اقدامات دولت برای ناوگان حمل و نقل عمومی

پاسخ وزارت کشور به تذکر مجید فراهانی، رئیس کمیته بودجه و نظارت مالی شورای شهر تهران در خصوص "لزوم اجرای قانون هوای پاک در خصوص افزایش و نوسازی ناوگان حمل‌و‌نقل عمومی شهری":

کد خبر: ۹۶۴۶۲۷

تاریخ: ۱۹ اسفند ۱۳۹۸ - ۱۲:۴۹

به گزارش تابناک به نقل از تیترشهر: مهدی جمالی‌نژاد، معاون عمران و توسعه امور شهری و روستایی وزیر کشور و رئیس سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور به تذکر رئیس کمیته بودجه و نظارت مالی شورای شهر تهران مبنی بر "لزوم اجرای قانون هوای پاک در خصوص افزایش و نوسازی ناوگان حمل‌و‌نقل عمومی شهری" پاسخ داد.
او در پاسخ به این تذکر به برخی اقدامات دولت در رابطه با ناوگان تاکسیرانی شهری کشور، ناوگان اتوبوسرانی شهری کشور و موتور سیکلت اشاره کرد.

متن پاسخ به شرح ذیل است:

با سلام و احترام بازگشت به نامه شماره ۱۶۰/ ۲۹۵۳۹ مورخ ۱۳۸۸/ ۱۰ / ۲۱ با موضوع تذکر جناب آقای فراهانی عضو محترم شورای اسلامی شهر تهران در خصوص اجرای مواد ۹ و ۱۰ قانون هوای پاک مبنی بر افزایش و نوسازی ناوگان حمل ونقل عمومی شهری، به استحضار میرساند نوسازی ناوگان حمل ونقل عمومی همواره در زمره اولویت های اساسی و مورد تأکید وزارت کشور بوده و حداکثر برنامه ریزی ها، تشکیل جلسات، پیگیری های ممکن و مکاتبات لازم را در این خصوص صورت داده است که در ادامه به آنها اشاره خواهد شد. لازم به ذکر است در راستای توسعه و نوسازی ناوگان حمل ونقل عمومی درون شهری و تحقق اهداف مندرج در قانون توسعه حمل و نقل عمومی و مدیریت مصرف سوخت، هدف گذاری برای حمل و نقل عمومی تا پایان سال ۱۳۹۱، رسیدن به سهم ۷۵ درصد پیش بینی شده بود، که حتی در نبود مشکلات فعلی تحریم ها و سایر موارد، این اهداف در طول ۵ سال محقق نگردید و در قانون پنجم و ششم توسعه تمدید گردید. جهت اجرایی شدن اهداف فوق، هیات محترم وزیران در آذرماه ۱۳۹۴ طبق اسناد آسیب شناسی ابلاغ شده به دستگاههای ذیربط، اصلاح قانون توسعه حمل و نقل عمومی را در دستور کار وزارت کشور قرار داد. لایحه اصلاح قانون توسعه حمل و نقل عمومی جهت پیش بینی روشهای تأمین مالی به دولت تقدیم شد. لازم به ذکر است که وزارت کشور در قالب قوانین بودجه سنواتی و تخصیص سازمان برنامه و بودجه می تواند راسا در زمینه توسعه حمل و نقل عمومی اقدام کند که فعالیت های انجام شده در این زمینه به دلیل محدودیتهای اعتباری عملا راهگشا نبوده و در حد بازسازی ناوگان فرسوده باقی مانده است.

علی ایحالی وزارت کشور طرحها و اقداماتی را در این زمینه به شرح ذیل در دستور کار دارد:

ناوگان تاکسیرانی شهری کشور:

اجرایی کردن مصوبه شماره ۱۷۶۲۶۸ مورخ ۹۳/ ۱۲ / ۲۷ شورای اقتصاد در خصوص نوسازی ۱۶۰ هزار دستگاه تاکسی پایه گازسوز: تنها خودروی پایه گازسوز تولید داخل، سمند EF7 می باشد که به دلیل عدم پیمایش ۳۰۰ کیلومتری با یک بار سوخت گیری، مشمول دریافت یارانه مندرج در مصوبه فوق نیست. در این رابطه با توجه به عدم مجوز واردات خودرو به کشور، در سال ۱۳۹۶ به نحوی برنامه ریزی گردید که شرکت خودروساز نسبت به افزایش حجم مخزن گاز ۱۰۰ دستگاه از این ناوگان اقدام نماید. به دنبال آن، تفاهم نامه اجرایی ناوگان فوق فیمابین اتحادیه تاکسیرانی های شهری کشور، شرکت بهینه سازی مصرف سوخت و یکی از شرکتهای خصوصی متقاضی شهر تهران به عنوان عامل صرفه جویی منعقد شده که در نهایت پس از دو سال، ۶۱ دستگاه از این ناوگان به عنوان نمونه اجرایی طرح تولید و در اجرای مصوبه فوق وارد چرخه حمل و نقل گردید. در حال حاضر با عنایت به اعمال تحریم های ظالمانه و عدم امکان واردات قطعات و نبود دانش فنی بومی در تولید ECU با قابلیت تفکیک پیمایش پیموده شده با گاز و بنزین، عملا امکان تولید این نوع خودرو توسط شرکت های داخلی وجود ندارد. یکی از طرح های مهم دولت یازدهم، طرح نوسازی ناوگان تاکسیرانی شهری از طریق اعطای تسهیلات کم بهره و کمک بلاعوض میباشد که از ابتدای سال ۱۳۹۵ با همکاری دستگاههای مرتبط اجرایی شده است. اجرای این طرح از ابتدا تاکنون به نوسازی ۶۷ هزار دستگاه تاکسی منتج شده که در آن ۱۹۳۷۵ دستگاه تاکسی شهر تهران نوسازی شده است، اما از اواخر سال ۹۶ فرایند نوسازی به عللی چون مشکلات متعددی از قبیل افزایش شدید قیمت خودرو، کاهش تولید خودرو با کاربری تاکسی توسط شرکت ایران خودرو و کافی نبودن آن برای نیازهای موجود، عدم مشارکت بانک های عامل در تخصیص تسهیلات ریالی از محل منابع داخلی خود، ناکافی بودن سهم ارزی ناشی از صرفه جویی مصرف سوخت ناشی از نوسازی ناوگان، عدم توازن میان تسهیلات و قیمت های اعلام شده و عدم پذیرش گواهی اسقاط خودروهای فرسوده توسها خودروساز متوقف گردید. به منظور رفع موانع، اقدامات متعددی انجام پذیرفت که اهم آن عبارت است از:
پیشنهاد واردات تاکسی پایه گازسوز و برقی با توجه به عدم تولید در داخل، که در دی ماه ۱۳۹۸ در کمیته اصلی کمیسیون اقتصاد به دلیل کمبود منابع ارزی رد و مقرر گردید شرکت ایران خودرو ۴۰ هزار دستگاه را تا سال آینده تحویل دهد که با توجه به سوابق آمر و عدم پایبندی خودروسازان به تعهدات، به نظر نمی رسد طرح به نتیجه برسد.
- بسته پیشنهادی به منظور کاهش سن ناوگان مشتمل بر موارد ذیل: طرح پیشنهادی جایگزینی ۶۸ هزار دستگاه تاکسی فرسوده با تاکسی پایه گازسوز هیبریدی اتمام الکتریکی با پیمایش بالا که برای تصویب در شورای اقتصاد و ابلاغ به وزارت نفت در حال طی مراحل مربوحله می باشد. مصوبه پیشنهادی برای تصویب در هیئت محترم وزیران که در آن به شهرداری ها اجازه داده میشود در راستای نوسازی ناوگان تاکسیرانی شهری، کاربری خودروهای شخصی با سن حداکثر چهار سال و پیمایش حداکثر ۱۰۰ هزار کیلومتر را در صورت دارا بودن شرایعا قانونی و معاینه فنی به کاربری تاکسی تغییر دهند. در این راستا لازم است به ازای هر تغییر کاربری از شخصی به تاکسی، یک دستگاه تاکسی فرسوده اسقاط گردد. این مصوبه در کمیسیون اقتصاد دولت تصویب و در نوبت طرح در جلسه هیئت محترم وزیران قرار دارد.
- مصوبه پیشنهادی برای تصویب در هیئت محترم وزیران که در آن به شهرداری ها اجازه داده می شود تا انتهای سال ۱۳۹۶، خودروهای سواری و ون تولید داخل دارای کاربری تاکسی با عمر عملکردی ۷ سال را در صورت دارا بودن معاینه فنی و به شرط ۱۰۵ برابر نمودن سن ناوگان در سامانه راهور و فعالیت در غیر کلان شهرها به کاربری شخصی تغییر دهند. این مصوبه در کمیسیون اقتصاد دولت تصویب و در نوبت طرح در جلسه هیئت محترم وزیران قرار دارد.

ناوگان اتوبوسرانی شهری کشور:

با وجود تمامی تخصيصهای هزینه شده از سال ۱۳۹۰ که شامل طرح بازسازی ۶۵۰ اتوبوس در سال ۱۳۹۵، طرح اعطای تسهیلات نوسازی برای ۳۵۰ دستگاه اتوبوس و ۱۵۰ دستگاه مینی بوس در سال ۱۳۹۶، اعطای تسهیلات برای نوسازی ۱۰۰۰ مینی بوس در سال ۱۳۹۷ و پیگیری تخصیص تسهیلات از محل تبصره ۱۸ برای بازسازی ۲۰۰۰ دستگاه اتوبوس در سال ۱۳۹۸ می باشد، عملا ردیفهای اعتباری سازمان شهرداریها و دهیاریهای کشور و میزان تخصیص آنها بسیار محدود بوده و با تخصیصهای هزینه شده اتفاق چشمگیری در نوسازی ناوگان اتوبوسرانی شهری صورت نگرفته است. در سال ۱۳۹۷ توسعا وزارت کشور بسته جامع پیشنهادی برای رفع مشکلات نوسازی در جلسه کمیسیون کلانشهرهای دولت مطرح گردید که منجر به دستور معاون اول محترم رئیس جمهور مبنی بر نوسازی و بازسازی ناوگان اتوبوسرانی کشور گردید. لازم به ذکر است بخشی از اقدامات وزارت کشور در این خصوص در دهه ۱۳۸۰ با استفاده از ظرفیت ارزشمند مالیات بر ارزش افزوده در اختیار بوده که پس از واگذار شدن این اعتبار به شهرداریها انتظار می رفت بخشی از این ظرفیت در راستای کاهش آلودگی هوا و توسعه حمل و نقل عمومی با محوریت شهرداری ها به کار گرفته شود که این اتفاق در حد انتظار رخ نداده است. / تنها طرحی که هم اکنون اهتمام به نوسازی ناوگان حمل ونقل عمومی در سراسر کشور دارد و مقرر است تجمیع کننده کلیه طرح های جاری نوسازی ناوگان حمل و نقل عمومی و تجاری کشور باشد، طرح ریاست محترم جمهوری است که از بهمن ماه سال ۱۳۹۶ آغاز شد و منجر به ابلاغیه شماره ۱۲۸۸۴۵ مورخ ۱۳۹۷ / ۳ / ۲۰ سازمان برنامه و بودجه کشور به وزارت صنعت، معدن و تجارت با موضوع ابلاغ مصوبه شورای اقتصاد در خصوص طرح جایگزینی و نوسازی ناوگان حمل ونتل درون و برون شهری گردید که به دلیل کم بودن میزان صرفه جویی ارزی محاسبه شده برای اتوبوس گازسوز شهری، با مکاتبات و پیگیری های مکرر وزارت کشور، اصلاحیه تحت شماره ۱۵۴۷۵۵ مورخ ۱۳۹۸ / ۳ / ۲۹ صادر گردید. در این طرح، وزارت کشور در کنار سایر دستگاههای ذی مدخل از جمله وزارت نفت، بانک مرکزی، بانکهای عامل با مسئولیت سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، برنامه ریزی در خصوص این طرح را در دستور کار قرار دادند. البته مشکلات متعددی از جمله تحریم های ظالمانه به ویژه در زمینه واردات قطعات CKD و محدودیت های موجود در خصوص نقل و انتقال ارز از طریق بانک های داخلی به حساب های شرکت های فروشنده خارجی، کم شدن منابع ارزی کشور به دلیل کاهش درآمدهای نفتی که تولید داخلی را با مشکلات جدی روبرو ساخت و این موارد در کنار افزایش شدید قیمت تمام شده اتوبوس موجب شد اجرای مطرح با موفقیت عملیاتی نگردد. با در نظر گرفتن موارد فوق، مشخص است که اولا مشکلات متعددی بر سر راه اجرای طرح با توجه به شرایط کنونی کشور وجود داشته و ثانیا مصوبات فوق الذکر شورای اقتصاد مسئولیت اجرای طرح را به وزارت صنعت، معدن و تجارت (سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران) محول نموده و وزارت کشور تنها یکی از دستگاههای ذی مدخل در اجرای این طرح است و مسلما تأمین اعتبار و رفع مشکلات بانکی و مسائلی از این دست در حیله اختیارات وزارت کشور نمی باشد. معهذا و با توجه به احساس مسئولیت در برابر سلامتی و لزوم خدمات رسانی حداکثری به شهروندان عزیز در سراسر کشور با اولویت کلان شهرها و شهرهای آلوده، وزارت کشور تاکنون پیگیری های مکرری انجام داده است. با پیگیری های انجام شده در شهریورماه و آذرماه سال جاری جلساتی به ریاست معاون اول محترم رییس جمهور تشکیل شد که در جلسه آخر با حضور اینجانب، رییس کل محترم بانک مرکزی، وزرای محترم نفت، صنعت، معدن و تجارت، رییس محترم صندوق ذخیره ارزی، شهردار محترم تهران و تنی چند از مسئولان حوزه حمل و نقل تصمیمات راهگشایی برای نوسازی ناوگان فرسوده اتخاذ شد که در صورت همکاری همه جانبه بانک مرکزی و وزارت صنعت، معدن و تجارت، می توان نوسازی تعداد محدودی اتوبوس شهری را تا سال آتی تحقق بخشید. در این جلسه، مقرر گردید نحوه تأمین مالی ۳ هزار اتوبوس (۱۵۰۰ دستگاه شهر تهران و ۱۵۰۰ دستگاه سایر شهرداری ها برای شهرهای کشور جهت تولید داخل توسط بانک مرکزی تعیین و به سرعت در دستور کار برای اجرا قرار گیرد که ضمن پرداخت سهم دولت از محل صرفه جویی سوخت (مبلغ ۱۴۲۲۰۰ دلار به ازای هر اتوبوس)، مابقی هزینه خرید اتوبوس ها توسط شهرداری ها با بخش های غیردولتی تأمین می شود. همچنین در این جلسه، بازسازی ۲ هزار دستگاه اتوبوس فرسوده (۱۰۰۰ دستگاه شهر تهران و ۱۰۰۰ دستگاه سایر کلانشهرها در شهرهای سراسر کشور با استفاده از اعتبارات تبصره ۱۸ قانون بودجه و تسهیلات صندوق کارآفرینی امید به منظور به کارگیری در چرخه حمل و نقل عمومی کشور مورد تصویب قرار گرفت که پس از صدور دستور ریاست محترم سازمان برنامه و بودجه، موضوع عملیاتی خواهد شد. / با پیگیری ها و مکاتبات مکرر وزارت کشور با ریاست محترم جمهور، معاون اول محترم و سایر مسئولان، تخصیص اعتبار
یارانه جابجایی مسافر اتوبوس و مترو بعد از سه سال وقفه مجددا از سر گرفته شد که در سال ۱۳۹۷ (حدود ۱۰۰ میلیارد ریال برای اتوبوس و ۱۱۰ میلیارد ریال برای مترو به شهرداری تهران و در سال ۱۳۹۸ (حدود ۹۲ میلیارد ریال برای
اتوبوس و ۹۰ میلیارد ریال برای مترو به شهرداری تهران) تخصیص داده شد. / در راستای کمک به توسعه قطارهای شهری و بازسازی و توسعه ناوگان اتوبوسرانی شهرداریهای کشور تمهیداتی در قوانین بودجه سنواتی سال ۱۳۹۷ و همچنین سال ۱۳۶۸ در بند "د" تبصره ۵ قانون بودجه در قالب انتشار اوراق مالی - اسلامی پیش بینی شده است که برای سال ۱۳۹۸، مجوز انتشار اوراق به مبلغ ۵۰۰۰ میلیارد ریال برای شهرداری تهران برای طرح تکمیل سامانه اتوبوسرانی شهری صادر شد لیکن مراحل صدور در دست اقدام توسط سازمان برنامه و بودجه می باشد و شهرداری تهران به دلیل بدهی به سیستم بانکی تا کنون موفق به اخذ مجوزات لازم از بانک مرکزی نشده است. همچنین به منظور توسعه قطار شهری مجوز انتشار اوراق به مبلغ ۱۳۰۰۰ میلیارد ریال در سال ۱۳۹۷ و مبلغ ۱۶۰۰۰ میلیارد ریال در سال ۱۳۹۸ برای شهرداری تهران صادر شده است

مترو:

در خصوص انجام اقدامات لازم برای توسعه مترو توسط وزارت کشور، شورای اقتصاد علی مصوبه شماره ۷۰۸۶۵۳ مورخ ۱۳۹۵ / ۶ / ۱۰ وزارت کشور را مکلف کرد تا با استفاده از تسهیلات بین المللی (فاینانس) نسبت به تأمین ۲۰۰۰ دستگاه واگن مترویی برای کشور با رعایت الزام ساخت در داخل کشور به میزان ۵۵% و با مدیریت طرح سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران اقدام نماید. از تعداد ۲۰۰۰ دستگاه واگن حدود ۱۰۵۰ دستگاه واگن به شهر تهران اختصاص و مابقی به ۸ کلانشهر دیگر مشهد، تبریز، اصفهان، شیراز، قم، اهواز، کرج، کرمانشاه) تعلق خواهد گرفت. پیش بینی می شود با ورود این واگن ها به خطوط متروی کشور سهم جابجایی درون شهری مسافر از طریق مترو در تهران از ۸۰ میلیون سفر سالانه به ۱۲۶۳ میلیون سفر سالانه و سایر شهرها به ۱۱۳۴ میلیون سفر افزایش یابد که این میزان کمک چشمگیری به کاهش آلودگی هوا و مدیریت مصرف سوخت خواهد نمود. لذا بر اساس مصوبه فوق الذكر، در گام اول، مناقصه بین المللی تأمین و ساخت ۶۳۰ توجه به محدودیت های موجود از لحاظ خطوط اعتباری برای ایران، أخيرا تصویب نامه شماره ۱۰۷۹۱۶/ت ۵۷۰۱۴ ه مورخ۱۳۸۸ / ۸ / ۲۷ هیئت محترم وزیران به وزارت کشور اجازه داده است تا به میزان ۶۶۷ میلیون یورو از محل تسهیلات کشور روسیه به منظور تأمین ناوگان مترویی کشور استفاده کند. در همین راستا و طی سفر هیات ایرانی و نماینده وزارت کشور به ریاست کمیسیون ویژه همکاری های مشترک ایران و روسیه به کشور روسیه، مشخصات فنی واگن های مدنظر کشور به طرف روس ارائه و مقرر شد شرکت واگن ساز مورد نظر پیشنهاد فنی و بازرگانی خود را با اولویت تامین واگن برای تهران و به منظور شروع مذاکرات فنی فیمابین و انتخاب شریک ایرانی ارسال نماید که با توجه به پیگیری های صورت گرفته تاکنون اقدامی جهت تقبل امر و شروع مذاکرات برای انعقاد قرارداد تجاری توسط ایشان صورت نگرفته است. مع الوصف تأکید می گردد تلاش۔ های وزارت کشور محدود به موارد یاد شده نبوده و در حال بررسی و تأمین سایر منابع مالی برای واگن های متروی کشور از جمله استفاده از منابع برخی بانکها و نیز صندوق توسعه ملی میباشد.

موتور سیکلت:

از جمله دیگر اقدامات در راستای نوسازی ناوگان حمل ونقل عمومی، طرح جایگزینی ۴۰۰ هزار دستگاه موتورسیکلت فرسوده بنزینی با موتورسیکلت برقی است که به پیشنهاد وزارت نفت ضمن تهیه گزارش توجیه فنی، اقتصادی و زیست محیطی، در سال ۱۳۹۸ مطرح گردید و وزارت کشور نیز با برگزاری جلسات متعدد با سازمان برنامه و بودجه، شرکت بهینه سازی مصرف سوخت و شهرداری تهران پیگیری این موضوع را تا حصول نتیجه در دستور کار خود قرار داده است. هدف از اجرای طرح، جایگزینی ۴۰۰ هزار دستگاه موتورسیکلت فرسوده بنزینی با حجم موتور ۱۲۵ سی سی با موتورسیکلت برقی با کاربری مشابه به منظور کاهش آلودگی هوا میباشد. اما کماکان به دلیل نهایی نشدن طرح SWAP باتری در سطح ملی این مصوبه نهایی نگردیده است. در همین راستا تفاهم نامه سه جانبه به منظور تامین ۳۰۰۰ دستگاه موتورسیکلت برقی برای ماموران پست تحت پوشش شرکت ملی پست ج.. از طریق اعطای تسهیلات فی مابین این شرکت، سازمان حمل ونقل و ترافیک شهرداری تهران و شرکت نیرو موتور سهند تولید کننده موتورسیکلت برقی) امضاء گردیده است.