مرور روزنامه‌های دوشنبه دهم شهریورماه

انتقاد مسیح مهاجری از وزیر بهداشت و ستاد مقابله با کرونا / بورس؛ آخرش چه می‌شود؟ /پیشنهاد لیلاز برای روز بازنشستگی دولت

شکوه عاشورا در محرمی متفاوت، فروش سلاح تحویل درِ منزل، طرح ناکام مصالحه ملی، متهم رشد نقدینگی؟ هنوز تکلیف ‏‏۴/۵ میلیارد دلار ارز ۴۲۰۰ تومانی معلوم نیست، آیا حکم زندان پایان پرونده قتل رومینا در افکار عمومی است؟ واکنش آغداشلو ‏و نامجو به ادعا‌های مطرح‌ درباره خودشان و آیا آمریکا می‌تواند تحریم‌ها را بازگرداند؟ از مواردی است که موضوع ‏گزارش‌های خبری و تحلیلی روزنامه‌های امروز شده است. ‏

کد خبر: ۹۹۹۷۰۰

تاریخ: ۱۰ شهريور ۱۳۹۹ - ۰۲:۱۷

به گزارش «تابناک»؛ روزنامه‌های امروز دوشنبه دهم شهریورماه در حالی چاپ و منتشر شدند که گزارش‌ها از عزاداری ‏باشکوه روز عاشورا همراه با شور و شعور حسینی در محرمی متفاوت در صفحات نخست بیشتر روزنامه‌ها با تیتر و ‏تصاویری بازتاب یافته است. رایگان شدن شبکه شاد از یک سو و حواشی ماجرای روستای ابوالفضل برای فتاح، تقابل تازه ‏ایران و آمریکا و طرح ناکام مصالحه ملی از محور‌هایی است که در صفحات نخست روزنامه‌های امروز برجسته شده است. ‏

در ادامه تعدادی از یادداشت‌ها و سرمقاله‌های منتشره در روزنامه‌های امروز را مرور می‌کنیم؛ ‏

انتقاد مسیح مهاجری از وزیر بهداشت و ستاد مقابله با کرونا

مسیح مهاجری مدیرمسئول روزنامه جمهوری اسلامی در بخشی از سرمقاله امروز خود با عنوان وظیفه تو دعا گفتن است و بس! ‏ نوشت: تردیدی نیست که آن ‏دسته از مردم که به توصیه‌ها و درخواست‌ها و هشدار‌های مسئولین بهداشتی کشور اعتنا نکردند و علیرغم آگاه بودن از خطر ‏کرونا به سفر رفتند، در پدید آمدن این خطر سهیم هستند، ولی سهم اصلی متعلق به ستاد ملی مقابله با کروناست که هیچ مصوبه‌ای ‏در زمینه ممنوع کردن یا محدود نمودن سفر‌ها نداشت. اگر شرایط اجتماعی و اقتصادی کشور ایجاب نمی‌کرد مسافرت ممنوع شود، ‏حداقل انتظار این بود که محدودیت‌هایی برای سفر‌های غیرضروری وضع می‌شد تا جلوی این هجوم نامعقول که در روز‌های اخیر ‏شاهدش بودیم گرفته می‌شد. ‏

اینکه وزیر بهداشت و درمان، در اینستاگرام نوشت: «ایکاش توانی، اختیاری، ابزاری یا مددی فراتر از تمنا و خواهش و التماس ‏داشتم تا با این تردد‌های بی‌رویه برای روز‌های سختِ خیز مجدد بیماری و زحمت و گرفتاری همکارانم مضطرب نمی‌شدم و تا این ‏حد از مظلومیت، خستگی و بردباری‌شان شرمسار نمی‌گشتم. ایکاش می‌توانستم با تمسک به شیوه‌هایی سختگیرانه‌تر و تادیب اندکی ‏که رعایت نمی‌کنند و با بی‌توجهی حقوق شهروندی انبوهی را که رعایت می‌کنند زیرپا می‌گذارند در مهار بیماری توفیقات بیشتری ‏تقدیم مردم نازنین سرزمینم کنم»، چنین اظهار عجزی واقعاً مایه تعجب است.

وزیر بهداشت و درمان، یکی از اعضای موثر ستاد ‏ملی مقابله با کروناست و می‌تواند از این ستاد برای مقابله با چنین مشکلاتی مصوبه بگیرد. ستاد ملی مقابله با کرونا که ‏رئیس‌جمهور رئیس آنست، قدرت تصمیم‌گیری بالایی دارد که از تصمیم و تایید شورای عالی امنیت ملی ناشی می‌شود. بالاترین ‏مقام نظام که رهبری است، این ستاد را تایید کرده و بار‌ها با صراحت اعلام کرده است شخصاً تابع تصمیمات آنست و در ‏عزاداری‌های دهه عاشورا نیز دیدیم که به تصمیمات ستاد با دقت و بی‌کم و کاست عمل کرده است. این ستاد در فروردین و ‏اردیبهشت تصمیمات مهمی در زمینه قرنطینه خانگی، ممنوعیت سفر و حتی ممنوعیت رفتن به پارک‌ها و محدودیت کسب و ‏کار‌ها گرفت و تمام آن‌ها نیز اجرایی شدند و با همین تصمیمات درست، موج اول کرونا مهار شد. سوال اساسی از آقای وزیر ‏بهداشت اینست که شما چرا به جای این آه و ناله‌ها از ستاد ملی مقابله با کرونا مصوبه‌ای برای جلوگیری کردن از سفر‌های ‏غیرضروری نگرفتید؟ اگر شما تلاشتان را کرده‌اید، ولی موفق به گرفتن مصوبه نشده‌اید، ستاد باید به این سوال مهم پاسخ بدهد. شما ‏و ستاد مسئول حفظ جان مردم هستید و کوتاهی در این زمینه‌ها را کسی نمی‌پذیرد. شما با این منطقتان، سخن حافظ، خطاب به ‏معشوقش را به یاد می‌آورید که گفت: «حافظ، وظیفه تو دعا گفتن است و بس – در بند آن مباش که نشنید یا شنید». ‏

تردیدی نیست که اعضای ستاد ملی مقابله با کرونا دلسوز ملت و کشور هستند، ولی باید به این واقعیت توجه داشته باشند که آن‌ها ‏شاعر نیستند که همچون حافظ فقط توصیه کنند و کاری به اینکه مردم مورد علاقه‌شان به آن عمل می‌کنند یا نمی‌کنند نداشته باشند. ‏مسئولان باید برای اجرائی شدن آنچه به صلاح مردم است ضمانت اجرائی ایجاد کنند و مانع بی‌مبالاتی افرادی شوند که حقوق ‏شهروندی را رعایت نمی‌کنند. ‏

بورس؛ آخرش چه می‌شود؟

عبداله لطفی، تحلیلگر مسائل اقتصادی طی یادداشتی که در شماره امروز روزنامه آرمان ملی چاپ شده نوشت: بازار بورس کشور ‏از دو هفته اخیر، روز‌های سختی را سپری می‌کند، بیشترین آثار و تبعات این ریزش غیرطبیعی را سهامداران خرد و عامه مردم ‏تحمل می‌کنند. عوامل متعددی باعث سقوط شدید قیمت سهام در بازار سرمایه شد؛ اما مهم‌ترین این عوامل را باید در بی‌اعتمادی ‏سهامداران جست‌وجو کرد که آغاز آن نیز از اظهارنظر‌های غیرمسئولانه مقامات مثلا مسئول و ناهماهنگی میان آن‌ها بود. هرچه ‏بود، اکنون هزاران میلیارد سرمایه سهامداران خرد، کاهش پیدا کرده و آنچه محرز است این یک اصلاح یا ریزش طبیعی نیست، ‏یعنی نتیجه مستقیم و ناگزیر سرعت رشد شدید شاخص، کندشدن و سرعتی معمول بود، نه کاهش سریع و شدید قیمت‌ها، حتی ‏سهم‌هایی که چند روز قبل، صف خرید‌های میلیونی داشتند، اکنون با ۳۰ یا ۴۰ درصد زیر قیمت، خریدار ندارد. نه بیم جنگی در ‏پیش است و نه هیچ خبر منفی اقتصادی در حد سقوط ۵۰۰ هزار واحدی شاخص، که بخواهیم شاهد چنین سقوط و خسران تاریخی ‏باشیم، اما سوال اصلی سهام‌داران این است که چه اتفاقی در حال رخ دادن است؟

دلیل این سقوط قیمت‌ها و صف‌های فروش در ‏بورس چیست و چه باید کرد؟ دلیل، فقط یک کلمه است: «کاهش اعتماد سهامداران»، که تمایل به خروج سرمایه‌ها از بورس را ‏ایجاد کرده و تمایل به سرمایه‌گذاری و تقاضا را کاهش داده است. بنابراین راهکار هم فقط در دست دولت است؛ البته اگر تمایلی به ‏یازگشت اعتماد ازدست‌رفته و ترمیم سرمایه اجتماعی داشته باشد. البته شایعاتی هم مبنی بر اقدامات سلبی یا ایجابی مخالفان دولت ‏برای زمین‌زدن او نیز شنیده می‌شود، که خیلی بعید به‌نظر می‌رسد که مخالفان دولت ندانند، این عرصه جای زمین‌زدن دولت ‏نیست، چرا که هرگونه تلاش برای ایجاد نارضایتی در جامعه چند ده‌میلیونی سهامداران بورس با هدف نارضایتی آن‌ها به دولت، به ‏کلیت نظام و منافع ملی آسیب خواهد زد. همچنین نباید ذوق‌زدگی دشمنان و رسانه‌های معاند از سقوط بازار سرمایه را دست‌کم ‏گرفت؛ اقتصاد ایران پس از دهه‌ها درگیری با سرطانی به‌نام نقدینگی سرگردان و مضر- که رهبر انقلاب نیز تیزبینانه مکررا به ‏آن اشاره کردند- با انتقال تاریخی عموم مردم و سرمایه‌ها از بازار‌های کاذب و نامولد به سمت بازار مولد و سازنده بورس، درحال ‏حل این بیماری کشنده بود که مجموعه‌ای از عوامل و اقدامات، دانسته و نادانسته، مغرضانه یا بدون غرض، درحال منصرف ‏کردن مردم از این تغییر مثبت تاریخی هستند. دشمنان خارجی نیز طبیعی است از انتخاب صحیح راه و رونق و رفاه کشور، ‏خشنود نباشند و چه بسا آن‌ها نیز در این راه درست، موانعی ایجاد کنند. دولت باید همانطور که به‌درستی مشوق و بسترساز ورود ‏میلیون‌ها هموطن برای به بازار سرمایه شد، امروزه نیز به فوریت از بازار سرمایه و در واقع از ملت خود حمایت کند، تا شایعات ‏را باطل و دشمن خارجی را ناامید کند، تا ثابت کند که برخلاف شایعات، عامدانه و دستوری در بازار مداخله و دستکاری نکرده ‏است. این حمایت هیچ منافاتی با اصول اقتصاد و بازار آزاد ندارد و البته در میان‌مدت ضمن توسعه آموزش‌های عمومی ‏سرمایه‌گذاری و کمک به حضور غیرمستقیم سهامداران خرد، فکری عاجل نیز برای رفع تصدی‌گری و بنگاه‌داری خود و ‏مردمی‌سازی واقعی اقتصاد نیز بکند. همچنین، بجاست یادآور شویم که بد نیست دولت، قدری هم به فکر مدیریت منابع موجود، ‏کوچک‌سازی دولت و کاستن از هزینه‌های مازاد و غیرضرور خود نیز باشد. به‌هرحال، دولت برای گذران امور خود به بازار ‏سرمایه نیاز دارد؛ چنانکه این برنامه‌ریزی را برای امسال کرده است. این یک واقعیت است که تقریبا همه حقوقی‌های بازار متعلق ‏به دولت‌اند و کسی جز آن‌ها نمی‌تواند از بازار حمایت کند تا بازار به تعادل برسد و سپس از هفته آینده، روند صعودی خود را به ‏صورت معقول با سرعت مطمئنه آغاز کند. ‏

پیشنهاد لیلاز برای روز بازنشستگی دولت

سعید لیلاز اقتصاددان طی یادداشتی در شماره امروز روزنامه ایران با عنوان پیشنهادی برای روز بازنشستگی دولت نوشت: ‏ نقشه راه فصل هشتم دولت آقای روحانی باید چندین هدف را دنبال کند که دو بخش مهم آن کاهش نرخ تورم و افزایش هزینه‌های ‏عمرانی از منابع دولتی است. دو بخشی که با خود تولید و اشتغال و ثبات نسبی اقتصاد را به همراه خواهد داشت. تجربه سه سال ‏گذشته بویژه یک سال اخیر با رونق بازار سرمایه نشان داد که هرگاه دولت به مردم اعتماد کرد و کسری بودجه اش را از طریق ‏مردمی سازی و نه خصوصی سازی جبران کرد، به راحتی توانست بر مصائب و مشکلات اقتصادی فائق شود. با درک سیاست‌های ‏بانک مرکزی برای مقابله با آثار و تبعات اقتصادی ویروس کرونا، بر این باورم که در این یک سال پایانی نیز دولت به این نوع ‏نگاه و مردمی سازی اقتصاد نیاز دارد و ماهانه می‌تواند از طریق انتشار اوراق قرضه و فروش سهام شرکت‌های دولتی بین ۷ ‏هزار میلیارد تومان تا ۱۰ هزار میلیارد تومان منابع مالی مردمی به دست بیاورد. ‏
منابعی که اتفاقاً با جمع کردن نقدینگی موجود در جامعه ضد تورم است و با تدابیری ویژه می‌تواند زمینه‌ساز اشتغال و بهبود ‏معیشت مردم نیز باشد. ‏

دولت در یک سال پایانی خود باید به چند هدف دست یابد. نخست آنکه، نرخ تورم را به زیر ۲۰ درصد برساند و تا یک سال آینده ‏روند آن کاهشی باشد. نرخ تورم در تیر و مرداد اگرچه اندکی روند کاهشی را طی کرد، اما اعداد بسیار بزرگ بودند و باید با ‏کاهش رشد نقدینگی شرایط بهبود یابد. در همین راستا، در وهله دوم نیاز است که دولت فساد شبکه بانکی را مدیریت کند. سوم ‏آنکه، با حفظ و تقویت اعتماد مردم، لازم است که دولت تمرکز خود را روی بازار سرمایه بگذارد و با انتشار اوراق قرضه و ‏فروش سهام هم تقویت بازار سرمایه را دنبال کند و هم از این طریق نرخ تورم را پایین آورد و هم رشد اشتغال را رقم بزند. ‏
به این ترتیب که می‌توان ماهانه ۸ تا ۱۰ هزار میلیارد تومان منابع از مردمی سازی اقتصاد به دست آورد و آن را به هزینه‌های ‏عمرانی اختصاص داد. ‏

ما وقتی از برقراری ثبات اقتصادی با یک برنامه کوتاه مدت یک ساله صحبت می‌کنیم، نمی‌توانیم تنها به مواردی مثل بهبود ‏فضای کسب و کار (که اتفاقاً تمرکز روی آن نیز ضرورت دارد) بپردازیم. اما از طریق افزایش هزینه‌های عمرانی و کاهش ‏هزینه‌های جاری می‌توان به بخش قابل توجهی از یک برنامه سازنده یکساله دست یافت. هم کسری بودجه را کاهش داد و هم ‏اشتغال ایجاد کرد. در کنار این دو سیاست، باید برای تقویت قدرت خرید کارگران و بازنشستگان و همین طور توان مالی کشاورزان ‏از طریق افزایش قیمت خرید تضمینی کاری انجام داد تا دولت با فضای بسیار آرامی وارد دوران بازنشستگی شود و این دوران ‏اندک باقیمانده را هم با خاطره خوشی به پایان برساند. ‏

امریکا تمام تمهیداتی که برای اعمال فشار بر اقتصاد ایران می‌توانست بیندیشد، به کار بسته و همانطور که پیش از این نیز به آن ‏اشاره کرده ام، شرایط موجود نشان می‌دهد که تحریم‌ها مسأله اصلی نبوده و با وجود این شرایط سخت هنوز راهکار‌هایی وجود ‏دارد که می‌توان از این وضعیت دشوار عبور کرد. مسأله اقتصاد ایران سوء مدیریت بوده و شرایط کنونی گواه آن است. اگرچه ‏ویروس کرونا تا اندازه‌ای برنامه‌های دولت را برهم زد، اما از تیرماه دوباره شرایط بهبود یافت و دولت از این ماه مجدداً بر شرایط ‏غلبه کرد و اکنون لازم است در حدود ۳۶۰ روز باقیمانده با ثبات سازی اقتصاد در دستور کار قرار بگیرد؛ لذا مأموریت ۳۶۰ روزه ‏دولت آقای روحانی ایجاد ثبات از طریق مردمی سازی اقتصاد است. ‏