مشق شب دانش آموزان حذف نشده؛

حاشیه‌نگاری بر دیدار مدیران گاج و قلمچی با آیت الله سبحانی

در ساعات اخیر، خبری به صدر اخبار مورد توجه کاربران فضای مجازی رسیده و توجه‌ها را به خود جلب کرده که از دیدار یکی از مراجع تقلید با انجمن فرهنگی ناشران آموزشی کشور بیرون آمده است؛ خبری با عنوان انتقاد شدید آیت الله جعفر سبحانی از حذف مشق شب در مدارس!

کد خبر: ۸۶۰۴۷۳

تاریخ: ۲۳ آذر ۱۳۹۷ - ۱۷:۳۸

اظهارنظر یک مرجع تقلید درباره حذف مشق شب دانش آموزان، موضوعی نیست که کاربران پرشمار فضای مجازی ساده از کنار آن عبور کنند، به ویژه اگر این اظهار نظر از نوع انتقاد شدید باشد.

به گزارش «تابناک»؛ در ساعات اخیر، خبری به صدر اخبار مورد توجه کاربران فضای مجازی رسیده و توجه‌ها را به خود جلب کرده که از دیدار یکی از مراجع تقلید با انجمن فرهنگی ناشران آموزشی کشور بیرون آمده است؛ خبری با عنوان انتقاد شدید آیت الله جعفر سبحانی از حذف مشق شب در مدارس!

خبری که در شرح آن آمده، مدیران گاج و قلمچی و برخی دیگر از ناشران آموزشی به دیدار این مرجع رفته‌اند و ایشان در این دیدار تأکید کرده: «اینکه امروز برخی مدارس و اساتید از تکلیف دادن به شاگرد و دانش آموز خودداری می‌کنند، بسیار کار غلطی است که باید اصلاح شود؛ رمز پیروزی مردان بزرگ همین است که در معرض مشکلات قرار گیرند تا پرورش یابند.»

آیت الله سبحانی با بیان اینکه تجربه به بشر ثابت کرده که رسیدن به مقام بالا با زحمت میسر می‌شود، افزوده: «سال‌ها تجربه نشان داده، بچه‌ها پس از برگشت از مدرسه باید مشغول کار و مرور درس شوند. نباید بچه‌ها را ننر بار آورد؛ با این شیوه بچه‌ها به جایی نمی‌رسند، بلکه باید تکلیف داشته باشند و مغزشان کار کند.»

انتقاداتی صریح و تند که در نهایت به ارائه این رهنمود از زبان این مرجع تقلید منجر شده است: «این شیوه و حذف تکلیف خلاف قرآن، حدیث و سیره بزرگان و علماست و امیدوارم وزیر آموزش و پرورش از این نظر برگردد؛ همان شیوه سابق خوب بود.»

سخنانی که هنوز مورد تأیید دفتر ایشان قرار نگرفته و البته مردود هم خوانده نشده است؛ اما بازتاب وسیعی در فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی به دنبال داشته و واکنش‌های مختلفی را زمینه ساز شده است؛ واکنش‌هایی از جنس شگفتی، طرح سؤال و ابهام و از همه این‌ها مهم‌تر، یادآوری تجارب جهانی در این خصوص.

اینکه مدت هاست مشق شب در جهان منسوخ شده و مدارس به سمت و سویی رفته‌اند که تمام شبانه روز دانش آموزان را اشغال نکنند و سهمی هم برای حضور دانش آموزان در جمع خانواده و همسالان و از این‌ها مهم تر، بازی و شادی کودکان در نظر بگیرند. نکات مهمی که در نظام‌های آموزشی مدارس در گذشته مد نظر قرار نمی‌گرفتند و آسیب‌هایی به دنبال داشتند.

آسیب‌هایی که نه فقط در این نظام آموزشی، که در برخی شیوه‌های رفتاری نیز به اثبات رسیده و موجب بروز تغییراتی شده است؛ مثل یافته‌های جدید علمی که نشان می‌دهد، الزاما سخت گیری نکردن به معنای افت و تربیت نشدن کودکان نیست و نتیجه سختگیری و اعمال فشار بر دانش آموزان مثبت نخواهد بود.

نکاتی بر خلاف آنچه از زبان آیت الله سبحانی بیان و بر اساس آن نتیجه گیری شده که باید آموزش و پرورش به شیوه قدیم بازگردد و مشق شب را احیا کند. اما مگر مشق شب حذف شده و دانش آموزان بعد از ساعات درسی به حال خود رها می‌شوند؟

این پرسش شاید کلیدی‌ترین بخش ماجراست که مغفول مانده و درباره‌اش سخن گفته نشده است؛ پرسشی که بر خلاف آنچه تصور می‌شود، پاسخش منفی است. هرچند وزیر وعده داده که می‌خواهند مشق شب را حذف کنند و این طرح تا حدودی به صورت پایلوت در برخی مدارس به اجرا درآمده، اما مشق شب حذف نشده است.

این را می‌شود با پرسش از والدین دانش آموزان دریافت که حتما تأیید خواهند کرد که دانش آموزان بر خلاف قدیم دست‌ورزی ندارند و مشقشان کاسته شده، اما همچنان موظف به حفظ اشعار کتاب هستند، باید در منزل تمرین بنویسند و حل کنند، رونویسی از دروس و دیکته خانگی دارند و با انبوه امتحانات هفتگی و ماهانه مواجهند.

این در حالی است که در نتیجه تغییرات به وجود آمده در نظام آموزشی مدارس، سهم والدین در آموزش به دانش آموزان بسیار افزایش یافته و اگر دانش آموزی از والدین با سواد محروم باشد، تأثیر و نتیجه آن را در وضعیت تحصیلی وی به وضوح می‌توان دید. اشکالی که اگر قرار به رفع آن باشد، باید آموزش به دانش آموزان را در مدارس تکمیل‌تر کرد که معنی آن، همان حذف مشق شب است.

همان اتفاقی که وزیر و مسئولان آموزش و پرورش وعده اجرای آن را داده‌اند، اما ظاهرا مدیران انتشارات آموزشی با آن مخالفند و تلاش دارند با اقداماتی از جمله مراجعه به علمای قم، زمینه ساز بازگشت اوضاع به روال قبل شوند؛ همان هایی که به آیت الله سبحانی گفته‌اند که مشق شب حذف شده است.