این است که توانایی مستقل اسرائیل برای مقابله با تهدیدات امنیت ملی‌اش، محدود و به نیرو‌های خارجی کم‌تعهدتر واگذار شود.»

لیپنر افزود: «این آسیب‌پذیری، به ویژه در زمانی که او برای انتخاب مجدد خود با نبردی دشوار روبروست، سایه بسیار منفی بر وعده‌های محقق‌نشده‌اش مبنی بر پیروزی بر دشمنان اسرائیل می‌اندازد.»

این وضعیت ترامپ را نیز در موقعیت دشواری قرار می‌دهد، زیرا او همزمان به دنبال یافتن راه‌حلی برای جنگ جاری با ایران است و در عین حال از کسب یک پیروزی احتمالی در غزه محروم می‌شود. لیپنر استدلال کرد که با توجه به عدم مشاهده نشانه‌ای از پیشرفت، این دو مرد ممکن است در نهایت خود را در مسیر برخوردی اجتناب‌ناپذیر بیابند.

لیپنر اظهار داشت: «ترامپ که اکنون با درخواست نتانیاهو مبنی بر عدم خروج اسرائیل از غزه تا زمانی که حماس به طور کامل خلع سلاح نشود، موافقت کرده، خود را در برابر سرنوشت مشکوک تکیه بر حسن نیت یک گروه تروریستی برای پیشبرد توافق می‌بیند. این مخمصه، زمینه را برای رویارویی تقریباً اجتناب‌ناپذیر بین آمریکا و اسرائیل فراهم می‌کند، زمانی که ترامپ برای وادار کردن نتانیاهو به تسهیل پیشرفت یک فرآیند متوقف شده، بازگردد.»