رد پای عوامل اقتصادی در رشد مهاجرت به تهران

ظرف ۵ سال گذشته نیم میلیون نفر به تهران مهاجرت کردند

نتایج سرشماری سال 95 نشان می دهد که طی 5 سال گذشته حدود نیم میلیون نفر به شهر تهران مهاجرت کرده اند. این مهاجرات عمدتاً از سوی استان های البرز، لرستان، همدان و خراسان رضوی صورت گرفته است. با توجه به اینکه مسئولین در تلاش هستند تا ساکنین تهران را با دادن امتیازاتی تشویق به خروج از تهران نمایند اما ظرف 5 سال به اندازه جمعیت یک کلان شهر به تهران، مهاجر وارد شده است. سئوالی که در این بین مطرح می شود این است که آیا این مهاجرت ها به تهران ریشه اقتصادی دارد؟

کد خبر: ۷۳۲۹۶۸

تاریخ: ۰۲ مهر ۱۳۹۶ - ۱۲:۰۶

به گزارش تابناک اقتصادی، در روز سه شنبه مورخه 28 شهریور 1396 مرکز آمار ایران اعلام کرد که طی 5 سال گذشته حدود نیم میلیون نفر به تهران مهاجرت کرده اند. نتایج سرشماری 1395 نشان می‎ دهد استان البرز با 50885 نفر بیشترین مهاجر را طی این 5 سال به تهران داشته است و استان ‏های لرستان، همدان و خراسان رضوی نیز به ترتیب با 41136، 33648 و 33414 نفر از این نظر در رتبه ‏های بعدی قرار دارند. همچنین در طی پنج سال مذکور 350 هزار و 632 نفر از استان تهران به سایر استان ‏های کشور مهاجرت کرده ‏اند که استان البرز با 89 هزار و 197 نفر بیشترین مهاجر را از استان تهران داشته است. استان‏ های گیلان، مازندران و خراسان رضوی به ترتیب با 28531، 23643 و 21241 نفر از این نظر در رتبه‏ های بعدی قرار دارند. با این آمار، خالص مهاجرت در استان تهران مثبت 166 هزار و 290 نفر است. خالص مهاجرت استان تهران نشان می ‏دهد در طی فاصله زمانی سال‏ های 1390 تا 1395، تعداد افرادی که وارد استان تهران شده ‏اند بیشتر از افرادی است که از استان تهران خارج شده ‏اند.

نکته حائز اهمیت در این بین این است که در سال های اخیر به دلیل مشکلات شهر تهران، مسئولین تلاش های فراوانی را نمودند تا با دادن امتیازاتی به کارمندان و ساکنان شهر تهران، آن ها را تشویق به ترک تهران نمایند اما این آمار نشان می دهد که نه تنها جمعیت تهران کم نشده است بلکه در 5 سال گذشته حدود 166 هزار و 290 نفر به جمعیت آن اضافه شده است.

بیشتر افرادی که به تهران مهاجرت می کنند معتقدند که در تهران موقعیت های شغلی بیشتری وجود دارد و به لحاظ درآمدی در وضعیت بهتری قرار می گیرند.  سئوالی که در این بین مطرح می شود این است که آیا ریشه این مهاجرت به تهران، اقتصادی است؟ این سئوال از آن جهت مهم است که در بین استان های مهاجرفرست، نام استان لرستان در مکان دوم به چشم می خورد. استانی که به لحاظ بازار کار وضعیت مناسبی را طی سال های اخیر نداشته است.

شاید بررسی نرخ بیکاری و میزان درآمد خانوارهای استان هایی که بیشترین مهاجران را به تهران فرستاده اند بتواند پاسخ این سئوال را روشن کند.

جدول زیر نرخ بیکاری در 4 استان با بیشترین میزان مهاجرفرستی به تهران را نشان می دهد. میانگین نرخ بیکاری طی 5 سال در 4 استان نشان می دهد که میانگین نرخ بیکاری استان های البرز، لرستان و خراسان رضوی بیشتر از میانگین نرخ بیکاری در تهران بوده و تنها استان همدان است که میانگین نرخ بیکاری کمتری دارد. میانگین نرخ بیکاری 5 ساله در دو استان لرستان و البرز تفاوت معناداری با میانگین نرخ بیکاری تهران دارد. میانگین نرخ بیکاری خراسان رضوی در این 5 سال نزدیک به میانگین نرخ بیکاری استان تهران بوده اما روند نرخ بیکاری در استان خراسان رضوی در 3 سال منتهی به سال 94 صعودی شده است و از بازه تک رقمی بودن خارج و به بازه دو رقمی بودن وارد شده است.

همچنین سطح متوسط درآمد سالانه خانوارهای شهری در استان تهران طی 5 سال اخیر نشان می دهد که همواره میزان درآمدهای خانوارهای شهری ساکن تهران به طرز معناداری نسبت به 4 استان مهاجرفرست بالاتر بوده است. جدول زیر به خوبی این موضوع را نشان می دهد.

بنابراین می توان دو عامل اشتغال و سطح درآمد را جزء عواملی دانست که باعث شده اند تا افراد از استان های البرز، لرستان، همدان و خراسان رضوی به سمت تهران حرکت کنند و در این شهر ساکن شوند. در نتیجه اگر قرار است این روند معکوس شود باید مسئولین به فکر بهبود وضعیت اشتغال و سطح درآمد افراد ساکن در سایر استان ها باشند.