مرور روزنامه‌های یکشنبه یکم تیرماه

مرگ قاضی منصوری، یک هشدار برای قوه قضاییه؟! /‏علت رکورد شکنی‌های بورس چیست؟ /زنده‌باد تحریم؛ از شعار تا مسئولیت

ناگفته‌های مرگ منصوری، اثرات قطعنامه جدید آژانس، احمدی‌نژاد‌ی‌ها در پرونده طبری؟ تخریب طبقه غیرمجاز ملک نهاد ‏ریاست‌جمهوری، روایت جلسه عزل بنی‌صدر، لباس‌شخصی‌های آمریکایی چه کسانی هستند، خبر‌های خوش برای بازنشستگان، ‏صعود دلار به کانال ۱۹ هزار تومان؛ اعطای سهام به جاماندگان ۶ دهک اول، ابهامات بازگشایی مدارس، وضعیت پناهندگان در ‏جهان به مناسبت روزجهانی پناهنده و ماجرای تدفین فوت شدگان کرونا در خرمشهر، از مواردی است که موضوع گزارش‌های ‏خبری و تحلیلی روزنامه‌های امروز شده است. ‏

کد خبر: ۹۸۵۶۵۸

تاریخ: ۰۱ تير ۱۳۹۹ - ۰۳:۵۹

به گزارش «تابناک»؛ روزنامه‌های امروز یکشنبه یکم تیرماه در حالی چاپ و منتشر شدند که ادامه تحلیل‌ها از مرگ مشکوک ‏قاضی منصوری در خارج از کشور، ردپای مدیر احمدی نژاد در پرونده طبری، آماده سازی برای الزامی شدن ماسک در اماکن ‏عمومی، واکنش‌ها به تروییکای اروپا و نقد‌های مطرح به قطعنامه شورای حکام علیه ایران با تیتر‌ها و عناوین مختلف در ‏صفحات نخست روزنامه‌های امروز برجسته شده اند. ‏

در ادامه تعدادی از یادداشت‌ها و سرمقاله‌های منتشره در روزنامه‌های امروز را مرور می‌کنیم؛

مرگ قاضی منصوری، یک هشدار برای قوه قضاییه؟! ‏

روزنامه جمهوری اسلامی در سرمقاله امروز خود با عنوان قاضی منصوری، یک هشدار ‏نوشت: مرگ مشکوک قاضی منصوری ‏در رومانی، در عین حال که خود از پیچیدگی برخوردار است، یک هشدار مفید و بیدارگر برای مجموعه حاکمیت به‌ویژه دستگاه ‏قضائی کشور ماست. ‏
علت اینکه این مرگ را مشکوک می‌دانیم اینست که طبق گفته قاضی رومانیائی پرونده دستگیری قاضی منصوری، قرار بود وی ‏تا ۲۰ تیرماه در رومانی آزاد، ولی تحت‌نظر باشد. این، به معنای زیرنظر و در دسترس پلیس و ماموران اطلاعاتی رومانی بودن ‏قاضی منصوری است و چنین شخصی وقتی کشته می‌شود، بطور طبیعی باید مرگ او را ناشی از قصور یا تقصیر کسانی دانست ‏که او را زیرنظر داشتند. بدین‌ترتیب، فرضیه خودکشی منتفی است و این واقعه را باید یک قتل دانست. قاتل هرکه باشد، چه ‏رومانیائی و چه غیررومانیائی، در هرحال رومانی باید پاسخگو باشد. ‏

مرگ قاضی منصوری بر خلاف نظر یکی از مسئولین قوه قضائیه که در همان ساعات اولیه بعد از انتشار خبر گفت تاثیری در ‏پرونده طبری ندارد، در سیر این پرونده موثر خواهد بود. او یکی از عناصر کلیدی این پرونده بوده و بازجوئی از او می‌توانست ‏ابهامات زیادی را از این پرونده مهم برطرف نماید. علاوه بر این، قاضی منصوری مسئولیت‌هائی هم در بخش‌های دیگر قوه ‏قضائیه داشت که اگر به ایران آورده می‌شد، پرده از بسیاری از پرونده‌های دیگر نیز کنار می‌رفت و راه برای پاکسازی هرچه ‏بیشتر قوه قضائیه باز می‌شد. ‏

اینکه مرگ قاضی منصوری را برای مجموعه حاکمیت هشدار می‌دانیم، به این دلیل است که او علیرغم داشتن سابقه مجرمیت در ‏کار قضائی، با توسل به این و آن توانست به بعضی از مناصب حساس دست یابد و پرونده‌های مهمی را در اختیار بگیرد و خود را ‏به بالاترین مسئولین قوه قضائیه نزدیک کند. بعد از آنکه مرتکب جرم‌های متعدد شد، در موقع لازم نیز توانست به خارج فرار و ‏چندین ماه در کشور‌های اروپائی زندگی کند. از این‌ها مهم‌تر اینکه بعد از آنکه نام او به رسانه‌ها راه یافت، در یک واقعه کاملاً ‏پیچیده و مبهم، سر به نیست شد. این‌ها همه هشدار‌های مهمی هستند که اگر مسئولین نظام به آن‌ها توجه نکنند، چنین حوادثی باز هم ‏تکرار خواهند شد و لابد حضرات می‌دانند که هر یک از این حوادث چه آبروئی از نظام می‌برند و چه لطمه‌ای به اعتماد مردم ‏می‌زنند. ‏

درباره اینکه ماجرای قاضی منصوری یک هشدار برای قوه قضائیه است، مطالب زیادی برای مطرح کردن وجود دارد که مجال ‏بیشتری را می‌طلبد، ولی در فرصت کنونی به نکته‌ای حساس اشاره می‌کنیم که از مطالبات روز افکار عمومی است. ‏
اقدامات رئیس قوه قضائیه برای مبارزه با فساد در کشور ازجمله در درون خود قوه قضائیه، از نظر افکار عمومی پنهان نیست. تا ‏حدودی نیز نتایج این مبارزه در جامعه قابل مشاهده است. مرگ مشکوک قاضی منصوری را باید یک ترمز در مسیر این مبارزه ‏تلقی کرد. اگر مواظبت‌های لازم برای جلوگیری از فرار عناصر فاسد درون قوه قضائیه و سپس مراقبت‌های لازم برای از دست ‏نرفتن آن‌ها در خارج از مرز‌ها صورت نگیرد، این مبارزه ناکام خواهد ماند. ‏

مهم‌تر اینکه حوادثی از قبیل فرار و سپس مرگ مشکوک قاضی منصوری، افکار عمومی را به مطالبه بیشتر از قوه قضائیه ‏تشویق می‌کند و اکنون این خواستهِ مدت‌ها زیر پوست جامعه مانده را آشکار می‌سازد که تکلیف پرونده‌های مورد پرسش مردم مانند ‏پرونده املاک نجومی و سایر اتهامات شهرداری تهران را با شفافیت روشن کنید. نه مردم و نه رسانه‌ها در جایگاهی قرار ندارند که ‏در این زمینه قضاوت کنند، ولی حق دارند این انتظار را داشته باشند که درباره این قبیل پرونده‌ها به جملات مبهمی از قبیل اینکه ‏چیزی نبود، اکتفا نشود و مانند پرونده طبری تمام ابعاد و افراد آن روی دایره قرار بگیرند. اینکه بگویند شریفی قائم‌مقام شهردار ‏اسبق تهران ۴۰ جلسه در دادگاه نظامی بازجوئی شده، مشکلی را حل نمی‌کند. آنچه مطلوب مردم و به نفع خود قوه قضائیه است ‏این که هیچ کس و هیچ پرونده‌ای به هیچ بهانه‌ای معاف از رسیدگی شفاف نباشد. اگر چنین شود، اعتماد مردم به قوه قضائیه ‏کامل می‌شود و کسانی هم که متهمان این قبیل پرونده‌ها هستند در هر مقام و منصبی که باشند اگر تبرئه شوند، مردم برای آن‌ها ‏احترام قائل خواهند شد و کسی به گمانه‌زنی‌های پرحجمی که علیه آنان وجود دارد اعتنائی نخواهد کرد. ‏

زنده‌باد تحریم؛ از شعار تا مسئولیت

ژوبین صفاری در سرمقاله امروز روزنامه ابتکار با عنوان زنده‌باد تحریم؛ از شعار تا مسئولیت نوشت: جمعه شورای حکام آژانس ‏اتمی اولین قطعنامه ضد ایرانی از سال ۲۰۱۲ را به بهانه عدم همکاری تهران با تحقیقات آژانس تصویب کرد. خبری که البته در ‏ادامه تحریم‎‫‎ها و بدعهدی آمریکا در خروج از برجام چشم‎‫‎انداز مثبتی را حداقل در سپهر اقتصادی کشور ترسیم نمی‎‫‎کند. اما ‏واکنش‎‫‎های داخلی نسبت به این موضوع آنجا قابل تامل می‎‫‎شود که گویی عده‎‫‎ای از این اتفاق نه تنها ناراحت که به صورت ‏زیر‎‫‎پوستی خوشحال هم شده‎‫‎اند. یکی از رسانه‎‫‎های اصولگرا در یادداشتی خروج فوری از ‏np‏ را خواستار شده و البته برجام را ‏فاجعه و خسارت محض دانسته است. از قضا این یادداشت در رسانه‌های خارجی بازتاب گسترده‌ای هم پیدا کرده است. اما سوال ‏این است آیا به واقع تحریم و تخاصم بیشتر با جامعه بین‎‫‎الملل یک مزیت و فرصت برای کشور است؟ ناگفته پیداست که هیچ ‏ایرانی‌ای خواستار تضعیف جایگاه کشور در مراودات بین‎‫‎المللی نیست. اما در یک نگاه واقع‎‫‎بینانه آیا قطع ارتباط با دنیا زیر سایه ‏تحریم، تا به حال دستاوردی جز انحصارگرایی و رشد منفی در اقتصاد داشته است؟ فرض را بر این بگیریم که تحریم را به زعم ‏برخی یک نعمت بدانیم آیا کشوری در دنیا پیدا شده است که بتواند تمام مایحتاج خود را در داخل تامین کند. این در حالی است که ‏ساده‎‫‎ترین اثر تحریم در اقتصاد این است که حتی پول صادرات برق را از عراق یعنی همسایه مرزی خود را هم نمی‎‫‎توانیم وصول ‏کنیم.

تردیدی نیست که تحریم اثرات اقتصادی‎‫‎اش ورای مدیریت این دولت و آن دولت است هر چند بی‎‫‎تدبیری‌ها در عدم اصلاح ‏ساختار‌های اقتصادی طی چند دهه گذشته و البته انفعال دولت فعلی در این خصوص مزید علت شده است، اما شاید بهتر باشد مسئله ‏تحریم‎‫‎ها و اثرات اقتصادی آن را به موضوع مدیریت یک قوه و یک گروه تصمیم‎‫‎گیر تقلیل ندهیم. آنچه پیداست در این شرایط ‏نمی‎‫‎توان هم شعار توسعه اقتصادی داد و هم از گسترش تحریم‎‫‎ها استقبال کرد. قواعد اقتصادی بی‎‫‎شک بالاتر از چند راهکار و ‏توصیه و شعار ایستاده‎‫‎اند؛ بنابراین شاید بهتر باشد افرادی که در داخل موافق گسترش سطح تنش در فضای بین‎‫‎المللی هستند، از ‏تبعات آن هم رونمایی و با صداقت گفتمان اصلی راهکار‌های خود را برای مردم تشریح کنند. بی‎‫‎تردید هیچ کس نمی‎‫‎خواهد مذاکره ‏یا توافقی در شرایط ذلت صورت بگیرد، اما تردیدی نیست که برای بهبود روابط خارجی باید از همه ابزار‌های موجود استفاده کرد. ‏مگر اینکه بخواهیم مدلی مانند کره شمالی را برگزینیم که در آن صورت قطعاً در نظام مردم‎‫‎سالار ایران باید از مردم بخواهیم تا ‏این مدل را برای ادامه مسیر انتخاب کنند. ‏‎

‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‎
در‎‫‎نهایت، اما شرایط اقتصادی کشور وضعیت خوبی ندارد. باید برای مردم به صراحت توضیح داده شود که این شرایط تنها به ‏متغیر‌های داخلی ارتباط دارد و یا تکانه‎‫‎های سیاسی اثر مستقیم بر آن گذاشته است. بی‎‫‎گمان شعار شکوفایی اقتصادی و اصرار بر ‏تنش به صورت توامان از سوی برخی جریان‎‫‎های داخلی تنها یک جمع نقضین است. این موضوعی نیست که بتوان در یک فضای ‏غیر واقعی به آن جامه عمل پوشاند. تجربه عینی در کشور و البته در دنیا ثابت کرده است که اقتصاد در فضای بسته قابلیت رشد ‏ندارد. شاید بهتر باشد یکبار برای همیشه جریان‌های داخلی موافق تحریم و تخاصم مرز بندی خود را برای تشریح چشم انداز آینده ‏کشور و تبعات گفتمان خود برای مردم روشن کنند. ‏‎‬‬‬‬‎

علت رکورد شکنی‌های بورس چیست؟

مهدی افضلیان طی یادداشتی که در شماره امروز روزنامه اعتماد با عنوان رکورد شکنی‌های بورس منتشر شده نوشت: اگر بخواهیم ‏دلایل عملکرد چند هفته اخیر بورس و ثبت رکوردهایش را بررسی کنیم صرفا در یک عامل نمی‌توان حق مطلب را ادا کرد. ‏شرایطی که در بازار سرمایه حاکم است.

‏ معلول چند علت است؛ دلیل اول انتظارات تورمی است که سرمایه‌گذاران نسبت به بازار‌ها دارند. افزایش قیمت دلار که امروز به ‏کانال ۱۹ هزار تومان رسیده، قیمت کالا‌ها را به طور اتوماتیک بالا می‌برد، اما چیزی که در اصل مشاهده شد، حالت برعکسش ‏بود. به طور مثال، رشد قیمت دلار به عنوان یک عامل افزایش قیمت در بازار لوازم خانگی مطرح می‌شود، اما به همین میزان ‏رشدی در قیمت دلار مشاهده نشد. علت این امر چیست؟ اینکه در حال حاضر دولت و بانک مرکزی با تمام تلاش در حال ‏ثبات‌سازی قیمت دلار در محدوده ۱۷ هزار تومان هستند، ولی عملا این همان فنری است که فشرده است و بازار نیز از آن مطلع ‏است. در واقع کمبود ارزی که در بازار وجود دارد و تولیدکنندگانی که با مشکل تامین قطعات مواجه هستند مجبورند قطعات را با ‏ارز بازار آزاد بخرند، چراکه ارز دولتی نمی‌گیرند و البته ارز آزاد را نیز با مشکلات بسیار ‏ به دست می‌آورند.

تورم انتظاری که برای دلار همواره وجود داشته و در برهه‌هایی سرکوب شده بود، باعث شد تغییر قیمت دلار ‏زیادی نداشته باشیم و در عوض قیمت کالا‌ها افزایش شدیدتری داشته باشد. در واقع بخشی از رشد‌ها و عملکرد بازار سرمایه به ‏دلیل انتظارات تورمی است. بخش دیگری از رشد بازار سرمایه به دلیل حمایت‌های دولتی است. در شرایطی که اقتصاد کشوری ‏به نفت وابسته باشد و بیشتر منابع از طریق فروش نفت به دست آید خواه ناخواه کاهش قیمت نفت یا تحریم آن می‌تواند باعث کاهش ‏شدید درآمد‌های ارزی شود. در این صورت دولت برای پوشش هزینه‌های جاری در بدنه خود به سمت منابع درآمدی دیگری مانند ‏مالیات، فروش دارایی و بازار سرمایه سوق پیدا می‌کند. اتفاقی که در بازار سرمایه افتاده از جنس همین تمرکز دولت بر بازار ‏سرمایه با هدف جذب نقدینگی از طریق فروش دارایی‌هاست. دارایی‌ها می‌تواند خود سهام دولت، خصوصی‌سازی شدن (که در ‏واقع همان قانون خصولتی در شرکت‌های سهامی عام نیز وجود دارد) باشد. وقتی دولت می‌خواهد بخش زیادی از درآمد‌های خود را ‏از بازار سرمایه تامین کند، ناخودآگاه توجه افراد و عموم مردم را به این بازار جذب می‌کند. به عنوان مثال در جراید و روزنامه‌ها، ‏گفتگو‌های ویژه خبری از این بازار می‌گوید، وگرنه دولت هیچ‌وقت حاضر نیست تملک خودش را بر شرکت‌هایی که متعلق به ‏خودش است به صورت زیادی کاهش دهد. در واقع جلب‌نظر افراد به بازار سرمایه در راستای کسب درآمد توسط دولت است. از ‏سوی دیگر درآمد از بازار سرمایه، شفاف و بی‌دردسر است. به صورت کلی یک بخشی از جذب درآمد، فروش دارایی و بخش ‏دیگر آن مالیات بر داد و ستد سهام است. این مالیات عدد بسیار جذابی برای دولت است. روزانه بین ۱۰ تا ۱۵ هزار میلیارد تومان ‏معامله می‌شود که نیم درصد درآمد مالیاتی دولت است. این درآمد مالیاتی می‌تواند به عنوان منابعی بدون حاشیه و جذاب به دولت ‏برسد. از سوی دیگر مشکلات مربوط به تحریم و فروش نفت را ندارد و می‌تواند بخش زیادی از نقدینگی موجود در بازار‌های ‏موازی را وارد بازار سرمایه کند. در بزرگی عدد معاملات روزانه در بازار سرمایه همین بس که معاملات روزانه ۱۰ تا ۱۵ ‏هزار میلیارد تومانی بازار سرمایه، رقم معاملات در بازار مسکن تهران طی یک ماه است، به همین دلیل تمرکز دولت بر جذب ‏نقدینگی سرگردان است. هم بازار جذابی است و هم مالیات‌ستانی آسان است و هم می‌تواند شرکت‌های دولتی را در قالب ‏صندوق‌های قابل معامله بفروشد. حمایت‌های دولتی در راستای صحبت‌هایی که عنوان شد، می‌تواند باعث افزایش جذابیت بازار ‏سرمایه شود. اما اینکه بگوییم با یک تورم افسار گسیخته مواجه شویم، صحت ندارد. چیزی که در ونزوئلا وجود داشت، تورم افسار ‏گسیخته و کاهش شدید ارزش پول بود، به همین دلیل افراد برای حفظ دارایی‌های‌شان به سمت بازار سرمایه هجوم می‌بردند. بازار ‏سرمایه شاید تنها بازاری باشد که هر فرد با هر میزان دارایی می‌تواند به آن وارد شود در حالی که برای ورود به سایر بازار‌ها باید ‏بودجه بیشتری اختصاص دهد. از سوی دیگر جامعه هدف و توانایی بالقوه آن و بالا رفتن عدد و رقم تعداد معامله روزانه نیز ‏می‌تواند بر افزایش حمایت‌های دولتی و در نتیجه افزایش جذابیت این بازار بیفزاید. ‏