از شفت و سفیلان تا درودزن و شین‌آباد و حالا زاهدان؛

هنوز هم با آتش، مدرسه، معلم، دانش‌آموز و مرگ می‌شود جمله ساخت!

سهل انگاری‌هایی که خودشان را در قالب آتش سوزی‌های مرگبار متعدد مدارس نشان می‌دهند تا تکاپویی شدید برای تغییر شرایط و تجهیز مدارس به سیستم‌های گرمایشی ایمن و استاندارد شکل بگیرد، همه نهاد‌ها و ارگان‌های مرتبط و غیرمرتبط در این خصوص وعده و وعید دهند و کمی بعد به همان سرعتی که شکل گرفتند، فراموش شوند و تمام.

کد خبر: ۸۶۱۷۵۲

تاریخ: ۲۷ آذر ۱۳۹۷ - ۱۵:۵۸

باز هم آتش به جان مدرسه‌ای در کشورمان افتاد و نتیجه، مرگبار و جانکاه بود؛ رویدادی که این بار در زاهدان، مرکز یکی از استان‌های کشورمان رخ داده و هنوز ابعاد کامل آن مشخص نشده است.

به گزارش «تابناک»؛ صبح امروز مأموران آتش نشانی زاهدان در جریان حریقی قرار گرفتند که با همه مأموریت‌های کاری‌شان فرق داشت. خبر وقوع آتش سوزی در یک مجتمع آموزشی که مشتمل بر پیش دبستانی و دبستانی دخترانه است و از قضا، غیردولتی هم هست.

رویدادی که در زمان اعزام آتش‌نشانان کسی از ابعاد آن اطلاع نداشت؛ هرچند خاطرات تلخ آتش سوزی مدارس در کشورمان، دورنمای تاریکی ترسیم می‌کرد؛ رویداد‌هایی که ظاهرا قرار نیست هرگز پایان بیابند و هر چند سال یک بار، تجدید می‌شوند تا یادمان بیاورند که چه اندازه فراموشکار و سهل انگاریم!

سهل انگاری‌هایی که خودشان را در قالب آتش سوزی‌های مرگبار متعدد مدارس نشان می‌دهند تا تکاپویی شدید برای تغییر شرایط و تجهیز مدارس به سیستم‌های گرمایشی ایمن و استاندارد شکل بگیرد، همه نهاد‌ها و ارگان‌های مرتبط و غیرمرتبط در این خصوص وعده و وعید دهند و کمی بعد به همان سرعتی که شکل گرفتند و به دغدغه عمومی تبدیل شدند، فراموش شوند و تمام.

این را می‌شود از مرور حوادثی دریافت که کم و بیش مشابه رویداد رقم خورده در مدرسه «اسوه حسنه» زاهدان در صبح امروز هستند و احتمالا اتفاقاتی که پیرو آن‌ها رقم خورد، همه در ساعات، روزها، هفته‌ها و ماه‌های آینده تکرار خواهند شد تا موعد فراموشی ماجرا از راه برسد. مرور اجمالی حوادثی که شاید از کنار هم قرار گرفتن شان، بتواند تغییری در فرجام ماجرا به وجود آورد.

شفت - بهمن ۱۳۷۶

«۱۸ بهمن، ساعت ۱۱ صبح بر اثر وزش باد شدید و طوفانی بودن هوا، بخاری کلاس دوم آتش گرفت و منجر به آتش سوزی کلاس شد. بر اثر داد و فریاد بچه‌ها متوجه این موضوع شدم. بچه‌ها را یکی یکی به همراه معلم دیگری از کلاس بیرون آوردم و در این مدت آتش تمام کلاس را فراگرفته بود. وقتی خواستم بیرون بیایم، در بسته شد و به دلیل اینکه در کلاس از درون دستگیره نداشت، گیر افتادم. هر چه سعی کردم نتوانستم بیرون بیایم و زبانه‌های آتش نیز در حدی بود که تمام بدنم سوخته بودند و به دلیل سوختگی و درد زیاد نیز نتوانستم از پنجره کلاس بیرون بیایم. پس از سوختگی و آتش گرفتن کلاس بود که مسئولان آموزش و پرورش شهرستان [شهرستان شفت در استان گیلان]، آقای حسینی ردیس آموزش و پرورش وقت شفت و آقای بهرامی مسئول سابق روابط عمومی اداره کل آموزش و پرورش استان به مدرسه آمدند و مرا به بیمارستان منتقل کردند.» این روایت حسن امیدزاده است که پس از تحمل ۱۵ سال درد و رنج ناشی از سوختگی شدید در آن حادثه، در تیرماه سال ۹۱ چشم از جهان فروبست.

سفیلان - آبان ۱۳۸۳

پنجشنبه صبح، ۱۳ دانش آموز روستایی محروم به نام سفیلان در لردگان، استان چهارمحال بختیاری در حالی وارد کلاسی می‌شوند که بخاری نفتی تنها منبع گرمایشی آنهاست. ساعت ۱۰ صبح بخاری کلاس دچار آتش سوزی می‌شود و معلم، هراسان بخاری را از کلاس به بیرون می‌اندازد، اما دو گالن پر از نفت در راهرو، شعله‌های آتش را می‌ربایند و مشتعل می‌شوند تا حریق خیلی زود به کلاس درس بازگردد. شعله‌هایی که هیچ کدام از ۱۳ دانش آموز از آسیب هایش بی نصیب نمی‌مانند و هریک با درصد‌های متفاوت آن را برای همیشه یادگار می‌گیرند. دفترها، کتابها، نیمکت‌ها و کلاس تبدیل به خاکستر می‌شوند، اما از همه مهم‌تر، معلم مدرسه دچار سوختگی بسیار شدیدی می‌شود. یزدان خسروی، سرباز معلمی اهل یکی دیگر از روستا‌های لردگان که با بستری شدن در بیمارستانی در اصفهان، میزان سوختگی وی ۸۵ درصد عنوان می‌شود و پس از سه روز، برای مداوا به آلمان اعزام می‌شود، اما در نهایت جان می‌بازد تا کمی بعد پیکرش به میهن بازگردانده شود.

درودزن - آذر ۱۳۸۵

دانش‌آموزان کلاس دوم دبستان در کلاسی در مدرسه شهید رحیمی «درودزن» (شهرستان مرودشت، استان فارس) با یک بخاری علاءالدین به جدال با سرمای زمستان رفته‌اند. بخاری در میان کلاس دومی‌ها سرنگون می‌شود و شعله‌های آتش زبانه می‌کشند. ۸ دانش آموز در این حادثه از ناحیه سر و دست دچار سوختگی شدید شدند، اما خبر این رویداد تا ۱۵ روز رسانه‌ای نمی‌شود؛ شاید از این رو که نخستین وزیر آموزش و پرورش دولت نهم یک هفته پیش از این رویداد گفته بود: «اگر حادثه‌‏ای مانند مدرسه "سفیلان" در کشور رخ دهد، استعفا می‌‏دهم.» حادثه مدرسه شهید رحیمی مکتوم می‌ماند تا آنکه رئیس سازمان بازرسی کل کشور در جلسه‌ای با حضور کارشناسان مسئول واحد‌های ارزیابی عملکرد و پاسخگویی به شکایات سازمان آموزش و پرورش استان‌‏های کشور، پرده از آن برمی‌دارد. از این جا به بعد است که این رویداد ابعاد ملی پیدا می‌کند، به بررسی قضایی گره می‌خورد، آموزش و پرورش مقصر شناخته شده و به پرداخت دیه محکوم می‌شود و پیگیری‌ها برای پرداخت این دیه تا پاییز سال ۹۰ ادامه پیدا می‌کند.

شین‌آباد - آذر ۱۳۹۱

ساعت ۸ صبح چهارشنبه ۱۵ آذر، کلاس ۴۵ نفره مدرسه ابتدایی دخترانه شین آباد (از توابع پیرانشهر، استان آذربایجان غربی) در حالی تشکیل شد که ۸ نفر غایب داشت. بخاری نفتی کلاس، اما خاموش بود و سرایدار مدرسه سعی کرد آن را روشن کند. تلاشی که به دلیل غیراستاندارد بودن بخاری و خام سوزی آن، منجر به بروز آتش سوزی و بروز فاجعه‌ای بزرگ شد که ابعاد آن در جهان نیز پیچید. سوختن شدید ۲۸ دانش آموز و از این‌ها دردناک‌تر، جان باختن «سیران یگانه»، یکی از دانش آموزان کلاس که بیش از دیگران سوخته بود. از اینجای ماجرا به بعد را احتمالا تا حدود زیادی به یاد دارید؛ از شکل گیری بحث و جدل‌های فراوان پیرامون استاندارد بودن یا نبودن بخاری گرفته تا پیداکردن قصورکنندگان و مقصران بزرگ‌تر ماجرا و بعد، روند درمانی دانش آموزان مصدوم که هنوز پایان نیافته و گه گاه با انتشار اخباری در خصوص تجمع این دانش آموزان مقابل نهاد ریاست جمهوری و دیگر نهادها، یادآوری می‌شود.

***
آنچه آمد، تنها چند نمونه از رویداد‌هایی است که در مدارس کشورمان به وقوع پیوسته و در متن آن، بخاری نفتی و دیگر سیستم‌های گرمایشی ناایمن و غیراستاندارد نقش آفرینی کرده است. سیستم‌های گرمایشی که سالهاست وعده برچیدن شان داده می‌شود، اما امثال حادثه جانکاه امروز نشان می‌دهند که کماکان نقش پررنگی در حوادث دانش آموزی ایفا می‌کنند، حتی اگر مدرسه محل حادثه، یک مجتمع آموزشی در قلب استان باشد، نه در روستایی دورافتاده یا شهرستانی محروم.

رویداد‌هایی که اگر بخاری را هم از آن‌ها حذف کنیم، باز نمونه‌های دردناک و تلخ زیادی از آن‌ها خواهیم یافت که در مدارس کشورمان رخ می‌دهند. از ریزش دیوار دبستان شهید رحیمی نوکجوب روتک خاش بر سر معلمی که به نجات دانش آموزان شتافته بود و در این راه جان باخت تا آتش‌سوزی در آزمایشگاه مدرسه شهید امیری آب‌پخش بوشهر که در آن، معلم پس از نجات جان دانش‌آموزان در بین دود و آتش گیر افتاد و به کما رفت و خوش بختانه از مرگ گریخت.