بخش خدمات، اکسیر احیای اقتصاد کشور

مهدی وکیلپور

کد خبر: ۹۱۳۳۵۳

تاریخ: ۰۱ مرداد ۱۳۹۸ - ۰۲:۴۰

اکنون تحریمهای ظالمانه بخشهای مهمی از اقتصاد کشور ما را مورد هدف قرار داده است، کارشناسان اداره و اقتصاد کشور به دنبال چارهجوییهای لازم هستند، تا آسیب تحریمها به کشور را به حداقل برسانند. راهکاری که مقام معظم رهبری به آن تاکید دارد، تقویت بنیه‌های ضعیف تولید در کشور است. برای اجرای این راهکار امروزه میان مسئولان و کارشناسان کشور راهبردهای متفاوتی اتخاذ شده است و تفاسیر متفاوتی از تقویت تولید ملی وجود دارد.

در این میان بخش خدمات در ایران جایگاه لازم را میان آراء مسئولان کشوری جهت تقویت بخش تولید کسب نکرده است. متاسفانه بسیاری از مسئولان فعلی اصلا نگاه درستی به بخش خدماتی اقتصاد کشور ندارند. بسیاری هنوز فکر میکنند که بخش خدمات بخش اضافی و کمفایده کشور است و تنها چیزی که در اقتصاد کشور اهمیت دارد، تولید است. نتیجه این تفکر غلط آن شده است، عمده تسهیلات و وامها به طرف این بخش حرکت کند و از بخش خدمات غافل بشویم.

بخش خدمات به دلایل زیادی مهم است و باید به رابطه مستقیمی که میان بخش و بخش تولیدی وجود دارد. بسیاری از کارشناسان اقتصادی تاکیده کردهاند که بخش خدمات موتور محرک اقتصاد است. موتوری که علاوه بر اینکه خودش به افزایش جمع کلی رفاه در کشور کمک میکند، بخش تولید را نیز به جنبوجوش وامیدارد.

یک نکته مهم دیگر درباره بخش خدمات این است که ارتقای این بخش، میتواند از جهاتی نیل به عدالت را در کشور تقویت کند. بخش خدمات نیز مانند سایر بخشها از قوانین عرضه و تقاضا تبعیت میکند. زمانی که عرضه در این بخش بالا برود، این امکان در نهایت وجود خواهد داشت که خدمات ارزانتری به دست مردم برسد. یک مثال خیلی خوب برای این ادعا مقایسه رجوع مردم به رستورانها و فستفودها است. تا پیش از ارتقای بخش خدمات در این حوزه فقط گروهی از مردم این امکان را داشتند که غذای خارج از منزل را تجربه کنند، اما اکنون این امکان برای همه به وجود آمده است. این تجربه به ما میآموزد که اگر بخش خدمات در سایر کالاهای خدماتی به ویژه کالاهای فرهنگی مانند تئاتر توسعه پیدا کند، آنگاه میتوان در آینده این انتظار را داشت که مردم بیشتری با قیمت پایینتر بتوانند سینما برودند یا تئاتر تماشا کنند.

در یک تقسیمبندی میتوان بخش خدمات را به قسمت خدمات داخلی غیر ارزآور و خدمات ارزآور تقسیم کرد. خدمات ارزآور خدماتی هستند که به جذب ارز خارجی کمک میکنند و نقصان حاصل از کاهش فروش نفت را جبران میکنند. این گروه از خدمات حتما میبایست مورد برنامهریزی جدی مسئولان قرار بگیرند. خدمات غیر ارزآور نیز به دو گروه تقسیم میشوند: خدماتی که مستقیما به ارتقای تولید در کشور میکنند و خدماتی که اینگونه نیستند. درباه اهمیت گروه نخست هیچ تردیدی وجود ندارد زیرا با ترویج فروش کالای داخلی میتواند تولیدکننده را تشویق و یا وادار به تولید بیشتر و با کیفیتتر بکند. اما درباره گروه دوم میتوان از جهاتی اشکالاتی را وارد کرد. بسیاری تصور میکنند که خدماتی مانند تاکسیهای اینترنتی که صرفا جابهجایی شغلی از تاکسیهای غیر اینترنتی به اینترنتی است، هیچ اثر مثبتی در اقتصاد کشور ندارد. اما من درباره همین گروه نیز به دو دلیل اعتقاد دارم که میتواند در اقتصاد کشور مثبت ایجاد کند. اولا به این دلیل که همین تاکسیهای اینترنتی سبب میشوند که هزینه تاکسیرانی در کشور برای مردم پایین بیاید و ضمنا با کاهش مسیر حمل و نقل، آلودگی هوایی تهران پایین بیاید و ثانیا به این دلیل که ارتقای تاکسیرانی اینترنتی منجر به ارتقای زیرساختهای سایبری در کشور میگردد که باز در بخش تولید میتواند مورد استفاده قرار بگیرد.

بخش خدمات باید همگام با تولید در کشور بالا برود. دولت باید برای ترویج خدمات کیفیتبالا نسبت به خدمات کمکیفیت تلاش کند. امروزه اکثر کشورهایی که از نظر اقتصادی موفق هستند، بخش خدمات مولد و قدرتمندی دارند که سال به سال نیز افزایش پیدا میکند. هماهنگی بخش خدمات با تولید سبب میگردد که شغل ایجاد شده توسط این بخش فصلی و موقعیتی نباشد. در این میان نقش دولت با فراهم کردن زیرساختهای آموزشی بسیار مهم است. آموزش میتواند این امکان را فراهم سازد که رشد بخش خدمات یکپارچه باشد و به سوی واسطهسازی و دلالیهای بیفایده نرود. کشور ما امکانات خوبی برای ترویج خدمات مولدی مانند توریسم دارد، که متاسفانه مغفول مانده است.