ورود خودروساز چینی به قلب تولید اروپا؛ فصلی نوین در صنعت خودرو

به گزارش تابناک؛ گروه خودروسازی استلانتیس، یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های خودروسازی جهان، اعلام کرده است که کارخانه خود در شهر ساراگوسای اسپانیا را در اختیار شرکت چینی لیپ‌موتور قرار می‌دهد تا دو طرف به‌صورت مشترک خودروهای برقی تولید کنند. این نخستین‌بار است که یک خودروساز بزرگ غربی، خطوط تولید اروپایی خود را در اختیار یک برند چینی قرار می‌دهد؛ اقدامی که فراتر از یک همکاری ساده صنعتی ارزیابی می‌شود.

در حدود چهار دهه گذشته، ساختار تولید جهانی بر این اساس شکل گرفته بود که شرکت‌های غربی مالک برند، فناوری و استانداردها باشند و چین نقش تأمین‌کننده نیروی کار، زمین و ظرفیت تولید را ایفا کند. در این مدل، چین اگرچه بازیگری مهم بود، اما بیشتر به‌عنوان «کارخانه جهان» شناخته می‌شد، نه مرکز تصمیم‌گیری و مدیریت صنعت جهانی.

اما همکاری استلانتیس و لیپ‌موتور نشان می‌دهد این معادله به‌تدریج در حال تغییر است. این تحول نتیجه همزمان دو روند مهم است: انقلاب فناوری خودروهای برقی و بحران در صنایع سنتی خودروسازی اروپا.
برقی‌سازی خودروها باعث شده برتری تاریخی خودروسازان اروپایی در فناوری موتورهای احتراق داخلی به‌تدریج تضعیف شود. در مقابل، چین طی سال‌های اخیر زنجیره تأمین گسترده و رقابتی برای تولید خودروهای برقی ایجاد کرده و جایگاه خود را در این صنعت تقویت کرده است.

از سوی دیگر، کارخانه ساراگوسا با کاهش شدید تولید مواجه شده است. تولید سالانه این کارخانه از حدود 470 هزار دستگاه در سال 2019 به 304 هزار دستگاه در سال 2023 کاهش یافته؛ مسئله‌ای که هزینه تولید را افزایش داده و فشار اقتصادی بر شرکت را بیشتر کرده است.

در چنین شرایطی، همکاری با لیپ‌موتور بیش از آنکه یک انتخاب جسورانه باشد، اقدامی برای حفظ رقابت‌پذیری و بقا در بازار تلقی می‌شود. با این حال، این تصمیم حامل پیامی مهم نیز هست: در حالی که اتحادیه اروپا در حال اعمال محدودیت‌های تجاری علیه خودروهای برقی چینی است، برخی شرکت‌های بزرگ اروپایی مسیر همکاری و مشارکت با چین را انتخاب کرده‌اند.

این وضعیت، شکاف میان سیاست و اقتصاد را آشکار می‌کند؛ جایی که دولت‌ها به سمت محدودسازی روابط حرکت می‌کنند، اما صنایع به دنبال حفظ همکاری و اتصال زنجیره‌های تولید جهانی هستند.

کارشناسان معتقدند تحولات کنونی نشان‌دهنده بازنویسی قواعد جهانی‌شدن است. نظم قدیمی که در آن غرب مرکز فناوری و تصمیم‌گیری بود و چین صرفاً نقش تولیدکننده را ایفا می‌کرد، به‌تدریج در حال تغییر است.

در این ساختار جدید، مزیت‌های فناوری میان چند قطب تقسیم می‌شود، رقابت برندها جهانی‌تر شده و سرمایه، فناوری و زنجیره‌های تأمین شکل متنوع‌تر و منطقه‌ای‌تری پیدا می‌کنند.

چین نیز تلاش می‌کند این مرحله را تنها با تکیه بر صادرات ارزان پشت سر نگذارد. سرمایه‌گذاری محلی، همکاری صنعتی و ایجاد اشتغال در کشورهای دیگر بخشی از راهبرد جدید پکن برای تثبیت حضور جهانی شرکت‌های چینی است.

با این حال، تحلیلگران تأکید دارند موفقیت نهایی خودروسازان چینی در اروپا تنها به ورود به کارخانه‌های اروپایی وابسته نیست؛ بلکه به توانایی آن‌ها در جلب اعتماد مصرف‌کنندگان اروپایی بستگی دارد. کیفیت، شناخت فرهنگی، خدمات و اعتبار برند، عوامل تعیین‌کننده در این رقابت خواهند بود.

همچنین مقررات اتحادیه اروپا و پیچیدگی روابط سیاسی میان چین و اروپا می‌تواند بر آینده این همکاری‌ها تأثیرگذار باشد. هرچند مشارکت‌های فعلی روند توسعه خودروهای برقی در اروپا را سرعت می‌بخشد، اما همزمان زمینه انتقال فناوری و تغییر توازن صنعتی را نیز فراهم می‌کند.

با نگاهی بلندمدت، بسیاری معتقدند هر تحول بزرگ در فناوری انرژی و حمل‌ونقل، همواره باعث تغییر در موازنه قدرت صنعتی جهان شده است. موتور بخار، انقلاب صنعتی بریتانیا را شکل داد و موتورهای احتراق داخلی باعث قدرت‌گیری آمریکا، آلمان و ژاپن شدند. اکنون نیز انقلاب خودروهای برقی فرصتی تاریخی برای چین ایجاد کرده تا نقش پررنگ‌تری در ساختار صنعت جهانی ایفا کند.

با این حال، آینده این مسیر به توانایی چین در ایجاد مزیت رقابتی پایدار، نوآوری مستمر، کیفیت بالا و جلب اعتماد جهانی وابسته خواهد بود؛ موضوعی که فراتر از فناوری، به نحوه تعامل اقتصادی و فرهنگی با جهان مربوط می‌شود.

در این میان، کارخانه ساراگوسا شاید در آینده تنها به‌عنوان یکی از نشانه‌های آغاز این تغییر بزرگ در نظم صنعتی جهان شناخته شود.