یک بام و دو هوای صادرات گاز مجانی به ترکیه

چندی قبل موضوع صادرات گاز مجانی به ترکیه بسیار مورد توجه رسانه های منتقد دولت واقع شد، اما بیژن نامدار زنگنه وزیر نفت خبر صادرات مجانی گاز به ترکیه را در همان زمان تکذیب کرد. به تازگی حمیدرضا عراقی مدیرعامل شرکت ملی گاز اعلام کرد که صادرات گاز رایگان به ترکیه به پایان رسیده است.

کد خبر: ۷۷۱۹۴۴

تاریخ: ۱۷ بهمن ۱۳۹۶ - ۱۷:۵۴

به گزارش «تابناک اقتصادی»، ماجرای صدور گاز مجانی به ترکیه چند صباحی در رسانه ها پیگیری شد و حتی کار به جایی رسید که وزیر نفت مجبور به پاسخگویی در این زمینه شد.

ماجرا از این قرار بود که همزمان با قرارداد کرسنت، ایران قرارداد گازی را با ترکیه منعقد می کند که در آن قیمت گاز صادراتی 150 دلار در نظر گرفته می شود. این قیمت در حالی تعیین شده که قیمت گاز در قرارداد کرسنت بسیار پایین تر از قیمت گاز صادراتی به ترکیه بوده است.

منتقدان معتقد بودند که دولت ترکیه با استناد به قیمت گاز صادراتی در قرارداد کرسنت به نهادهای داوری بین المللی شکایت برده است و در این نهادها با استناد به این که قیمت گاز منطقه ای است و قیمت صادرات گاز ایران به امارات بسیار پایین تر از قیمت صادرات گاز به ترکیه است توانسته ایران را محکوم و مجبور به پرداخت جریمه و صادرات گاز مجانی به این کشور بکند.

اما وزارت نفت ارتباط کرسنت و جریمه گازی ایران به ترکیه را به طور کلی رد کرد و بیژن نامدار زنگنه در مصاحبه ای با رسانه ها در مورخ 23 خرداد 96 گفت: ایران در دو مرحله، نخست در سال ٩١ و مجدداً در سال ٩٥ به کاهش قیمت گاز صادراتی به ترکیه مکلف شده بود که این کاهش ١٢.٥ درصد در سال ٩١ و ١٣.٣ درصد در سال ٩٥ بوده است. وی گفت: بخشی از این پول که طی این سال ها مازاد دریافتی بوده باید به ترکیه به عنوان اعمال کاهش قیمت بازپرداخت شود. زنگنه ادامه داد: ایران در طی این دوره ١٤.٢ میلیارد دلار از ترکیه بابت صادرات گاز دریافت کرده است، که با تخفیفی ١٣.٣ درصدی که داوری بین ‌المللی تصویب کرده باید این تخفیف ١٣.٣ درصدی از ١٤.٢ میلیارد دلار به ترکیه به عنوان اعمال کاهش قیمت بازپرداخت شود.

وی ادامه داد: صادرات مجانی گاز به ترکیه به هیچ وجه صحت ندارد و گازی که به این کشور صادر می‌ شود، برای آن صورتحساب صادر می‌ شود و رقم مشخصی برای تسویه‌ حساب است.

حالا بعد از گذشت چند ماه از این مصاحبه بیژن نامدار زنگنه، مدیرعامل شرکت ملی گاز از پایان صادرات گاز رایگان به ترکیه و تسویه کامل بدهی گازی با این کشور خبر داده است.

حمیدرضا عراقی طی یک نشست خبری در مورخ 16 بهمن 1396 در همین زمینه گفت: از این به بعد صادارت گاز به ترکیه به روال معمول انجام خواهد شد و پول آن دریافت خواهد شد.

وی افزود: تا کنون حدود ۸ میلیارد متر مکعب گاز رایگان به ترکیه داده ‌ایم و از این به بعد صادرات گاز به روال عادی بازخواهد گشت. همان گونه که ملاحظه می شود به نوعی در قضیه صادرات گاز مجانی به ترکیه با پدیده یک بام و دو هوا رو به رو هستیم. در حالی که وزیر نفت چند ماه قبل موضوع صادرات گاز مجانی به ترکیه را رد کرد، مدیرعامل شرکت ملی گاز هم اکنون خبر از پایان صادرات گاز مجانی به ترکیه را می دهد و عنوان می کند از این به بعد صادرات گاز به ترکیه به روال معمول انجام خواهد شد.

سئوالی که در این میان باقی می ماند این است که اگر ترکیه به قیمت گاز صادراتی ایران به امارات در قرارداد کرسنت استناد نکرده است، پس چگونه توانسته در دادگاه های بین المللی ما را محکوم به دو مرحله کاهش قیمت گاز صادراتی  به کشور خودش بکند و 8 میلیارد مترمکعب گاز این مملکت را به رایگان به کشور خود منتقل بکند؟