بقایی: تصمیمی برای دور دوم مذاکرات گرفته نشده

اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت امور خارجه در ابتدای نشست خبری هفتگی خود با خبرنگاران ضمن تبریک روز دختر، گفت: امسال، این روز برای ما همراه با داغ سنگینی همراه بود و تعدادی از دانش آموزان دختر ایران در مدرسه شجره طیبه میناب در اثر حمله آمریکا و رژیم صهیونیستی به شهادت رسیدند.

به گزارش تابناک به نقل از ایسنا،‌ وی هم‌چنین با اشاره به عکس ماکان نصیری یکی از دانش آموزان مدرسه شجره طیبه میناب که در اثر حمله رژیم صهیونیستی و آمریکا مفقود الاثر شد، یاد تمام شهدای جنگ تحمیلی سوم را گرامی داشت.

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوالی در ارتباط با دور بعدی مذاکرات ایران و آمریکا و اینکه گفته شده هیات آمریکایی برای انجام این مذاکرات راهی اسلام‌آباد شده است؟ گفت: تا این لحظه که خدمت شما هستیم ما در مورد دور بعدی مذاکرات برنامه‌ای نداریم و تصمیمی در این ارتباط اتخاذ نشده است.

بقایی در ادامه در پاسخ به سوالی با اشاره به نقض آتش بس از سوی آمریکا در مدت اخیر از جمله ادامه محاصره دریایی ایران از سوی آمریکا و حمله روز گذشته آنها به یکی از کشتی‌های تجاری ایران، گفت: در چنین وضعیتی می‌بینیم که رفتار و گفتار آمریکایی‌ها در ارتباط با دیپلماسی با یکدیگر سازگاری ندارد و این اقدامات بدگمانی ایرانیان را نسبت به نیت آمریکایی‌ها در این فرایند تشدید می‌کند.

بقایی تاکید کرد: ایران با دقت و با در نظر گرفتن منافع ملی خود تصمیمات لازم را در این فرآیند اتخاذ می‌کند.

حمله به دو کشتی هندی در حال بررسی است

سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به سوالی در ارتباط با اخبار منتشر شده مبنی بر حمله به دو کشتی هندی در تنگه هرمز و ادعاهای مطرح شده در این ارتباط از سوی مقامات هند علیه ایران و احضار سفیر کشورمان در دهلی نو گفت: آنچه که در خلیج فارس و تنگه هرمز این روزها رخ می‌دهد تنها دلیل و سبب آن اقدام نظامی آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران است چرا که پیش از این حمله، وضعیت در تنگه هرمز این‌گونه نبود.

بقائی در عین حال خاطرنشان کرد که مراجع صلاحیت‌دار در کشور در حال بررسی هستند که آیا واقعاً این اتفاق از سوی نیروهای ما بوده یا نه؟

اگر آمریکا و اسرائیل مرتکب ماجراجویی جدیدی شوند، نیروهای مسلح ما واکنش مقتضی و لازم را انجام می‌دهند

سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به سوالی دیگر درباره قرار گرفتن در آستانه پایان آتش بس دو هفته‌ای در حالی که مذاکرات میان ایران و آمریکا به سرانجامی نرسیده است؟ اظهار کرد: ما برای تامین منافع ملی ایران قائل به ضرب‌الاجل و اولتیماتوم نیستیم.

وی افزود: ما این جنگ را شروع نکردیم، ما در دفاع از کیان ایران وارد عمل شدیم و اعلام کردیم تا هر زمان که منافع ایران اقتضا کند به دفاع از منافع خود ادامه می‌دهیم. بدون تردید اگر آمریکا و اسرائیل مرتکب ماجراجویی جدیدی علیه ایران شوند، نیروهای مسلح ما نیز واکنش مقتضی و لازم را انجام می‌دهند و هوشیارانه مسائل را رصد می‌کنند.

طرح پیشنهادی آمریکا که در جریان سفر فرمانده ارتش پاکستان به ایران، به تهران منتقل شد در حال بررسی است

سخنگوی وزارت خارجه ایران همچنین در پاسخ به سوال ایسنا در ارتباط با اخبار منتشر شده در رسانه‌ها در مورد ارائه طرح جدید از سوی آمریکایی‌ها و انتقال آن از سوی فرمانده ارتش پاکستان به تهران و همچنین طرح جدید ۱۵ بند از سوی ایران به آمریکا گفت: بعد از اینکه آمریکایی‌ها یک طرح ۱۵ بندی را ارائه کردند ما نیز پیشنهاد خود را در ۱۰ بند ارائه کردیم.

وی با بیان اینکه در جریان مذاکرات اسلام‌آباد در مورد این طرح‌ها صحبت کردیم و مورد بررسی قرار گرفت، خاطر نشان کرد: طبیعی است که در روند مذاکراتی نقطه نظرات از سوی طرفین بیان می‌شود و طرفین به یکدیگر پیشنهاداتی را ارائه می‌کنند. بنابراین اینکه ما از کلمه پیشنهاد «جدید» استفاده کنیم، دقیق نیست.

این مقام وزارت امور خارجه تاکید کرد: برخلاف طرف مقابل، مواضع ما روشن است طرف مقابل دائم خواسته‌های خود را عوض می‌کند ولی مواضع و دیدگاه‌های ما در روند مذاکراتی ثابت است و ما دقیقاً می‌دانیم چه می‌خواهیم و از ابتدا گفته‌ایم چه مواردی برای ما قابل پذیرش نیست و اصرار از سوی طرف مقابل در مورد آنها باعث تغییر مواضع ما نمی‌شود.

سخنگوی وزارت خارجه ادامه داد: مسائلی که در مورد جزئیات پیشنهادها در رسانه‌ها مطرح می‌شود قابل تایید نیست و گمانه‌زنی رسانه‌ای است.

بقائی همچنین گفت: بررسی ما در مورد طرح پیشنهادی آمریکا که در جریان سفر فرمانده ارتش پاکستان به ایران، به تهران منتقل شد در حال بررسی است.

پاکستان تنها میانجی میان ایران و آمریکاست

سخنگوی وزارت خارجه ایران در ادامه این نشست خبری در پاسخ به این سوال که مصر هم میانجی مذاکرات بین ایران و آمریکا است؟ با رد این موضوع گفت: تنها میانجی در جریان این مذاکرات پاکستان است، البته کشورهای دیگر نیز در این ارتباط مساعی جمیله دارند و در این زمینه در حال تلاش هستند ولی همانطور که اشاره کردم در حال حاضر میانجی پاکستان است.

وی افزود: قطعاً برای میانجی نیز مهم است که اعتبارش در این فرایند حفظ شود. در دو مورد اخیر آمریکا به روند دیپلماتیک خیانت کرد و در این فرایند نیز اعتبار طرف میانجی‌گر نیز زیر سوال می‌رود که قطعاً نه برای طرف میانجی خوب است نه برای حقوق بین‌الملل و روند های مرتبط به آن.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی در پاسخ به سوالی در مورد میزان فروش نفت ایران در جریان تحولات اخیر از جمله محاصره دریایی که از سوی آمریکا صورت گرفته است، خاطرنشان کرد: این سوال را از دوستان در وزارت نفت بپرسید، ولی به طور کلی ما از همه ظرفیت‌های خود در این ارتباط استفاده می‌کنیم که فعالیت عادی صنعت نفت خود را ادامه دهیم و فروش نفت خود را ادامه دهیم و این موضوعی است که از همان ابتدا همکاران ما در وزارت نفت پیگیر بودند.

وی در پاسخ به سوالی مبنی براین که رفتارهای عجیب و نامتعادل رسانه ای ترامپ طی روزهای اخیر ابهامات زیادی ایجاد کرده از جمله ادعای او مبنی بر این‌که در یک تماس تلفنی با طرف ایرانی با فریاد و لحن تند صحبت کرده، اساساً این دست از اظهارات بویژه ادعای اخیر، صحت دارد یا باید به عنوان بخشی از روایت‌سازی رسانه‌ای به آن توجه کرد؟ گفت : روایت سازی رسانه‌ای است، چرا که اساساً چنین فرصتی برای کسی که بخواهد به هیئت نمایندگی ایران پرخاش کند و یا داد بزند نه فراهم شده و نه فراهم می‌شود.

سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به سوالی مبنی بر این‌که اگر در نظر بگیریم ایران بخواهد امتیازاتی را به طرف مقابل بدهد آیا ممکن است در ارتباط با توانمندی موشکی با آمریکا مذاکره کند؟ خطاب به خبرنگار پرسش کننده گفت: چطور این سوال به ذهن شما رسیده است؟ بارها اعلام کرده‌ایم که اساسا ما در مورد توانمندی دفاعی خود گفت‌وگویی نمی‌کنیم.

توییت آقای عراقچی بخشی از تفاهمی بود که در جریان آتش بس بین ایران و آمریکا توافق شده بود

بقایی همچنین در ارتباط با توییت روز جمعه وزیر خارجه در ارتباط با بازگشایی تنگه هرمز با توجه به تحقق آتش بس در لبنان و برخی حواشی و اظهارنظرها درباره آن پیام و هجمه‌ها به وزیر و وزارت خارجه در تعدادی از رسانه‌ها و فضای مجازی، گفت: اصولا وزارت خارجه به عنوان دستگاه دیپلماسی هیچ اقدامی را بدون هماهنگی با نهادهای بالا دستی انجام نمی‌دهد، ما دیدگاه‌های خود را با دقت به نهادهای تصمیم‌گیر منتقل می‌کنیم و در نهایت تصمیم‌گیری به خصوص در ارتباط با این‌گونه مسائل مهم با هماهنگی با نهادهای بالادستی انجام می‌شود.

وی در ادامه با اشاره به توییت‌های متناقض ترامپ در روز جمعه درباره بازگشایی تنگه هرمز گفت که توییت‌های فردی که به تناقض‌گویی معروف است و به دنبال تفرقه افکنی مبنایی برای دستگاه دیپلماسی ندارد.

بقائی تاکید کرد: توییت آقای عراقچی بیانگر تفاهم جدیدی نبود بلکه بخشی از تفاهمی بود که در جریان آتش بس بین ایران و آمریکا در مورد آن توافق شده بود.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی در پاسخ به سوال دیگری در ارتباط با اینکه برخی معتقدند موضع‌گیری‌های متناقض مقامات آمریکایی و رفتارهای آنها از جمله در مورد ایران ناشی از درگیری‌های داخلی و سیاسی در این کشور است، خاطرنشان کرد: در اینکه دعواهای داخلی آمریکا یکی از عوامل اصلی تعیین‌کننده در نوع رفتار مقامات آمریکایی است، تردیدی وجود ندارد. بخش زیادی از جامعه آمریکا با اقدامات خلاف قانون دولتمردان آمریکا مخالف هستند چنان‌که ما در این زمینه شاهد برگزاری راهپیمایی و تظاهرات از سوی مردم بوده‌ایم و این موضوع را در موضع‌گیری شخصیت‌ها و رسانه‌های این کشور نیز مشاهده می‌کنیم، چنان‌که آنها تاکید دارند مسیری که از سوی دولت آمریکا در حال طی شدن است به نفع منافع مردم آمریکا نیست.

این دیپلمات ارشد کشورمان خاطرنشان کرد: آنچه که مشاهده می‌کنیم تجلی بیرونی دعواهای داخلی در این کشور است که از طریق تناقض‌گویی و رفتارهای ناشی از سردرگمی مقامات آمریکایی قابل رویت است و این یکی از مسائلی است که در یک سال اخیر در روند فعالیت‌های دیپلماتیک از سوی آمریکا شاهد آن بوده‌ایم و این خود عاملی در ضربه زدن به فرایند دیپلماسی است.

در وضعیت کنونی با نقض آتش‌بس مواجه هستیم

سخنگوی وزارت امور خارجه در ادامه نشست در پاسخ به این سوال که ایران برای دور بعدی مذاکرات، مانند دوره پیشین، پیش‌شرط‌هایی را تعیین می‌کند؟ آیا رفع محاصره دریایی می‌تواند یکی از گزینه‌های ما به‌عنوان پیش‌شرط مذاکرات احتمالی آتی باشد؟ گفت: شما می‌توانید نام آن را پیش‌شرط بگذارید یا شرط، اما موضع ما بسیار روشن و معقول است. مبنای ما منافع ملی ایران است. ما هیچ چیزی فراتر از حقوق و منافع ملی ایران از کسی مطالبه نمی‌کنیم و اجازه نمی‌دهیم حقوق و منافع ملی ایران به‌دلیل قلدری دیگران تضییع شود.

وی ادامه داد: در رابطه با وضعیت کنونی هم ما با نقض آتش‌بس مواجه هستیم؛ در دوره‌ای که قرار بوده این وقفه برقرار باشد، هم در لبنان شاهد نقض آتش‌بس بودیم، هم به‌ زعم آن‌ها محاصره دریایی ایران مطرح شده و هم تعرض به یک کشتی تجاری رخ داده است. تمامی این موارد، هم نقض فاحش حقوق بین‌الملل و منشور سازمان ملل متحد است و هم نقض صریح آتش‌بس. در چنین شرایطی، واقعا این پرسش مطرح است که چگونه می‌توان به ادعای آمریکا درباره مصالحه و دیپلماسی اعتماد کرد؟

حقوق بین‌الملل ابزار دم‌دستی نیست که هر جا منافع‌تان اقتضا کرد از آن استفاده کنید

سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به این‌که شما درخواست خانم کایا کالاس مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، برای احترام به حقوق بین‌الملل و بازگشایی تنگه هرمز را مسخره کردید؟» خاطر نشان کرد: ادبیات ما، ادبیات مسخره کردن نیست؛ ادبیات ما بسیار جدی و مستدل است. آن چیزی که ما در واکنش به درخواست مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا از ایران برای رعایت حقوق بین‌الملل و بازگشایی تنگه هرمز برجسته کردیم، جلب توجه آن‌ها به نقض‌های فاحش حقوق بین‌الملل بود که متأسفانه بسیاری از کشورهای اروپایی و خود اتحادیه اروپا مرتکب آن شدند.

بقائی خاطرنشان کرد: موضوع این است که شما نمی‌توانید از حقوق بین‌الملل به عنوان یک ابزار دم‌دستی استفاده کنید؛ هرجا که منافع‌تان اقتضا کرد، کشورهای دیگر را متهم به نقض حقوق بین‌الملل بکنید و هرجا که منافع‌تان اقتضا کرد، به راحتی نقض حقوق بین‌الملل را نادیده بگیرید یا خودتان در نقض آن همدست شوید.

این مقام وزارت امور خارجه خاطرنشان کرد: در مورد اتحادیه اروپا، واقعاً عملکرد آن‌ها در این دو، سه سال اخیر در ارتباط با حقوق بین‌الملل روشن است، موضع‌شان در قبال نسل‌کشی هولناک در غزه چه بود؟ موضع‌شان در قبال حمله آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران چه بود؟ یا در قبال جنایات جنگی که آمریکا و رژیم صهیونیستی در ایران مرتکب شدند و جنایاتی که در لبنان مرتکب می‌شوند؟

وی افزود: در رابطه با تنگه هرمز نیز، اتحادیه اروپا نمی‌تواند فقط به خاطر نگرانی از قیمت سوخت، ایران را شماتت کند، در حالی که می‌داند عامل و بانی این وضعیت آمریکا بوده است. بنابراین، درخواست ما از اتحادیه اروپا این است که بر اساس واقعیت‌ها نظر داده و موضع بگیرد و نه صرفا در راستای خشنودسازی دولت آمریکا.

آمریکا اصرار بر برخی از مواضع نامعقول و غیرواقع‌بینانه دارد

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این سوال که وزارت خارجه این دوره آتش‌بس را یک فریب و در نهایت جنگ دوباره می‌داند؟ گفت: حتما ما نمی‌توانیم تجربه بسیار پرهزینه‌ای را که در یک سال گذشته داشته‌ایم، از یاد ببریم؛ حتی یک لحظه. ما نمی‌توانیم فراموش کنیم که آمریکا در دو نوبت، در کمتر از نه ماه در حین مذاکرات به دیپلماسی خیانت کرد، حقوق بین‌الملل را به شدیدترین وجه ممکن نقض کرد، به کیان ایران هجوم آورد و تعداد زیادی از بزرگان ما و شهروندان ایرانی را به شهادت رساند و به دارایی‌های ایران آسیب وارد کرد. بنابراین، حتما همه اجزای ایران با تمام وجود، هوشیارانه هر روندی را دنبال می‌کنند. ما در روندهای دیپلماتیک نیز، به همان اندازه و شاید بیشتر، واقعا شاید بیشتر از زمان جنگ باید مراقب دسیسه‌های دشمن باشیم و این، به نظر من، وظیفه عاقلانه تیم مذاکراتی و کل مجموعه حاکمیت است.

بقائی در پاسخ به پرسش خبرنگار درباره درخواست طرف‌ آمریکایی برای غنی‌سازی صفر تصریح کرد: متأسفانه آمریکا به‌سختی از تجارب قبلی درس می‌گیرد. آمریکا اصرار بر برخی از مواضع نامعقول و غیرواقع‌بینانه دارد، با وجود اینکه قبلا آن‌ها را آزموده است. ما ایرانی‌ها می‌گوییم «آزموده را آزمودن خطاست»، اما ظاهرا طرف‌های مقابل اصرار دارند این خطا را بار دیگر تکرار کنند؛ طبیعتا پاسخ متفاوتی از موارد قبلی نخواهند گرفت.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی همچنین در پاسخ به این سوال که با توجه به مواضع متناقض مقامات آمریکایی چقدر می‌توان به آینده این روند خوشبین بود؟ گفت: ما قطعا خوشبین نیستیم، ما واقع‌بین هستیم، تجارب ۶۰ تا ۷۰ سال اخیر ما را به شدت واقع‌بین کرده در حد بدبینی مفرط نسبت به رویکردهای آمریکا.

وی تاکید کرد که بدبین بودن به دشمن عین خردورزی است.

آمریکا در روند دیپلماتیک جدیتی ندارد

این دیپلمات کشورمان در پاسخ به پرسش دیگری درباره نقض آتش بس در لبنان از سوی رژیم صهیونسیتی در دو سه روز اخیر با وجود توافق آتش بس اظهار کرد: این هم یکی از نمونه‌های دیگری است که واقعا همه شاهدش هستند. طرف مقابل مدام بازی سرزنش را به سمت ایران محوّل می‌کند؛ یعنی به جای آنکه ـ‌ البته که نمی‌توانیم انتظاری داشته باشیم- ایرادهای خودش را بیان کند، ایرادهای خودش را می‌پوشاند و ایران را به نقض آتش‌بس متهم می‌کند. از همان ابتدای آتش‌بس، آمریکا در اجرای یک جزء مهم آتش‌بس که همان توقف در لبنان بود، قصور بسیار محرزی داشت. در این چند روز هم، با وجود اینکه روز جمعه قرار شد آتش‌بس لبنان برقرار شود و سپس تنگه هرمز بر اساس تفاهم آتش‌بس ۱۹ فروردین‌ماه، مجددا با همه آن مختصاتی که عرض شده بود  ـ یعنی با هماهنگی نیروهای مسلح ایران که هدفش اطمینان از تردد ایمن بود، برقرار شود، دیدیم که آمریکا بلافاصله اعلام کرد که محاصره دریایی ایران را ادامه خواهد داد.

وی ادامه داد: یعنی در واکنش به یک تفاهمی که یک جزءِ آن آتش‌بس در لبنان بود و جزءِ دیگرش ایفای تعهدات ایران در رابطه با تنگه هرمز، دیدیم که آمریکا بر بدعهدی و نقض آتش‌ بس اصرار ورزید. این موارد همگی گواه بر این است که آمریکا ظاهرا در روند دیپلماتیک جدیتی ندارد.

بقائی در پاسخ به این سوال که به موازات فرآیندی که به آتش‌ بس موقت منجر شد و به‌تبع آن نشست اسلام‌آباد، شاهد افزایش تحرکات دیپلماتیک پکن و مسکو در رابطه با ایران بوده‌ایم. نگاه تهران به رویکرد شرکای شرقی خود چیست؟ آیا سیگنال مشخصی از سوی این شرکا، یعنی روسیه و چین، در خصوص ایفای نقش جدی‌تر به‌عنوان میانجی یا ضامن امنیتی، به‌ویژه به‌عنوان اعضای شورای امنیت، دریافت شده یا خیر؟ با تاکید بر اینکه «پیش‌تر گفتم که ضامن امنیتی انحصاری ایران، مردم ایران هستند» توضیح داد: تمامی کشورها وفق منشور سازمان ملل متحد و حقوق بین‌الملل، در قبال تعهدات خود مسئولیت دارند و در این موضوع تردیدی نیست و مسئولیت کشورهای عضو دائم شورای امنیت نیز در این زمینه بیشتر است.

در تماس با چین و روسیه هستیم

وی ادامه داد: ما از روسیه و چین به‌خاطر اقدام مسئولانه‌شان در وتوی قطعنامه‌ در مورد تنگه هرمز که حقیقتا قطعنامه‌ای کاملا ضد صلح و مغایر با واقعیت‌ها بود، تشکر می‌کنیم. در تماس مستمر با هر دو کشور، یعنی چین و روسیه، هستیم و معتقدیم که در نهایت به نفع کل جامعه بین‌المللی است که آمریکا و رژیم صهیونیستی به‌خاطر قانون‌شکنی‌های بسیار پرتبعاتی که در منطقه ما انجام داده‌اند، پاسخگو شوند. این پاسخگویی می‌تواند هم در چارچوب سازمان ملل متحد و شورای امنیت و هم در سایر چارچوب‌های منطقه‌ای مانند بریکس و سازمان همکاری شانگهای صورت گیرد؛ جایی که هم روسیه و هم چین می‌توانند نقش بسیار مهمی ایفا کنند.

این خبر تکمیل می‌شود.