مفاهیم پایه ای بانک-قسمت15

مشارکت مدنی چيست؟

کد خبر: ۶۴۰۷۴۴

تاریخ: ۲۴ آبان ۱۳۹۵ - ۲۳:۵۵

طبق آئین‎نامه قانون عملیات بانکی بدون ربا: " مشارکت مدنی عبارتست از درآمیختن سهم‎الشرکه نقدی و یا غیرنقدی متعلق به اشخاص حقیقی یا حقوقی متعدد، بنحو مشاع، بمنظور انتفاع ، طبق قرارداد". شعب موظفند قبل از مبادرت به انعقاد قرارداد مشارکت مدنی، عملیات موضوع مشارکت را بررسی و اطمینان حاصل کنند که اصل مال الشرکه وسود مورد انتظار ناشی ازمشارکت مدنی در طول مدت قرارداد قابل برگشت و مشارکت قابل تسویه باشد. شعب موظفند بر حسن اجرای قراردادهای منعقده موضوع مشارکت مدنی تا خاتمه موضوع شرکت و تسویه حساب نظارت لازم و کافی بعمل آورند. شعب باید جهت حصول اطمینان از حسن اجرای قرارداد مشارکت مدنی تضمینات و پوششهای کافی اخذ  کنند.

الف: اجتماع مالکین متعدد
شرکت بطور کلی به اعتبار حقوق مالکیت شرکاء تشکیل میشود و نه خود شرکاء. بعبارت دیگر، شرکت به مفهوم وسیع کلمه مبتنی بر رابطه حقوقی شرکاء با یکدیگر است و نه رابطه شخصی آنان و تعدد مالکین معمولاً از دو به بالا را در بر میگیرد.

ب: شیء واحد
مشارکت باید دارای موضوع معینی بوده و هریک از شرکاء نسبت به آن مالکیت داشته باشند.

ج: مشاع
منظور از مشاع آن است که مالکیت هر یک ازشرکاء محدود به جزء خاص و معینی ازشیئی مورد مشارکت نبوده بلکه به کل آن تسری دارد.

ویژگیها:
الف: مشارکت مدنی برخلاف مضاربه که سرمایه نقدی مورد نیاز را منحصراً مالک (مؤسسه) تأمین می کند. تأمین سرمایه اعم از نقدی و غیر نقدی به مشارکت شرکاء تأمین می شود.
ب: مؤسسه میتواند درهر شرکت مدنی حداکثر تا هشتاد درصد کل سرمایه مشارکت نماید
ج: مشارکت مدنی در صورتی تحقق خواهد یافت که شرکاء طبق قرارداد سهم الشرکه نقدی خود را بحساب مخصوصی نزد مؤسسه و بنام شرکت واریز نمایند و چنانچه تمام یا قسمتی از سهم الشرکه غیرنقدی باشد، باید با توافق شرکاء ، تقویم و ارزش ریالی آن در شرکت منظور گردد.
د: مشارکت مدنی در تأمین منابع مالی مورد نیاز در امور تولیدی، بازرگانی و خدماتی مورد استفاده قرار میگیرد.
ه: مشارکت مدنی میباید ظرف یکسال خاتمه پذیرد و قرارداد مشارکت مدنی ظرف همین مدت قابل تسویه باشد. در مواردیکه مشارکت مدنی برای امور تولیدی صنعتی، معدنی، کشاورزی، احداث مسکن وساختمان صورت پذیرد، حداکثر مدت 3 سال میباشد.
و: در مشارکت مدنی نحوه تسویه باید مشخص شود در این خصوص، شریک متعهد میشود کالای احتمالی باقیمانده در پایان مدت قرارداد را به قیمتی که مؤسسه تعیین مینماید خریداری و قرارداد را تسویه نماید.
ز: فروش اقساطی سهم الشرکه مؤسسه در مشارکت مدنی تولیدی، صنعتی، معدنی، کشاورزی، احداث مسکن، و ساختمان در زمان خاتمه قرارداد ممکن میباشد.
ح: مشارکت مدنی در امور بازرگانی ، دارای شرایطی کاملاً مشابه مضاربه میباشد، با این تفاوت که:
1) در مضاربه، صددرصد سرمایه ولی در مشارکت مدنی درصدی از سرمایه مورد نیاز برای اجرای عملیات موضوع مشارکت از طرف مؤسسه تأمین میگردد.
2) هزینه‎های قابل قبول منحصربه هزینه‎های‎ اصلی نبوده وهرنوع هزینه دیگر با توافق طرفین می تواند در قرارداد قید شود.
3) پرداخت سهم الشرکه مؤسسه درمشارکت مدنی برخلاف مضاربه که دفعتاً واحده و نقداً انجام میپذیرد ، به دفعات می تواند تأمین شود .