آنچه باید از توپ جام جهانی ۲۰۲۶ بدانیم؛ ورود هوش مصنوعی به زمین فوتبال با «سه موج»

فیفا جام جهانی ۲۰۲۶ را نه‌تنها بزرگ‌ترین دوره تاریخ این رقابت‌ها، بلکه یکی از فناورانه‌ترین جام‌های جهانی نیز می‌داند؛ تورنمنتی که در آن هوش مصنوعی نه روی نیمکت، بلکه در دل توپ مسابقه حضور خواهد داشت. 

به گزارش سرویس ورزشی تابناک، دیگر چیزی به شروع جام جهانی باقی نمانده است؛ ۷ روز مانده به آغاز جام جهانی ۲۰۲۶ کانادا، مکزیک و ایالات متحده آمریکا. اولین جام جهانی ۴۸ تیمی و اولین تورنمنت فیفا که با سه میزبان برگزار می‌شود. این جام البته با اولین‌های دیگری هم همراه خواهد بود که از جمله آن برخی قوانین داوری و البته استفاده از فناوری‌های به روز است.

توپ رسمی جام جهانی ۲۰۲۶ با نام «تریوندا» (TRIONDA) فقط یک توپ فوتبال نیست؛ بلکه یکی از پیشرفته‌ترین ابزارهای فناورانه‌ای است که تاکنون وارد بزرگ‌ترین رویداد فوتبالی جهان شده است. این توپ که توسط فیفا و آدیداس رونمایی شده، قرار است در تمامی مسابقات جام جهانی ۲۰۲۶ در کشورهای آمریکا، کانادا و مکزیک مورد استفاده قرار بگیرد. 

«تریوندا» یعنی چه؟

معرفی تریوندا را ابتدا با نام این توپ آغاز کنیم؛ نامی ساخته شده از ترکیب دو واژه «تری» به معنای سه و «اوندا» به معنای موج در زبان اسپانیایی است که اشاره‌ای مستقیم به سه کشور میزبان جام جهانی ۲۰۲۶ دارد. طراحی توپ نیز با رنگ‌های قرمز، سبز و آبی، رنگ‌های اصلی سه کشور میزبان را در خود جای داده است.

هوش مصنوعی در دل توپ جام جهانی

مهم‌ترین ویژگی تریوندا، فناوری «توپ متصل» یا «Connected Ball Technology» است. درون این توپ یک حسگر حرکتی ۵۰۰ هرتزی قرار گرفته که اطلاعات مربوط به هر ضربه، لمس و حرکت توپ را به صورت لحظه‌ای به سیستم داوری ویدئویی (VAR) ارسال می‌کند. 

این فناوری با استفاده از الگوریتم‌های هوش مصنوعی و تحلیل داده‌های لحظه‌ای، به داوران کمک می‌کند تا تصمیم‌های دقیق‌تری درباره آفساید، برخورد توپ به دست بازیکنان و سایر صحنه‌های حساس مسابقه اتخاذ کنند. در واقع، سیستم هوشمند می‌تواند زمان دقیق تماس توپ با پای بازیکن را در کسری از ثانیه مشخص کند؛ موضوعی که در تشخیص آفسایدهای میلی‌متری اهمیت زیادی دارد.

توپی که باید شارژ شود!

شاید عجیب‌ترین نکته درباره تریوندا این باشد که پیش از مسابقات باید شارژ شود. دلیل این موضوع وجود حسگر الکترونیکی داخلی است که برای ارسال داده‌های لحظه‌ای به سیستم‌های داوری نیاز به انرژی دارد. این نخستین بار نیست که فیفا از چنین فناوری‌ای استفاده می‌کند، اما نسخه به‌کار رفته در جام جهانی ۲۰۲۶ نسبت به نمونه‌های قبلی پیشرفته‌تر شده است.

تغییر بزرگ در ساختار توپ

تریوندا تنها از چهار پنل (تکه) اصلی ساخته شده؛ کمترین تعداد پنل در تاریخ توپ‌های جام جهانی. آدیداس معتقد است این طراحی جدید باعث پایداری بیشتر توپ در هوا، کنترل بهتر و پیش‌بینی‌پذیرتر شدن مسیر حرکت آن می‌شود. همچنین شیارهای عمیق و برجستگی‌های سطح توپ برای افزایش دقت ضربات و عملکرد بهتر در شرایط بارانی یا مرطوب طراحی شده‌اند.

فوتبال مدرن یا آزمایشگاه فناوری؟

البته ورود گسترده فناوری به فوتبال همچنان موافقان و مخالفان خود را دارد. برخی کارشناسان معتقدند استفاده از هوش مصنوعی و حسگرهای پیشرفته می‌تواند خطاهای انسانی را به حداقل برساند و عدالت بیشتری در مسابقات ایجاد کند. در مقابل، منتقدان هشدار می‌دهند که فوتبال بیش از حد به فناوری وابسته شده و ممکن است بخشی از هیجان و ناگهانی بودن این ورزش از بین برود.

با این حال، فیفا جام جهانی ۲۰۲۶ را نه‌تنها بزرگ‌ترین دوره تاریخ این رقابت‌ها، بلکه یکی از فناورانه‌ترین جام‌های جهانی نیز می‌داند؛ تورنمنتی که در آن هوش مصنوعی نه روی نیمکت، بلکه در دل توپ مسابقه حضور خواهد داشت.