مرور روزنامه‌های سه شنبه ۲۶ شهریور؛

روحانی و ترامپ دیدار می‌کنند؟ /پاسخ علی مطهری به کیهان درباره ماجرای خودسوزی سحر خدایاری/موج انفجار آرامکو بر بازار نفت

ماجرای آنتی بیوتیک در دادگاه دختر نعمت زاده، مقابله به‌ مثل با اقدام خصمانه کانادا علیه ایران، «آک‌پارتی» رو به سراشیبی است؟ مهد کودک‌ها آفلاین نظارت می‌شوند! لغو تحریم‌ها؛ خواسته حداقلی ایران برای مذاکره، سرمایه‌گذاری هفت میلیارد دلاری در صنعت نفت، چالش «نفت صفر» برای متجاوزان، حذف چهار صفر، آخرین گام در اصلاحات پولی و تنور شفافیت با انتشار فیش‌های حقوقی داغ می‌شود؟ از مواردی است که موضوع گزارش‌های خبری و تحلیلی روزنامه‌های امروز شده است.

کد خبر: ۹۲۴۲۶۷

تاریخ: ۲۶ شهريور ۱۳۹۸ - ۰۵:۵۶

به گزارش «تابناک»؛ روزنامه‌های امروز سه شنبه ۲۶ شهریور ماه در حالی چاپ و روانه پیشخوان مطبوعات کشور شد که نشست سه جانبه آنکارا با حضور ایران، ترکیه و روسیه، ماجرای حمله پهپادی به آرامکو و تأثیر آن در بازار نفت و عناوینی مرتبط با دادگاه شبنم نعمت زاده در صفحات نخست روزنامه‌های امروز برجسته شده است.

در ادامه تعدادی از یادداشت‌ها و سرمقاله‌های منتشره در روزنامه‌های امروز را مرور می‌کنیم؛

پاسخ علی مطهری به کیهان درباره ماجرای خودسوزی سحر خدایاری

روزنامه اعتماد در صفحه نخست شماره امروز خود، پاسخ علی مطهری به گزارشی که طی آن از مواضع او انتقاد شده بود را منتشر کرده که طی آن، این نماینده مجلس، ضمن ارائه توضیحی درباره عدم درج کامل پاسخ او در روزنامه کیهان نوشته است؛

آقای شریعتمداری؛ مدیرمسئول محترم روزنامه کیهان
با سلام در شماره شنبه ۲۳ شهریور آن روزنامه در مطلبی تحت عنوان «گزارش خبری تحلیلی کیهان» درباره ماجرای خودسوزی مرحومه سحر خدایاری، به توییت اینجانب در خصوص این موضوع اشاره و قضاوت نادرستی شده بود. محتوای اصلی و جان کلام اینجانب در آن توییت این بود که چرا موضوع به این کم اهمیتی که با چند کلمه نصیحت متهم خاتمه می‌یافت به دادگاه انقلاب که جای رسیدگی به اقدامات مسلحانه و مواد مخدر و مانند آن است ارجاع شده است تا چنین حادثه‌ای رخ دهد. ولی متاسفانه مسوولان مربوط به جای پاسخ به این سوال، موضوع را بردند روی این مطلب که اساسا حکمی درباره او صادر نشده است، پس ما مسوولیتی نداریم. چند روز بعد از بستری شدن سحر در بیمارستان گفتند فردی در دادگاه انقلاب به او گفته حکم تو شش ماه حبس است و او خودسوزی کرده. بعد از فوت سحر گفتند خیر، او گفته حکم تو در صورت اثبات، شش ماه حبس است. در توییت من هم آمده بود که او بعد از شنیدن این خبر خودسوزی کرده، اشاره‌ای به اینکه حکم دادگاه صادر شده بوده یا نه، نشده بود. بعدا سخنگوی قوه قضاییه گفت: حتی همین هم نبوده است. تصدیق می‌کنید که با این وضع اطلاع‌رسانی، زمینه برای استفاده رسانه‌های مخالف فراهم می‌شود. تا زمانی که حکومت، وجدان جامعه را قانع نکند فضا برای آن‌ها مهیاست و نمی‌توان گفت: هیچ کس اظهارنظر نکند و از حقوق ملت دفاع نکند، چون آن‌ها بهره می‌برند. اگر قوه قضاییه در همان ساعات اول فوت سحر گزارش منصفانه‌ای می‌داد، زمینه بهره‌برداری دشمن از بین می‌رفت. اکنون نیز دیر نشده است، لازم است قوه قضاییه که خوشبختانه اصلاحات خوبی در آن آغاز شده است به این سؤالات پاسخ دهد: ۱. چرا حادثه‌ای به این کم اهمیتی به دادگاه انقلاب ارجاع شده و چه کسی ارجاع داده است؟ ۲. اگر نه حکمی برای سحر صادر شده بوده و نه کسی به او خبر شش ماه حبس را داده است پس چرا او اقدام به خودسوزی کرده است؟ ۳. اگر صرفا بیماری روانی علت این خودسوزی بوده چرا آمده مقابل دادگاه انقلاب این کار را انجام داده و مثلا در همان قم این کار را نکرده است؟ ۴. اگر او بیمار روانی بوده چرا همان ابتدا پرونده مختومه اعلام نشده و دادگاه برای مداوای او اقدام نکرده است؟ ۵. آیا با رضایت پدر متوفی سایر افراد و نهاد‌های جامعه مسوولیتی برای پیگیری موضوع ندارند؟ ممکن است پدری بخواهد دخترش را زنده به گور کند، آیا دیگران باید سکوت کنند و بگویند اختیارش را دارد؟ پدر که مالک دختر نیست و دختر هم کنیز و مال او حساب نمی‌شود. اگر قوه قضاییه همان ابتدا به این سوالات پاسخ می‌داد و مثلا می‌گفت: ده درصد هم ما مقصر بوده‌ایم، زمینه سوءاستفاده دشمن به کلی از بین می‌رفت، چون جامعه قانع شده بود. ولی این روش که در این‌گونه حوادث همیشه نظام بی‌تقصیر است و باید دنبال مقصر در طرف مقابل و رسانه‌های خارجی و هرکسی که اظهارنظری کرده است، بگردیم همین وضع فعلی را به وجود می‌آورد که همچنان ابهامات در اذهان عمومی باقی است و از میزان اعتماد مردم به نظام می‌کاهد. مستدعی است این پاسخ طبق قانون مطبوعات عینا در همان محل و در اولین شماره آن روزنامه درج گردد. قبلا سپاسگزارم.

روحانی و ترامپ دیدار می‌کنند؟
امیرعلی ابوالفتح، تحلیلگر مسائل آمریکا طی یادداشتی در روزنامه آرمان ملی با عنوان روحانی و ترامپ دیدار می کنند، نوشت: سیدعباس موسوی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران در نشست خبری اظهار کرد به رغم اخراج جان بولتون از جایگاه مشاور امنیت ملی رئیس جمهور آمریکا، تاکنون گامی از سوی ایالت متحده در راستای کاهش تنش با جمهوری اسلامی برداشته نشده و به دلایل متعدد بعید است که دیداری میان رؤسای جمهور ایران و آمریکا صورت گیرد. فاصله میان دیدار ایران و دیدار آمریکا به حدی زیاد است که حصول تفاهم و توافق هرچند محدود را غیرممکن کرده است. از دیدگاه دونالد ترامپ صرف برگزاری یک دیدار و بر جای ماندن چند عکس از دیدار با رئیس جمهور ایران کفایت می‌کند و او به چیز بیشتری در این خصوص نیاز ندارد.

رئیس جمهور آمریکا مذاکره را تنها برای مذاکره میخواهد و تصمیم دارد همانگونه که کره شمالی را سر میگرداند و هیچ پیشرفتی در مذاکرات حاصل نمیشود، ایران را نیز معطل کند. برای ایران و مسئولان کشورمان، اما شرایط کاملا متفاوت است. هر تماس دیدار یا مذاکره باید منتج به نتیجه مشخص باشد و حتی پیش از برگزاری دیدار یا نشست، طرف مقابل تغییر رفتار خود را در عمل نشان دهد. وقتی آمریکایی‌ها حاضر نیستند هیچ انعطافی در مواجهه با خواسته‌های ایران نشان دهند، یعنی هیچ تغییری در کار نخواهد بود و به همین دلیل میتوان تصریح کرد که برگزاری دیدار میان رؤسای جمهور ایران و آمریکا امری بعید به نظر می‌رسد. از سوی دیگر تعبیر رفتن بولتون از کابینه ایالات متحده به تغییر ملموس به نفع ایران چندان منطقی نیست.

سؤالی در این باره از سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا نیز پرسیده شد و او اعالم کرد که مجموعه عوامل موجب اتخاذ چنین تصمیمی از سوی ترامپ شد. گمانه زنی در این باره زیاد است و هررسان‌های به فراخور سلیقه و وضعیت خود تفسیر خاصی از شرایط دارد. برخی رفتن بولتون را به ونزوئلا، برخی به افغانستان، برخی به کره شمالی و برخی به ایران مربوط می‌دانند و به نظر من همه این عوامل در کنار یکدیگر اسباب اخراج جان بولتون را فراهم آورده است.

اصلا اهمیت ندارد که میان ترامپ و بولتون چه گذشته و آیا رئیس جمهور آمریکا تصمیم داشته از تحریم‌ها علیه ایران بکاهد یا خیر. مهم آن است که تاکنون و با گذشت چند روز از اخراج مشاور امنیت ملی هیچ نشان‌های از کاهش تنش مشاهده نمی‌شود. همانطور که سخنگوی وزارت خارجه ایران گفت: نگاه ایران به اقدامات عملی است و جمهوری اسلامی کاری به اظهارات شفاهی مقامات کاخ سفید ندارد. بعضی اتفاقات هم مانند آنچه در عربستان حادث شد، حکایت از افزایش تنش‌ها دارد. آمریکایی‌ها انگشت اتهام را به سمت ایران نشانه رفته اند و در این شرایط در حالی که وزیر خارجه آمریکا رسما ایران را به دخالت در حمله به پالایشکاه متهم کرده است و ترامپ هم تلویحا گفته می‌دانیم کار چه کسی بوده، به نظر می‌رسد دوباره تنش در روابط ایران و آمریکا تشدید شده است و احتمال وقوع یک درگیری عمدی یا سهوی قوت گرفته و در این شرایط جایی برای مذاکره کردن و اعلام آمادگی برای گفت‌وگو و دیدار نیست.

موج انفجار آرامکو بر بازار نفت
منصور معظمی، عضو هیأت علمی دانشگاه صنعت نفت طی یادداشتی با عنوان موج انفجار آرامکو بر بازار نفت در شماره امروز ایران نوشت: تأسیسات پالایش نفت در بقیق بزرگترین تأسیسات پالایش نفت در جهان و جزو قدیمی‌ترین میادین نفتی عربستان است. میدان نفتی خریص نیز دومین میدان نفتی بزرگ عربستان سعودی است. تأسیسات نفتی این دو میدان مهم عربستان اوایل روز شنبه مورد حملات پهپادی گروه انصارالله یمن قرار گرفت. این اتفاق باعث شد که تولید نفت سعودی به نصف کاهش یابد و روی قیمت‌ها در بازار جهانی نفت خام اثر بگذارد. اما مهمترین اثرات و نکات بین‌المللی این حمله چه بود؟
نخستین موضوع، آسیب‌پذیری منابع و صنایع نفتی عربستان است. این کشور هزینه‌های دفاعی بسیار زیادی را در سال‌های اخیر انجام داده است و اکنون این سؤال مطرح است که تأسیسات دفاعی این کشور چقدر کارایی دارند و چرا با وجود این هزینه‌های بسیار زیادی که برای سعودی داشته، نتوانست با حملات اخیر پهپاد‌ها مقابله و شرایط را کنترل کند؟

دوم، عربستان امروز جزو بزرگترین تولیدکنندگان نفت خام است و در کنار امریکا و روسیه تأمین کننده بزرگ انرژی است. اما با حملات اخیر که ۵.۷ میلیون بشکه از تولید نفت این کشور کاسته شد، بازار نفت به سختی می‌تواند جایگزین خوبی برای این نفت پیدا کند. معنای آن نبود این حجم از نفت مازاد در بازار نفت است و پیدا کردن جایگزین امن به مشکل برخورده است؛ لذا عربستان و امریکا به ناچار دست روی ذخایر استراتژیک خود گذاشته‌اند. سوم، میزان توانایی این کشور‌ها در برداشت از ذخایر استراتژیک است. جبران این کسری از ذخایر استراتژیک که معمولاً به آن دست زده نمی‌شود، بازار را ناامن‌تر خواهد کرد.

چهارم، اکنون ناامنی بازار و عدم اطمینانی به تأمین کننده بزرگ نفت عضو اوپک، یک علامت خطر برای مصرف کنندگان است. عربستان همواره خود را یک تولیدکننده شناور معرفی می‌کرد و هر گاه که نیاز به تولید بیشتر در بازار بود، دست به کار می‌شد. اما اکنون مصرف کنندگان دریافته‌اند که بزرگترین تولید کننده نفت خام اوپک بسیار آسیب‌پذیر است و این امنیت عرضه برای مشتریان دچار تردید شده است. پنجم آنچه در خصوص تولید عربستان وجود دارد، نبود امکان بازگشت تولید این کشور به روال عادی، ظرف یک ماه آتی است. به نظر نمی‌رسد که سعودی بتواند این کار را انجام دهد. ابتدا باید عمق خسارت بررسی شود و اگر بازسازی به زمان طولانی بینجامد، تأثیرات بیشتری بر قیمت خواهد گذاشت. برخی منابع پیش‌بینی کرده‌اند که در آن حالت حتی قیمت ۳ رقمی نیز می‌شود. این خبر برای مصرف کنندگان به هیچ وجه خوب نیست.

ششم، تأثیر بعدی این اتفاق، روی فروش سهام شرکت نفتی آرامکوی سعودی است. ولیعهد ماجراجوی عربستان به دنبال فروش سهام آرامکو است. این شرکت بزرگ و معتبر در جهان سال گذشته بیش از ۲۰۰ میلیارد دلار سود به همراه داشت. اما اکنون این اتفاق به قطع یقین روی قیمت سهام و تقاضا برای خرید آن تأثیر منفی می‌گذارد. مورد هفتم که باید در این حادثه به آن توجه کرد، نقش عربستان در اوپک است. سعودی به واسطه بشکه‌های نفتی که تولید می‌کند، همواره نقش برتری در اوپک داشته است. این اتفاق نقش عربستان را کمرنگ خواهد کرد. اوپک سازمانی است که تمام اعضا در آن دارای منافع مشترک به نسبت سهم هستند. اما برخی اعضا برخلاف منافع سایر عضو‌ها قدم برمی‌دارند. این اتفاق فرصتی خواهد بود برای سایر اعضا که بتوانند شرایط خود را در این سازمان بهبود ببخشند.

اما بحث آخری که مطرح می‌شود، از منظر سیاسی است. اتفاقی که در عربستان افتاد، نشان داد که حوثی‌ها می‌توانند منافع عربستان و هر کشور دیگری را مورد حمله قرار دهند. این اتفاق نادری است که نه تنها از آسیب‌پذیری خاورمیانه بلکه کشور‌های دیگر جهان حکایت دارد. امید است که این موضوع تردید امریکایی‌ها را نسبت به نوع برخورد‌ها با ایران نیز بیشتر کند. امریکا باید روابط خود را مبنای احترام و تعهد با ایران تنظیم کند. چراکه بازار نفت به ثبات و آرامش نیاز دارد و جمهوری اسلامی به عنوان یک تولیدکننده مهم انرژی در جهان، همواره به دنبال حفظ آرامش و امنیت در این بازار و تأمین درخواست مصرف کنندگان بوده است. ایران طرفدار تندروی و بروز مشکلات در خاورمیانه نیست و همواره به دنبال ثبات در این منطقه بوده است. هر سیاست آشوب گرانه در منطقه از سوی ایران محکوم است و کشور‌های منطقه و امریکا باید با این نگاه برخورد‌های بین‌المللی خود را اصلاح کنند.