مناره مجموعه تاریخی بسطام مثل برج پیزا کج شده!

کد خبر: ۸۵۲۵۹۸

تاریخ: ۲۷ آبان ۱۳۹۷ - ۰۹:۴۴

سرپرست پایگاه میراث‌فرهنگی مجموعه تاریخی بسطام و خرقان با اشاره به کج شدن مناره سلجوقی شهر بسطام گفت: انحراف ایجاد شده در بنا مربوط به چند سال اخیر نیست و به نظر می رسد که این انحراف ایجادشده به مرور و از گذشته‌های دور شروع شده است.

به گزارش ایسنا، حامد عادل با اشاره به واکاوی و بررسی عکس‌های قدیمی این بنای ارزشمند تاریخی اظهار کرد: بررسی این عکس‌ها گویای این است که برخی از ترک‌های عمیق به وجود آمده در بنا به دوره قاجار بر می‌گردد. اگرچه به نظر می‌رسد که این روند به مرور ادامه داشته و در دوره‌های بعدی ترک‌های دیگری در منار به وجود آمده است.

وی با اشاره به نصب داربست‌هایی در این بنا خاطرنشان کرد: نصب این داربست‌ها به اواخر دوره پهلوی بر می‌گردد که احتمالا با هدف حفاظت موقت و به منظور جلوگیری از انحراف و آسیب بیشتر بنا، نصب شده باشد.

سرپرست پایگاه میراث‌فرهنگی مجموعه تاریخی بسطام در پاسخ به پرسش ایسنا در خصوص نتایج بررسی‌های انجام شده در خصوص چرایی انحراف ایجاد شده در این بنا گفت: بررسی‌ها و مطالعات ما در سه فاز بررسی ژئوتکنیک بنا که تمرکز آن بر بستر و خاک محدوده بنا استوار است و همچنین فعالیت‌های آزمایشگاهی که با نمونه‌برداری از ملات و آجرها انجام شده، مطالعه فتوگرامتری و آنالیز ارتعاش صورت گرفته است.

وی با بیان اینکه هنوز کار مطالعاتی بنا به پایان نرسیده افزود: از آنجا که مطالعات میدانی و بررسی‌های کالبدی کماکان ادامه دارد، نمی‌توان آنالیز دقیقی از چرایی انحراف در این بنا را در این مقطع ارائه داد.

عادل با اذعان به اینکه احتمالا بنا به مرور به یک تعادل رسیده تصریح کرد: با توجه به اینکه پیشینه برخی از ترک‌ها به گذشته‌های دور و حداقل به دوره قاجار بر می‌گردد به نظر می‌رسد که بنا با گذر زمان و به تدریج به یک تعادل رسیده باشد.

وی از مشهود بودن برخی از ترک‌های ایجاد شده در این بنا و به ویژه در جداره داخلی این بنا خبر داد و گفت: این ترک‌ها کاملا با چشم قابل رویت است و ترک‌های عمیق‌تر حداقل به عصر قاجار برمی‌گردد.

این تحصیلکرده مرمت ابنیه تاریخی در پاسخ به پرسشی در خصوص چرایی ایجاد این ترک‌ها اظهار کرد: دلایل مختلفی از جمله افت آب‌های زیرزمینی، نشست زمین، زلزله خیز بودن منطقه، ضربه های آنی و... می تواند در انحراف ایجاد شده موثر باشد اما هرگونه اعلام نظر قطعی پیرامون دلایل کج شدن این بنا منوط به پایان کار مطالعات و آنالیز داده‌های علمی و آزمایشگاهی است.

عادل با بیان اینکه از قبل انقلاب تا کنون هیچگونه پایشی در خصوص اینکه روند ایجاد ترک‌ها در مناره سلجوقی مجموعه بسطام ادامه‌دار است یا خیر، انجام نشده افزود: امسال برای نخستین‌بار پایش و برداشت دستگاهی از بنا انجام شد و قرار است که این پایش در چهار مرحله و در یک بازه زمانی یک تا دو ساله، قبل و بعد از مرمت انجام شود.

این کارشناس ارشد مرمت و احیاء بناها و بافت های تاریخی، پایش انجام شده را یک پایش علمی و دقیق خواند و گفت: از طریق تصویر و برداشت دستگاهی نقاط متعدد داخلی و خارجی، این بنا مورد بررسی دقیق قرار گرفته تا میزان انحراف، دلایل آن و تداوم و یا عدم تداوم احتمالی آن مشخص شود.

وی با بیان اینکه این بنا از میانه به بالا دچار انحراف شده گفت: حرکت مناره در بخش فوقانی بنا کاملا مشهود است. ضمن اینکه باید توجه داشت که اصولا بناهایی که سطح مقطعی کم و ارتفاع بالایی دارند عموما به خاطر مولفه‌هایی همچون تغییر سطح آب های زیرزمینی، وقوع زلزله‌ها و حوادث طبیعی و مواردی از این دست در خطر آسیب احتمالی هستند.

عادل در پاسخ به پرسش خبرنگار ایسنا در خصوص مرمت این بنا اظهار کرد: پایش انجام شده با هدف مرمت این اثر انجام شده و به طور قطع بعد از پایان کار مطالعات و مشخص شدن درجه انحراف و چرایی آن، کار اجرایی مرمت در دستور کار قرار خواهد گرفت.

وی از انتخاب یک مشاور برجسته و متخصص سازه‌های تاریخی برای این طرح خبر داد و اضافه کرد: علاوه بر این اخیرا شماری از اعضا و رئیس کمیته بین‌المللی آنالیز و مرمت سازه‌های میراث معماری( ایسکارسا) بازدیدی از مجموعه تاریخی بسطام داشتند که پروفسور مودنا از اعضای این کمیته بین المللی که متخصص سازه‌های تاریخی هستند مشاوره هایی در ارتباط با انحراف این مناره گرفتیم و قرار است که در ادامه کار نیز با پیشنهاد دکتر حجازی این مشاوره‌ها ادامه داشته باشد اگر چه مشاور طرح نیز خود از برجسته‌ترین متخصصان سازه است.

سرپرست پایگاه میراث‌فرهنگی مجموعه تاریخی بسطام با بیان اینکه قدمت این مناره به دوره سلجوقی برمی‌گردد، خاطرنشان کرد: انحراف ایجاد شده مربوط به سال‌های اخیر نیست و حداقل در 50 سال اخیر درجه هایی از این انحراف در این بنای تاریخی وجود داشته است.

وی، قدمت مناره سلجوقی را بالغ بر 900 سال اعلام کرد و گفت: این منار بخشی از مجموعه تاریخی بسطام است و با توجه به دغدغه‌ها و برنامه هایی که برای ثبت جهانی این مجموعه وجود دارد حفاظت و مرمت ابنیه تاریخی آن را با حساسیت بالایی پیگیری می کنیم.

به گزارش ایسنا، برج کج پیزا (به ایتالیایی: Torre pendente di Pisa) واقع شده در شهر پیزا در ایتالیا، با وجودی که تنها برج کج جهان نیست، ولی از مشهورترین آنها در کل جهان است.

این برج با۵۶٫۷۰ متر ارتفاع و ۱۴۵۰۰ تن جرم در توسکانی ایتالیا واقع شده‌است. آغاز ساخت این برج در دوره رنسانس در ۹ آگوست ۱۱۷۳ به انجام رسید. گفته می‌شود در آن دوره، ثروتمندان ایتالیا و طبقه اشراف برای رقابت با یکدیگر مشهورترین هنرمندان و معماران را مأمور ساختن شاهکارهای معماری می‌کردند.

در قرن دوازدهم، اهالی شهر پیزا تصمیم گرفتند کلیسای آنها برجی داشته باشد که برج سینت مارک را تحت تأثیر قرار دهد. پس از آن که پایه‌های بنا حفر شد، معماری کار آزموده به نام دیوتیسالوی که مسئول ساختمان این برج بود، نخستین سنگ آن را بنا نهاد، اما چند سال پس از شروع ساخت آن، هنگامی که تنها سه طبقه پایینی آن به پایان رسیده بود و پیش از آنکه ارتفاع برج به ۱۲ متر برسد، این برج خمیدگی خودش به سمت جنوب‌شرقی را نشان داده بود. پس از آن ساخت این برج به مدت ۱۰۰ سال متوقف شد.