فتاوای آیت الله العظمی بهجت (قدس سره) در مورد مهریه

کد خبر: ۸۶۸۸۹۴

تاریخ: ۲۲ دی ۱۳۹۷ - ۰۱:۱۲

فتاوای آیت الله العظمی بهجت (قدس سره)

مهریه
نهايت حق امتناع زوجه از تمكين براى اخذ مهر

سؤال106. حقّ امتناع زوجه از تمكين براى گرفتن مهريه پيش از دخول، تا چه زمانى باقى است؟

جواب: اگر زمان مشخصى در بين نبوده است، اين حق تا گرفتن تمام مهريه باقى است.

حق زن براى مطالبه مهريه قبل از دخول

سؤال107. در بحث طلاق غير مدخول ٌ‏بها آمده كه مالك نصف مهريّه مى ‏باشد و در مدخولٌ بها آمده كه مالك تمام مهريه است. سؤال اين كه آيا زن قبل از اجازه‏ى مواقعه، حقّ مطالبه ‏ى همه‏ ى مهريه را دارد يا نصف آن را؟

جواب: حقّ مطالبه‏ ى همه‏ ى مهريّه را دارد.

تعيين مهريه بدون دخالت عروس و داماد

سؤال108. در برخى از مناطق رسم آن است كه بزرگان فاميل دختر و پسر متكفّل تعيين مهريه مى ‏شوند، در صورتى كه پسر قلبا رضايتى به آن‏چه آنان تعيين كرده‏ اند ندارد، آيا آن مهريه بر ذمه ‏ى او خواهد بود؟

جواب: طيب خاطر و رضايت قلبى ميزان است، پس اگر در وقت عقد رضايت به آن ندهد و بعد از عقد هم راضى نشود، آن مهريه به ذمه ‏ى او نخواهد بود.

حالّ بودن و مؤجّل بودن مهر

سؤال109. در عرف معمول خواستگارى خانواده‏ ها، مهريّه را كسى حالاًّ خواستار نمى ‏باشد و مى ‏دانند اگر چنين تقاضايى بكنند، به جهت بالا بودن مهريّه، عملاً ازدواجى صورت نمى ‏گيرد و از طرفى براى آن زمانى را مشخّص نمى ‏كنند و در عقدنامه ‏ى ازدواج نوشته مى ‏شود مهريه عندالمطالبه پرداخت شود، آيا مهريّه حال است يا مؤجّل؟

جواب: در هر دو مورد مذكور در سؤال، مهريّه حالّ حساب مى ‏شود.

معسر بودن زوج و تقاضاى تمام مهر

سؤال110. در صورت حالّ بودن مهريه و ناتوانى زوج از پرداخت تمام آن به صورت نقدى، آيا زوجه مى ‏تواند مهريه را ـ به فرض اين كه باكره است ـ به طور كامل درخواست كند؟

جواب: زن تا پرداخت تمام مهريه حقّ مطالبه جهت تمكين دارد؛ هر چند مرد معسر، معذور است.

زمان مطالبه‏ ى نصف مهر

سؤال111. اگر زوجه غير مدخوله باشد، بلافاصله بعد از جارى شدن عقد، مى ‏تواند مطالبه‏ ى نصف مهريّه نمايد؟

جواب: به تمام شدن عقد، زوجه مى ‏تواند تمام مهر را مطالبه كند، به شرط يسار زوج، مگر در صورتى كه مؤجّل باشد؛ و اگر طلاق يا فوت يا فسخ ـ در موارد عنن ـ قبل از دخول، واقع شد، مهريّه تنصيف مى ‏شود، واللّه‏ العالم.

قسط ‏بندى مهريه و تمكين زن

سؤال112. اگر زوج معسر بود و به تكليف دادگاه ملزم به پرداخت مهريه به صورت قسطى شد، با توجّه به اين كه امروزه مهريه‏ ها بالا است و پرداخت قسطى آن هم سال‏ها طول مى ‏كشد تا تمام شود، آيا با اين وجود با فرض باكره بودن و عدم مواقعه، زن حقّ دارد تا پايان قسط آخر تمكين نكند؟

جواب: اگر تأجيل رافع حق مطالبه، به نحو شرعى محقق شد، با دريافت اوّلين قسط ـ حالّ اگر باشد ـ ديگر حقّ امتناع از مواقعه ندارد.

حق امتناع از تمكين براى زن

سؤال113. زنى با توجّه به اين كه شوهر توان مالى جهت پرداخت مهريه ندارد، به عقد او درمى ‏آيد. آيا بعد از عقد مى ‏تواند تا وصول مهر از تمكين امتناع كند؟

جواب: اگر مهر حالّ و غير مؤجّل باشد، حقّ امتناع دارد.

تخلّف از غير تمكين براى دريافت مهر

سؤال114. در صورت حالّ بودن مهر، زوجه غير مدخول بها حقّ دارد تا گرفتن مهريه تمكين نكند. امّا آيا حقّ دارد در غير تمكين، از زوج اطاعت نداشته باشد؛ مثلاً منزل خانواده‏ ى خود بماند و هر جا خواست برود هر كار خواست بكند؟ در اين صورت مى ‏تواند نفقه را مطالبه نمايد؟

جواب: حقّ ندارد و اگر اطاعت در اين امور نكند، ناشزه مى ‏شود و حقّ نفقه ندارد.

آميزش از پشت و تقاضاى مهريه

سؤال115. اگر دختر و پسر در ايام عقد از پشت آميزش كرده باشند، آيا دختر حق دريافت كل مهريه را با عدم پذيرش تمكين از جلو دارد؟

جواب: خير ندارد، اگر عمل او اسقاط حق بوده و اختيارى، و از روى اكراه نبوده است.

تعارض اظهارات زن و مرد در مهر و تمكين

سؤال116. اگر زن بگويد: اگر مهريه‏ام را بگيرم تمكين مى ‏كنم؛ ولى شوهر بگويد: در صورتى كه مهريه را بگيرد نيز از تمكين خوددارى مى‏ كند، در چنين صورتى، اظهارات كدام يك بايد مبنا و ملاك عمل قرار گيرد؟

جواب: در اين صورت بايد مهر را نزد شخص امينى قرار دهند تا پس از تمكين به زوجه بدهد.

رابطه طلاق با تقاضاى مهر

سؤال117. اگر زن قبل از تمكين، مهريه خود را طلب كند، ولى مرد قادر به پرداخت آن نباشد، آيا مى ‏تواند تقاضاى طلاق كند؟ در صورت جواز، آيا اين موضوع موجب سست شدن بنيان خانواده نمى ‏شود چون امروزه بسيارى از زنان به محض گرفتن مهريه، از شوهر خود جدا مى ‏شوند؟

جواب: خير، امر طلاق به دست مرد است.

مراد از تمكين

سؤال118. در مواردى كه مهريه حالّ باشد و زن مطالبه‏ ى آن را نمايد، مى ‏فرمايند كه زوجه حقّ دارد تمكين نكند. آيا مراد از تمكين همان اجازه‏ ى نزديكى است يا خير؟

جواب: بلى، خود را در معرض آن درآوردن است.

مهرالسنّة

سؤال119. مهرالسنّة كه پانصد درهم مى ‏باشد، يك درهم آن معادل چند گرم مى‏ باشد؟

جواب: درهم شرعى مراد است كه هر درهم 6/12 نخود است و هر نخود تقريبا 2/ گرم است؛ پس هر درهم تقريبا 5/2 گرم است. و مهر السنه تقريبا يك و ربع كيلو نقره مسكوك است.

سؤال120. قرار دادن «مهر السنّه» به تنهايى به عنوان مهريه‏ ى يك زن در چه صورتى صحيح است؟

جواب: مطلقا صحيح است.

سؤال121. اگر زنى مهريه خود را مهرالسّنة قرار دهد، آيا معادل آن را طلب دارد يا مهرالمثل؟

جواب: معادل مهرالسّنة را طلب دارد.

اختلاف در نزديكى و عدم آن

سؤال122. زوجين بعد از عقد ازدواج قصد جدايى از هم را دارند و زوجه مدّعى است به واسطه ‏ى نزديكى، مستحقّ كلّ مهريه است و زوج به جهت عدم نزديكى، زوجه را مستحقّ نصف مهريه مى ‏داند، در صورت اختلاف بين زوجين در عقد نكاح در اين كه نزديكى صورت گرفته است يا خير، قول كدام يك مقدّم و معتبر است؟

جواب: اگر براى حاكم استعلام حال ممكن نيست، قول زوج مقدّم است.

نشوز و حقّ مهر

سؤال123. هر گاه زنى به خانه‏ ى شوهر آمده و پس از مدّت كمى خانه‏ ى شوهر را بدون جهت و اجازه ‏ى شوهر ترك كند و به خانه‏ ى پدرش برود و ديگر حاضر به آمدن به خانه‏ ى شوهر نباشد و تقاضاى طلاق كند، آيا حقّى به مهريه دارد يا نه؟

جواب: در غير طلاق خلع يا مبارات (مقدار بذل)، حقّ مهريه دارد.

بخشيدن مهر بعد از فوت شوهر

سؤال124. زنى مهريه ‏اى را كه از شوهر طلب‏كار است و در ذمّه‏ ى او است؛ پس از فوت شوهر بخشيده، آيا اين بخشش، حكم ابراء را دارد يا هبه است؟

جواب: ابراء است و شرايط بخشش را ندارد.

فوت يكى از زوجين

سؤال125. هر گاه يكى از زوجين قبل از دخول فوت كند، آيا تمام مهر را بايد به زن داد يا نصف مى ‏شود؟

جواب: مهر نصف مى ‏شود.

خودكشى زن و مسأله‏ ى مهر

سؤال126. هرگاه زن بعد از عقد و قبل از دخول خودكشى كند، آيا تمام مهر را مى ‏برد يا نصف را؟

جواب: بنابر اقوى مهر نصف مى ‏شود.

ارش از بين بردن بكارت

سؤال127. شخصى با دختر باكره ‏اى زنا كرده و با رضايت دختر ازاله‏ ى بكارت نموده كه مهر در اين صورت ثابت نيست، آيا ارش ازاله‏ ى بكارت ثابت است يا نه؟

جواب: در اين تأمّل است، پس احتياط در مصالحه است.

اعتبار قيمت طلا در مهر

سؤال128. در سند ازدواج، مهريه را يك صد سكّه بهار آزادى به قيمت چهارصد هزار تومان قرار داده ‏اند، اكنون كه 15 سال از آن تاريخ مى ‏گذرد و قيمت طلا چند برابر شده، ميزان طلاست يا پول رايج آن موقع؟

جواب: ظاهرا طلا ميزان است.

قرار دادن سفر حجّ يا عمره به عنوان مهر

سؤال129. آيا قرار دادن سفر حجّ تمتّع يا حجّ عمره به عنوان مهريّه جايز است يا نه؟

جواب: مانع ندارد و بهتر است قيمت آن هم تعيين شود.

مهريه‏ ى يك جلد كلام ‏اللّه‏ مجيد

سؤال130. اگر مهريه ‏ى زن يك جلد كلام‏ اللّه‏ مجيد باشد، آيا هنگام طلاق همان را بايد به زن داد؟

جواب: بله، زايد بر آن واجب نيست.

طىّ مدارج علمى به عنوان صداق

سؤال131. آيا جايز است صداق را طىّ نمودن مدارج علمى مشخص نمود؟

جواب: هر عملِ مشروع متموّل، جايز است صداق قرار داده شود.

رابطه بكارت و مهريه

سؤال132. خانمى كه شوهرى اختيار نكرده است، ولى قبلاً ازاله‏ ى بكارت شده است، باكره محسوب مى ‏گردد؟ چنان‏چه وى به عقد مردى درآيد و قبل از نزديكى شوهر، طلاق بگيرد آيا مشمول مهريّه مى ‏باشد يا خير؟ به چه نسبتى از مهريه؟

جواب: مهريه در طلاق قبل از دخول نصف است و اختيار طلاق با مرد است و بكارت و عدم آن در اين مورد دخالت ندارد.

طلب مهريّه از پدر شوهر

سؤال133. همسر پسرى در يكى از ملك‏ه اى پدر، مهريه دارد. آيا با عدم يقين به عقل پدر، وظيفه‏ ى فرزندان پدر چيست؟

جواب: همسر حقّ دريافت مهر خود را دارد و با فرض اين كه شعور پدر، هر چند به حكم استصحاب برقرار نباشد، بايد با نظر حاكم شرع تحويل دهند.

تعهّد به پرداخت مهر توسّط پدر شوهر

سؤال134. اگر پدر شوهر مهريه‏ ى عروس را قبول كند، آيا پرداخت مهر بر او واجب مى ‏شود و يا بر عهده ‏ى شوهر است و اگر بميرد، مهريه ساقط مى ‏شود يا از مال او بايد بدهند يا به عهده ‏ى شوهر انتقال پيدا مى ‏كند؟

جواب: مهريه بر عهده‏ ى شوهر است و مجرّد وعده ـ كه در ضمن عقدى نباشد ـ الزام ‏آور نيست، به خلاف اين كه هنگام عقد، پدر شوهر مهريه را ضامن شود كه دينِ بر عهده اوست كه در اين صورت اگر وفات كند، از عهده‏ ى شوهر ساقط است.

مهريه ‏هايى كه در اثر زمان كم‏ارزش شده

سؤال135. مهريه‏ هايى كه مثلاً 40 سال قبل هزار تومان بوده، آيا اكنون همان مقدار بر عهده‏ ى زوج است يا اين كه بايد مقدار قدرت خريد هزار تومان در 40 سال قبل به عنوان مهريه محاسبه شود؟

جواب: احتياطا بر ارزش پول در آن زمان مصالحه كنند.

مهريه قرار دادن ختم قرآن براى سلامتى امام زمان ـ عجّل ‏اللّه ‏تعالى ‏فرجه ‏الشّريف ـ

سؤال136. آيا زوجه مى ‏تواند مهريّه‏ اش را يك سال ختم قرآن توسط همسرش براى سلامتى آقا امام زمان ـ عجّل ‏اللّه‏ تعالى ‏فرجه‏ الشّريف ـ قرار دهد؟

جواب: اشكال ندارد.

حق زياد كردن مهريه پس از عقد

سؤال137. پس از تعيين مهريّه در عقد ازدواج و اجراى صيغه، آيا زوجه حقّ ازدياد مهريّه را دارد؟

جواب: ديگر زوجه حقّ زياد كردن مهريّه را ندارد. اما اگر شوهر خودش از باب هبه چيزى به او بذل كند، مانعى ندارد.

نحوه تعيين ميزان مهرالمثل

سؤال138. نحوه تعيين مقدار مهرالمثل را در مواردى كه بايد مهرالمثل پرداخت شود، بيان فرماييد.

جواب: اگر طرفين بر مبلغى مصالحه كنند، مهرالمثل همان است وگرنه از اهل آن سؤال مى ‏كنند و در صورت اختلاف، حدّ وسط را مى ‏گيرند.

مهريه زن بهايى

سؤال139. مسلمانى با زن بهايى از روى جهل به مسأله ازدواج و وطى به شبهه كرده است. آيا مهريه زن به عهده مسلمان است؟

جواب: واجب نيست چيزى به او بدهد.

شرط عدم مطالبه مهريه

سؤال140. آيا مرد ضمن عقد مى‏ تواند شرط كند كه زن تا مدتى حق مطالبه‏ ى مهر را نداشته باشد؟

جواب: بله، مى ‏تواند مهر مؤجّل قرار دهد.

عدم لزوم گفتن عنوان در پرداخت مهر

سؤال141. مرد اگر قصد دادن مهريه زن را دارد، اطلاع دادن به زن لازم است به اين كه اين را به عنوان مهر به تو مى ‏دهم؟

جواب: با تسليم مهر چه عين باشد چه دين، ذمّه‏ ى زوج فارغ مى‏شود و از عهده خارج مى ‏گردد، مگر در فرض غرر.

تبانى بر مهر و كمتر نوشتن در مهرنامه

سؤال142. به دخترى گفتند مهريه‏ ى شما فلان مقدار است؛ ولى در عقدنامه كمتر از آن مبلغ نوشته و صيغه را بر آن مبلغ كمتر جارى كردند. آيا اين صيغه (ازدواج دايمى) صحيح است؟

جواب: ظاهرا صحّت آن، بر اجازه‏ ى دختر توقّف دارد.

تعيين مهر به دست كيست؟

سؤال143. آيا در تعيين مقدار مهريه توافق دختر و پسر شرط است؟ يا آن‏كه والدين آن‏ها هم حقّ اعمال نظر دارند؟

جواب: هر كدام از دختر و پسر بر خودش ولايت دارد، امر مهر هم به خود او مربوط است.

ضرورت مهريه در عقد

سؤال144. آيا قرار دادن مهريه جزو شرايط ازدواج است يا اين كه با رضايت زن، مى ‏شود بدون مهريه ازدواج صورت بگيرد؟

جواب: در عقد موقت شرط صحت است، ولى در دايم اگر مهريه ذكر نشود، به مهرالمثل منتقل مى ‏شود.

مهريه غير مادى

سؤال145. آيا مى ‏توان امور غير مادى و معنوى را به عنوان مهريه‏ ى زن قرار داد؟

جواب: هر چه ماليت دارد مى ‏تواند مهريه قرار گيرد، مثل تعليم قرآن و امثال آن.

طلب نمودن مهريه ‏اى كه بيش از حد مرسوم باشد

سؤال146. دخترى مهريه خود را (كه بيش از حد مرسوم است)، بر اثر اختلافى كه پيش آمده از شوهر طلب كرده و مى ‏گويد: با تو حرف نمى ‏زنم تا حق مرا ادا كنى. مرد در چنين مواردى چه كند؟

جواب: مرد تا حدّ قدرت، وظيفه ‏ى بر ادا دارد.

پرداخت مهريه بدون گرفتن شاهد

سؤال147. آيا هنگام دادن مهريه به زن، گرفتن شاهد لازم است؟ اگر مردى بدون گرفتن شاهد، مهريه همسرش را بدهد و زن بعد از مدتى، گرفتن مهريه را انكار كند، تكليف مرد چه مى ‏باشد؟

جواب: شاهد گرفتن لازم نيست، بله براى رفع اختلاف در آينده خوب است و در صورت اختلاف، قول منكر مقدّم است.

زمان درخواست مهريه از شوهر

سؤال148. آيا زوجه مى ‏تواند هر وقت كه بخواهد مهريه خود را از شوهرش مطالبه كند؟

جواب: اگر مهريه حالّ باشد، با استطاعت زوج، زوجه حق مطالبه دارد.

عدم قدرت پرداخت مهريه

سؤال149. اگر مرد مهريه‏ اى را قرار دهد كه الآن قدرت پرداخت آن را ندارد، اين كلاه‏بردارى و تضييع حقوق زن نيست؟

جواب: خير، با فرض معلوم بودن حال او و عدم تدليس و احتمال ابراى زن در آينده، كلاه‏بردارى صدق نمى‏كند.

مهريه‏اى كه وجود خارجى ندارد

سؤال150. اگر مهريه دو دانگ خانه قرار داده شود كه الآن وجود خارجى ندارد، آيا مهريه صحيح است؟

جواب: در خانه مانعى ندارد و محمول بر وسط است بين اعلى و ادنى بنابر احوط.

عدم مطالبه مهريه از سوى زن

سؤال151. آيا در صورت عدم مطالبه از طرف زن، مرد بايد مهريه او را پرداخت كند؟

جواب: لزومى ندارد، ولى دين بر عهده مرد است.

مطالبه‏ ى عين مهريه

سؤال152. آيا زن مى ‏تواند عين همان چيزى را كه در مهريه قرار داده شده مطالبه نمايد؟

جواب: بله.

وارثان مهريه ميّت

سؤال153. مهريه ميّت به چه كسانى مى ‏رسد؟

جواب: حكم ساير تركه‏ ى او را دارد كه پس از تجهيز و دين و وصيّت، به وارثان اموال ديگر او مى ‏رسد.

پرداخت مهريه از اصل مال ميّت

سؤال154. در صورت فوت مرد، آيا مهريه زن از اصل مال ميّت پرداخت مى ‏شود؟

جواب: بله، مثل ساير ديون.

عدم پرداخت مهريه زن

سؤال155. آيا نپرداختن مهريه زن در صورت مطالبه گناه است؟

جواب: با وجود قدرت و استطاعت اگر حالّ بوده است، مرد مكلف به ادا است.

حداكثر مهريه پيشنهادى

سؤال156. حداكثر مهريه ‏اى كه يك دختر مى ‏تواند پيشنهاد كند چه مقدار است؟

جواب: شرعا مقدار معينى ندارد؛ ولى مستحب، عدم تجاوز از مهرالسنّه است ـ كه پانصد درهم مى ‏باشد ـ و يا آن كه بيشتر از مقدار مهرالسنّه مكروه است.

مهريه دختر زناكار

157. بكارت دسؤالخترى در اثر زنا زايل مى ‏شود، اين دختر مستحق چه نوع مهريه ‏اى مى ‏باشد؟

جواب: اگر دختر هم به زنا راضى بوده، مهريه ‏اى ندارد و در استحقاق ارش بكارت، تأمّل است و احوط مصالحه است.

فوت مرد قبل از نزديكى

سؤال158. اگر قبل از نزديكى، زوج يا زوجه فوت كند، تكليف مهريه‏ ى زن چه مى ‏باشد؟

جواب: در صورت فوت زن يا مرد قبل از دخول، بنابر اقوى، مهر نصف مى ‏شود.

اختلاف زوجين در مقدار مهريه

سؤال159. اگر زوجين در مقدار مهريه اختلاف داشته باشند و بيّنه ‏اى نيز در كار نباشد، ملاك عمل چه مى ‏باشد؟

جواب: ملاك بر اقلّ (كمتر) است كه قدر متيقّن است.

نحوه‏ى احتساب مهريه بعد از مرگ

سؤال160. شخصى حدود 30 سال قبل با زنى ازدواج نموده و از اين ازدواج فرزندى به عمل نيامده است. زن حدود چند ماه قبل از شوهرش فوت كرده است. مهريه آن زن مبلغ پنج‏هزار تومان پول رايج ايران بوده و شوهر مبلغ يادشده را در زمان حيات به زنش پرداخت ننموده است و بعد از فوت زن، شوهرش هم از دنيا رفته، در حالى كه ورّاثِ طبقه اوّل و دوّم ندارد و ارثيّه به دست طبقه سوّم رسيده است. مادر آن زن مهريّه و ماليّه دخترش را از ورّاث دامادش مطالبه نموده است. ورّاث آن مرد متوفّى بايد ماليّه و مهريّه آن زن را چگونه به مادر آن زن متوفّى پرداخت نمايند؟ (در حالى ‏كه شوهر هم وارث زن خودش مى‏ باشد). آيا مهريه، به همان مقدار ياد شده محاسبه مى ‏شود يا طبق نرخ روز؟

جواب: نسبت به مهريه، بر ارزش اين پول در آن زمان مصالحه كنند، بنابر احوط و سپس از جميع اموال زن كه ـ مهريه هم جزو آن‏ها است ـ نصف آن را به مادرش مى ‏دهند، كه تنها وارث اوست و نصف ديگر سهم شوهرش مى ‏شود كه به ورثه‏ ى او مى ‏رسد.

باردارى از طريق انزال

سؤال161. مردى ازدواج كرده؛ ولى هنوز دخول نكرده است، امّا زن از طريق انزال در محلّ، باردار شده است. وضعيت مهر بعد از طلاق چگونه خواهد بود؟

جواب: اگر التقاى ختانين نشده، زن همان نصف مهر را طلب‏كار است.

سؤال162. اگر مردى با دختر نامحرمى همبستر شود و انزال شود و فرزندى منعقد گردد، بى‏آن كه دخول صورت گرفته باشد، حكم فرزند و زوال بكارت كه بر اثر تولّد فرزند حاصل مى ‏شود چيست؟

جواب: احكام ولد زنا را ندارد، هر چند به فعل حرام منعقد شده است و اگر راجع به زوال بكارت مصالحه شود خوب است.

تعدّد مهرالمثل

سؤال163. چند نفر به زنى به اجبار تجاوز كرده ‏اند.

1) آيا هر كدام بايد جداگانه يك مهرالمثل بپردازند يا همه يك مهرالمثل مى ‏دهند؟

جواب: هر كدام بايد يك مهر المثل بپردازند.

2) هرگاه تجاوز از يك نفر مكرّر واقع شود، آيا مهرالمثل نيز تكرار مى ‏شود؟

جواب: مكرّر است.

مبناى مهرالسنّة

سؤال164. چون درهم سكّه ‏دار در اين زمان وجود ندارد، آيا مبناى مهرالسنة نرخ نقره‏ى عمومى مى ‏باشد؟

جواب: به نيّت رجا، طبق وزن نقره ‏ى مسكوك محاسبه شود.

پرداخت مهر در باكره و غير باكره

سؤال165. آيا بين باكره و زنان ديگر در اين مورد كه دخول باعث مهر كامل و عدم دخول باعث تنصيف مهريه مى ‏شود، فرقى هست؟

جواب: فرقى نيست.

فوت شوهر بى ‏بضاعت و مسأله‏ ى مهر

سؤال166. شوهر خانمى فوت كرده و هيچ‏گونه اموال منقول و غير منقول از خود باقى نگذاشته است. همسر ايشان از پدر متوفّى ادّعاى مهريّه مى ‏نمايد. آيا پدر متوفّى بدون اين كه تعهّدى براى مهريّه‏ ى همسر فرزندش داشته باشد، ضمانى براى مهريّه‏ ى فرزندش دارد؟

جواب: در فرض سؤال، پدرشوهر ضامن نيست، واللّه‏ العالم.

هفت هزار تومان طلا معادل با سى مثقال

سؤال167. شوهر خانمى فوت كرده و طبق قباله مهريه زن هفت هزار تومان ـ كه معادل با سى مثقال طلاى نساخته است ـ مى ‏باشد. ورثه‏ى آن مرحوم آيا بايد سى مثقال طلا را پرداخت نمايند يا هفت هزار تومان را؟ با توجّه به اين كه در وصيّت‏نامه ‏ى زوج از اين موضوع هيچ گونه ذكرى به ميان نيامده است.

جواب: آن چه كه در قباله‏ى نكاح نوشته شده است، در ذمّه‏ ى متوفّى باقى است و بايد ورثه پرداخت نمايند و لازم نيست در وصيّت‏نامه ذكر نمايد، ضمن آن كه هفت هزار تومان، معادل سى مثقال طلاى نساخته است، يعنى فعلاً سى مثقال طلا را پرداخت كنند.

مهرالمثل در فرض زنا

سؤال168. 1) آيا زناى به عنف با دختر باكره، در دو فرض بلوغ و عدم بلوغ موجب ضمان مهرالمثل مى ‏شود؟

جواب: بلى.

2) در صورتى كه شخصى با وعده دروغين ازدواج، با دختر باكره‏ اى زنا كند (با توجه به مجبور نبودن دختر) آيا زانى ضامن مهرالمثل است؟

جواب: خير و در ضمان ارش البكاره تأمّل است و احوط مصالحه است.

مهريه و فرزندان زنان بدكاره

سؤال169. آيا دختران و زنانى كه ارتباط نامشروع دارند، مستحق مهريه هستند؟ فرزندانى كه در اين بين متولد مى ‏شوند، به چه كسى منتسب مى ‏باشند چون به علت كثرت ارتباطات، تشخيص اين مطلب دشوار مى ‏باشد؟

جواب: زانيه ‏ها مستحق مهريه نيستند و فرزندان هم لحوق شرعى به زانى يا زانيه ندارند.