شیر و ماست‌های کارخانه‌ای روغن پالم دارند؟

کد خبر: ۹۳۳۵۵۷

تاریخ: ۰۸ آبان ۱۳۹۸ - ۱۱:۵۰

مدیرکل نظارت بر فرآورده‌های غذایی و آشامیدنی سازمان غذا و داروی وزارت بهداشت گفت: هیچ نوع شیر و ماست کارخانه‌ای در کشور روغن پالم ندارد و فقط در پروانه ساخت برخی اقلام لبنی با مجوز وزارت بهداشت اجازه استفاده از این روغن داده می‌شود.

به گزارش ایسنا محمد حسین عزیزی درباره اینکه آیا در اقلام لبنی مانند شیر و ماست تخلف استفاده از روغن پالم وجود دارد یا نه توضیح داد: این نوع تخلف در هیچ یک از کارخانه‌های تولید لبنیات وجود ندارد. تولید تمام مواد غذایی کارخانه‌ای بر اساس پروانه ساخت آن‌ها انجام می‌شود و اگر در پروانه ساخت محصولی اجازه استفاده از روغن پالم داده نشده باشد، قطعا این مساله در تولید نهایی محصول رعایت می‌شود.

وی گفت: هم اکنون از بین تمام محصولات لبنی فقط در پروانه ساخت تعداد معدودی از این محصولات مثل خامه قنادی، پنیر پیتزا و روکش بستنی و شکلات اجازه استفاده از روغن پالم داده شده است و جز این موارد که قانونی است در هیچ محصول لبنی کارخانه‌ای از روغن پالم استفاده نمی‌شود. البته در مورد محصولات سنتی و غیر کارخانه ای، چون سازمان غذا و دارو نظارت ندارد، نمی‌توانیم اظهارنظر کنیم.

مدیرکل نظارت بر فرآورده‌های غذایی و آشامیدنی سازمان غذا و دارو اضافه کرد: در گذشته ممکن است تعداد بیشتری از محصولات لبنی مجوز استفاده از روغن پالم را داشتند و به صورت قانونی از این روغن استفاده می‌کردند و با توجه به نظارت دقیق مسئولان فنی کارخانه‌های غذایی، وزارت بهداشت و دانشگاه‌های علوم پزشکی بر کارخانه‌های مواد غذایی امکان تخلف در این کارخانه‌ها بسیار کم است.

موضوع استفاده از روغن پالم به ۱۳ مرداد سال ۹۳ برمی گردد زمانی که حسن قاضی زاده هاشمی، وزیر سابق بهداشت در جمع خبرنگاران از اضافه کردن روغن پالم در تعدادی از شیر‌ها و ماست‌های پرچرب سخن گفت و اعلام کرد: «اکنون دیگر این موضوع به اثبات رسیده و پرونده آن برای تصمیم نهایی روی میز رئیس جمهور است.»

روغن پالم یا همان روغن نخل، یک نوع روغن گیاهی است که از قسمت گوشتی میوه درخت نخل روغنی استخراج می‌شود. این روغن به علت داشتن اسید چرب به خصوص در انواع ارزانتر آن، جزو روغن‌های مضر خوراکی است، اما چون در مقابل حرارت مقاوم است و قوام بیشتری دارد در تولید روغن‌های سرخ کردنی و شیرینی‌هایی که خامه آن باید قوام داشته باشد، استفاده می‌شود.

مساله‌ای که ممکن است باعث این تخلف در صنایع لبنی شود، ارزانتر بودن روغن پالم نسبت به چربی شیر است که باعث می‌شود متخلفان در محصولات لبنی پرچرب، چربی شیر را بگیرند و جداگانه در تولید محصولات دیگر استفاده کنند و به جای آن برای بالا بردن میزان چربی محصول از روغن پالم استفاده کنند، تخلفی که البته به گفته مدیرکل نظارت بر مواد غذایی وزارت بهداشت هم اکنون در تولیدات کارخانه‌ای وجود ندارد.

وزیر سابق بهداشت در مرداد ۹۳ گفته بود: موضوع استفاده از روغن پالم در برخی لبنیات در شورای عالی سلامت و امنیت غذا بحث شده و قرار است مصرف آن کاهش یابد، این در حالی است که هم‌اکنون ۵۰ درصد روغن‌های وارداتی پالم است که قرار است در مرحله اول به ۳۰ درصد و سپس به ۱۵ درصد برسد.

هاشمی گفته بود: از لبنیات موجود در بازار نمونه‌گیری می‌شود تا شرکت‌های متخلف شناسایی شوند، به عنوان مثال در یک نوع ماست با چربی ۱۲ درصد روغن پالم وجود داشته است؛ به همین دلیل نظارت‌ها را افزایش می‌دهیم چرا که حق سایر شرکت‌هاست که اسامی متخلفان را اعلام کنیم تا هم آن‌ها متهم نشوند و هم مردم بتوانند از محصول سالم خریداری کنند؛ با شرکت‌های متخلف طبق قانون برخورد خواهد شد.

رسانه‌ای شدن موضوع استفاده از روغن پالم باعث کاهش واردات این نوع روغن از مالزی شد؛ به طوری که واردات این روغن از حدود ۷۰۰ هزار تن در سال ۹۲ به کمتر ۴۵۰ هزار تن در سال ۹۶ رسید.

البته در همان مرداد ۹۳، هدایت حسینی مدیرکل نظارت بر مواد غذایی وقت وزارت بهداشت اعلام کرد: گزارشی از وجود روغن پالم در شیر و ماست در کشور نداریم، اما وزارت بهداشت مجوز استفاده از این روغن را در برخی محصولات لبنی مانند بستنی، پنیر پیتزا، کره و خامه قنادی صادر کرده است.

به گفته حسینی روغن پالم مانند سایر روغن‌های گیاهی کلسترول ندارد و اسید چرب ترانس نیز ندارد، اما میزان اسید چرب اشباع آن از سایر روغن‌های گیاهی مانند آفتابگردان، سویا و کلزا بیشتر است.

وی گفت: وزارت بهداشت با توجه به مزایای چربی‌های گیاهی نسبت به چربی‌های حیوانی برای برخی محصولات لبنی اجازه استفاده از روغن‌های گیاهی را به عنوان جایگزین روغن حیوانی صادر کرده که از جمله این محصولات پنیر پروسس، پنیر پیتزا و پنیر خامه است. همچنین مجوز استفاده از این روغن در بستنی، خامه قنادی و کره‌های مالشی نیز از سوی وزارت بهداشت برای تولیدکنندگان محصولات لبنی صادر شده است.

حسینی گفته بود: شرط استفاده از این روغن در این محصولات این است که حتماً روی بسته بندی این محصولات قید شود که مثلاً ۱۰ درصد روغن حیوانی این محصول با روغن پالم یا هر روغن گیاهی دیگر جایگزین شده تا مصرف کننده مطلع باشد.

موضوعی که البته کمتر در محصولات لبنی یا حتی غیرلبنی از جمله روغن‌ها به صورت شفاف دیده می‌شود و اگر در محصولی به صورت قانونی از روغن پالم استفاده شده باشد، به ذکر حاوی «روغن گیاهی» بسنده می‌شود. تکلیف محصولات سنتی، فله و غیربسته‌بندی نیز معلوم نیست.

بر اساس آخرین اعلام معاونت دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه در ۱۶ شهریور امسال (سال ۹۸) صادرات روغن پالم مالزی به ایران در سال ۲۰۱۸ برابر با ۴۸۸ هزار تن بوده که در مقایسه با سال ۲۰۱۷ (برابر با ۵۲۴ هزار تن)، کاهشی معادل ۶.۸ درصدی داشته است.

بر اساس آمار رسمی مالزی، میزان صادرات روغن پالم به ایران در سه ماهه اول ۲۰۱۹ به میزان ۵۶ هزار تن نسبت به مدت مشابه ۲۰۱۸ کاهش داشته که به این ترتیب ۷۵ درصد صادرات پالم مالزی به ایران در این دوره زمانی کاهش یافته است.

بر اساس مجوز هیأت وزیران واردات روغن پالم از مالزی به ایران از سال ۱۳۶۶ شروع شده است. بر این اساس روغن پالم حداکثر می‌تواند ۳۰ درصد از ماده اولیه روغن خوراکی وارداتی کشور را تشکیل دهد.