سخنگوی وزارت بهداشت

«ایمنی گله‌ای» بی معناست! / سامانه ۴۰۳۰ مشارکتی است نه خرید خدمت / بیش از ۷۰۰ تن با الکل تقلبی جان باخته‌اند/ التهابات پوستی نمی‌تواند از علائم ابتلا باشد/ در برخی کشورها کتمان سیستماتیک آمار را شاهدیم

بیش از ۶۰۰ هزار نفر در زیرمجموعه وزارت بهداشت، شامل تعداد زیادی پزشک و پرستار و کارشناس سلامت فعال هستند و نظرات زیادی دارند که نظر وزارت بهداشت نیست؛ البته واحد شمارش انسان‌ها «گله» نیست و چیزی به نام «ایمنی گله‌ای» نداریم. شاید منظور ایشان «ایمنی گروهی» باشد که آن هم استراتژی نظام سلامت نیست و اساسا این ایمنی نتیجه جبر است نه اختیار.

کد خبر: ۹۷۲۱۳۷

تاریخ: ۲۵ فروردين ۱۳۹۹ - ۱۴:۱۹

رییس مرکز روابط عمومی و اطلاع‌رسانی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی از انتخاب شعار محوری هفته سلامت در کشورمان خبر داد و تاکید کرد این شعار به نوعی ترجمه شعار سازمان بهداشت جهانی برای امسال (سال 2020 میلادی) است.

به گزارش «تابناک»؛ کیانوش جهانپور در نشست خبری امروز خود با اصحاب رسانه (به صورت آنلاین) گفت: هفته نخست اردیبهشت ماه هر سال به روال هر ساله، هفته سلامت نام دارد که شعار محوری آن برای سال جاری، «حمایت همگانی از مدافعان سلامت» انتخاب شده است، حال آن که شعار سازمان بهداشت جهانی "حمایت از پرستاران و ماماها" است که در کشور ما بهورزان و بهیاران را هم شامل می شود و به طور کلی، مدافعان سلامت نام می‌گیرند. البته #کرونا_را_شکست_می‌دهیم تداوم دارد.

سخنگوی وزارت بهداشت در پاسخ به سوالی در خصوص اظهارات برخی افراد در مورد ایجاد «ایمنی گله‌ای» در برابر ویروس کرونا گفت: بیش از ۶۰۰ هزار نفر در زیرمجموعه وزارت بهداشت، شامل تعداد زیادی پزشک و پرستار و کارشناس سلامت فعال هستند و نظرات زیادی دارند که نظر وزارت بهداشت نیست. به این جمع، چند ده هزار هیات علمی را هم باید افزود که نظرات متفاوتی دارند؛ البته واحد شمارش انسان‌ها «گله» نیست و چیزی به نام «ایمنی گله‌ای» نداریم. شاید منظور ایشان «ایمنی گروهی» باشد.

وی افزود: استراتژی نظام سلامت این نیست که ایمنی گروهی ایجاد شود و اساسا اگر در جایی ایمنی گروهی رقم بخورد هم در نتیجه جبر است نه اختیار. اساسا ایمنی گروهی محصول است نه هدف و در نتیجه در هیچ جا دستور کار نمی‌شود. شاید 5 تا 10 درصد و در نهایت 15 درصد مردم مبتلا شوند. همه اقداماتمان برای شناسایی و درمان افراد مبتلا، اقداماتی مثل فاصله گذاری اجتماعی، آموزش ها، پروتکل هایی که تهیه و ابلاغ می‌شود، نظارت هایی که صورت می‌گیرد و غیره، برای این است که به سمت ابتلای همه نرویم.

آیا در اجرای فاصله گذاری و تشدید آن تاخیر صورت گرفت و آیا بازگشت به کار، خطاست؟ جهانپور در پاسخ به این سوال گفت: اگر بخواهیم از زاویه نظام سلامت نگاه کنیم، انتظار ما این است که تا آخر سال کل کشور تعطیل باشد و همه مایحتاج در منازل تحویل داده شود، اما این موضوع ممکن نیست چراکه باید واقعیت‌های اجتماعی و اقتصادی را در نظر بگیریم. درباره اینکه فاصله گذاری ایراد داشته یا دارد و این سوالات هم می‌توان به دانش آموزان، دانشجویان، معلمان و اساتید دانشگاه اشاره کرد که روی هم حدود 20 میلیون نفر، یعنی یک چهارم جمعیت کشور هستند که از روزهای ابتدایی شیوع تعطیل شدند، اما آیا هیچ دانش آموز و دانشجویی در خیابان ها نیست؟ آیا این مربوط به فاصله گذاری و متاثر از آن است؟ اینها مواردی هستند که نگران کننده‌اند.

جهانپور در ادامه با تاکید بر اینکه تلاش مان برای خرید زمان هم برای دوری جستن از ابتلای بخش بزرگی از جمعیت کشور است، گفت: بر این باوریم که "از این ستون تا آن ستون، فرج است"؛ همان گونه که امروز در موقعیت هفته اول اسفند نیستیم و توانسته‌ایم بیماری را مدیریت کنیم، امیدواریم دو ماه بعد هم در موقعیت امروز نباشیم و حسی مشابه به شرایط فعلی داشته باشیم. البته امیدواریم زود از دو ماه به وضعیت کنترل برسیم.

وی در پاسخ به سوالی در خصوص احتمال مواجه شدن با شیوع آنفلوانزا در ابتدای پاییز، در شرایطی که کووید19 پایان نیافته، گفت: امیدواریم در هفته‌های آتی راحت‌تر بتوانیم با این بیماری برخورد کنیم. البته نمی‌توان زمانی برای آن پیش بینی کرد و نمی‌توانیم بگوییم کی شر این ویروس برای همیشه از سر بشر کم خواهد شد و آیا اساسا شرش کم شدنی خواهد بود یا باید زندگی مسالمت آمیزی با این ویروس در سال‌های آتی داشته باشیم؛ بنابراین، نمی‌توان گفت در آغاز فصل سرد که شاهد شیوع  ویروس آنفلوانزای فصلی هستیم، ویروس کرونا وجود دارد یا باید میزبان هر دوی این بزرگواران باشیم!

رییس مرکز روابط عمومی و اطلاع رسانی وزارت بهداشت درباره همراهی و همکاری ستاد‌های مختلف با وزارت بهداشت گفت: با این تاکید که ما فقط در مورد حوزه سلامت می‌توانیم صحبت کنیم، باید گفت هم بنیاد مستضعفان و هم آستان قدس رضوی و به طور ویژه، ستاد اجرایی فرمان حضرت امام (ره) در کنار وزارت بهداشت قرار دارند و پشتیبانی زیادی انجام دادند. انصافا ستاد اجرایی فرمان حضرت امام (ره) اقدامات چشمگیری داشته و هم از نظر سرعت ورود به ماجرا، هم از نظر حجم و گستردگی خدماتی که ارائه داده و حتی از نظر کیفیت، کمک های زیادی به وزارت بهداشت کرده است.

وی در پاسخ به سوال «تابناک» در خصوص خرید خدمت از ستاد اجرایی فرمان امام (ره) در سامانه 4030 گفت: همکاری وزارت بهداشت با ستاد اجرایی در سامانه 4030 را نمی‌شود خرید خدمت نامید و در اصل نوعی مشارکت است. به این صورت که ستاد اجرایی بسترهایی که فراهم بود را در اختیار وزارت بهداشت قرار داده است.

وی در پاسخ به سوالی در خصوص داروی «فاوی‌پیراویر» گفت: از آنجایی که مطالعات صورت گرفته در ژاپن و چین در خصوص تاثیرگذاری فاوی‌پیراویر روی بیماران مبتلا به کووید19 به نتیجه خاصی نرسیده، فاز مطالعاتی آن در کشورمان در چند دانشگاه آغاز شده که بعد از رسیدن نتایج این فاز می‌توان درباره این دارو و اینکه در پروتکل های درمانی قرار خواهد گرفت یا نه اظهار نظر کنیم. هرگونه تصمیم گیری برای استفاده از این دارو برای کووید ۱۹ مستلزم نتیجه مطالعات بالینی است.

سخنگوی قرارگاه مقابله با کرونا افزود: در حال حاضر درمان‌های دیگری مثل هموپرفیوژن در حال انجام است که اثربخشی نهایی آن‌ها نیز مشخص نشده است. هیدروکسی کلروکین نیز از قبل در پروتکل بود و هنوز هم به عنوان دارویی که اثربخشی نسبی دارد استفاده می‌شود. هر دارویی که در زمینه کرونا در دنیا در حال مطالعه است، در ایران هم در حال کارآزمایی بالینی است. البته هیچ دارویی اثربخشی قطعی ندارد و مطالبی که در این زمینه منتشر می‌شود، صحت ندارد. امید‌ها این است که حداقل بین ۹ ماه تا یک سال و نیم آینده واکسنی برای کرونا داشته باشیم؛ البته این احتمال است نه قطعی.

وی در ادامه در پاسخ به سوال دیگری درباره پلاسما درمانی گفت: اگر قدمت پلاسما درمانی به اندازه علم ایمنی شناسی نباشد، کمتر از آن هم نیست. این روش در کلیتِ موضوع، کار عجیب و ابداع خاصی نیست و قبلا در مورد برخی بیماری‌های عفونی که واکسن و سرم خاصی نداشتند مورد استفاده قرار گرفته است. در این روش از پلاسمای افراد بهبود یافته استفاده می‌شود تا به بدن فرد مبتلا تزریق و به مبتلایان برای مقابله با بیماری کمک شود. در ماه‌های اول که بیماری شناخته شده نیست و درمان موثری ندارد، این روش می‌تواند کمک کننده باشد. در شهر‌ها و دانشگاه‌های علوم پزشکی مختلف این روش آغاز شده و گزارش‌های اولیه مثبتی هم وجود دارد. با این حال میزان اثربخشی دقیق آن به انتشار گزارش‌های بالینی بستگی دارد.

جهانپور در پاسخ به سوالی در خصوص رعایت نشدن فاصله گذاری در فرودگاه ها گفت: اغلب سفرهای هوایی لغو شده که البته دلیل آن، مسافر نداشتن استنه اقدام پیشگیرانه شرکت های هواپیمایی. البته ممکن است سفر ضرورت داشته باشد و به همین منظور پروتکل هایی مشخص شده که بایستی رعایت شود. از مردم می‌خواهیم اگر در محیط های فرودگاهی یا حین انتقال از فرودگاه به هواپیما یا حین سفر فاصله گذاری و پروتکل های مراقبتی رعایت نشد، به سامانه سجام مراجعه کرده و موضوع را ثبت کنند.

اما آیا همان گونه که نابویایی و ناچشایی و حتی "چشم صورتی" از علائم ابتلا به کووید19 هستند، التهابات پوستی هم در زمره علائم ابتلا به این بیماری است؟ جهانپور در پاسخ به این سوال گفت: راش های پوستی در برخی دیگر از بیماری های ویروسی نیز دیده می‌شود و اختصاصی کووید19 نیست و علاوه بر آن، برخلاف نابویایی و ناچشایی و در راس آنها، تب، سرفه و تنگی نفس که علائم ابتلا به ویروس کرونا معرفی می‌شوند و شایع هستند، راش های پوستی شایع هم نیستند. باید اضافه کنم که راش های پوستی عواقب خاصی هم ندارند و در نتیجه نگران کننده نیست.

وی در پاسخ به سوالی در خصوص ممکن نبودن ثبت نام در سامانه برای برخی شهروندان گفت: عموما مشکلی در زمینه ثبت اصناف در سامانه وجود ندارد و بعضا مواردی که گزارش می شود، ناشی از مسائلی مانند مشکلات مرورگر یا استفاده از فیلترشکن است که باید برای ورود به سامانه روشن نباشد. این کار برای افزایش ضریب امنیتی در دستور کار قرار گرفته است. اگر مواردی غیر از این باشد، باید گزارش شود تا پیگیری کنیم.

سخنگوی وزارت بهداشت درباره آمار جان باختگان مصرف الکل های تقلبی در سراسر کشورمان (مصرف متانول یا الکل متیلیکِ بی رنگ به جای اتانول یا الکل اتیلیک) گفت: هفته گذشته تعداد کشته شدگان مصرف الکل صنعتی ۶۰۰ نفر بود اما امروز به بیش از ۷۰۰ نفر رسیده و ممکن است روز‌های آینده به این تعداد افزوده شود.

وی در پاسخ به سوالی در خصوص دریافت هزینه از برخی اتباع افغانستانی مبتلا به کرونا در کشورمان، گفت: گاهی با مهاجران افغانستانی مواجه هستیم که برگه درست و هویت رسمی ندارند و این موضوع مشکلاتی ایجاد می‌کند. افرادی که بیمه سلامت یا برگه اقامت دارند که مشکلی ندارند و بقیه موارد باعث بروز مشکلاتی برای بیمارستان‌ها شده که هویت افراد قابل شناسایی نیست. حداکثر تلاش این است افراد خارجی هم خدمات را دریافت کنند و هزینه‌ای از آن‌ها دریافت نشود. گاهی حتی با هویت‌هایی مواجه هستیم که یکسان هستند و همپوشانی دارند.

جهانپور افزود: بیمارستان‌ها باید تمام تلاش خود را انجام بدهند که موضوع رایگان شدن هزینه درمان بیماران مبتلا به کرونا انجام شود. اگر بیمار اتباع خارجی است و مبتلا به کرونا باشد، هزینه او رایگان است. البته دقت کنید هر مشکل تنفسی و سندرم حاد تنفسی به معنی کرونا نیست و این موضوع هم در هزینه ها تاثیرگذار است.

وی در پاسخ به سوالی درباره افزایش شیب شیوع بیماری در برخی استان‌های کشورمان گفت: این گونه نیست که افزایش شیوع داشته باشیم، بلکه در برخی استان ها مانند کرمانشاه و زنجان شاهد افزایش آمار مبتلایان هستیم که نتیجه بیماریابی فعال تر و تست گرفتن از موارد سرپایی است که در گام جدید غربالگری قرار دارد و قرار است در کل کشور به اجرا درآید. اتفاقا در استان هایی مانند فارس و خراسان رضوی که طی روزهای گذشته شاهد افزایش آمار مبتلایان بودیم، حالا به ثبات نسبی رسیده‌ایم.

چرا آمار برخی استان ها منتشر نمی‌شود؟ این سوالی بود که سخنگوی وزارت بهداشت در پاسخ به آن گفت: حدود یک ماه است هیچ آمار استانی‌ منتشر نکرده‌ایم و البته نتیجه این اقدام هم مثبت بوده است. آنچه در برخی رسانه های خارجی منتشر می‌شود، تلاش آنها برای تخلیه اطلاعاتی با مصاحبه های غیررسمی و امثال این است که در همه استانها به جواب نمی‌رسد و در نتیجه آمارهایشان ناقص است. این آمارها مورد تایید وزارت بهداشت نیست و البته بسیاری از آنها درست هم نیست؛ مثلا در خیلی استان ها آمارهایی که آنها ارائه می‌دهند از آمارهای قطعی ما کمتر است.

سخنگوی قرارگاه مقابله با کرونا وزارت بهداشت گفت: تاکنون ۷۲ میلیون نفر در مرحله اول غربالگری شده‌اند و مرحله دوم نیز آغاز می‌شود تا افراد از لحاظ سلامت و علائم احتمالی بررسی شوند. به جز این، افراد می‌توانند با سامانه ۴۰۳۰ تماس گرفته و خوداظهاری کنند یا به مراکز مراجعه حضوری داشته باشند. اگر افراد نیازی به تست داشته باشند در مراکز انجام و اقدامات لازم هم انجام خواهد شد.

جهانپور در ادامه با تاکید بر مزیت های تست های سرولوژیک (مانند تست الایزا) گفت: اگر تست سرولوژیک نهایی شود، می‌توان موارد بدون علامت را تعیین تکلیف کرد. به عنوان مثال اگر از هزار نفر تست بگیریم و 100 نفر مثبت شوند، تکلیف 900 نفر دیگر مشخص نیست که آیا قبلا مبتلا شده اند و اگر شده اند، میزان ایمنی شان چقدر است؟ تست‌ها سرولوژیک این کمک را به ما می‌کنند و این موضوع برای مطالعات اپیدمیولوژیک سودمندتر خواهد بود.

آیا از پزشکان خواسته شده که در گواهی فوت آن دسته از مبتلایان که بیماری های زمینه‌ای دارند، علت فوت، کرونا نوشته نشود؟ این سوالی است که جهانپور پاسخ به آن را به یک سوال شروع کرد: «چه کسی به پزشکان کشورمان گفته که تشخیص قطعی را ندید بگیرند و تشخیص دیگری بنویسند؟» سوالی که در ادامه آن گفت: اگر پزشکی این کار را بکند، قصور مرتکب شده و حتی تخلف کرده و گواهی غیرواقعی صادر کرده است.

وی افزود: چگونه ممکن است به پزشکی توصیه شده باشد تشخیصی بر خلاف تشخیص قطعی خودش بنویسد، آن هم وقتی هزاران پزشک در کشورمان مشغول به فعالیت هستند و مهرشان پای گواهی ها فوت و حتی جواز دفن افراد متوفی ثبت می‌شود. البته در روزهای ابتدایی مواردی داشتیم که مشکوک بودند و پزشکان برای آنکه امور متوقف و معطل انجام تست نماند، متوفی را مبتلا به کووید 19 نوشتند. این در حالی است که گزارش هایی در برخی کشورها مانند ایالات متحده منتشر شده که حکایت از آن دارد که سیستماتیک از پزشکان خواسته اند علت فوت مبتلایان دارای بیماری زمینه ای را بیماری زمینه‌ای شان درج کنند.