چگونه موساد افکار ایرانیها را بازی میدهد؟
پیش از این وقتی گفته میشد موساد برای پیشبرد اهداف خود از چهرههای تأثیرگذار فضای مجازی استفاده میکند، با اینفلوئنسرها ارتباط میگیرد، از ظرفیت شبکههای اجتماعی برای انتشار پیامهای هدفمند بهره میبرد یا حتی با کمک هوش مصنوعی هویتهای جعلی و شخصیتهای مجازی میسازد تا بر افکار عمومی اثر بگذارد، برخی این ادعاها را اغراقآمیز یا غیرقابلباور تلقی میکردند، اما اکنون انتشار گزارشی در روزنامه اسرائیلی «اسرائیل هیوم» و اظهارات یک مقام سابق موساد، بخشی از این واقعیت را از زبان خود مسئولان این سازمان آشکار کرده است.
به گزارش تابناک به نقل از فارس؛ اظهارات مقام سابق موساد نشان میدهد راهبردهای جدید این سازمان جاسوسی دیگر تنها بر عملیاتهای امنیتی و میدانی متمرکز نیست، بلکه تسخیر ذهنها، هدایت ادراک عمومی و اثرگذاری بر باورهای جامعه را به یکی از مهمترین عرصههای نبرد خود تبدیل کرده است.
به گفته این مقام سابق موساد، سازمان اطلاعاتی اسرائیل در سال ۲۰۲۱ شاخهای مستقل با عنوان «نفوذ» تأسیس کرد؛ شاخهای که وظیفه آن مطالعه افکار عمومی ایران، شناسایی شکافهای اجتماعی، طراحی عملیات رسانهای و اثرگذاری بر فضای ذهنی جامعه ایران بود.
این مقام سابق موساد در گفتوگو با اسرائیل هیوم میگوید: «در گذشته، موساد بیشتر به دنبال آن بود که چیزی منفجر شود یا کسی کشته شود، اما امروز عملیاتهایی که بتواند یک فرد یا یک ساختار را از طریق تأثیرگذاری اجتماعی از صحنه خارج کند، بسیار ارزانتر و مؤثرتر از عملیات ترور است.»
این جمله را میتوان مهمترین اعتراف مطرحشده در گزارش دانست؛ اعترافی که نشان میدهد بخشی از راهبرد جدید موساد بر جایگزینی جنگ شناختی به جای عملیاتهای پرهزینه امنیتی و نظامی استوار شده است.
از میدان نبرد تا تلفن همراه مردم
بر اساس این گزارش، موساد در سالهای اخیر تلاش کرده است ابزارهای متنوعی برای اثرگذاری بر افکار عمومی ایرانیان ایجاد کند.
در بخشی از این گزارش از آنچه «ماشین سمپاشی» موساد در شبکههای اجتماعی نامیده شده، سخن گفته میشود؛ شبکهای متشکل از حسابهای کاربری، کانالهای رسانهای و ابزارهای انتشار محتوا که هدف آن تأثیرگذاری بر فضای روانی جامعه ایران عنوان شده است.
مقام سابق موساد میگوید این ساختار با هدف گسترش پیامهایی فعالیت میکند که بتوانند شکاف میان جامعه و حاکمیت را عمیقتر کنند و تصویر اقتدار نهادهای رسمی را تضعیف سازند.
در این روایت، شبکههای اجتماعی دیگر صرفاً بستری برای ارتباطات روزمره نیستند؛ بلکه به میدان نبردی تبدیل شدهاند که در آن روایتها، ادراکات و احساسات عمومی هدف قرار میگیرند.
رسانه؛ سلاح جدید جنگ اطلاعاتی
گزارش اسرائیل هیوم بیانگر این است که موساد رسانه را نه یک ابزار جانبی، بلکه بخشی از عملیات اطلاعاتی خود میداند.
مسئول سابق شاخه نفوذ موساد در این مصاحبه توضیح میدهد که برخی اطلاعات بهدستآمده توسط این سازمان، به جای استفاده در عملیاتهای سنتی، از طریق رسانهها، شبکههای اجتماعی و کانالهای افشاگر منتشر شدهاند تا بر افکار عمومی داخل ایران اثر بگذارند.
او حتی تصریح میکند که احتمال دارد بخشی از گزارشهایی که در سالهای اخیر درباره برخی چهرههای اقتصادی و سیاسی ایران منتشر شدهاند، ریشه در اطلاعاتی داشته باشند که از سوی موساد به جریان رسانهای تزریق شده است. اظهاراتی که نشان میدهد که از نگاه سرویسهای اطلاعاتی مدرن، رسانه تنها ناقل خبر نیست، بلکه میتواند به بخشی از زنجیره عملیات اطلاعاتی تبدیل شود.
اینفلوئنسرها و هویتهای مصنوعی
یکی دیگر از بخشهای قابل توجه گزارش، اشاره به استفاده از چهرههای تأثیرگذار فضای مجازی است. بر اساس اظهارات مطرحشده در این گزارش، موساد تلاش کرده با افراد اثرگذار در فضای آنلاین ارتباط برقرار کند و از ظرفیت آنها برای انتشار پیامهای مورد نظر خود بهره بگیرد.
در مواردی نیز به گفته این مقام سابق، از فناوری هوش مصنوعی برای تولید شخصیتهای مجازی و هویتهای غیرواقعی استفاده شده است؛ حسابهایی که میتوانند در فضای مجازی نقش کاربران واقعی را ایفا کرده و در شکلدهی به افکار عمومی مشارکت کنند.
این مسئله نشان میدهد که جنگ شناختی امروز تنها به رسانههای سنتی محدود نیست و از فناوریهای نوین برای تولید، توزیع و تقویت روایتها بهره میگیرد.
هدف عملیات روانی
یکی از نکات مهم این مصاحبه، توضیح درباره هدف انتشار برخی تصاویر و اخبار در جریان درگیریهای اخیر است.
مقام سابق موساد تاکید می کند که انتشار تصاویر عوامل این سازمان در داخل ایران، نه برای تبلیغات داخلی اسرائیل، بلکه برای تأثیرگذاری بر افکار عمومی ایران انجام شده است. به گفته او، هدف این بود که تصویر «قدرت مطلق و نفوذناپذیری» نهادهای امنیتی ایران در ذهن بخشی از جامعه تضعیف شود و آنچه او «دیوار ترس» مینامد، آسیب ببیند.
جنگی که در موبایل شما جریان دارد
شاید مهمترین پیام گزارش اسرائیل هیوم همین باشد که میدان نبرد آینده، بیش از آنکه در آسمان و زمین شکل بگیرد، در ذهن انسانها جریان خواهد داشت.
در این جنگ، سلاحها الزاماً موشک و بمب نیستند؛ بلکه خبر، تصویر، روایت، شایعه، هشتگ، اینفلوئنسر، حساب کاربری ناشناس و حتی یک ویدئوی چندثانیهای میتوانند نقش یک ابزار عملیاتی را ایفا کنند.
اعتراف مقام سابق موساد به تشکیل یک شاخه تخصصی برای نفوذ و اثرگذاری بر افکار عمومی ایران نشان میدهد که از نگاه دشمن، افکار عمومی نه صرفاً یک مخاطب، بلکه یکی از مهمترین میدانهای نبرد است.
یک کارشناس مسائل امنیتی با اشاره به این اقدام موساد می گوید که سواد رسانهای، توانایی تشخیص عملیات روانی و افزایش آگاهی عمومی دیگر صرفاً یک ضرورت فرهنگی نیست؛ بلکه بخشی از الزامات امنیت ملی در عصر جنگهای شناختی محسوب میشود.
متاسفانه رسانه ها در بالا بردن سطح اگاهی و مصونیت بخشی از ترفندهای روحی و روانی دشمن در افکار عامه مردم همواره کوتاهی داشته و دارد ،