نخستین شب قدر رمضان در تابناک

از نوای جوشن کبیر تا ادعیه ویژه شب نوزدهم

شب ضربت خوردن حضرت علی (ع) در محراب مسجد کوفه، بنا بر روایاتی احتمالاً شب قدر است. بر پایه آنچه از اخبار و احادیث معصومین ـ علیهم السلام ـ استفاده می‌شود، اعتبار و اهمیت و شاخصۀ ماه مبارک رمضان در وجود شب قدر است و این شب است که ماه رمضان را از سایر ماه‌ها متمایز و جدا گردانیده است.

کد خبر: ۹۷۸۱۰۵

تاریخ: ۱۰ فروردين ۱۴۰۳ - ۲۳:۱۰

شب ضربت خوردن حضرت علی (ع) در محراب مسجد کوفه، بنا بر روایاتی احتمالاً شب قدر است. بر پایه آنچه از اخبار و احادیث معصومین ـ علیهم السلام ـ استفاده می‌شود، اعتبار و اهمیت و شاخصۀ ماه مبارک رمضان در وجود شب قدر است و این شب است که ماه رمضان را از سایر ماه‌ها متمایز و جدا کرده است.

ماه رمضان، یکی از مهم‌ترین منّت‌های الهی است که در سال به بندگانش عطا فرموده است، زیرا در موقعیت و شرایط روزه است که بنده با قطع تعلّقات حیوانی بر شدت اتّصال خود با پروردگار می‌افزاید و این موقعیت در سایر زمان‌ها کمتر نصیب خواهد شد و لذا بزرگان از اهل معرفت تمامی سه ماه رجب و شعبان و رمضان را به روزه می‌گذراندند، چنانچه از رسول خدا ـ صلی الله علیه و آله و سلم ـ این مطلب نقل شده است.

آمادگی انسان و استعداد برای جذب نفحات قدسیه الهی در این شرایط حاصل می‌شود؛ چنانچه پرهیز از گناه و انحراف از رضای الهی و تجرّد نفس از شهوات و غفلت‌ها در هنگام گرسنگی و موسم روزه کاملاً مشهود و ملموس است.

سالکین راه خدا باید این سه ماه خصوصاً ماه مبارک رمضان را قدر بدانند و بر هر چه بیشتر مراقبه در رفتار و گفتار و پندار تأکید ورزند که مراقبۀ بیشتر موجب تجرّد نفس و در نتیجه قرب بیشتر و استفاضه از انوار بهاء الهی خواهد بود. بزرگان طریق در توصیه به شاگردان خود حتی آنان را از فکر خلاف رضای الهی بر حذر می‌داشتند و آن را موجب کدورت نفس و محرومیت از استجلاب فیوضات خاصّه برمی شمردند.

صحبت‌های زاید و بی محتوا، انباشتن ذهن از اخبار و تصاویر، پرخوری در هنگام سحر و افطار، رفت و آمد با اهل دنیا و شب نشینی‌های تلف کننده فرصت‌ها و وقت، مشاجره بر سر امور بیهوده و لغو، پرداختن به عیوب دیگران و غفلت از عیوب خویش، عدم رعایت در مسائل اجتماعی و داد و ستد‌های روزمره، شرکت در مجالس و هیأت‌هایی که بیشتر به جنبۀ تفاخر و اهواء نفسانی می‌پردارند و با سر و صدا و شلوغی و ازدحام و تبلیغ‌ها و جار و جنجال‌ها و اعلان‌ها در وسایل ارتباط جمعی، در صدد رونق بخشیدن به مجلس و محفل خویشند، تماماً انسان را از ادراک فیض و نفحات این ماه عظیم و فرصت استثنایی و غیر قابل جبران محروم خواهد ساخت.

اهمیت رعایت این مراقبه سترگ در ظهور و تجّلی شب قدر برای انسان روشن می‌شود؛ شبی که مقدّرات یک سال انسان را رقم می‌زند و سرنوشت یک سال آینده در آن شب گرفته خواهد شد و لذا هر چه انسان در این مدت از ماه مبارک رمضان در صدد تصفیه باطن و تزکیه نفس برآید کم کار کرده است. در شب قدر به میزان اتصال هر شخص با ولی کامل که حضرت بقیة الله ارواحنا فداه است، تقدیر او رقم می‌خورد و کیفیت ارتباط انسان با نفس حضرت، ولی عصر ـ علیه السلام ـ نقش تعیین کننده‌ای در سرنوشت سال آینده او دارد و به هر اندازه که این اتصال خالص‌تر و بی غلّ و غش‌تر و بی شائبه‌تر و صاف و پاکیزه‌تر باشد، به همان میزان نسبت توفیق سعادت ایام و روزگار او تغییر خواهد کرد.

اعمال مخصوصه شب نوزدهم چند چیز است:

اوّل: صد بار اَسْتَغْفِرُاللّهَ رَبّی وَ اَتُوبُ اِلَیْهِ.

دوّم: صد بار اَللّهُمَّ الْعَنْ قَتَلَةَ اَمیرِ الْمُؤْمِنینَ.

سوّم بخواند دعاء یا ذَاالَّذی کانَ را که در قسم چهارم گذشت.

چهارم بخواند:

اَللّهُمَّ اْجْعَلْ فیما تَقْضی وَ تُقَدِّرُ مِنَ الاْمْرِ الْمَحْتُومِ

خدایا قرار ده در آنچه حکم کرده و مقدر فرموده ای از سرنوشت حتمی

وَ فیما تَفْرُقُ مِنَ الاْمْرِ الحَکیمِ فی لَیْلَةِ الْقَدْرِ وَفِی الْقَضاَّءِ الَّذی لا

و در آنچه جدا کنی از فرمان حکیمانه ات در شب قدر و در آن قضا و قدری که برگشت و

یُرَدُّ وَلا یُبَدَّلُ اَنْ تَکْتُبَنی مِنْ حُجّاجِ بَیْتِکَ الْحَرامِ الْمَبْرُورِ حَجُّهُمُ

تغییر و تبدیلی ندارد که نام مرا در زمره حاجیان خانه محترمت (کعبه) بنویسی آنان که حجشان

الْمَشْکُورِ سَعْیُهُمُ الْمَغْفُورِ ذُنُوبُهُمُ الْمُکَفَّرِ عَنْهُمْ سَیِّئاتُهُمْ وَاجْعَلْ

مقبول و سعی شان مورد تقدیر و گناهانشان آمرزیده و کردار بدشان بخشوده شده است و قرار ده

فیما تَقْضی وَتُقَدِّرُ اَنْ تُطیلَ عُمْری وَتُوَسِّعَ عَلَیَّ فی رِزْقی

در آنچه مقدر فرموده ای که عمر مرا طولانی کرده و روزیم را وسیع گردانی

وَتَفْعَلَ بی کَذا وَ کَذا و به جای این کلمه حاجت خود را ذکر کند

و درباره ام چنین و چنان کنی.

سوره روم با صدای عبدالباسط

{$sepehr_code_1266}

سوره سی ام قرآن به نام «روم» نامگذاری شده‌ است. مراد از «روم» درواقع روم شرقی یا امپراتوری بیزانس است که بر شام و فلسطین تسلّط داشته و در بعضی از قبایل جزیره‌العرب هم نفوذ و قدرتی به هم رسانیده بود. سوره روم در مکّه نازل شده و شصت آیه دارد. این سوره را با صدای مرحوم عبدالباسط عبدالصمد از قاریان بزرگ قرآن در مصر می‌شنوید.

سوره عنکبوت با صدای عبدالباسط

{$sepehr_code_1265}

سوره عنکبوت سوره ۲۹ از قرآن است و ۶۹ آیه دارد. همانند دیگر سوره‌های مکی، این سوره سخن از مبدأ و معاد، سرگذشت پیامبران پیشین و پیروزی لشکر حق بر باطل دارد. نامگذاری این سوره به دلیل تشبیه به کار رفته در آیهٔ ۴۱ این سوره است که در آن بت‌پرستانی که بر غیر خدا تکیه می‌کنند، به عنکبوت تشبیه شده‌اند که خانه‌اش سست است. سوره عنکبوت را با صدای مرحوم عبدالباسط عبدالصمد از قاریان بزرگ قرآن در مصر می‌شنوید.

دعای جوشن کبیر

{$sepehr_code_1264}

دعای جوشن کبیر در بلدالامین و مصباح کفعمی است و آن مروی است از حضرت سید الساجدین از پدرش از جد بزرگوارش حضرت رسول ـ صلی الله علیه و علیهم أجمعین. این دعا را جبرئیل ـ علیه السلام ـ آورد برای پیغمبر ـ صلی الله علیه و آله ـ در یکی از غزوات، در حالی که بر تن آن حضرت جوشن گرانی بود که سنگینی آن بدن مبارکش را به درد آورده بود. پس جبرئیل عرض کرد که یا محمد پروردگارت تو را سلام می‏‌رساند و می‌‏فرماید که بکن این جوشن را و بخوان این دعا را که او امان است از برای تو و امت تو. پس شرحی در فضیلت این دعا ذکر فرموده که مقام نقل تمامش نیست؛ از جمله آنکه هر که آن را بر کفن خویش نویسد حق تعالی حیا فرماید که او را به آتش عذاب کند و هر که آن را به نیت در اول ماه رمضان بخواند، حق تعالی او را روزی فرماید لیلة القدر و خلق فرماید برای او هفتاد هزار فرشته که تسبیح و تقدیس کنند خدا را و ثوابش را برای او قرار دهند پس فضیلت بسیار نقل کرده تا آنکه فرموده و هر که بخواند او را در ماه رمضان سه مرتبه حرام فرماید حق تعالی جسد او را بر آتش جهنم و واجب فرماید برای او بهشت را و دو ملک بر او موکل فرماید که حفظ کنند او را از معاصی و در امان خدا باشد مدت حیات خود و در آخر خبر است که جناب امام حسین ـ علیه السلام ـ فرمود: وصیت کرد پدرم علی بن ابی طالب صلوات الله علیه به حفظ این دعا و آنکه بنویسم آن را بر کفن او و تعلیم کنم آن را به اهل خود و ترغیب کنم ایشان را به خواندن آن و آن هزار اسم است و در آن است اسم اعظم فقیر گوید که از این خبر دو چیز مستفاد می‏ شود. دعای جوشن کبیر را با صدای محسن فرهمند در «تابناک» می شنوید.

سیل گناه با نوای محمود کریمی

{$sepehr_code_1263}

نماهنگ «سیل گناه» را با نوای حاج محمود کریمی به مناسبت ایام ماه مبارک رمضان در «تابناک» می‌شنوید: از گنه دم به دمم آتش طوفنده شدم / هم شدم از توبه خجل / هم ز تو شرمنده شدم... .