چالش اخلاقی مهم‌تر از کپی کردن؛

آیا همه مسئولان و عوامل «دورهمی» به مردم خلاف واقع گفتند؟!

با توجه به صراحت لهجه قاسم خانی در مأموریت دادن به برادرش برای کپی کردن این برنامه، باید پرسید چطور مسئولان امر از جمله حسین کرمی به این صراحت منکر واقعیت شده اند؟ آیا تصور نمی شد، روزی قاسم خانی ها به این صراحت از پشت پرده برنامه بگویند؟ اساساً آیا با این استاندارد اخلاقی و این سطح از صداقت می توان امیدوار به یک روند مثبت در تلویزیون بود؟

کد خبر: ۶۸۰۸۳۴

تاریخ: ۱۱ فروردين ۱۳۹۶ - ۲۳:۰۶

اذعان پیمان قاسم‌خانی به کپی بودن «برنامه دورهمی» که توسط برادرش مهران قاسم خانی ساخته شده، این پرسش را پیش آورد که آیا همه عوامل این برنامه و مسئولان تلویزیون، تاکنون درباره تولید این برنامه خلاف واقع سخن گفته‌اند و آیا با چنین استاندارد اخلاقی، می توان امیدوار به تحول جدی بود؟!

به گزارش «تابناک»؛ «اقتباس خوب است، اما کپی بار منفی دارد؛ مثلا در مجموعه «دورهمی» با وجود این که مهراب دوست ندارد بگویم، اقتباسی نیست، بلکه به او یک مجموعه هندی دادند و گفتند عین همین را بساز و او قبول کرد... برنامه‌هایی از جنس «خندوانه» و «دورهمی» سرگرم‌کننده هستند، ولی ارزش ویژه هنری ندارند؛ چون شبیه هم هستند. مثل اخبارمان که شبیه به هم است. خلاقیت خوب است و امیدوارم کارهای خلاقانه‌تر بسازیم. مسابقات دیگر کشورها بامزه است. ما می‌توانیم از روی آن‌ها برنامه‌های جالبی بسازیم.»

این یکی از تازه ترین موضع گیری های پیمان قاسم‌خانی، نویسنده آثار کمدی است که «خوب، بد، جلف» نخستین فیلم سینمایی اش در مقام کارگردان، اکنون در گیشه سینما فروش قابل توجهی داشت و پرچمدار اکران نوروزی است. آنچه قاسم‌خانی در گفت و گو بیان کرده، بیش از آنکه درباره ارزش‌های هنری این برنامه باشد، به موضع گیری‌های سازندگان «دورهمی» و مسئولان وقت صداوسیما در حمایت از این برنامه و انکار کپی برداری محض در این برنامه است.

البته پیمان قاسم‌خانی به شخصه یک چهره کپی کار است و بن مایه بسیاری از آثارش کپی است؛ اما او هیچ گاه مطلقاً منکر این حقیقت نشده بود. در مقابل هر آنکه به نوعی با دورهمی مرتبط بود، کپی کاری را منکر می شود، حال آنکه مشخص شده اساساً به مهراب قاسم خانی برادر پیمان مأموریت داده شده بوده که یک برنامه کپی را بسازد و در میانه این برنامه نیز قاسم خانی ممنوع الفعالیت و از این برنامه حذف شد؛ مسأله‌ای که شاید در افشاگری پیمان قاسم خانی بی تأثیر نبوده باشد.

همان زمان پخش دورهمی، «تابناک» متذکر شد که جزیی‌ترین اجزای صحنه و حتی برخی جزئیات اجرا در «دورهمی» عیناً از «شب‌های طنز با کاپیل / Comedy nights with Kapil» کپی شده و حتی میز عجیب مهران مدیری و نشستن در بین جمعیت در دورهمی و در نظر گرفتن جایگاه اختصاصی برای او نیز کپی از این سریال هندی شد که به واسطه عدم به کارگیری خلاقیت در اجرا، فاقد کف جذابیت برنامه هندی نیز شد.

همان زمان، حسین کرمی مدیر شبکه نسیم با اشاره به انتقادات مطرح نسبت به شباهت‌های دو برنامه هندی و ایرانی اظهار کرد: «بعضی تنها ظاهر را می بینند و تحلیل های شتابزده دارند. «دورهمی» ترکیبی از نمایش و گفت وگوست که توسط یک مَسترکمدین همه مجموعه قصه ها، استندآپ ها و مصاحبه ها اداره می شود. در حالی که اینها در آن برنامه هندی وجود ندارد و کمدین آن برنامه مطلقا اکت های مهران مدیری را ندارد.»

کرمی در پاسخ به اینکه جایگاه قرار گرفتن مهران مدیری در میان مردم هم از این برنامه کپی شده است، بیان کرد: «کمدین برنامه هندی صرفا در جایگاه قرار می گیرد و تنها هدفش این است که مردم با صدای خنده او بخندند و کار دیگری انجام نمی دهد. لزومی نداشت این جایگاه تغییر کند، چون تلاش بر این بود که مدیری جدای از مردم قرار نگیرد و حتی گاهی پرسش های مردم را از داخل صحنه بپرسد.»

کرمی با اشاره به اقتباسی که از برنامه هندی شده است، یادآور شد: «در روند اقتباس اجزای قابل استفاده غیربومی را برای تامین هدف مورد نظر بومی برمی داریم. این اجزا ممکن است لباس، نحوه چینش، نوع موسیقی و... باشد؛ بنابراین، روال غلطی نیست و اتفاقا اینکه ایده را دستکاری کنید رفتاری غیرصادقانه است. ما از برنامه کپی نکردیم چراکه کپی یعنی آنچه در برنامه کمدی هندی وجود داشته است عینا در برنامه ما هم تکرار شود درحالیکه ما اقتباس کردیم و آنچه در «دورهمی» انتقال داده می شود بناست منظور و هدف ما باشد که در بستر خانواده و نقد اجتماعی رخ می دهد و چنین رویکردی مطلقا در آن برنامه وجود ندارد.»

عوامل دورهمی نیز یک به یک نسبت به اتهام کپی بودن این برنامه واکنش نشان داده و منکرش شده بودند. حال با توجه به صراحت لهجه قاسم خانی در مأموریت دادن به برادرش برای کپی کردن این برنامه، باید پرسید چطور مسئولان امر از جمله حسین کرمی به این صراحت منکر واقعیت شده اند؟ آیا تصور نمی شد که روزی قاسم خانی ها به این صراحت از پشت پرده برنامه بگویند؟ اساساً آیا با این استاندارد اخلاقی و این سطح از صداقت می توان امیدوار به یک روند مثبت در تلویزیون بود؟