معرفی برترین واحد‌های توسعه تحقیقات بالینی؛ بیمارستان خط مقدم پژوهش

به گزارش تابناک به نقل از مهر، واحد‌های توسعه تحقیقات بالینی با هدف کمک به اساتید، پژوهشگران و فراگیران علوم بالینی در بیمارستان‌ها راه اندازی شده و نقش محوری آنها، ارائه خدمات پژوهشی، دسترسی مشاوره‌ای جهت ارتقاء پژوهش و فناوری‌های بالینی است.

مرکز توسعه، هماهنگی و ارزیابی تحقیقات معاونت تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت فعالیت این واحد‌ها را براساس شاخص‌های دروندادی و بروندادی ارزشیابی می‌کند. شاخص‌های بروندادی شامل فعالیت و اقدامات نوآورانه، ثبت اختراع، انتشار مقالات، مقالات ارائه شده در همایش ها، طرح ها/ پایان نامه ها، ظرفیت سازی، برگزاری کارگاه‌های مرتبط با پژوهش و شاخص‌های دروندادی شامل مشاوران و پژوهشیاران واحد، ساختار فیزیکی، بانک داده پژوهشی و وب سایت اختصاصی است.

اهداف اختصاصی این ارزشیابی شامل جمع آوری داده‌های مستدل درخصوص فعالیت‌های واحد‌های توسعه تحقیقات بالینی، تعیین رتبه واحدها، تعیین روند عملکرد واحد‌ها در عرصه‌های مورد بررسی و بازخورد به ذینفعان، شناسایی عوامل مؤثر بر موفقیت واحد‌ها در تسهیل امر پژوهش و ارائه خدمات پژوهشی و بررسی چالش‌ها و موانع پیش روی پژوهشگران و اعضای هیات علمی از انجام تحقیقات علوم بالینی است.

در ارزشیابی سال ۱۴۰۴ واحد‌هایی که سال راه اندازی آنها در سال ۱۴۰۲ و قبل از آن بود مشمول ارزشیابی بودند که براین اساس تعداد ۹۵ واحد در فهرست قرار گرفتند و با لغو موافقت دو واحد ۹۳ از مجموع ۱۱۸ واحد مورد ارزشیابی قرار گرفت که به عبارتی ۷۹ درصد واحد‌های توسعه تحقیقات بالینی موجود از ۴۳ دانشگاه علوم پزشکی در این فرآیند مشارکت داشته‌اند.

با توجه به اهداف ارزشیابی عملکرد واحد‌های توسعه تحقیقات بالینی، براساس داده‌های حاصله از ۱۰۳ واحد دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور عملکرد واحد‌ها در دو محور «دستاورد ها» و «ظرفیت سازی» رتبه بندی شدند. واحد توسعه تحقیقات بالینی بیمارستان نمازی شیراز از دانشگاه‌های علوم پزشکی تیپ یک، بیمارستان بقیه الله از دانشگاه‌های علوم پزشکی تیپ دو و بیمارستان ولیعصر فسا از دانشگاه‌های علوم پزشکی تیپ سه، رتبه اول را کسب کرده‌اند.

نتایج اجمالی ارزشیابی واحد‌های توسعه بالینی در دانشگاه‌های علوم پزشکی تیپ یک نشان می‌دهد تعداد ۳۸ واحد در ۱۰ دانشگاه تیپ یک مورد ارزشیابی قرار گرفتند که برترین رتبه به تفکیک بیمارستان مربوط به بیمارستان نمازی شیراز است. همچنین برترین رتبه دانشگاه علوم پزشکی تیپ یک بر اساس جمع جبری دستاورد تمامی واحد‌ها به دانشگاه علوم پزشکی تبریز با ۹ واحد تعلق دارد.

نتایج اجمالی ارزشیابی واحد‌های توسعه بالینی در دانشگاه‌های علوم پزشکی تیپ دو نیز نشان می‌دهد تعداد ۴۹ واحد در ۲۱ دانشگاه تیپ دو مورد ارزشیابی قرار گرفتند که برترین رتبه به تفکیک بیمارستان مربوط به بیمارستان بقیه الله است. برترین رتبه دانشگاهی نیز متعلق به دانشگاه علوم پزشکی البرز با تعداد ۶ واحد است.

براساس نتایج اجمالی ارزشیابی واحد‌های توسعه بالینی در دانشگاه‌های علوم پزشکی تیپ سه، تعداد ۱۶ واحد در ۱۲ دانشگاه تیپ سه، برترین رتبه واحد‌های توسعه بالینی به تفکیک مربوط به بیمارستان ولیعصر دانشگاه علوم پزشکی فسا است و برترین رتبه دانشگاه تیپ سه در مجموع به دانشگاه علوم پزشکی فسا با یک واحد اختصاص دارد.

نتایج اجمالی ارزشیابی واحد‌های توسعه بالینی در دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور بر اساس امتیاز تطبیق یافته از تعداد ۱۰۳ واحد توسعه تحقیقات بالینی مشمول ارزشیابی، تعداد ۸۰ واحد از ۳۶ دانشگاه علوم پزشکی در سراسر کشور در این رتبه بندی بدون دخالت تیپ بندی دانشگاه‌ها وارد شدند و مابقی به منظور حذف اثر مخدوش کنندگی، به دلیل داشتن تعداد کمتر از ۳۰ نفر عضو هیات علمی از این رتبه بندی حذف شده‌اند.

مجموع امتیاز دستاورد‌های هر واحد به تعداد هیات علمی همان بیمارستان تطبیق داده شد و نتایج ارزشیابی واحد‌ها به تفکیک بیمارستان/ دانشگاه ارائه شد. به این ترتیب برترین رتبه واحد در این رویکرد بیمارستان شهید اکبرآبادی وابسته به دانشگاه علوم پزشکی ایران است.

رئوس فعالیت‌های کمی واحد‌های توسعه تحقیقات بالینی در سال ۱۴۰۴ بر اساس شاخص‌های عملکردی نشان می‌دهد: ۹۴۳ مورد برگزاری کارگاه توانمندسازی، ۱۷۲۹ مورد انتشار مقالات، ۲۵۰ مورد مقالات همایش ها، ۵ مورد بانک داده، ۳۳ مورد ثبت اختراع انجام شده است.

فعالیت‌های کیفی واحد‌های توسعه تحقیقات بالینی در سال ۱۴۰۴ شامل موارد زیر است:

افزایش دسترسی اساتید، دانشجویان و محققین به خدمات و تسهیلات توانمندسازی پژوهشی با استفاده از برنامه‌های مجازی و توسعه خدمات مشاوره‌ای و ایجاد تسه

یلات لازم در ارائه مشاوره‌ها به صورت مجازی

آموزش و توانمندسازی اساتید بالینی و محققین و دانشجویان با نرم افزار‌های مجازی ارتباطی و. به منظور به حداقل رساندن مراجعه حضوری

آموزش محققین در طراحی الکترونیکی پرسشنامه طرح تحقیقاتی به منظور به حداقل رساندن تهیه و توزیع پرسشنامه‌های کاغذی و همچنین به حداقل رساندن مصاحبه تحقیقاتی حضوری

توسعه فعالیت‌های واحد اخلاق پزشکی در بیمارستان‌ها و بهره مندی از تجارب اساتید اخلاق پزشکی به منظور پیگیری رعایت اخلاق پژوهشی پزشکی

تهیه و تدوین فایل‌های آموزشی الکترونیکی به منظور تسهیل ثبت طرح‌های پژوهشی بالینی IRCT

برگزاری جلسات متعدد شورای پژوهشی و بررسی و تایید/ تصویب طرح‌ها و پایان نامه‌های مقاطع مختلف تحصیلی در بیمارستان

بارگذاری محتوا‌های آموزشی متعدد در راستای اجرای پژوهش