تأملی بر مصوبه ممنوعیت عرضه هشت خودرو در بازار؛

دولت یا کارشناسی نکرده یا مقابل فشار خودروسازان مرعوب شده است

«محمد شریعتمداری» عنوان کرده است: این مصوبه در هیأت دولت اصلاح شده و امروز یا فردا بخشنامه جدید وزارت صنعت معدن و تجارت درباره مجوز شماره گذاری خودروهای داخلی با مصرف سوخت بالا صادر خواهد شد. خریداران این خودروها نگران شماره گذاری نباشند. جای تأسف است که باید بگوییم دولت یا بدون تحقیق و بررسی لازم چنین مصوبه ای را به تصویب رسانده و یا اینکه در مقابل فشارها مرعوب شده و از مواضعش عقب نشسته است.

کد خبر: ۷۳۷۶۵۸

تاریخ: ۲۰ مهر ۱۳۹۶ - ۱۲:۴۹

24 مرداد ماه سال جاری، معاون اول رئیس‌جمهوری، مصوبه جدید هیأت دولت در زمینه هزینه‌ها و عوارض شماره‌گذاری خودروهای وارداتی و داخلی را به وزارتخانه‌ها و سازمان‌های مربوطه ابلاغ کرد.

بنا بر این مصوبه، خودروسازان داخلی برای اولین بار در تاریخ فعالیت خود مشمول جریمه‌ در صورت تولید خودروهای سواری پرمصرف شده‌اند، به ‌گونه‌ای که از زمان اجرایی شدن این مصوبه، خودروسازان داخلی باید برای شماره‌گذاری خودروهای سواری تولیدی با مصرف سوخت 8.5 لیتر و بیشتر، یک خودروی فرسوده را اسقاط کنند.

به گزارش «تابناک»؛ چند روز پیش و به دنبال مصوبه دولت، پلیس راهنمایی و رانندگی با استناد به این مصوبه شماره‌گذاری چند مدل خودروی داخلی را متوقف کرده و خواستار از رده خارج کردن یک خودروی فرسوده به ازای شماره‌گذاری هر دستگاه خودروی داخلی با مصرف سوخت 8.5 لیتر و بیشتر شده است. این وضعیت در حالی است که خبر می‌رسد، خودروسازان با این خواسته پلیس مخالفت کرده‌اند. به همین دلیل، شماره‌گذاری این خودروها نیز کامل متوقف شده است.

چرا شماره‌گذاری برخی خودروها متوقف شد؟

متوقف شدن شماره‌گذاری چند خودروی داخلی به دنبال مصوبه جدید هیأت دولت در حالی است که پیش از این، وزیر جدید صنعت، معدن و تجارت در اولین روز فعالیت خود در نامه‌ای به معاون اول رئیس‌جمهوری، خواستار معافیت خودروسازان از عوارض تولید خودروهای پرمصرف شده بود.

در این زمینه «محمد شریعتمداری» در نامه‌ای به «اسحاق جهانگیری» نوشته بود: علی‌رغم مذاکرات وزیر سابق صنعت، معدن و تجارت با جنابعالی و اتخاذ تصمیم در زمینه عدم شمولیت اسقاط خودرو جهت خودروهای ساخت داخل به دلیل تبعات منفی آن بر بازار خودرو و همچنین افزایش قیمت تمام شده برای مشتریان (در کنار قیمت‌گذاری خودرو توسط شورای رقابت) در جدول مصوبه یاد شده این بند اضافه شده بنابراین خواهشمند است دستور فرمایید مصوبه مذکور اصلاح و خودروهای تولید داخل از شمول این بند حذف شوند.

پلیس چه می‌گوید؟

«سردار موسی امیری»، جانشین پلیس راهور ناجا نیز در مورد لزوم اسقاط برخی از خودروهای داخلی، گفت: برابر مصوبه ای که امسال هیأت وزیران از بیستم شهریور 96 ابلاغ کرده است، شماره گذاری کلیه خودروهای سواری داخلی که میزان مصرف سوخت آنها 8.5 لیتر و یا بالاتر در 100 کیلومتر پیمایش است، نیازمند اسقاط یک خودروی فرسوده است و شرکت‌های خودروسازی از 20 شهریور موظف به اجرا شدند.

به گفته وی، این کار هم به دو دلیل انجام می‌شود، یکی برای کاهش آلودگی هوا و دیگری برای جلوگیری از افزایش مصرف سوخت فسیلی است و توقف شماره گذاری 9 مدل خودرو داخلی مربوط به چهار شرکتی است که مصوبه را اجرا نکرده‌اند.

جانشین پلیس راهور ناجا در مورد مشکلی که برای شماره گذاری برخی از خودروها ایجاد شده است، گفت: بعضی از خریداران خودرو برای شماره گذاری دچار مشکل شده‌اند که باید زیرساخت این کار توسط خودروسازها فراهم شود. این وظیفه به عهده خودروسازهاست که ساز و کار اسقاط خودروی فرسوده را فراهم کنند تا برای مردم هم هنگام شماره گذاری خودرو مشکلی ایجاد نشود.

امیری گفت: مدیران خودرو، ایران خودرو، کرمان خودرو و کرمانیان چهار خودروسازی هستند که بیشتر این 9 مدل خودرو را تولید می‌کنند که اغلب هم خودروهای چینی هستند.

کدام خودروها پلاک نمی‌شوند؟

اجرای پیش از موعد مقرر توقف شماره گذاری خودروهای پرمصرف در هفته های اخیر به چالشی بزرگ برای خودروسازان بدل شده و سرگردانی خریداران را به همراه داشته است. براساس مصوبه هیأت وزیران خودروسازان داخلی برای خودروهای سواری داخلی با مصرف سوخت 8 لیتر، بین 8 تا 5 / 8 لیتر، 5 / 8 لیتر و بیشتر در صد کیلومتر، ملزم به اسقاط یک دستگاه خودروی فرسوده از سوی خودروساز داخلی از رده خارج شود؛ طرحی که بنا بر مصوبه هیأت وزیران باید از ابتدای سال آینده اجرایی شود، ولی اجرای آن چندماه زودتر اجرایی شد که این امر غافلگیری خودروسازان را به همراه داشت.

بر پایه آخرین خبر اعلام شده از سوی پلیس راهنمایی و رانندگی، هم اکنون شماره‌گذاری «خودروهای تیگو 5، آریزو 5، ام‌وی‌ام‌33X، جکS5 ، لیفان 820، سوزوکی گراند ویتارا، هایما S7 و BYD S6» به دلیل عدم رعایت مصوبه دولت برای اسقاط خودرو فرسوده متوقف شده است؛ توقفی که با توجه به خبر اعلام شده از سوی معاون امور صنایع وزیر صنعت، معدن و تجارت باید در روزهای آینده برطرف شود.

اما با اجرای زود هنگام این مصوبه این پرسش پدید می آید که اجرایی کردن پیش از موعد توقف شماره گذاری خودروهای پرمصرف چه تبعاتی برای صنعت خودروسازای به همراه دارد؟

در این زمینه یکی از کارشناسان صنعت خودرو در پاسخ به اینکه آیا توقف شماره گذاری با اطلاع قبلی خودروسازان صورت گرفته است، می گوید: اطلاع رسانی قبلی در صنعت خودرو نیازمند یک فرایند دقیق است که منجر به حل مسأله مورد نظر شود و از آنجا که بحث مصرف سوخت خودرو نیاز به تغییرات اساسی در قوای محرکه دارد و سرمایه گذاری برای ساخت قوای محرکه یک فرایند چندین ساله است، لذا در دنیا از سال ها قبل اعلام می کنند که استراتژی ها و برنامه ها در خصوص مصرف سوخت خودروها چگونه تعیین شود. حال با توجه به چنین رویه های معمولی در این صنعت در سطح دنیا، اطلاع رسانی صحیحی در این خصوص نشده است.

کارشناسان خودرو: مهلت بدهید

برخی کارشناسان بازار خودرو معتقدند، حتی ارائه مهلت یک ساله نیز در این خصوص کافی نیست. در بسیاری از کشورهای دنیا متوسط مصرف خانواده خودروهای تولیدی یک خودروساز را ملاک قرار می دهند، نه فقط مصرف سوخت یک مدل خودرو را و برخی از تولید کنندگانی که یک یا دو مدل از محصولات آنها به دلیل این موضوع شماره گذاری نمی شوند، دارای سبد تولید هستند که محصولات آن جزو کم مصرف ترین هاست.

حال با توجیه این مسأله که مصرف سوخت بالای 8.5 لیتر از اکنون و مصارف بالاتر از 8 لیتر از ابتدای سال آینده مشمول اجرای این بند قرار می گیرند، توجیه پذیر نیست و اما به رغم تمامی این موارد خودروسازان معتقدند به دلیل عقب ماندگی تکنولوژی موتورهای تولیدی در ایران و اینکه زمان مورد نیاز برای اصلاح این موارد بیش از یک سال است به نظر می رسد این دستورالعمل دولت برای اجرا از سال آینده نیز اجرایی نخواهد بود.

به هر حال بر کسی پوشیده نیست، بسیاری از افرادی که با نام کارشناس بازار خودرو فعالیت می کنند، جزو کسانی هستند که از این بازار منتفع می شوند و یا در آن دخیل هستند؛ لذا طبیعی است که رویکرد آنها در انتقاد از هر قانون و مسأله ای باشد که ممکن است بازار خودرو را به نفع مشتری یا محیط زیست اصلاح کند.

آلایندگی برای فروشندگان خودرو مهم نیست

بدیهی است در شرایطی که جهان به سمت بهره گیری از انرژی های نو و پاک می رود، هیچ بهانه ای برای وارد کردن خودروهای بی کیفیتی که منجر به آلودگی هوا می شوند و سطح آلایندگی بالایی دارند پذیرفته نیست. اروپا از سال 2030 قرار است، بساط خودروهای بنزینی را از سطح کشورهای عضو اتحادیه برچیند؛ حالا ما داریم در مورد اینکه چرا خودرویی که بالای 8.5 لیتر در 100 کیلومتر بنزین می سوزاند و جان و مال مردم را به شدت تهدید می کند، بحث می کنیم که آیا این مصوبه هیأت دولت درست است یا نه؟!

همانطور که اشاره شد، بیشتر این خودروها از چین وارد ایران می شود و مربوط به خودروسازانی است که علاوه بر تولید خودروهای بی کیفیت سابقه چندانی هم در بازارهای دنیا ندارند؛ لذا طبیعی است که هم شرکت سازنده و هم وارد کننده دلسوزی برای مردم و محیط زیست نداشته باشد و فقط به فکر جیب خودش باشد؛ البته اتفاق تأثر برانگیز تر از این است که دولت پس از تصویب این مصوبه در برابر فشارهای وارد کنندگان و عرضه کنندگان این خودروها کوتاه می آید و نظر خود را عوض می کند.

وزیر صنعت عقب‌نشینی کرد!

وزیر صنعت معدن و تجارت که در ابتدای آغاز به کارش با توپ پر به سراغ خودروسازان رفت، در همان زمان در گزارشی که «تابناک» نوشته بود، پیش بینی کرد که او مواضعش را در قبال خودروسازان در ادامه کارش تعدیل خواهد کرد. وی به جای حمایت از مصوبه دولت، گفته: محدودیت شماره گذاری خودرو‌های با مصرف سوخت بیش از ۸.۵ لیتر حذف می شود.

«محمد شریعتمداری» عنوان کرده است: این مصوبه در هیأت دولت اصلاح شده است و امروز یا فردا بخشنامه جدید وزارت صنعت معدن و تجارت درباره مجوز شماره گذاری خودروهای داخلی با مصرف سوخت بالا صادر خواهد شد. خریداران این خودروها نگران شماره گذاری نباشند. جای تأسف است که باید بگوییم دولت یا بدون تحقیق و بررسی لازم، چنین مصوبه ای را به تصویب رسانده و یا اینکه در مقابل فشارها مرعوب شده و از مواضعش عقب نشسته است.