لزوم تغییر باور مدیریت شهری نسبت به ایمنی ساختمان طی گفتگو با دو کارشناس:‏

حادثه در کمین پلاسکو و سیناهای دیگر؛ مسکّن یا درمان؟

کد خبر: ۹۸۸۷۵۳

تاریخ: ۱۶ تير ۱۳۹۹ - ۱۲:۱۳

با گذشت چند روز از حادثه‌ی دلخراش آتش‌سوزی و انفجار در مرکز درمانی سینا اطهر تجریش که به از دست ‏رفتن 19 نفر از هموطنانمان منجر شد، هنوز جامعه‌ی ایران، متاثر و دردمند است؛ اما کارشناسان درباره‌ی ‏تکرار موارد دیگر هشدار داده و بر لزوم تصویب قانون جامع ایمنی تاکید دارند.‏
‏ ‏
ابعاد حادثه‌ی آتش‌سوزی و انفجار از نظر اجتماعی و فوت بیش از 19 نفر از هموطنان و کادر درمانی این مرکز چنان گسترده بود که ‏افکار عمومی را تحت الشعاع خود قرار داده است اما آیا این حادثه و سوانح مشابه قابل پیشگیری بوده‌اند؟ و چگونه می‌توان از سوانح ‏مشابه جلوگیری کرد؟
‏ ‏

لزوم تغییر باور مدیریت شهری نسبت به ایمنی

مجتبی حاجتی، رئیس هیات مدیره انجمن صنفی ایمنی و مهندسی حریق استان تهران، در این زمینه می‌گوید: «مدیریت شهری ما ‏باید باور ایمنی خود را دست‌خوش تغییر کند. ما در کشور قانون جامع ایمنی نداریم و شهر به شهر و استان به استان ضوابط ایمنی ما ‏متفاوت است و ایمنی به صورت جزیره‌ای و سلیقه‌ای مدیریت می‌شود. شهرداری، شورای شهر، سازمان آتش‌نشانی، سازمان نظام ‏مهندسی و چندین نهاد دیگر همگی در این زمینه دارای مسئولیت هستند ولی یک قانون یک‌دست که فعالیت این نهادها را هم‌راستا ‏کند وجود ندارد.»‏

این کارشناس حوزه‌ی ایمنی ساختمان و حریق می‌افزاید: «به عنوان مثال مقام مسئول ایمنی تهران، آتش‌نشانی است ولی در راستای ‏قوانینی که دارای ضمانت اجرایی نیستند فعالیت می‌کند. بعد از حادثه‌ی پلاسکو خوشبختانه قوه‌ی قضاییه این سازمان را به عنوان ‏ضابط قضایی شناخته ولی اینها برای ایمنی یک شهر کافی نیست.»‏
حاجتی که سال‌ها تجربه‌ی خدمات فنی مهندسی، بازرگانی و تولید تجهیزات ایمنی در زمینه شهری، صنعتی و نظامی را دارد می‌افزاید: ‏‏«تمام قوانین فعلی ما معطوف به مراحل ساخت ساختمان است. نهایتا با پیش‌بینی و تمهیداتی، این ساختمان‌ها در یک دوره‌ی دو ساله ‏ممیزی، نظارت و در سرویس کنترل و نگهداری قرار می‌گیرند. متاسفانه بعد از پایان این دو سال، هیچ ضمانت اجرایی برای امنیت ‏ساختمان‌هایی که شاید میلیاردها تومان هزینه‌ی ساخت آنها شده وجود ندارد. ما ساختمان‌های زیادی داریم که در وضعیت اولیه ایمن ‏بوده‌اند ولی فقط بعد از 3 یا 4 سال یا با تغییر کاربری همچون این درمانگاه، یا با خارج شدن از نظارت، وضعیت ایمنی آنها در حالت ‏پرخطر قرار گرفته است.»‏
‏ ‏

آیا مسئولیت با خود مردم است؟ شعار فرهنگ‌سازی؛ مسکن یا راهکار؟

مهدی بستانچی، نائب رئیس انجمن صنفی ایمنی و مهندسی حریق و کارشناس حوزه‌ی تاسیسات و حریق در این زمینه می‌گوید: «از ‏مصرف انرژی گرفته تا رانندگی و با کمک همه‌ی نهاد و سازمان‌ها همچون صداوسیما، فرهنگ‌سازی بسیار خوب و مثبت بوده است ‏ولی متاسفانه در بحث ایمنی اقدامات مناسبی صورت نگرفته است. مردم به عواقب مسائلی همچون ایمنی، حریق و سایر حوادث و ‏سوانحی که می‌تواند به جان مردم آسیب برساند آگاه نیستند.»‏

حاجتی اما نظر دیگری دارد و اهمیت قوانین جامع و دارای ضمانت اجرایی را مهم‌تر از فرهنگ‌سازی می‌داند و می‌گوید: «انتظار از مردم ‏برای ایمن‌سازی ساختمان‌هایشان تنها یک مسکّن است ولی این مسکّن‌ها باعث فجایع گذشته نشده و اگر باز هم فقط شعار ‏فرهنگ‌سازی بدهیم، دیر یا زود با فاجعه‌ای کوچک‌تر یا بزرگ‌تر روبه‌رو می‌شویم. مسکّن‌های دیگر نیز همچون پلمپ کردن و ‏گذاشتن مانع بتنی جلوی ورودی ساختمان‌های ناایمن وجود دارد، ولی درمان اصلی تنها با اصلاح قوانین ممکن است و نمی‌توان برای ‏مساله‌ای که با امنیت و جان مردم سروکار دارد، به وجدان یا فرهنگ سازنده یا مدیر مجتمع اتکا کرد.»‏
وی در زمینه ضعف قوانین می‌افزاید: «الان قوانینی که داریم صرفا بر ساختمان متمرکز شده است که به صورت خیلی محدود و در ‏قانون تملک آپارتمان‌ها یک جا اشاره شده که مدیر ساختمان، مسئول است ساختمان را در برابر آتش‌سوزی بیمه کند. نقش نمایندگان ‏محترم مجلس شورای اسلامی در آسیب‌شناسی و تعیین خلاء قوانین و اهتمام در تصویب «قانون جامع ایمنی کشور» با کمک ‏تشکل‌های تخصصی بسیار مهم است که این موضوع در نشست‌های پیشین با نمایندگان فعلی اعلام شده است. تصدی‌گری این امر ‏هم می‌تواند به بخش خصوصی واگذار شود.»‏
وی در زمینه‌ی فرهنگ‌سازی، نقش مردم را در خرید و اجاره مسکن برجسته می‌داند و می‌گوید: «مردم باید همانگونه که در خرید خانه، ‏پارکینگ، آسانسور و امکانات لوکس و رفاهی برایشان مهم است، باید به زیرساخت‌های ایمنی و گواهینامه‌های آن نیز اهمیت دهند.»‏
‏ ‏

آیا باز هم فراموش می‌شود؟

حاجتی در این زمینه می‌گوید: « فراتر از دلایل فنی که در این سانحه وجود دارد، مساله‌ای که همیشه بر این نوع سوانح از جمله ‏حادثه‌ی پلاسکو و ده‌ها مورد دیگر سایه انداخته این است که بعد از هر حادثه، اقداماتی صورت می‌گیرد و مدیران شروع به آسیب‌شناسی ‏و آنالیز می‌کنند ولی همه‌ی اینها بعد از مدتی به بوته‌ی فراموشی سپرده می‌شود و اقدام ریشه‌ای صورت نمی‌گیرد.»‏
مهدی بستانچی هم این مساله را تایید کرده و می‌افزاید: «هر وقت اتفاق عمده‌ای در این زمینه در کشور افتاده، توجه مردم، مسئولین، ‏رسانه‌ها و به طور کل افکار عمومی، به صورت سینوسی به مساله جلب شده ولی سپس به فراموشی سپرده شده است. در واقع به جای ‏برنامه‌های مدون درازمدت، اقدامات محدود به همان زمانی بوده که مساله برای افکار عمومی مهم بوده است.»‏