مرور روزنامه‌های دوشنبه ۲۷ مرداد

نسخه خروج بورس از دو قطبی/ قدر موفقیت دیپلماتیک را بدانیم/امریکا از شورای امنیت هم خارج می‌شود؟! ‏

توقف سلف نفتی، کنایه معنادار ظریف به مخالفان داخلی برجام، بیکاری ٣ تا ٦ میلیون ایرانی به خاطر کرونا، دعوت ‏شریعتمداری از مسئولان برای پیوستن به پویش ملی شفافیت، دست رد سوریه به درخواست ترامپ برای مذاکره، اما و اگر‌های ‏واکسن کرونا!، ‏امیدواران و ناامیدان به بورس، رشد ۳۵۰ درصدی قیمت اجاره مسکن در هفت سال و دست ترامپ روی ماشه، از مواردی است که ‏موضوع گزارش‌های خبری و تحلیلی روزنامه‌های امروز شده است. ‏

کد خبر: ۹۹۷۰۹۲

تاریخ: ۲۷ مرداد ۱۳۹۹ - ۰۵:۱۲

به گزارش «تابناک»؛ روزنامه‌های امروز دوشنبه ۲۷ مرداد در حالی چاپ و منتشر شد که توقف فروش سلف نفتی، سخنان ‏روحانی در نشست ستاد هماهنگی اقتصادی درباره بورس و ثبات اقتصادی، مکانیسم ماشه و ادعا‌های ترامپ در این زمینه و ‏وضعیت ریزشی بورس همراه با تحلیل‌هایی در این باره در صفحات نخست روزنامه‌های امروز برجسته شده است. ‏

در ادامه تعدادی از یادداشت‌ها و سرمقاله‌های منتشره در روزنامه‌های امروز را مرور می‌کنیم؛ ‏

قدر موفقیت دیپلماتیک را بدانیم

‏‌محمود میرلوحی، فعال سیاسی اصلاح‌طلب طی یادداشتی با عنوان قدر موفقیت دیپلماتیک را بدانیم در شماره امروز روزنامه ایران ‏نوشت: اتفاقی که روز جمعه در شورای امنیت سازمان ملل رخ داد، یک خرق عادت و نقطه عطف در تاریخ این شورا بود. ‏می‌دانیم که از پنج عضو دائم شورای امنیت سه عضو غربی آن در پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) همداستان‌اند و دو عضو دیگر ‏یعنی روسیه و چین در قالب تعاریف دوران جنگ سرد و دو قطبی حاکم بر جهان در آن دوران پیوندی تاریخی داشته‌اند. با وجود ‏این تاریخ مذاکرات شورای امنیت نشانگر آن است که این اعضای دائم در موارد بسیار معدودی با یکدیگر اختلاف‌نظر داشته‌اند. ‏خاصه اگر موضوع بحث یکی از کشور‌های غیرمتعهد یا از اعضای خاورمیانه‌ای سازمان ملل بوده باشد. مگر در مواردی چند که ‏قطعنامه‌هایی علیه اسرائیل مطرح بوده امریکا از ابزار وتو استفاده کرده است.

در‌خصوص ایران اغلب اوقات قطعنامه‌ها با اجماع ‏اعضا و بویژه پنج عضو دائم شورای امنیت تصویب شده است. بر‌اساس این پیشینه، توافق برجام را باید نقطه عطف تغییر این ‏وضعیت دانست و به رویداد روز جمعه در نیویورک باید به چشم یک تحول و دستاورد جدی نگاه کرد. زیرا نه فقط چین و روسیه ‏به قطعنامه پیشنهادی امریکا علیه ایران رأی منفی دادند که حتی متحدان ناتویی امریکا هم مخالفت خود با آن را پشت رأی ‏ممتنع‌شان پنهان کردند. البته مشخص است که این رأی آن‌ها قاطعیت رأی منفی را ندارد. از سوی دیگر باید امتناع ۹ کشور از ‏مجموع ۱۰ عضو دیگر شورای امنیت را از همراهی با امریکا مهم دانست. انزوای امریکا با همه قلدری در عرصه بین‌الملل که ‏متکی به سهم ۲۵ درصدی‌اش از اقتصاد جهان و داشتن برتری نسبی نظامی بوده در جای خود قابل تحلیل و ارزیابی است. ‏

نکته‌ای که در این میان اهمیت دارد، این است که وزارت امور خارجه ایران که اتفاقاً در شکل‌گیری این شکاف به مدد تحرک ‏دیپلماتیک و مذاکرات مستمر نقش جدی داشته است نه تنها باید از این دستاورد مراقبت کند که آن را به اتفاقات تکرار شدنی بعدی ‏تبدیل کند. در حال حاضر یک دغدغه جدی همه نهاد‌های مؤثر در امور مرتبط با سیاست خارجی باید این باشد که مجموعه ‏رویکرد‌ها و عملکرد‌ها این موفقیت را موفقیتی زودگذر و محدود نسازد. هر تصمیمی که ممکن است سبب شود امریکا بهانه ‏مناسب را برای تبدیل شدن به سردمدار و سازمان‌دهنده اجماع بین‌المللی علیه ایران پیدا کند؛ باید با نهایت احتیاط و محاسبه دقیق ‏هزینه و فایده اتخاذ شود. زیرا آنچه طی سال‌ها سیاست‌ورزی در عرصه بین‌الملل و با توان سربازان دیپلماسی کشور به دست آمده ‏حاصلی نیست که به ثمن بخس داده شود. بلکه لازم است با هوشمندی و حزم از آن مراقبت کرد. ما می‌توانیم با دیپلماسی درست و ‏حمایت از آن حتی این آرای ممتنع را در آینده به مخالفت قاطع تبدیل کنیم و رقم‌زننده پایان هژمونی امریکا باشیم. در این مهم ‏بی‌شک در رفتار دولتمردان امریکایی که در سال‌های اخیر ابزار تحریم را علیه کشور‌های متعدد از جمله رقبای قدرتمند و متحدان ‏پیشین خود به‌کار گرفته است مؤثر خواهد بود. این شرایط مساعد به شرط کار حرفه‌ای ما حتماً به تغییر آرای ممتنع به منفی و ‏پایان دادن به سلطه‌گری امریکا و گروگان گرفته شدن کشور‌ها به وسیله تحریم‌های امریکایی منتهی خواهد شد. پس باید قدر این ‏موفقیت دیپلماتیک را بدانیم. ‏

نسخه خروج بورس از دو قطبی

جواد غیاثی در بخشی از یادداشتی با عنوان نسخه خروج بورس از دو قطبی در شماره امروز روزنامه خراسان با عنوان ‏ نسخه خروج بورس از دو قطبی نوشت: وقتی از اواخر تیر و اوایل مرداد، با تصمیم ‏سیاست گذار، عرضه‌های سنگین ‏حقوقی (گاهی از سوی دولتی ها) در نماد‌های بزرگ و شاخص ساز انجام شد، بازار و حجم ‏نقدینگی کوتاه نمی‌آمد و بازار با ‏سرعت کمتر رشد کرد. اما با تداوم این عرضه‌ها و ورود یک شوک، یک باره بازار با قطب ‏دیگر یعنی ریزش سنگین درگیر شده ‏است. اگرچه از دولتی که بدون محاسبه و یک شبه تصمیم ارز ۴۲۰۰ تومانی را می‌گیرد ‏انتظار نیست، اما سیاست بهینه این بود ‏که حمایت دولت (اظهارات و موضع گیری ها) و همچنین حجم عرضه‌ها (از طریق ‏آزادسازی سهام عدالت، عرضه اولیه و ‏افزایش شناوری) و ارائه ابزار‌های جدید (صندوق‌های ‏ETF‏ و عرضه نفت و ...) به نحوی ‏مدیریت می‌شد که انتظارات بازدهی ‏از بازار سرمایه را به مرور تعدیل می‌کرد تا بازار هم متعادل شود. اما این توازن هرگز ‏وجود نداشت؛ در اردیبهشت یک باره خبر ‏عرضه تدریجی سهام عدالت با دستور رئیس جمهور به عرضه ۳۰ درصدی طی یک ‏ماه تبدیل شد.

عرضه صندوق‌های دولتی ‏هم که نه تنها هیچ قاعده و محاسبه و برنامه‌ای نداشته بلکه اختلافات داخلی دولت را هم ‏باعث شده است. حمایت‌های زبانی دولت ‏‏ (از رئیس جمهور تا سخنگو و.) نیز عمدتا بدون محاسبه و اغراق آمیز و بدون درک ‏اثر واقعی آن بر بازار بوده است. عرضه ‏های بزرگ هلدینگ‌های دولتی هم در حد وعده باقی مانده است؛ لذا اکنون سیاست گذار ‏در منگنه‌ای دوقطبی گرفتار شده که ‏خودش در ایجاد آن نقش زیادی داشته است. علاوه بر آن حجم زیادی از سرمایه‌های اقشار ‏مختلف مردم هم درگیر بازار شده است ‏که باعث می‌شود هم ریزش بورس پرتبعات باشد و هم صعود‌های سریع و عادت کردنِ ‏پول به بازدهی‌های دورقمی در یک ماه! ‏اگر بورس «همراه با تعدیل انتظارات بازدهی» متعادل نشود همواره دوقطبی خواهد بود ‏و نوسانات آن و ورود و خروج نقدینگی ‏دیگر بازار‌ها را نیز متلاطم خواهد کرد. رهایی از این منگنه هم جز با همان فرمول فوق ‏ممکن نیست؛ یعنی حمایت و عرضه با ‏هماهنگی طبق یک محاسبه صحیح. علاوه بر آن، تامین مالی دولت و شرکت‌ها از طریق ‏بورس، مخصوصا با توجه به لایحه ‏اخیر دولت (افزایش سرمایه از طریق صرف سهام) اتفاق مثبتی است که البته باید در مسیر ‏افزایش سودسازی شرکت‌های بورسی ‏قرار گیرد به نحوی که افزایش سرمایه‌ها از این طریق با دقت نهاد ناظر در مسیر امور ‏توسعه‌ای مصوب در هنگام درخواست ‏افزایش سرمایه (در شرکت‌ها و دولت) صرف شود تا در میان مدت و بلندمدت به رشد ‏اقتصاد و سودآوری بینجامد. حالت ایده آل ‏این بود که از شرایط مازاد عرضه پول به خاطر شرایط کرونا و افت نرخ سود، رشد ‏بورس و امکان تامین مالی مناسب در جهت ‏یک برنامه توسعه صنعتی، برای یک برنامه تحول اقتصادی استفاده شود که در ‏شرایط سال آخر دولتی که ۷ سال را بدون راهبرد ‏اقتصادی مشخص و موثر پشت سر گذاشته، اصلا قابل انتظار نبود. ‏
در هر حال، در این شرایط نقدینگی انبوه موجود در بورس که باید به مرور به بازدهی معقول عادت کند، از سود رو به رشد ‏‏شرکت‌ها هم استفاده خواهد کرد و به مرور فرهنگ سهامداری، آن چنان که ماهیت آن است، جاری خواهد شد. ‏

امریکا از شورای امنیت هم خارج می‌شود؟! ‏

احسان شیخون طی یادداشتی در شماره امروز روزنامه جوان با عنوان امریکا از شورای امنیت هم خارج می‌شود؟! ‏ نوشت: چند ‏روز از رد قطعنامه امریکا برای تمدید تحریم تسلیحاتی ایران در شورای امنیت نگذشته، ایالات متحده با موضع‌گیری شدید در قبال ‏این تصمیم اعضا، به دنبال فعال کردن مکانیسم ماشه است. براساس برجام، تحریم‌های تسلیحاتی شورای امنیت علیه کشورمان که ‏از سال ۱۳۸۶ آغاز شده، ۲۷مهرماه امسال پس از ۱۳ سال به پایان می‌رسد. پایان این تحریم، ایران را قادر به صادرات رسمی ‏سلاح و خرید تسلیحات از دیگر کشور‌ها می‌کند. به این ترتیب ایالات متحده با ارائه قطعنامه و فعال نمودن مکانیسم ماشه می‌کوشد ‏مانع این شود. نگاهی به آرای اعضای شورای امنیت نشان می‌دهد که قطعنامه امریکا علیه ایران تنها با دو رأی موافق، دو مخالف ‏و ۱۱ رأی ممتنع رأی نیاورد؛ موضوعی که به خوبی نشان می‌دهد اقدامات دولت ترامپ طی این چند سال، حتی از دید متحد ‏سنتی این کشور یعنی انگلیس نیز با تردید همراه است. ناکامی امریکا در حدی بود که بلافاصله پمپئو، وزیر خارجه امریکا با انتقاد ‏از رأی شورا گفت: شورای امنیت در مأموریت خود که حفظ امنیت جهانی است ناکام مانده و نتوانسته ایران را در برابر اعمالش ‏پاسخگو کند! وزارت خارجه امریکا هم با انتشار بیانیه‌ای از شورای امنیت انتقاد و این نهاد را متهم کرده که به خواست کشور‌های ‏منطقه و اسرائیل بی‌توجه بوده است. در این بیانیه آمده که رأی نیاوردن قطعنامه ایالات متحده، به ایران این اجازه را خواهد داد که ‏بیشتر خودش را تسلیح کند و این به «ویرانی» و بی‌ثباتی در خاورمیانه کمک خواهد کرد! حال بماند که بر همگان روشن است، ‏اقدامات ایالات متحده طی چند دهه اخیر در خاورمیانه از حمله به افغانستان و عراق گرفته تا ایجاد گروه‌های تروریستی همچون ‏داعش و در نهایت حضور و دخالت بیشتر در منطقه به بهانه مبارزه با آنها، جز ویرانی نتیجه‌ای نداشت است. ‏

در مقابل موضع‌گیری ایالات متحده در رد قطعنامه، ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، پیشنهاد برگزاری کنفرانس ویدئویی ‏اضطراری بین پنج قدرت هسته‌ای، آلمان و ایران را داد تا از رویارویی و تنش بیشتر در شورای امنیت ملل متحد جلوگیری شود. ‏با در نظر داشتن این موضع‌گیری‌ها، رفتارشناسی دولت ترامپ در قبال نهادها، سازمان‌ها و پیمان‌های بین‌المللی نیز نشان می‌دهد ‏که هرگاه تیم او در رسیدن به اهداف و منافع ناکام مانده، یا از این ترتیبات بین‌المللی خارج شده‌اند یا سبب تضعیف آن‌ها شده‌اند؛ ‏خروج ایالات متحده از برنامه جامع اقدام مشترک (برجام)، یونسکو، پیمان آب و هوایی پاریس، نفتا، شورای عالی حقوق بشر، ‏پیمان منع موشک‌های میان‌برد هسته‌ای، پیمان‌نامه آسمان‌های باز و اخیراً نیز سازمان بهداشت جهانی، بیانگر چنین عرفی در ‏دولت ترامپ بوده است. اکنون دستاویز نهایی دولت ترامپ فعال نمودن مکانیسم ماشه است. اما با توجه به خروج ایالات متحده از ‏توافق هسته‌ای میان ایران و شش قدرت جهانی، این کشور دیگر نمی‌تواند از مکانیسم ماشه به عنوان یکی از طرف‌های توافقنامه، ‏که اجرای آن را لغو کرده، بهره بگیرد. ‏

با توجه به ناکامی امریکا در تصویب قطعنامه تمدید تسلیحاتی، آیا خروج از نهاد مهمی همچون شورای امنیت می‌تواند در دستور ‏کار دولت امریکا باشد؟ به نظر می‌رسد دو دیدگاه در این مورد قابل طرح است؛ اول اینکه رفتار سیاست خارجی دولت ترامپ در ‏کناره‌گیری از نهاد‌های بین‌المللی به بهانه هزینه‌بر بودن و کارایی نداشتن آنها، ظن خروج از شورای امنیت را پر رنگ می‌کند؛ ‏موضع‌گیری ترامپ و وزارت خارجه این کشور از نقش شورای امنیت در رد قطعنامه تمدید تحریم تسلیحاتی علیه ایران بیانگر این ‏مهم است. دوم، به خط مشی راهبردی دستگاه سیاست خارجی ایالات متحده بازمی‌گردد که فارغ از رئیس‌جمهور و اطرافیانش، به ‏دنبال تغییر در نظام بین‌الملل است. به عبارت دیگر، افول هژمونی و برتری امریکا طی سال‌های اخیر، این کشور را نیازمند ‏تحول در سیستم بین‌المللی می‌کند تا جایگاه گذشته خود را در آن بازیابد. ممکن است بخش مهمی از این سناریو از طریق تضعیف ‏و در نهایت سوق دادن نهاد‌های بین‌المللی مهمی همچون شورای امنیت و سپس ملل متحد رخ دهد. ‏