برژینسکی؛ مشاور امنیت، استراتژیست، نقاد قدرت و متخصص کمونیسم درگذشت

زیبنیو برژینسکی استراتژیست مطرح آمریکایی، مشاور امنیت ملی دوران کارتر و شخصیتی که تلاش های زیادی برای برداشتن مرزهای اقتصادی میان چین، شوروی سابق و ایالات متحده کرده بود، در سن 89 سالگی درگذشت.

کد خبر: ۶۹۷۹۵۱

تاریخ: ۰۶ خرداد ۱۳۹۶ - ۱۰:۲۳

سید عبدالحسین طباطبایی نسب-زیبنیو برژینسکی استراتژیست مطرح آمریکایی، مشاور امنیت ملی دوران کارتر و شخصیتی که تلاش های زیادی برای برداشتن مرزهای اقتصادی میان چین، شوروی سابق و ایالات متحده کرده بود، در سن 89 سالگی درگذشت.

به گزارش «تابناک» مرگ وی توسط دخترش «میکا برژینسکی» شب گذشته (جمعه) بر روی شبکه اجتماعی توییتر اعلام شد. وی پدرش را «الهام بخش ترین، دوست داشتنی ترین و فداکارترین پدری که هر دختری میتواند داشته باشد» خطاب کرده است:

وی که فرزند بزرگ تیدیوس برژینسکی است در 28 مارس 1928 در لهستان متولد شد و دوران تحصیل خود را با پیوستن به مدرسه کاتولیک آغاز کرد. در سال 1938 قبل از شروع جنگ دوم به همراه خانواده به کانادا سفر کرد. در دانشگاه مک گیل در رشته اقتصاد و سیاست تحصیلات خود را آغاز و به اتمام رساند و از همانجا شروع به بالا رفتن از قله های سیاست خارجی کرد. بعد از آن در دانشگاه هاروارد دکتری خود را در رشته مدیریت دولت گرفت و تز دکتری اش در موضوع مطالعات کمونیسم توجه زیاد را به خود جلب کرد.

برژینسکی در سال 2013 در مصاحبه ای با خبرگزاری CBS بیان کرده بود که از جهالت موجود در آمریکا نگرانی دارد. وی گفته بود: تا وقتی که یک جامعه هوشمند و مطلع داشته باشیم نمیتوانیم چشم به یک سیاست خارجی هوشمندانه و مستعد داشته باشیم، زیرا ما یک دموکراسی هستیم. برای مثال به اتفاقی که در سال 2003 در عراق افتاد نظر کنید، جامعه و افکار عمومی ما از آن حمایت کردند. ما اهداف غیر قابل تحققی را برای خودمان در افغانستان ترسیم کردیم. ما مجبور بودیم به افغانستان حمله کنیم به خاطر کاری که القاعده با ما کرد. اما اهدافی که در آنجا ترسیم کردیم بلندپروازانه بود. ما اکنون دیگر جامعه ای که دنیا را به درستی درک کند در اختیار نداریم و در عصر پیچیدگی ها این معضل بسیار بزرگتر از قبل است.

از مهمترین اقدامات برژینسکی در دوران کاری اش یکی موضوع قرارداد کمپ دیوید در سال 1978 بود که برای آن تلاش بسیاری کرد تا انور سادات از مصر و مناخیم بگین رهبر رژیم صهیونیستی را پای قرارداد بکشاند. بعد از آن مهمترین دستور کار وی نرمال سازی روابط میان چین و آمریکا بود که سه ماه بعد از قرارداد کمپ دیوید به آن نایل شد.

وی که متولد ورشو در لهستان است و تحصیلات خود را در آمریکا و کانادا تمام کرده، یکی از متخصصان بنام در حوزه کمونیسم بود و تا حد زیادی توانست توجه آمریکا و سیاست گذاران آمریکا را به این موضوع جلب کند. در دهه 60 وی در دولت های کندی و جانسون نیز اقدامات قابل توجهی داشت.

در دسامبر 1976 کارتر پیشنهاد مشاور امنیت ملی را به او داد. وی قبلا پیشنهاد وزارت خارجه را رد کرده بود چرا که احساس میکرد در کنار خود کاتر در کاخ سفید میتواند بیشتر موثر باشد.

یکی از مهمترین اتفاقاتی که در دوران سیاست ورزی برژینسکی رخ داد اتفاق و بحران موسوم به بحران گروگانگیری آمریکایی ها در سفارت این کشور در ایران بود. این اتفاق در سال 1979 تاثیر به سزایی در نمایش قدرت و نفوذ ایالات متحده در سراسر جهان داشت و تبدیل به نمادی از ناکارآمدی و ناکامی دولت کارتر شد. برژینسکی در سال 1980 در نهایت به این نتیجه رسیده بود که مذاکره برای آزادی گروگان های آمریکایی راه به جایی نخواهد برد. از این جهت در هماهنگی با پنتاگون برنامه اقدام نظامی در راستای آزادی آنها را ریخت. اقدام نظامی که در طبس با یک فاجعه و آبروریزی اساسی برای دولت کارتر تمام و در نوامبر همان سال منجر به شکست وی از رقیبش رونالد ریگان شد.

وی در سال 1983 با نگارش کتاب مشهور خود تحت عنوان «قدرت و نظم» چهارچوب های قدرت و نخبگان در واشنگتن را به باد انتقاد گرفت. وی در مصاحبه ای در همان سال با روزنامه واشنگتن پست بیان کرد که همواره از تملق و چاپلوسی متنفر بوده است و در کتابش سعی کرده به شیوه خود همه مشکلات و معضلات ساختار سیاسی در آمریکا را بیان کند.