امکان ایجاد 4 میلیون شغل از 10 میلیون گردشگر میسر نیست!

پاسخ‌های متولی گردشگری کشور درباره چالش جدی قالیباف و روحانی+توضیح سازمان

هم اکنون در کشور فرانسه با ورود 80 میلیون توریست و گردشگر در سال آماری که در مبحث اشتغال از این ناحیه بیرون آمده است چیزی حدود 2 میلیون نفر است؛ لذا اینکه ما بتوانیم از ورود 10 میلیون گردشگر به کشور 4 میلیون شغل درست کنیم به نظر می رسد از پایه حرف درستی نیست. این مساله نشان می دهد که کاندیداها نباید به صرف تلاش برای رسیدن به قدرت حرف هایی را بر زبان برانند که بعدا نتوانند درستی آن را اثبات کنند و یا بدتر از آن مشخص شود که سخنی که پیشتر گفته شده کارشناسانه و دقیق نبوده است.

کد خبر: ۶۹۰۸۶۳

تاریخ: ۱۵ ارديبهشت ۱۳۹۶ - ۱۴:۳۸

«ايجاد اشتغال از مسير گردشگري»: اين موضوع، يكي از محورهاي چالشي نخستين مناظره بين كانديداهاي انتخابات رياست‌جمهوري بود. آنجا که یادآوری یکی از وعده های حسن روحانی مبنی بر اینکه «اگر تنها 10 میلیون گردشگر وارد کشور شود بیش از 13.3 میلیارد دلار درآمد ارزی و 4 میلیون اشتغال درست می‌شود که با یک حرکت صحیح در یک مسئله اقتصادی و اجتماعی می‌توانیم بیکاری را حل کنیم»، از سوی یکی از کاندیداهای این انتخابات انجام می گیرد، سرآغاز مباحثی انتقادی از عملکرد دولت یازدهم می شود.

به گزارش «تابناک»، افزايش آمار گردشگران خارجي طی سال‌هاي گذشته و با توجه به معرفي جاذبه‌هاي گردشگري ايران در رسانه‌هاي بين‌المللي، برکسی پوشیده نیست. صحت این موضوع را نه تنها در ميان آمارها و ارقام رسمي اعلام شده در رسانه‌ها بلكه در شهرهاي تاريخي و جاذبه‌هاي گردشگري مي‌توان به وضوح یافت. کمااینکه بارها هم از سوی سخنگوی دولت و در مدح اقدامات انجام شده در امر گردشگری عنوان شده که گاها هتل ها دیگر جایی برای پذیرش گردشگران خارجی ندارند.

با این حال آنچه که از ورود گردشگران خارجی به ایران مورد استناد قرار می گیرد آماری است که از سوی معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان گردشگری و صنایع دستی کشور اعلام می شود. آماری که نشان می دهد «در چهار سال گذشته در مجموع 20 ميليون گردشگر خارجي وارد ايران شده‌اند و مبلغي حدود 32 ميليارد دلار نصيب اقتصاد ايران كرده‌اند». با این آمار آنچه که مورد انتقاد قرار می گیرید، وعده اشتغالی است که به گفته برخی از کاندیداهای ریاست جمهوری، تحقق نیافته است.

این موضوع اگرچه از همان زمان مطرح شدن با پاسخ هایی از سوی دولتمردان روبه رو شد اما، اینبار معاون رییس جمهور و رییس سازمان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی است که در گفت و گو با خبرنگار «تابناک» به ابهامات موجود پاسخ می دهد.

«زهرا احمدی پور» با بیان اینکه توسعه گردشگری از سال 92 تاکنون یکی از اولویت های اصلی دولت یازدهم بود و به موازات همین امر هم ورود گردشگر به کشورمان افزایش یافته است، به مشکلاتی در خصوص نبود آمار دقیق گردشگری اشاره کرد و گفت: اشکال اینجاست که سامانه نظام جامع آمار گردشگری راه اندازی نشده است و به همین دلیل هم نمی توانیم اعلام کنیم که در حال حاضر چه تعداد از مشاغل ما و چه میزان از درآمد ما مرتبط با صنعت گردشگری است.

رییس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری اضافه کرد: در سال 96 و در قالب برنامه ششم توسعه خود را مکلف کردیم که این سامانه را با نظارت مرکز آمار ایران راه اندازی کنیم. تا بتوان بر این مبنا آمارهای دقیق و قابل استنادی از میزان ورودی گردشگر به کشور و درآمد و همچنین اشتغالی که از این ناحیه ایجاد شده است، ارائه کنیم.

احمدی پور با بیان اینکه این عدم وجود آمار به این معنا نیست که گردشگری رونق نداشته است و هیچ گردشگری هم وارد کشور نشده است، تاکید کرد: نقدهایی که در این خصوص مطرح می شود، غیرواقع بینانه است.

وی با تاکید بر اینکه زیرساخت های گردشگری توسعه یافته است، اظهار کرد: ما تا سال 92 حدود 125 هتل 4 و 5 ستاره داشتیم. 30 هتل فقط در همین 4 سال ساخته شده است و 20 هتل هم در حال ساخت بوده که تا آخر امسال کار ساخت آنها برای پذیرایی از گردشگران پایان می یابد.

وی به تسهیلاتی که دولت برای گردشگران اختصاصا داده، اشاره کرد و با بیان اینکه اینها نشان دهنده ایجاد رونق در صنعت گردشگری است گفت: مشکل ما این است که نظام جامع آمار گردشگری نداشتیم که به صراحت بگوییم که این تعداد شغل مرتبط با این صنعت است.

وی با بیان اینکه من تنها آمار ورود و خروج گردشگران را دارم، گفت: اینکه چه تعداد از جمعیت شاغل در کشور از صنعت گردشگری ارتزاق پیدا می کند را دقیق نمی دانیم. بطور مثال همان راننده تاکسی که در فرودگاه امام خمینی کار می کند همزمان هم گردشگر خارجی و هم مسافران داخلی را جابجا می کند. یا رستوران های ما هم به مردم خودمان خدمات می دهند و هم به گردشگران، هتل های ما هم همینطور.

وی تاکید کرد: اینها چون هنوز از هم تفکیک نشده نمی توانیم بگوییم که کل زیرساخت هتل ما تعلق به گردشگران خارجی داشته یا ایرانی. بنابراین عملا مشکل ما این است که آمارهای اشتغال از هم تفکیک نشده است. با ایجاد سامانه گردشگری این مشکل حل خواهد شد.

احمدی پور همچنین آخرین آمار ورود گردشگر به ایران را در سال 95، طبق آمار پلیس مهاجرت 4 میلیون و 900 هزار نفر اعلام کرد.

سخنان معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان میراث فرهنگی و صنایع دستی نشان می دهد که رئیس دولت یازدهم در جریان مبارزات انتخاباتی سال 92 و پس از آن حرف هایی را در خصوص صنعت گردشگری و مشاغلی که از ناحیه آن می توان ایجاد کرد، به زبان آورده است که بیشتر می توان از آن تلقی وعده و وعیدهای انتخاباتی کرد؛ چرا که میزان ورود گردشگر به کشور و همچنین آمار احتمالی اشتغالی را که از این ناحیه می توان پیش بینی کرد، هیچ سنخیت و برابری با آنچه رئیس جمهور اعلام کرده ندارد.

توضیحات سازمان میراث فرهنگی

سازمان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی با ارسال پاسخی برای گزارش «پاسخ‌های متولی گردشگری کشور درباره چالش جدی قالیباف و روحانی» که به امضای رئیس مرکز اطلاع رسانی این سازمان نیز رسیده است، آماری از میزان مشاغل ایجاد شده از ناحیه گردشگری در کشورهای مختلف دنیا اراده کرده است که مغایر با مساله «ایجاد 4 میلیون شغل از 10 میلیون گردشگر» است.

به گزارش «تابناک»، اگرچه متن پاسخ سازمان میراث فرهنگی هیچ ارتباطی به گزارش تابناک و گفت و گوی زهرا احمدی پور رئیس این سازمان با خبرنگار ما ندارد و به ذکر آماری از میزان گردشگری دنیا و همچنین تشریح عملکرد دولت در این حوزه پرداخته است، اما به جهت تنویر و قضاوت افکار عمومی متن پاسخ سازمان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی عینا در اختیار مخاطبان قرار می گیرد.

مدیر محترم سایت خبری تابناک

با سلام و احترام

پیرو انتشار گزارشی با عنوان"امکان ایجاد 4 میلیون شغل از 10 میلیون گردشگر میسر نیست/ پاسخ های متولی گردشگری کشور درباره چالش جدی قالیباف و روحانی" در آن سایت خبری مورخ15/2/96، پاسخ سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری به شرح زیر به منظور انعکاس در آن رسانه وفق قانون مطبوعات و خبرگزاری ها ارسال می شود.

جمعه، 15 اردیبهشت گزارشی در آن سایت منتشر شد که در بخشی از آن گفت و گوی کوتاه خبرنگار آن سایت خبری با دکتر زهرا احمدی پور، رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری نیز گنجانده شده و به بررسی ابهامات موضوعی پرداخته که بنا بر تصریح خبرنگار این رسانه «تغییرات ملموس» آن در چهار سال گذشته نه تنها در آمارها که در خیابان ها و کوچه های شهرهای تاریخی و مقاصد گردشگری کشور قابل مشاهده است.

همان گونه که رئیس جمهوری محترم بارها در سخنرانی های خود بر آن تاکید کرده اند، دولت یازدهم با تمرکز بر ظرفیت های بی شمار ایران عزیز در حوزه های مرتبط با گردشگری از جمله ایجاد ظرفیت های سیاسی و بین المللی، بسترسازی برای ایجاد زیرساخت های مورد نیاز در حوزه گردشگری، حضور موثر در بازار جهانی صنعت گردشگری در فضای پسابرجام توانست تغییراتی اساسی در میزان جذب گردشگران خارجی و به تبع آن افزایش درآمد ارزی کشور از این محل داشته باشد.

دکتر روحانی در جریان رقابت های انتخاباتی سال 1392 با اشاره به ظرفیت های عظیم ایران در حوزه گردشگری با تاکید بر این ظرفیت ها موضوعی را مطرح کرد که تبعات و نحوه موضع گیری برخی نامزدها به آن نشان می دهد همچنان نگاه به این صنعت؛ نگاهی سیاسی و غیرواقعی است که راه توسعه پایدار اقتصادی ایران را جدا از توسعه صنعت گردشگری می داند.

دکتر روحانی در سخنان سال 92 خود گفته بود: «اگر سالانه تنها 10 میلیون گردشگر وارد کشور شود بیش از 13.3 میلیارد دلار درآمد ارزی و 4 میلیون اشتغال درست می‌شود که با یک حرکت صحیح در یک مسئله اقتصادی و اجتماعی می‌توانیم بیکاری را حل کنیم.» این اظهارات نشان می دهد در صورت ورود 40 میلیون گردشگر و بازدهی مالی 50 میلیارد دلاری در یک دوره 4 ساله حدود 4 میلیون شغل در کشور ایجاد خواهد شد.

دکتر احمدی پور، رییس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری نیز در پاسخ به سوال خبرنگار تابناک در ارتباط با این وعده رئیس جمهوری محترم تاکید کرده که با وجود شرایط دشوار سال های اخیر و برخی مشکلات جدی در این زمینه باز هم حدود 20 میلیون گردشگر به کشور وارد و نزدیک به 32 میلیارد دلار نصیب چرخه اقتصاد کشور شده است.

فارغ از تاثیرات شگرف این رقم بر اقتصاد کشور که سال ها درگیر تحریم های ظالمانه غرب بوده نخست: نباید فراموش کرد که این رشد چشمگیر در سایه اقدامات کلان دولت یازدهم به ویژه در زمینه برجام و پایان پروژه ایران هراسی تحقق یافته است.

دوم: تمرکز ویژه دولت بر بهبود زیرساخت های گردشگری در حوزه هتل سازی، توسعه بومگردی و ایجاد بسترهای حمل و نقل به خصوص در زمینه حمل و نقل ریلی و نوسازی ناوگان حمل و نقل هوایی و هم چنین معرفی جدی ظرفیت های گردشگری ایران در سطح بین المللی خود گویای نگاه دولت یازدهم در این زمینه بوده و خواهد بود.

با وجود تحولات کاملا ملموس، گزارش تابناک با رویکردی سیاسی و دور از منافع ملی تلاش کرده با وارونه نمایی و مقایسه آمار گردشگری فرانسه با اظهارات رئیس جمهوری و رییس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، بدون در نظر گرفتن واقعیت های اقتصادی دو کشور و سرمایه گذاری های کلان و بلند مدت فرانسوی ها در این صنعت، اظهارات سال های پیش رئیس جمهوری محترم را زیر علامت سوال ببرد. در گزارش آمده است کشور فرانسه با وجود جذب 80 میلیون گردشگر تنها حدود 2 میلیون شغل با استفاده از ظرفیت های گردشگری کشور خود ایجاد کرده است. این در حالی است که طبق آمارهای رسمی:

1- سال 2014 رقم مجموع اشتغالزایی مستقیم و غیر مستقیم که بواسطه صنعت گردشگری در فرانسه ایجاد شد 2 میلیون و 714 هزار شغل برابر با 9.9 درصد از اشتغال کل کشور فرانسه در سال 2014 است. به ازای هر 1000 گردشگر وارد شده به فرانسه نیز 1.5 شغل به صورت مستقیم در این کشور ایجاد شده است.

2- سال 2015 رقم ورود گردشگر به یونان به 26.5 میلیون نفر رسید که بر این اساس پیش بینی شد که 446 هزار شغل مستقیم (10.4% اشتغال زایی مجموع) ایجاد شود. به عبارت دیگر به ازای هر 1000 گردشگر وارد شده به یونان 15 شغل به صورت مستقیم در این کشور ایجاد شده که 10 برابر کشور فرانسه است.

3- سال 2014 در کشور ترکیه 39.8 میلیون گردشگر ثبت شد که ماحصل ورود این میزان گردشگر ایجاد 580 هزار شغل مستقیم جدید بود که رقمی برابر با 2.2% از اشتغال مجموع است. همچنین میزان رقم اشتغالزایی مستقیم و غیر مستقیم برای ترکیه نیز 2 میلیون و 130 هزار شغل جدید بود که 8.2 درصد از اشتغالزایی مجموع را به خود اختصاص داد. البته گردشگری ترکیه در سال 2015 شاهد رشد منفی بود و میزان گردشگر ورودی به 39.5 میلیون نفر رسید. که این باعث شد رشد 5.9% اشتغالزایی مورد انتظار از این حوزه محقق نشود. در مورد میزان اشتغال زایی توریسم در ترکیه نیز طبق آمارهای رسمی به ازای هر 1000 گردشگر ورودی به این کشور 14 شغل به صورت مستقیم ایجاد شده است.

4- سال 2014رقم ورودی گردشگر به اندونزی 9.4 میلیون نفر بود که این رقم در سال 2015 یک میلیون نفر افزایش یافت. میزان شغل های مرتبط با گردشگری در اندونزی در سال 2014، 3 میلیون و 326 هزار شغل بود که 2.9% از اشتغالزایی مجموع را تشکیل میدهد مقدار شغل غیر مستقیم مرتبط با توریسم نیز 9 میلیون و 814 هزار شغل بود که 8.4 درصد از اشتغال مجموع این کشور را تشکیل می داد. به عبارت دیگر به ازای هر هزار گردشگر ورودی به اندونزی حدود 340 شغل درگیر شدند.

تفاوت ارقام ایجاد شده بر اساس ورود گردشگر به متغیرهای مختلفی مربوط است در کشورهای یونان و ترکیه ارقام به هم نزدیک هستند اما در فرانسه این رقم تقریباً ده برابر کمتر و در اندونزی این رقم تقریباً بیست برابر بیشتر است. تفاوت آمارها در فرانسه به این دلیل است که در این کشور اشتغالزایی توریسم به حد اشباع رسیده و همچنین تمرکز اشتغالزایی بر روی حوزه های دیگر است (که البته این مورد دوم هم متاثر از مورد اول است) در مورد اندونزی و کشورهای دیگری مثل هند که آمارشان در اینجا ذکر نشده، تعداد بالای مشاغل مرتبط با گردشگری به دلیل جمعیت بالای این کشورهاست که تعداد شغل زیاد با درآمد کم به ازای ورود گردشگر تولید می کنند . کشورهایی مثل یونان و ترکیه که موتور توسعه خود را بر روی گردشگری گذاشته اند ارقامی نزدیک به هم دارند. البته میانگین جهانی رقمی نزدیک به 89 شغل به ازای 1000 گردشگر است. به عبارت دیگر به ازای یک میلیون توریست 89 هزار شغل و به ازای 10 میلیون توریست 890 هزار شغل باید ایجاد شود.( آماری مشابه آنچه رییس جمهور وعده داده است)

جاذبه های سرشار ایران و ظرفیت های عظیم برای جذب بی شمار گردشگران خارجی و توسعه گردشگری حلال علاوه بر ایجاد اشتغال پایدار، زنجیره مشاِغل وابسته به گردشگری ایران شامل آژانس های مسافرتی، هتل ها، اقامت گاه های بومگردی، تور گردانی، راهنمایان گردشگری، بیمه های مسافرتی، رستوران ها و صنعت بزرگ حمل و نقل را با قدرت به پویایی و اشتغالزایی گسترده می رساند. بر همین اساس دولت یازدهم علاوه بر تلاش های مستمر برای جذب گردشگران خارجی و توسعه صنعت گردشگری کشور برای نخستین بار با ظرفیت سازی برای ایجاد سامانه نظام جامع گردشگری کشور تلاش کرده که تاثیر صنعت گردشگری در کشور را به صورت علمی پایش کرده تا در آینده این صنعت هم پای دیگر ظرفیت های عظیم کشور به بالندگی مورد نظر در اسناد بالادستی کشور از جمله صنعت چشم انداز 1404 دست یابد و چنانچه رئیس سازمان میراث فرهنگی هم در گفتگوی خود با تابناک اشاره کرده، اقدام سازمان میراث فرهنگی در جهت این پایش و به روزرسانی آمارهای ایجاد شغل در کشور بوده است و این مساله با نتیجه گیری نویسنده گزارش تفاوت فاحشی دارد و رویکرد سیاسی گزارش را نشان می دهد.

زهرا احمدی پور در همین گفت گو نیز تاکید کرده که توسعه گردشگری از سال 92 تاکنون یکی از اولویت های اصلی دولت یازدهم بوده و به موازات همین امر هم ورود گردشگر به کشورمان افزایش یافته است. رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری درباره نبود آمار دقیق گردشگری نیز به خبرنگار تابناک گفته است: «اشکال اینجاست که سامانه نظام جامع آمار گردشگری راه اندازی نشده است و به همین دلیل هم نمی توانیم اعلام کنیم که در حال حاضر چه تعداد از مشاغل ما و چه میزان از درآمد ما مرتبط با صنعت گردشگری است.»

همان گونه که دکتر احمدی پور در گفت و گو با سایت تابناک تاکید کرده است دستکم در سال گذشته حدود 5 میلیون گردشگر خارجی وارد کشور شده اند و این تنها آغاز راهی است که دکتر روحانی از سال 92 و با اعتماد ملت شریف ایران آن را آغاز کرده است. راهی که امید است با توجه مجدد ملت ایران در سال های آینده امتداد یافته و موجبات عزت و سربلندی ایرانیان عزیز را فراهم سازد.