لاریجانی: لازم نیست حتماً با آمریکا مذاکره کنیم

به گزارش تابناک، محمدجواد لاریجانی، کارشناس مسائل سیاسی در گفت‌وگویی، در رابطه با سیاست‌های آمریکا در قبال ایران، گفت: میانجیگری برای ختم مخاصمه امری معقول است، زیرا به هر حال ما یک پیروزی عظیم نظامی داشتیم. جنگی رخ داد؛ آنها تهاجمی کردند و ما دفاع کردیم و به آنها ضربه زدیم.وی افزود: اکنون آنها برای ایجاد این جنگ آمده‌اند، در حالی که درمانده هستند. ختم جنگ نیازمند یک عنصر سیاسی است، یعنی وضعیت به گونه‌ای است که عامل دیگری می‌تواند این مسئله را شکل دهد.این کارشناس مسائل سیاسی عنوان کرد: لازم نیست حتماً با آمریکا مذاکره کنیم؛ می‌شد فرمول ختم جنگ را تنظیم کرد. اکنون من فقط برای شما به عنوان یک طرح اولیه و غیرقطعی (سیاه‌قلم) می‌گویم که طرف مثلاً آمریکایی باشد و ادعایی بکند و بگوید «من با این شرایط، مایلم از این زمان به بعد جنگ را ختم کنم»؛ اما افزودن حرف اضافه و پاراگراف آخر بی‌فایده است.

لاریجانی در ادامه گفت: ما هم دقیقاً می‌توانیم هر آنچه را که باید بگوییم، به زبان بیاوریم؛ هر اندازه که حرف داریم، می‌توانیم بزنیم. می‌توانیم بگوییم: «اصلاً مذاکرات اتمی به تو ربطی نداشت؛ تو چه کاره بودی که ما بخواهیم درباره داشتن بمب و غیره بحث کنیم؟ باید حتماً خسارت و غرامت بدهی. تنگه هرمز هم به تو ربطی ندارد؛ ما آن را اداره می‌کنیم و خوب هم اداره می‌کنیم.»وی ادامه داد: این مسائل و آن پاراگراف آخر را به گونه‌ای می‌توان با میانجیگری معقول حل کرد که هیچ امتیازی به طرف مقابل داده نشود. طرف مقابل در پایان مجبور به پذیرش می‌شود، یعنی چه شما کاری بکنید چه نکنید، او ناچار به قبول است.

این کارشناس مسائل سیاسی تصریح کرد: من به این نوع میانجیگری معتقد هستم. دولت پاکستان دولتی محترم است و برای این کار مناسب است؛ دولت روسیه نیز اگر وارد عمل شود، خوب است. پس اشتباه نکنیم؛ ما به دنبال میانجی نیستیم که بعداً بنشینیم و درباره پایان مخاصمه مذاکره کنیم، بلکه می‌خواهیم بگوییم «آفرین، دقیقاً همین است».لاریجانی گفت: این یک تکنیک برای میانجیگری به منظور ختم مخاصمه است. در حال حاضر دو دیدگاه وجود دارد؛ برخی معتقدند... البته ممکن است دیدگاه دیگری هم باشد، اما این دو دیدگاه به نظر من بسیار برجسته هستند.

لاریجانی در ادامه گفت‌وگو، بیان کرد: البته احتمال این دیدگاه درست است، اما طرف مقابل ما نیست که ما به عنوان یک عنصر منفعل ایستاده باشیم. اصلاً این جنگ چرا به اینجا رسید؟ من می‌خواهم بگویم یک نکته کلیدی اینجاست. این همان استراتژی بود که امام شهید ما مشخص فرمودند؛ ایشان فرمودند: «این جنگ اگر تهاجم شروع شود، منطقه خواهد بود». «منطقه» کلیدواژه است. حالا من کار دیگری ندارم. تفسیر شما؛ خوشبختانه صداوسیما مباحث خیلی خوبی را مطرح می‌کند. اینها از همین قسمت با بزرگ‌ترین شکست روبه‌رو شده‌اند. بحث «منطقه» را هم مطرح کرد، بحث حضور پایگاه در منطقه را مطرح کرد.وی ادامه داد: ببینید، نهایتاً باید بگویم آن دسته از دوستانی که طرفدار نکته دوم هستند، اول بگویم آنها معتقدند اگر شما در جنگ پیروز شدید، این مثل بادکنک است؛ فکر نکنید باز هم پیروز می‌شوید. نه، باز هم پیروز می‌شوید. این بادکنک می‌ترکد. ناپلئون اشتباه کرد، همه آنهایی که در جنگ‌ها موفقیت اول داشتند... خب این در مورد ما یعنی ما که به جایی حمله نکرده بودیم؛ ما در دفاع از خودمان مصمم هستیم. دوم اینکه ما دنبال جنگ‌هایی نبودیم که بخواهیم فتح کنیم؛ فتح اول، فتح دوم، فتح سوم ما را مغرور کند. این مدل برای ما نیست. پس ما در مقاومت‌مان دستاورد داشتیم. دستاورد ما در این جنگ سوم از دستاورد ما در جنگ دوم بیشتر است، چون فهمیدیم کجاها نقطه ضعف ماست و کجاها نقطه ضعف دشمن هم هست. همان کار را کردیم.

این کارشناس مسائل سیاسی تصریح کرد: ما یک مقاومت ایستا نداریم که چیزی را همین‌جا انبار کرده باشیم؛ ما پویایی داریم. اینکه آمریکا بیاید بگوید «خیلی خوب، من رفتم و شما هستید»... اسرائیل را ما از اول گفتیم که اسرائیل با تو یکی است. یعنی اگر تو به ما حمله کنی، ما اسرائیل را می‌زنیم. مقاومت، ویژگی دیگری هم دارد که رهبر معظم انقلاب و حضرت آیت‌الله مجتبی خمینی این جمله را فرمودند که خامنه‌ای... اینکه ما مقاومت داریم، یک بخش کلیدی از استراتژی ماست و به قدرت ما برمی‌گردد.لاریجانی گفت: لذا اینها را ما در طراحی دفاعی خودمان دقیقاً داریم. نظر شما را کاملاً قبول دارم، نظر اول که فرمودید ما این استراتژی را دقیق جلو ببریم. فشارها درست است، واقعی است. ما یک مقدار متزلزل نشویم؛ مردم متزلزل نیستند، نیروی نظامی هم نیستند. مسئولین ما چون بار اداره کشور را دارند که خداوند ان‌شاءالله کمکش می‌کند، باید واقع‌بینانه عمل کنند. من بحث می‌کنم؛ آنها باید مقاومت هم داشته باشند.وی افزود: به همین دلیل است که ترامپ آمده سعی کرده بین مردم ما تفرقه بیندازد. چرا؟ چون اگر او پیروزی نظامی کامل داشت، برایش تفرقه و غیر تفرقه مهم نبود. سرش به سنگ خورده. دیدید دیگر نمی‌تواند کاری بکند؛ می‌خواهد تفرقه بیندازد. حالا آمده اسم مثلاً عده‌ای را گفته که آدم‌های خوبی هستند، اسم برده. بعد تازه گفته کسانی که با مذاکره مخالف هستند، آنها را تهدید به قتل هم کرده. اینها استیصال نشان می‌دهد.

این کارشناس مسائل سیاسی خاطرنشان کرد: البته ما در جمهوری اسلامی سر موضوعات مختلف ممکن است اختلاف نظر داشته باشیم، اما ما یک موی سر دکتر عراقچی و کل هیکل اف‌بین‌ای اف‌ای اصلی خودش، کل آن کابینه دیوانه‌اش یا بقیه را نمی‌دهیم. اصلاً اتحاد بسیار محکمی است. این خیلی مهم است در این قضیه. و این‌طور هم نیست که اگر کسی مذاکره کرد بگویند از ترس آمریکا مذاکره کرده، یا اگر با مذاکره مخالفت کند بترسد که کاری بکند. اینها همه علامت استیصال است.لاریجانی اظهار داشت: لذا من فکر می‌کنم ما با روشی که در پیش داشتیم، این روش را با داعیانه پیش ببریم. ما هیچ گونه مذاکره‌ای را با آمریکا انجام نخواهیم داد و نباید انجام دهیم. عاقبت هم ندارد، زمینه هم ندارد. یک نوع تحقیر هم هست با کشوری که این همه جنایت در حق ما کرده. حالا ما بنشینیم چی مذاکره کنیم؟ باید به او فحش بدهیم، باید کتکش بزنیم. مذاکره نداریم با آنها، مگر اینکه مرعوب باشیم. از بالاتر از آنها هم نمی‌ترسیم. بنابراین ما با آمریکا مذاکره نداریم.وی ادامه داد: بله، برای فرمول‌های ختم مخاصمه روش‌های خیلی خوبی وجود دارد؛ میانجیگری یکی از روش‌هایش است. میانجیگری چیز بدی نیست. فقط ما این جای قضیه را عوضی نگیریم. یعنی میانجیگری برای آغاز مذاکره نیست، میانجیگری برای خط مخاصمه است. مذاکره لازم ندارد. فرمول‌های مختلفی در تجربه علوم سیاسی وجود دارد که قابل اعمال است. من اینجا می‌خواهم بگویم که مذاکره نه؛ مثلاً ما بنشینیم این ور اتاق، آنها بنشینند آن ور اتاق، نامه‌ای بدهیم دست این، ببرد آنجا بدهد... اینها اصلاً در کلاس ما نیست، اصلاً در سطح ما نیست.

کارشناس مسائل سیاسی تشریح کرد: میانجیگر خودش می‌تواند بیاید و برود؛ ما نمی‌خواهیم مذاکره کنیم. از ما می‌آورد، می‌خواهد این سیستم میانجیگری را به خط مخاصمه برساند. یک سؤال خیلی مهم هست: چه چیز آن وقت به ما اطمینان می‌دهد که دوباره توطئه تکرار نشود؟ هیچ چیز جز قدرت. یعنی اگر این دولت آمریکا و اینها هزار تا یک تعهد هم بدهند، مکتوب، غیرمکتوب، روزنامه شورای امنیت... چی می‌شکند؟ بنابراین ما کلمه «اعتماد» نداریم. و اعتماد ما را به دست می‌آورد؟ اینها همه کلمات مُرفوض در روابط ما با آمریکاست. ما هرگز به هیچ کلام و نوشته‌شان اعتماد نداریم. ما به قدرت خودمان اعتماد داریم و به توکل بر خدا اعتماد داریم.

لاریجانی گفت: بنابراین اگر شما دنبال یک کلمه از آنها نیستید که پایبند باشند، لازم نیست ما روی کلمات بحث کنیم. آن در بند این است که ارائه شد. حالا من نظر خودم را گفتم. لازم نیست که معتقد شوید حرف من صد در صد درست است و الان باید گوش کنید. خوبی جمهوری اسلامی این است که آرام عمل می‌کند. من تجربیات خودم را می‌گویم. وی افزود: آن ده بند مناسب نیست، چون تهش به هر صورت... ما راجع به انرژی هسته‌ای اصلاً به او ربط ندارد. انرژی هسته‌ای یک مسئله داخلی ماست. کسی که به کشور ما حمله کرده، دانشمندان ما را کشته، تأسیسات ما را بمباران کرده، ما راجع به این می‌خواهیم صحبت کنیم که «ما بمب می‌خواهیم بسازیم یا نسازیم»؟ به تو چه ربط دارد؟ یک مسئله با آژانس. البته رابطه ما با آژانس هم باید مجلس زیر ذره‌بین بگذارد و بازنگری کند.

این کارشناس مسائل سیاسی در ادامه گفت: انواع تحریم‌ها را گفتم؛ بزرگ‌ترین تحریم‌های تاریخ، تحریم‌های کمرشکن، نمی‌دانم فلان شرکت. بعد دانشمندان ما را شهید کردند. چیزی در تاریخ بشر سابقه ندارد که فیزیکدانی را به خاطر اینکه فیزیک می‌داند شهید کنند.لاریجانی گفت: شهید تهرانی‌مقدم متخصص مغناطیس بود، به این علت که این بلد بود، او را شهید کردند. این یک چیز بی‌نظیر در تاریخ است. در تاریخ علم ما شهید داریم، اما به خاطر آرایش شهید شده‌اند؛ خیلی هم داریم شهید داریم که آرامش را قبول نداشتند. اما مرحوم تهرانی‌مقدم را به خاطر اینکه با قوانین مغناطیس مخالف بود شهید کردند؟ نه. شهید کردن دانشمندان یک کشور برای اینکه دست آن کشور از علم کوتاه شود، پدیده کاملاً جدیدی است.وی ادامه داد: این یک ابعاد عجیب در تروریسم است. خود تروریسم را اینها باب کردند؛ یعنی یک کشور می‌تواند هر کسی را که دوست نداشت، به هر شکلی که خواست بکشد. البته دامن‌گیر خودش هم خواهد شد، این‌طور نیست که فقط اینها این کار را بلد هستند. به همین دلیل ما خونخواه همه شهدایمان هستیم؛ از رهبرمان گرفته تا شهید بزرگوار سردار سلیمانی و دیگران. از خون اینها نمی‌گذریم. خون این‌ها را نمی‌گذاریم. یعنی چه؟ یعنی در جهان اسلام با آن فتوایی که بزرگان ما داده‌اند، علمای ما داده‌اند، کسانی هستند که انتقام خون اینها را بگیرند. ما این را تشویق می‌کنیم. اینها باید تا به هر شکلی که هست، تاوان تروریسم و جنایت را بدهند.

محمدجواد لاریجانی تصریح کرد: ان‌پی‌تی برای ما چه چیزی ایجاد کرد؟ ان‌پی‌تی در واقع سه تا میدان عمل دارد: یکی عدم اشاعه است، بقیه‌اش همکاری در قسمت‌های مختلف است. اما در مورد ما چه کار کرد؟ اگر ما داخل نبودیم، چه کار می‌کردند؟ ما راحت‌تر بودیم. این آدم بی‌ربط هر دقیقه بلند نمی‌شد و چیزی نمی‌گفت. تعهدی نداشتیم. من می‌خواهم بگویم خرج و دخل ان‌پی‌تی را روی کاغذ بنویسیم. اگر ما جزو ان‌پی‌تی نبودیم، مثلاً تحریم می‌شدیم؛ خب شدیم. به ما حمله نظامی می‌کردند؟ خب کردند. سران ما را نمی‌کشتند؟ که کشتند.لاریجانی گفت: پس این ان‌پی‌تی برای ما هیچ تأثیری نداشت. خیلی هم بد بود، چون ترامپ راه می‌رود می‌گوید «شما تعهد دارید». همین الان می‌گوید با آمریکا هم توافق کنید، مهم نیست. به این دلیل باید مسئله تعهدات ما در ان‌پی‌تی بازنگری شود و انعکاس داشته باشد. اگر می‌خواستیم بمب بسازیم، ساخته بودیم. امام شهید ما فرمودند که ما ملتی هستیم که می‌توانیم ولی نمی‌سازیم. یک تمدن جدید است که شما می‌توانید و نمی‌سازید، و آنهایی که نساختند نمی‌توانستند بسازند.وی اظهار داشت: می‌خواهم بگویم که خروج از ان‌پی‌تی به عنوان سرکشی نیست. نمی‌گویم دو تا چهارتای برای خروج از ان‌پی‌تی نکنیم و بیاییم بیرون. حالا که نیامدیم، بازنگری که باید بکنیم.

این کارشناس مسائل سیاسی در ادامه گفت‌وگو افزود: ایران به عنوان یک قدرت بسیار مهم در منطقه است؛ این چیزی است که همین دشمنان ما هم می‌گویند. ما باید بلد باشیم که این قدرت را معقولانه در منطقه پیش ببریم. از این قدرت برای سیطره نمی‌خواهیم استفاده کنیم؛ ما از این قدرت برای ایجاد امنیت و استقلال و جلوگیری از تهدیداتی که آمریکا و رژیم صهیونیستی برای منطقه دارند، باید حتماً استفاده کنیم.وی ادامه داد: مقاومت را ما باید حتماً داشته باشیم. مقاومت معقول‌ترین، سالم‌ترین و آینده‌دارترین حرکتی است که در منطقه در طول چند قرن اخیر پیدا شده و موفق هم بوده است. چیزهایی که مقاومت به دست آورده، شگفت‌انگیز است. ببینید، اینها احتیاج به یک نقشه و دیپلماسی کاملاً جدید دارد.این کارشناس مسائل سیاسی تصریح کرد: حالا بیاییم عملی‌تر صحبت کنیم. آمریکا در منطقه ما این همه پایگاه زده. در این جنگ معلوم شد که پایگاه‌ها کوچک نیستند. اینجا حدود چهل هزار آدم بودند. خرج اینها را کشور بیچاره‌ای می‌داد که اسمشان را «گاو شیرده» گذاشته بودند. هر وقت من می‌شنوم واقعاً عصبانی می‌شوم که ملت‌های مسلمان ما به واسطه بی‌لیاقتی رهبرانشان، به اینها «گاو شیرده» می‌دهند. توهین‌های دیگری هم هست که گفتن آنها الان زشت است. خب پولش را از همین مردم می‌گرفتند، حتی خرج خوراک اینها را از آنها می‌گرفتند. آن وقت این پایگاه‌ها غیر از دردسر و ناامنی، تأثیری نداشتند؛ نتوانستند از آنها دفاع کنند و خودشان هم نگذاشتند نگه دارند. خب اینها دیگر نباید در منطقه باشند.

لاریجانی گفت: ما در خلیج فارس نباید نیروی نظامی مخاصم را راه بدهیم. آمریکا کشتی‌های جنگی‌اش حق ورود به خلیج فارس را ندارند. این برای منطقه بهترین خبر است. ما در منطقه باید یک تحرک سیاسی داشته باشیم مبتنی بر همین معنا که آمریکا لازم نیست اینجا باشد؛ بودنش دردسر است. شما را می‌چاپد، پولتان را می‌گیرد، از شما دفاع نمی‌کند. شما اصلاً دشمن ندارید اینجا؛ دشمن خودتان هستید.وی افزود: بنابراین زمینه برای یک دیپلماسی معنادار وجود دارد. ما الان حرفمان و حرکتمان آثار منطقه‌ای و جهانی دارد و خیلی باید حساب شده باشد. این‌طور نیست که هر کسی از ما بیاید این خط را بخواند و هر چیزی بگوید. کلمات ما معنا دارد. یک درس بزرگی که ما از امام شهیدمان باید بگیریم، می‌دانید چیست؟ دقت ایشان به کلمات بود. چون صحبت‌هایشان را نگاه کنید، گزاف گویی ندارند. چرا؟ چون حساب شده بوده. اینکه ایشان نوشته می‌خواند، می‌خواست به ما یاد بدهد که شما هر چقدر هم علامه دهر باشید، حرف‌هایتان را حول و حسین کنید؛ همین‌جوری شروع نکنید به صحبت کردن. خب اینها چیزهای مهمی است.

این کارشناس مسائل سیاسی خاطرنشان کرد: یعنی دیپلماسی ما، دیپلمات‌های ما، سیاستمداران ما باید افق‌های جدیدی در نظر بگیرند. نه اینکه مثلاً یک عده دوباره بنشینند بگویند «ما برای اینکه توفیق پیدا کنیم، مستاصل باید برویم پیش آمریکا و التماس کنیم که تحریم‌هایش را بردارد». آمریکا حالا باید دنبال این باشد که دلارش سقوط نکند. تحریم‌ها تجاوز و تخلف قانونی است. ما اصلاً نباید اعتنا کنیم. ما با زور باید ورش داریم. ببینید الان آمریکایی‌ها چرا نفت ما را می‌خرند؟ سی روز هم تمدید کردند. شما تصور کنید که این آمریکا یک روز بیاید و ناچار شود بگوید «نفت ایران را می‌خرم». این بهشت تحریم است. تجربیات عجیبی اینجا اتفاق می‌افتد.

لاریجانی اظهار داشت: من می‌خواهم بگویم که ما در حوزه سیاست خارجی الان غرورمان را راه نمی‌دهیم، چون ما مستکبر نیستیم. بله قدرت داریم، توان هم داریم، ولی دنبال این نیستیم که اینجا را بگیریم. ما نفت کشورهای منطقه را نمی‌خواهیم؛ نه، خودمان به اندازه کافی داریم. پول آنها را نمی‌خواهیم؛ پول خودمان را به اندازه کافی می‌توانیم دربیاوریم. ما اجازه نمی‌دهیم که کشورهای منطقه پایگاهی بشوند برای حمله به ما. این حرف خیلی درستی است. آن کشورهایی که در منطقه هستند، خب این کشورها توانمند نیستند.وی گفت: بگذارید یک خاطره برای شما بگویم. بعد از حمله عراق به کویت و بعد از اینکه کویت را پس گرفتند، به اصطلاح آمریکایی‌ها آنجا پایگاه بزرگی زدند. من در سفری رفتم کویت و با امیر کویت صحبت می‌کردم. گفتم: «شما اینقدر به عراق کمک کردید؟» گفت: «ما پانزده میلیارد دلار به آنها پول دادیم.» گفتم: «این را در اختیارش گذاشتی؟ حالا نه، شکست حق همسایگی این بود که شما بیایید او را کمک کنید. به ما حمله کرد، به خود شما هم حمله کرد.» امیر کویت دو تا چیز گفت. گفت: «شما یک کوه یخ هستید. باید بیاید ما را بردارید.» گفت: «صدام به من پیغام داد که من تا آخر هفته سه میلیارد دلار پول می‌خواهم. گفتم من ندارم. گفت یا حاضر می‌کنی یا می‌گویم در رختخواب تو را بکشم. من اصلاً نمی‌دانستم. آشپز من، نوکر او بود.» گفت: «سه میلیارد دلار را دو دسته به او دادم.»

این کارشناس مسائل سیاسی تشریح کرد: ببینید، ما این تیپ نیستیم. یعنی آنها می‌توانند به ما اتکا کنند. نه پولشان را می‌خواهیم، نه بندرشان را می‌خواهیم. اما حفظشان می‌کنیم. پس می‌خواهم بگویم یکی از چیزهای جدید این است که ما راه نمی‌دهیم آمریکایی‌ها دوباره بیایند اینجا پایگاه بزنند و هیچ شناور جنگی را راه نخواهیم داد. البته ببینید، سیستم جدیدی باید برای تنگه هرمز طراحی کنیم. این سیستم جدید الان باید خیلی ساده برایتان بگویم. ما یک دوره سکوت داریم، یک جور دیگری این چیزها دارد. دوره‌ای که ما تخاصم را متوقف کردیم رسماً یک جور است، دوره آینده‌اش یک جور دیگر است. همه چیز برنامه دارد. اینها باید با دقت تنظیم شود. من ایده‌هایی دارم راجع به آن. شاید اینها نکات خیلی جالبی باشد. تنگه هرمز، تنگه بسیار مهمی خواهد بود. پس ما خیلی مطلب داریم برای کار کردن.

لاریجانی گفت: مسئله مقاومت خیلی مهم است. ما دیگر نباید اجازه بدهیم یمن تحریم شود و محاصره شود. خود ما باید محاصره را بشکنیم. چه کار است که یک دولت بلند شود و بگوید «ما فلان کشور را محاصره کردیم»؟ ما می‌گوییم محاصره کنند. ما محاصره‌شکن هستیم. محاصره یعنی چی؟ پس مقاومت، برای اولین بار، طعم انسجام را پیدا کرده است. این دستاوردهای خوبی است که سردار قاآنی داشته است. او توانست مقاومت را هماهنگ کند. ما اولین تمرین‌های انسجام مقاومت را داشتیم و طعمش را چشیدیم. من دارم نقاط بسیار مهم را می‌گویم.وی ادامه داد: ببینید، دیپلماسی جمهوری اسلامی یکی از متحرک‌ترین دیپلماسی‌ها می‌تواند باشد و باید باشد. دیپلماسی یک کار خسته‌کننده‌ای است؛ یک حالت روتین دارد. شما لباس‌های شیک می‌پوشید، می‌روید در جلساتی که ساعت‌ها چرت و پرت می‌گویید. از هیچی مطلب نیست، دروغ‌ها و تعارفات به هم می‌خورد. این دیپلماسی معمولی است. منتها ما دیپلماسی کاملاً محتوایی داریم. یعنی متفکرین باید بنشینند، استراتژیست‌ها باید بنشینند، مدرنیته‌های مختلف را روی کاغذ بیاورند، عمل کنند، ارزیابی کنند و پیش بروند.این کارشناس مسائل سیاسی تصریح کرد: ما دشمنانی در منطقه و بیرون منطقه داریم. بیرون منطقه آنهایی هستند که ما از منطقه بیرونشان کردیم و ان‌شاءالله تا آخر هم بیرونشان خواهیم کرد. در داخل منطقه هم بعضی رقابت‌ها وجود دارد که این رقابت‌ها ناسالم است. اینها باید تبدیل بشود به رقابت سالم. ما برای همه جا داریم. یعنی جای کسی را تنگ نمی‌کنیم. مثلاً اگر فرض کنید یک کشور مثل ترکیه کالایی دارد به عربستان بفروشد، بسم الله. به افغانستان بفرستد، اشکالی ندارد. اصلاً ما معتقدیم رقابت مثبت خوب است، رقابت منفی بد است.

لاریجانی خاطرنشان کرد: پس منطقه آینده خیلی خوبی خواهد داشت. ما دنبال مدل‌های قدیمی گفتگو نباید باشیم که مثلاً حالا اگر بخواهد نفت منطقه توسعه پیدا کند، حتماً باید توتال بیاید. نه، این‌طور نیست. ما می‌توانیم حتی منطقه را به قیمت خوبی دربیاوریم و احساسات را هم مدیریت کنیم. اصلاً کشورهای منطقه طعم درآمد حقیقی را نچشیده‌اند. شیرینی بحث، مربوط به موضوع دیشب است.