گزارش لحظه به لحظه «تابناک»؛

دستگیری 5 ژنرال و 29 سرهنگ پس از کودتای ناکام در ترکیه + ویدیو

ژنرال محرم کوسا، مشاور رییس ستاد ارتش ترکیه طراح کودتا بوده... برخی خبرنگاران مخالف دولت اردوغان، آنچه تحت عنوان کودتا رقم خورده را یک نمایش خواندند که با هدف افزایش محبوبیت و ایجاد توجیه کافی برای برخورد سخت با مخالفان دولت کنونی ترکیه انجام شده. شکست سریع و ساده این کودتای نظامی و مقاومت اندک کودتاچیان بر شدت این تحلیل‌‎ها افزود. شمار کشته‌ها به 265 نفر و بازداشت شدگان به ۲۸۳۹ نفر رسید

کد خبر: ۶۰۶۲۲۵

تاریخ: ۲۵ تير ۱۳۹۵ - ۲۳:۲۶

با استقرار گسترده نیروهای نظامی ترکیه در آنکارا پایتخت این کشور، مسدود ساختن تمامی خطوط ارتباطی به پایتخت ترکیه، کودتایی بزرگ در این کشور رقم خورد اما این کودتا چندان دوام نیاورد و پس از چندین ساعت با حضور طرفداران اردوغان در خیابان‌ها، عدم همراهی پلیس و دستگاه امنیتی این کشور با کودتاگران و عدم چراغ سبز دولت‌های خارجی شکست خورد. سرعت شکست کودتا که به واسطه مقاومت اندک کودتاگران رخ داد، این گمانه زنی را از سوی خبرنگاران مخالف دولت ترکیه در پی داشته که آنچه رخ داده، یک نمایش سیاسی بوده است.

به گزارش «تابناک»؛ بر اساس تصاویری که تاکنون منتشر شده، علاوه بر سیل سربازان به پایتخت ترکیه، تانک‌ها نیز برخی مسیرهای اصلی آنکارا را مسدود کرده‌اند و یک کودتای بزرگ را رقم زده‌اند. ارتش همزمان با مسدود کردن همه راه‌های زمینی و هوایی دسترسی به پایتخت ترکیه، عملیات خلع سلاح بخشی از پلیس ترکیه را سرعت بخشیده است. پرواز جنگنده‌های ترکیه را در ارتفاع پایین نشان می‌دهد که بیشتر برای رعب آفرینی کارکرد دارد.

نخست وزیر ترکیه هم اکنون در گفت وگو  با شبکه تلویزیونی ان تی وی  از یک شبه کودتا در ترکیه از سوی برخی عوامل ارتش سخن گفت، مردم ترکیه را به آرامش دعوت کرد و این‌گونه اقدامات را علیه دموکراسی خواند. بینالی ییلدیریم، نخست‌وزیر ترکیه گفته است آن دسته‌ای که در ارتش اقدامات امشب را انجام داده‌اند "بالاترین هزینه" را خواهند پرداخت. نخست وزیر ترکیه گفت نیروهای امنیتی فراخوانده شده‌اند تا "هر آنچه که لازم است را انجام دهند".

همزمان با این موضع‌گیری‌ها، در حالی که برخی گزارش‌ها حکایت از آن دارد که رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه از سوی نیروهای امنیتی این کشور به نقطه‌ای امن منتقل شده، سی ان ان گزارش داده اردوغان در تعطیلات بوده و هنوز خبری از او نیست. پیش تر اعلام شده بود اردوغان از کاخ ریاست جمهوری فرار کرده که صحیح نیست. او اصلا در آنکارا و استانبول نبوده است

مدخل پل «بوسپوروس» در استانبول، رسانه‌های بین‌المللی از شنیده شدن صدای تیراندازی خبر داده‌اند. شبکه‌های اجتماعی که ظرفیت سازماندهی مقابله عمومی را در مقابل اقداماتی شبیه به کودتای نظامی را داشته، اکنون در ترکیه مسدود شده اند. گزارش‌هایی درباره قطع خطوط تلفن همراه در ترکیه حکایت دارد. همچنین مسیر دستیابی به فرودگاه آنکارا مسدوده شد و تمامی پروازها لغو شده است.

1:01- ارتش ترکیه با صدور بیانیه‌ای اعلام کرد این کشور را به دست گرفته است. بیانیه ارتش ترکیه به این معناست که اگر کودتا به صورت کامل موفقیت آمیز باشد، حکومت رجب طیب اردوغان در نیمه شب ۱۶ جولای ۲۰۱۶ به پایان خود رسیده است. ارتش ترکیه اعلام کرد که سران کشور را دستگیر کرده است. ‏ژنرال حولوسی آکار، رییس ستاد مشترک ارتش، توسط گروهی ناشناس دستگیر شد اما مشخص نیست توسط کودتاگران یا نیروهای امنیتی طرفدار اردوغان دستگیر شده است.

1:02- برخی گزارش‌ها از شلیک هلیکوپتر های ارتش به ساختمان های امنیتی در آنکارا حکایت دارد. خبرگزاری رویترز از انفجار در مرکز آموزش نیروهای ویژه پلیس در آنکارا خبر داده است.

1:05- تلویزیون ترکیه و فرودگاه استانبول سقوط کرد. ‏پخش برنامه های شبكه TRT WORLD  قطع شده است TRT شبكه ملي تركيه است و  راديو در حال پخش بيانيه ى فرمانده ارتش است که می گوید: «از امروز ميخواييم جلوى اقدامات دولت رو بگيريم و با دموكراسى در كنار دنيا باشيم.»

1:07- فرمانده ارتش ترکیه: تمامى روابط با كشورهاى خارجى ادامه مى يابد و حكومت قانون در اولويت خواهد بود. ما برای دفاع از دموکراسی و حقوق بشر کودتا کردیم.

1:09- در بیانیه‌ ارتش گفته شد که کودتا برای حمایت از نظام جمهوری سکولار، حفظ وحدت ملت ترکیه، دولت ترکیه و نظام دموکراتیک آن بوده که از طرف نظام سابق (اردوغان) تهدید می‌شد.

1:14- حزب عدالت و توسعه ترکیه از هوادارانش خواست برای اعلام حمایت از رجب طیب اردوغان به خیابان‌ها بیایند.

1:20- تمامی گذرگاه‌های مرزی ترکیه تا اطلاع ثانوی مسدود شده است.

1:22- برخی گزارش‌ها حکایت از آن دارد، ارتش ترکیه از افراد حاضر در مقر حزب عدالت و توسعه خواسته این ساختمان را ترک کنند. ارتش ترکیه به تمامی نقاطی که احتمال می‌دهد اقدامات مقابله جویانه ضدکودتا از جمله بسیج طرفداران دولت از آنجا ساماندهی شود، هجوم برده است.

1:31- دیلی صباح به نقل از وزیر دادگستری: اینها از گروه گولن دستور می‌گیرند و مستقل از فرماندهی ارتش عمل می‌کنند.

1:33- درگیری میان مردم و ارتش رخ نداده اما گروه هایی از مردم در ترکیه برای برداشتن پول نقد جلوی ماشین های خودپرداز بانک ها صف بسته‌اند که نشان می‌دهد ترک‌ها پیش بینی یک بحران عمومی بزرگ را می‌کنند که حتی نظام بانکداری این کشور را نیز متوقف می‌سازد! در پمپ بنزین‌های ترکیه نیز وضعیت مشابهی رقم خورده است.

1:35- جان کری، وزیر امور خارجه آمریکا که در مسکو به سر می‌برد گفته است امیدوار است که ترکیه صلح و ثبات داشته باشد.

1:40- قدرت‌های بزرگ و متحدین ترکیه، درباره وضعیت ترکیه سکوت کرده‌اند یا موضع خنثی اتخاذ کرده‌اند، و وقایع این کشور را دنبال می‌کنند. تنها برخی گزارش‌های تایید نشده حکایت از آن دارد که پادشاه قطر عنوان کرده است: «در صورت نیاز به کمک دولت قانونی ترکیه به این کشور نیروهای نظامی اعزام خواهیم کرد.«

1:47- چاوش اوغلو وزیر خارجه ترکیه گفت: ما حاکمان اصلی ترکیه هستیم و کسی نمی‌نواند ما را کنار بگذارد.

1:48- ارتش در سراسر ترکیه مقررات منع آمد و شد (حکومت نظامی) اعلام کرد.

1:50- ستاد کل ارتش ترکیه اعلام کرده است که اردوغان آنکارا را به مقصد یکی از کشورهای همسایه (احتمالا قطر) ترک کرده است.

1:51- تاریکی مطلق در آنکار به وقوع پیوسته است. برق تمامی مناطق پایتخت ترکیه قطع شده است.

1:54- نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران و مرزبانان هم مرز ایران ترکیه در حالت آماده باش قرارگرفتند. جنگنده های ارتش ایران بر فراز ارومیه و مرز هم اکنون در حال گشت زنی هستند. همزمان خبرگزاری اسپوتنیک وابسته به روسیه گزارش داده است جنگنده های ایرانی یک هواپیمای مسافربری ترکیه ای را در شمال غرب کشور تا تهران اسکورت کرده اند.

1:58- ⁧ کریستین امان پور مجری و تحلیل‌گر سی ان ان، کودتا ⁩ در ⁧ تركيه ⁩ را با کودتای سیسی علیه مرسی در مصر مقایسه نمود و نزاع سکولار و مذهبی را برجسته کرد.

1:59- پس از روسیه، وزارت امور خارجه فرانسه و وزارت امورخارجه آمریکا نیز از تمام شهروندانشان در ترکیه خواستند از محل اقامتشان خارج نشوند.

2:06- رجب طیب اردوغان در مصاحبه ای با سی ان ان ترک که از محل مخفی اقامتش از طریق گوشی تلفن همراه و نرم افراز اسکایپ انجام داد، از مردم خواسته به خیابان ها بیاید. او همچنین گفته است که به زودی بیانیه ای رسمی در مورد حوادث اخیر اعلام خواهد کرد.

2:09- پایگاه عرب پست به نقل از خبرگزاری اسپوتنیک مدعی شده است که اردوغان با یک هواپیمای مسافربری راهی ایران شده و جنگنده‌های ایرانی هواپیمای وی را تا تهران اسکورت کرده‌اند. در عین حال خبرهای تایید نشده‌ای از درخواست پناهندگی اردوغان به آلمان منتشر شده است. ساعتی پیش گزارشی درباره اسکورت یک هواپیمای مسافربری ترکیه به تهران منتشر شده بود.

2:10- برخی گزارش‌ها از وقوع درگیری میان مردم عادی، نیروهای امنیتی و ارتش در خیابان‌های استانبول خبر می‌دهد. رسانه‌های محلی از شنیده شدن صدای تیراندازی در میدان تقسیم خبر داده‌اند.

2:12- پخش برخی شبکه‌های تلویزیون بین‌المللی از جمله یورونیوزِ ترکی در ترکیه قطع شد.

2:16- محمدجواد ظریف وزیرامورخارجه کشورمان در حساب کاربری‌اش در توییتر درباره وقوع بحران در ترکیه عمیقاً ابراز نگرانی کرده است.

2:19- یک هلیکوپتر نظامی به سوی ساختمان شبکه دولتی TRT ترکیه آتش گشوده است. این تلویزیون قطع شده است. همزمان پرواز وسیع هلی‌کوپترهای ارتش بر فراز آنکار استمرار دارد و به اهداف متعددی شلیک می‌کنند.

2:21- هزاران نفر از طرفداران اردوغان در شهرهای مختلف ترکیه در حمایت از او به خیابان‌ها آمده‌اند. احتمال می‌رود ارتش رفتار خشونت آمیزی در دستور کار قرار دهد که در این صورت احتمال کشتار وسیع وجود دارد.

2:24- تمامی پروازهای به سمت ترکیه لغو شده است.

2:28- بوریس جانسون وزیر امور خارجه بریتانیا در توییتر نوشته است که به شدت نگران شرایط در ترکیه است، و سفارت این کشور در ترکیه موضوع را از نزدیک دنبال خواهد کرد.

2:29- تیراندازی‌های ارتش در آنکارا، استانبول و سایر شهرها ادامه دارد. ارتش با تیراندازی قصد متفرق کردن تظاهرت کنندگان دارد که در حمایت از دولت به خیابان‌ها آمده‌اند.

2:31- فدریکا موگرینی مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا گفته است، با هیات نمایندگی اتحادیه اروپا در آنکارا در ارتباط است و از آنها درخواست شده تا در آرامش باشند.

2:33- برخی منابع مطلع، اسکورت هواپیمای اردوغان به تهران و حضور رئیس جمهور ترکیه در ایران را تکذیب کردند. همچنین تشکیل جلسه فوری شورای عالی امنیت ملی نیز تکذیب شد.

2:35- عبدالله گل، رئیس جمهور سابق ترکیه و از اعضای کلیدی حزب حاکم، با انتشار پیامی مردم را به مقاومت در برابر کودتاگران دعوت کرد و از سربازان ارتش خواست از کودتاگران جدا شوند

2:37- خبرگزاری رسمی سوریه از پیوستن سرویس اطلاعات ترکیه به ارتش خبر داد. در صورت عدم مقاومت سرویس اطلاعات ترکیه در مقابل ارتش، کار کودتاچیان به شدت راحت خواهد شد. این در حالی است که بالگردهای ارتش به سمت ساختمان اصلی سازمان اطلاعات و امنیت ترکیه در آنکارا تیراندازی کردند، که خبر همراهی سرویس اطلاعات ترکیه با ارتش را گزینه‌ای غیرمتحمل نموده است.

2:39- بان کی مون دبیرکل سازمان ملل خواستار برقراری آرامش در ترکیه شد.

2:40- در شرایطی که قرار بود گروهی از نمایندگان مجلس ترکیه در ساختمان این کشور جلسه‌ای برگزار کنند، تانک ها ساختمان پارلمان ترکیه را محاصره کردند و اقدام به شلیک نمودند. خبرنگار شبکه خبر کشورمان نیز گزارش داد، مردم در حال حرکت به سمت پارلمان ترکیه هستند.

بقایای هلی کوپتر ساقط شده توسط جنگنده اف 16

از این دو نظامی ارشد به عنوان فرماندهان کودتا نام برده می‌شود.

2:41- دیلی صباح تصاویری منتشر کرده و نوشته که گروهی از مردم در واکنش به کودتا به خیابان ها ریخته اند. در دست تجمع کنندگان پرچم حزب عدالت و توسعه دیده می شود.

2:42- راشو تودی تصاویری منتشر کرده که می گوید از حواشی تیراندازی در ساختمان وزارت کشور ترکیه گرفته شده است.

2:43- رییس حزب خلق و جنبش قومی ترکیه مخالفت خود را با هرگونه کودتا اعلام کردند.

2:49- رسانه‌های سعودی به نقل از فتح‌الله گولن نوشته‌اند که او کودتا را محکوم کرده و خواستار بازگشت آرامش به کشور شده است.

2:50- نیروهای ارتش در اطراف فرودگاه آتاتورک از مقابل تظاهرکنندگان عقب نشینی کردند.

2:53- منابع مطلع از سلامت استاندار کرمان و هيات ايراني خبر داده اند. گفته می شود سفر وی یک سفر سیاسی و با اطلاع دولت و وزارت خارجه است.

2:59- علی شمخانی، دبیر شورای امنیت ملی کشورمان گفت: به دقت و با نگرانی وقایع ترکیه را تحت نظر داریم و بی ثباتی در این کشور را مخل امنیت و آرامش مردم می دانیم... کلیه مرزهای زمینی و هوایی مشترک تحت نظارت و کنترل کامل قرار دارد و اشراف جامع در این بخش حاکم است.

3:12- پخش اذان از مساجد برای مقابله با کودتا و حمایت از اردوغان آغاز شده است؛ اقدامی کم‌سابقه در تاریخ اسلام. رییس اداره دیانت ترکیه گفته است: خیزش علیه کودتایی که ملت ترکیه را هدف گرفته، یک وظیفه دینی است.

3:14- اس ام اس اردوغان به مردم تركيه از طريق اپراتور تلفن همراه: «اراده ملت صاحب است، در ميدان ملاقات خواهيم كرد.»

3:15- ارتش در استانبول به سوی معترضان تیراندازی مستقیم کرد تا بدین ترتیب به تجمع‌های مردمی که رو به گسترش است، خاتمه دهد. گفته می‌شود در این تیراندازی‌ها شماری کشته و زخمی شده‌اند.

3:19- دیلی صباح تصاویری منتشر کرده و نوشته که پلیس با دستگیری شماری از سربازان درگیر در کودتا، در حال مبارزه با کودتا است.

3:20- احمد داووداغلو، نخست وزير پيشين تركيه عنوان کرد که فرماندهان بلندپايه ارتش از كودتا حمايت نمى كنند.

3:21- فرمانده نیروهای ویژه ترکیه مقابل کودتای ارتش ایستاد و گفت: نیروهای مسلح در مقابل چنین اقداماتی اغماض نمی کنند. خائنین موفق نخواهند شد. ما در خدمت مردمیم.

3:22- نخست وزیر ترکیه از سربازها خواست به پادگانها بازگردند.

3:25- حیدر العبادی، نخست وزیر عراق بامداد شنبه دستور برگزاری یک نشست فوری با حضور اعضای شورای امنیت ملی این کشور برای بررسی اوضاع و روند تحولات ترکیه را صادر و اعلام کرد که بغداد اوضاع ترکیه را به دقت زیر نظر دارد.

3:26- مصطفی آکیول تحلیلگر مطرح ترک توییت کرد: کودتا را فقط گروهی داخل ارتش سامان داده و دارد شکست می خورد. کودتا اردوغان را قویتر خواهد کرد.

3:27- فرمانده نیروی دریایی ترکیه گفته نیروهای تحت امرش از کودتا حمایت نمی کنند.

3:29- ارتش ترکیه مدعی شد که رئیس جمهوری ترکیه درصدد گریز از این کشور است.

شبکه دولتی TRT ترکیه پس از آزادسازی توسط طرفداران اردوغان

3:30- وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران و سفارت کشورمان در ترکیه از گردشگران ایرانی در ترکیه خواست محل اقامتشان را ترک نکنند: «هموطنان گرامی مقیم ترکیه و مسافران محترمی که به جمهوری ترکیه سفر نموده اند، لطفا تا اطلاع ثانونی از ترک محل اقامت و حضور در هرگونه تجمع خودداری و هشدارهای مقامات ذیربط امنیتی جمهوری ترکیه را مد نظر قرار دهند.»

3:33- رویترز گزارش کرده است، رهبر کودتاچیان خود را به نیروهای امنیتی تسلیم کرد.

3:34- دادستان کل ترکیه گفت: حکم بازداشت فرمانده های دخیل در کودتا صادر شده است.

3:35- برخی گزارش‌ها حکایت دارد که 17 تن از نیروهای پلیس تاکنون کشته شده‌اند.

3:36- دادگستري تركيه اعلام كرد: كودتا شكست خورده و كودتا كنندگان قصد دارند فضاي كشور را متشنج كنند.

3:37- باراک اوباما رئیس جمهور آمریکا از دولت منتخب ترکیه (اردوغان) اعلام حمایت کرد. رئیس جمهور آمریکا همچنین خواستار توقف خشونت‌ها و جلوگیری از به راه افتادن حمام خون شد.

3:38- كودتاي تركيه، به کودتای ناکام کمونیست ها علیه گورباچف تشبيه شده است.

3:39- سی ان ان ترک از هدف قرار دادن یک هلی کوپتر ترکیه توسط یک جنگنده اف 16 ترکیه خبر داده است. برخی گزارش‌ها حکایت از آن دارد که این هلی کوپتر توسط کودتاچیان استفاده می‌شده است.

3:40- حسیمی مشاور ارشد اردوغان  در مصاحبه با CNN گفته است کودتا گران از نظامیان رده میانی ارتش هستند و بر خلاف نظر فرماندهان ارتش عمل کرده اند.

3:42- برخی گزارش‌ها حکایت از آن دارد که پارلمان تركيه تصويب كرد كودتا چيان  هر چه زودتر سلاحها را تحويل دهند در غير اينصورت به اعدام محكوم  مي شوند.

3:44- یکی از فرماندهان کودتا که توسط نیروهای امنیتی در استانبول دستگیر شده است، در برنامه زنده تلویزیونی از مقر نیروهای امنیتی از نیروهای تحت امر خود خواست تا عملیات کودتا را متوقف کرده و به پادگان‌های خود بازگردند.

3:46- بن‌علی ییلدریم نخست وزیر ترکیه که به دلیل دراختیار گرفتن شبکه دولتی ترکیه (TRT) توسط کودتاگران، مجبور شده از شبکه‌های غیردولتی با مردم سخن بگوید در مصاحبه با شبکه خصوصی «اولکه تی وی» از ملت ترکیه خواسته که امشب نخوابند و برای دفاع از دموکراسی در ترکیه در خیابان‌ها حضور داشته باشند.

3:47- فتاحی معاون فرودگاهی فرودگاه امام خمینی با اعلام لغو تمام پروازهای این فرودگاه به مقصد ترکیه گفت که فردا بعدارظهر درباره پروازها تصمیم گیری میشود. وی از مردم خواست اطلاعات پروازی را تنها از روابط عمومی فرودگاه امام دریافت کنند.

3:48- سخنگوی آنگلا مرکل - صدراعظم آلمان - گفت: چهارچوب های دموکراسی در ترکیه باید محترم شمرده شده و همه اقدامات برای حفظ جان انسان ها انجام شود.

3:54- چندین انفجار شدید در آنکارا گزارش شده که برآوردهای اولیه از کشته شدن ده‌ها نفر حکایت دارد.

3:59- نخست وزیر ترکیه این کودتا را عمل تروریستی خواند و گفت فرماندهان عالی رتبه ارتش از این کودتا حمایت نخواهند کرد.

4:00- بلغارستان تدابیر امنیتی را در مرز ترکیه افزایش داد.

4:01- اسکای نیوز عربی گزارش داد، رئیس پارلمان ترکیه با ابراز تاسف از اتفاقاتی که در این کشور در جریان است اظهار داشت،تلاش کودتاچیان ناکام خواهد بود.  اسماعیل قهرمان، رئیس پارلمان ترکیه افزود: «ترکیه کشوری دموکراتیک است و نظام غیر دموکراتیک را نمی پسندد. همانگونه که ریاست جمهوری و نخست وزیر گفته اند مردم باید از مشروعیت و دموکراسی دفاع کنند،  من نیز به عنوان رئیس پارلمان از نمایندگان می خواهم از مشروعیت در کشور حمایت کنند.»

4:03- شبکه تلویزیونی اسکای نیوز عربی اعلام کرد، فرماندهان نیروی هوایی و زمینی ارتش ترکیه، کودتا در این کشور را فرماندهی می کنند.

4:09- سازمان اطلاعات ترکیه اعلام کرده که کودتا کنترل شده است.

4:10- کودتای نظامی در ترکیه چندان بی سابقه نیست. این کشور آخرین بار در سپتامبر 1980 کودتای ارتش را شاهد بود.

4:12- المیادین و خبرگزاری آناتولی گزارش دادند، ژنرال محرم کوسا، مشاور رییس ستاد ارتش ترکیه طراح کودتا بوده است. در مقابل شبکه تلویزیونی بی بی سی عربی به نقل از وزیر دادگستری ترکیه مدعی شد، هواداران جنبش فتح الله گولن که مقر این جنبش در آمریکاست، در کودتا دست دارند.

4:15- ارتش تمامی مراکزی که در اختیار گرفته بود، یک به یک دست از می‌دهد و شواهد از احتمال بالای شکست کودتا حکایت دارد.

4:17- مردم تلوزیون TRT را که در اختیار کودتاچیان بود از آن‌ها پس گرفتند.

4-18- برخی گزارش‌ها حکایت از آن دارد که ‏رئیس ستاد ارتش ⁧ ترکیه ⁩از دست کودتاگران آزاد شده است.

4:20- یک بمب در اطراف پارلمان ترکیه منفجر شده است.

4:21- نخست وزیر ترکیه منطقه پرواز ممنوع بر فراز این کشور اعلام کرده است.

4:23- این تصویر اکنون از اتاق بیضی کاخ سفید منتشر شده است. باراک اوباما در حال گفت و گو با جان کری وزیر امورخارجه آمریکا از طریق خط سری کاخ سفید است.

4:24- مشاور مطبوعاتی وزارت اطلاعات ترکیه گفت: کودتاچیان شناسایی شده‌اند. اقدام بالگردهایی که قصد تصرف آنکارا را داشته‌اند خنثی شده است. برخی عناصر همچنان درحال فعالیتند اما تا صبح به صورت کامل دستگیر خواهند شد برخی بالگردها وزارت اطلاعات را هدف قرار داده بودند که موفق نشدند.

4:25- ‏العربیه گزارش داده است که پروازها از فرودگاه آتاتورک استانبول از سر گرفته شده است.

4:27- شرایط در آنکارا در حال طبیعی شدن است و نیروهای نظامی در حال عقب نشینی هستند.

4:30- بینعالی ییلدیریم نخست وزیر ترکیه گفت: اوضاع کاملا تحت کنترل است و رئیس ستاد ارتش و فرماندهان کنترل اوضاع را در اختیار دارند.

4:32- دستگیری نظامیان فعال در کودتا توسط پلیس و نیروهای امنیتی ترکیه ادامه دارد.

4:34- وزیر کار ترکیه گفت: تلویزیون دولتی از کودتاگران آزاد شد.

4:41- چهار بمب طی 20 دقیقه گذشته در مقابل پارلمان ترکیه منفجر شده است. تنها شیشه های پارلمان شکسته و چند در ورودی آسیب دیده است. یکی از این درها محل ملاقات عمومی مردم با نمایندگان است. این حادثه زخمی داشته اما آمار آن مشخص نیست.

4:42- صفحه اینستاگرام رئیس جمهوری جمهوری آذربایجان با انتشار تصویری از اردوغان نوشت: آذربایجان، ترکیه؛ یک ملت با دو دولت هستند.

4:43- نخست وزیر ترکیه گفت: فرماندهانی که توسط کودتاچیان بازداشت شده بودند آزاد شده اند. «گولن» عامل کودتا بود.

4:50- سخنگوی ریاست جمهوری ترکیه گفت: تمام احزاب اپوزیسیون اعلام همبستگی کردند. به کودتاچیان اجازه نخواهیم داد به هدف خود دست یابند. همه این افراد در برابر قانون قرار خواهند گرفت و مجازات خواهند شد. رجب طیب اردوغان چند ساعت دیگر بیانیه خواهد داد. در ارتش فرماندهان اصلی بر سر کار خود هستند و این کودتا از سوی چند گروه کوچک وابسته به "ساختار موازی" انجام گرفته است. اکنون بار دیگر نشان داده شد که مردم در کنار دولت مشروع ترکیه هستند. از سوی کشورهای جهان، پیام حمایت و همبستگی با دولت ترکیه ارسال می شود.

4:54- برخی خبرنگاران مخالف دولت اردوغان، آنچه تحت عنوان کودتا رقم خورده را یک نمایش خواندند که با هدف افزایش محبوبیت و همچنین ایجاد توجیه کافی برای برخورد سخت با مخالفان سیاسی و نظامی دولت کنونی ترکیه انجام شده است. شکست سریع و ساده این کودتای نظامی و مقاومت اندک کودتاچیان بر شدت این تحلیل‌‎ها افزوده است.

4:55- هواپیمای اردوغان رئیس جمهور ترکیه در فرودگاه آتاتورک استانبول بر زمین نشست.

4:58- دونالد توسک، رئیس شورای اروپا از دولت ⁧ ترکیه ⁩ حمایت کرد و خواستار اجرای قانون شد.

5:00- برخی گزارش‌ها از مشارکت 37 فرمانده نظامی در این کودتا حکایت دارد و اسامی برخی از این درجه داران نیز منتشر شده است.

5:03- یک فروند جنگنده دوبار اقدام به بمباران انکارا کرده است پیشتر نخست وزیر ترکیه اعلام کرده بود هرگونه پرنده ای بر فراز انکارا توسط پدافند هوایی هدف قرار میگیرد. هنوز از انگیزه و فرماندهی هدایت کننده این اقدام با توجه به اعلام تلویحی شکست کودتاچیان اطلاعی در دست نیست.

5:05- ‏سی ان ان ترک گزارش می‌دهد، گروهی از نظامیان وارد ساختمان این شبکه و خبرگزاری دوگان در استانبول شده‌اند. نظامیان همچنین به ساختمان سی ان ان ترک حمله کرده‌اند. پخش سی ان ان ترک متوقف شد.

5:07- تیراندازی شدید در میدان تقسیم استانبول ادامه دارد.

5:10- برخلاف استانبول، اوضاع آنكارا هنوز به حالت عادی بازنگشته است و كودتاچيانى كه بازداشت نشده اند، تسليم نمى شوند و به تلاش براى سرنگونى دولت ادامه مى دهند.

5:15- آسوشیتدپرس گزارش داد، بین سربازان عامل کودتا و نیروهای پلیس در استانبول درگیری رخ داده و آنها تبادل آتش کرده‌اند.

5:18- تلویزیون فاکس نیوز در صفحه توئیتر خود اعلام کرد سرهنگ پیتر یک تحلیلگر نظامی در گفتگو با این شبکه تلویزیونی درباره اوضاع ترکیه گفت: «اگر کودتا موفقیت آمیز باشد ، اسلامگراها شکست خواهند خورد و این پیروزی برای ما (آمریکا) خواهد بود.»

5:22- محمد جواد ظريف در توییت جدیدی نوشت: دفاع شجاعانه مردم تركيه از دموكراسي و دولت منتخب شان ثابت كرد كه كودتاها جايي در منطقه ما ندارند و محكوم به شكست هستند.

5:23- ‏روزنامه «حریت» ترکیه خبر داد که تعدادی سرباز وارد دفتر این روزنامه شده‌اند و آنها را گروگان گرفته‌اند. ‏مردم وارد ساختمان سی ان ان ترک شدن و درگیری بین مردم و کودتاچیان در جریان است.

5:27- در حالی که شبکه الجزیره به شدت از ادوغان حمایت و با کودتا مخالفت می کند ، شبکه المیادین از کودتا حمایت می‎‌کند.

5:28- از شهر ازمیر ترکیه گزارش می‌رسد، دستگاه های خودپرداز بانک ها از صندوق عقب وانت‌ها سر در آورده و قایق های لوکس در ساحل غارت شدند. همچنین بوتیک ها، ساعت‌فروشی های لوکس، طلافروشی‌ها و صرافی‌ها مورد حمله گروهی قرار گرفته‌اند که برخی خبرنگاران ترک مدعی شده‌اند اکثراً پناهجوهای سوری هستند.

5:31- ‏برخی گزارش‌ها حکایت از آن دارد که در موج دوم عملیات کودتا اداره امنیت آنکارا لحظاتی قبل سقوط کرد. هنوز این خبر از سوی منابع رسمی تایید نشده است.

5:33- اردوغان در فرودگاه آتاتورک گفت: دست در دست ملت ترک به جنایتکاران درس خواهیم داد. مردم به خیابان ها بیایید. گروه کوچکی در ارتش به این اقدام کودتاگرانه دست زدند. امشب برای روز است یعنی تا صبح باید در خیابان ها باشیم تا زمانی که برکودتاگران پیروز شویم. مردم به فرودگاه ها و خیابان ها بیایند.

5:35- الجزیره مباشر در خبری فوری اعلام کرد، وزارت امور خارجه مغرب ضمن ابراز مخالفت با تلاش ها برای کودتا در ترکیه، از همراهی با آنکارا خبر داد. این شبکه همچنین از تماس تلفنی شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر با رجب طیب اردوغان رئیس جمهورری ترکیه خبر داد.

5:38- صدها تن از نیروهای کودتا سلاح های خود را در میدان تقسیم استانبول تحویل پلیس این کشور دادند. خبرگزاری رویترز نیز گزارش داد، نزدیک به سی سرباز پس از این که توسط پلیس‌ محاصره شدند، سلاح‌های خود را زمین گذاشتند.

5:42- ‏نخست وزیر ترکیه گفت: هر هواپیما و هلیکوپتری که بر فراز سازمان امنیت، نخست‌وزیری، مجلس و هر ساختمان مهمي كه پرواز کند را با موشک می‌زنیم.

5:44- هلیکوپترهای حامی دولت در حال شلیک به سمت تانک‌های کودتاچیان و پاک سازی آن‌ها از اطراف پارلمان هستند.

5:45- هیلاری کلینتون کاندیدای دموکرات از دولت ترکیه حمایت کرد. دونالد ترامپ کاندیدای جمهوری خواهان و رقیب اصلی هیلاری کلینتون در واکنشی شتاب زده از کودتاگران حمایت کرده بود!

6:00- اسپوتنیک به نقل از نخست وزیر گرجستان گزارش داد، گرجستان مرز خود با ترکیه را بست.

6:01- اردوغان در کنفرانس خبری در فرودگاه آتاتورک استانبول گفت: کودتاچیان از رهبرانشان در پنسیلوانیای آمریکا (محل اقامت فتح‌الله گولن) دستور داشتند. کودتاچیان تلاش کردند محل حضور مرا در مرمره هدف قرار دهند و  پس از آن که هتل محل اقامتم را به مقصد استانبول ترک کردم، با بمب به آنجا حمله شد.

رییس جمهور ترکیه از بازداشت رییس دفتر خود توسط کودتاچیان خبر داد و گفت: اقلیتی در ارتش اقدام به کودتا کردند؛ کسانی که چشم دیدن اتحاد مردم ترکیه را ندارند. عوامل این کودتا تاوان سنگینی برای کارشان خواهند داد. ترکیه، ترکیه قدیم نیست. این کودتا باعث شد تا ارتش را پاکیزه کنیم. ارتش باید صددرصد پاکیزه و خالص باشد.

همزمان با انتشار خبرهایی درباره پرواز چندین فروند جنگنده از سوی حامیان دولت برای مقابله با جنگنده‌های کودتاگران، اردوغان در این نشست خبری گفت: نخست وزیر دستور «نابودی» جنگنده‌ها و بالگردهایی را که همچنان در حال بمباران شهرها هستند، صادر کرده است.

رییس جمهور ترکیه وعده داد، محاکمه قضائی متهمان به دخالت در کودتا از فردا آغاز می شود.

6:02- مقامات امنیتی ترکیه مدعی شدند کودتاچیان همچنان در تلاش هستند با حمله به محل حضور اردوغان، وی را بکشند.

6:06- بینالی ایلدیریم نخست‌وزیر ترکیه گفت تاکنون دستکم 120 نفر از کسانی که در کودتا دست داشته‌اند، بازداشت شده‌اند. او همچنین گفت اقدام کودتاگران از تروریست‌ها هم بدتر بوده است و از مردم ترکیه خواست خیابان‌‌ها را ترک نکنند.

6:10- پخش شبکه سی‌ان‌ان ترک از سر گرفته شده و مجری این شبکه به استودیو بازگشته است. با این حال از پشت صحنه همچنان صدای داد و فریاد به گوش می‌رسد.

6:14- ابوطالبی، معاون سیاسی دفتر رئیس جمهوری عنوان کرد: جمهوري اسلامي ايران حمايت از مردم و نظامهاي برآمده از انتخابات را از مهترين اصول خود مي‌داند؛ مردم مسلمان و همسايه تركيه حاكميت خود را پس خواهند گرفت. ما هيچ‌گاه در برابر كودتا و نقض حاكميت مردم بي تفاوت نبوده‌ايم، لذا تحولات تركيه را با حساسيت پيگيري كرده و راي مردم را تعيين كننده مي‌دانيم.

6:15- نشریه فارن پالسی اردوغان را در کودتا مقصر دانست. این نشریه نوشت ؛ رجب طیب اردوغان، نباید هیچ کس را جز خودش در کودتا مقصر بداند. پس از سالها عمل نکردن به وعده ها و تعمیق بدگمانی، اکنون رئیس جمهور ترکیه پاداش خود را گرفت.

6:16- شبکه CNN Turk ادعا کرد رهبری کودتا برعهده دادستان نظامی ترکیه و 46 افسر بلندپایه بوده است.

6:18- تازه‌ترین آمارها از کشته شدن ده‌ها تن در جریان کودتا حکایت دارد.

6:20- سه گذرگاه بازرگان در شمال، رازی در شهرستان خوی و سرو در شهرستان ارومیه که مرزهای رسمی ایران و ترکیه است، امروز شنبه تعطیل خواهند بود.

6:23- سازمان هواپیمایی کشوری ایران گفته است تا اطلاع ثانوی هیچ پروازی از فرودگاه‌های این کشور به مقصد ترکیه انجام نخواهد شد.

6:30- نخست وزیر ترکیه به خلبانان نیروی هوایی مستقر در پایگاه اسکی شهر دستور داده که به نیروهای طرفدار کودتا حمله کنند.

تصاویر شماری از سربازان کودتاچی دستگیر شده

ورودی پارلمان ترکیه از خارج و داخل پس از بمباران

مردم همچنان در صحنه هستند

6:31- دو جنگنده اف 16 به سمت غیرنظامیان در آنکارا شلیک کردند.

6:40- بالگردهای ارتش ترکیه در حال گلوله باران منطقه پارلمان هستند.

6:45- خبرگزاری رویترز گزارش داده، سربازان کنترل فرودگاه اصلی استانبول را در دست گرفته‌اند.

6:51- دبیر کل سازمان ملل متحد خواستار بازگشت دولت غیرنظامی به حکمرانی در ترکیه شد.

6:53- دادستانی ترکیه از بازداشت تعدادی از اعضای شورای عالی قضایی و همچنین بازداشت دادستان کل خبر داد.

6:55- گزارش‌ها حاکی از کشته شدن یک ژنرال ارتش ترکیه است که در تلاش برای کودتا دست داشته

6:57- بینعالی ییلدیریم نخست وزیر ترکیه گفت سربازان شورشی در آنکارا و استانبول روز شنبه همچنان درحال تیراندازی از آسمان هستند و جت های جنگنده برای مقابله با هواپیماهای نظامی شورشیان به پرواز درآمده اند.

7:00- پارلمان ترکیه خواستار نشست اضطراری شد. این نشست امروز و با هدف بررسی تلاش برای کودتا در کشور برگزار می شود

7:05- خبرگزاری فرانسه از استانبول، پروازهای فرودگاه آتاترک استانبول از ساعت سه به وقت گرینویچ (هفت و نیم به وقت تهران) از سر گرفته می‌شود.

تصاویری از پارلمان ترکیه

تصاویری از پارلمان ترکیه

تصاویری از پارلمان ترکیه

تصاویری از پارلمان ترکیه

مردم ترکیه با شعارهایی نظیر «یا الله»، «بسم الله»، «الله اکبر» و «این کشور برای ماست، برای ما باقی خواهد ماند» به مقابله با کودتاچیان پرداختند.

تانک‌هایی که بعد از کودتای شب گذشته ترکیه در میدان «اسکودار» استانبول باقی مانده‌اند.

تانک‌هایی که بعد از کودتای شب گذشته ترکیه در میدان «اسکودار» استانبول باقی مانده‌اند.

تانک‌هایی که بعد از کودتای شب گذشته ترکیه در میدان «اسکودار» استانبول باقی مانده‌اند.

7:06- دفتر دادستانی ترکیه اعلام کرد 17 نفر از افرادی که در آنکارا کشته شدند افسر پلیس بوده اند. دفتر دادستانی پیشتر از کشته شدن 42 نفر در آنکارا خبر داده بود.

7:10- یک مقام بلندپایه ترکیه گفت 13 سرباز که سعی داشتند در خلال تلاش برای کودتا وارد کاخ ریاست جمهوری شوند بازداشت شده اند.

7:11- سی‌ان‌ان ترک از درگیری در پایگاه نظامی ملطیه در شرق این کشور خبر داده است.

7:15- دادستان کل ترکیه اعلام کرد: 9 فرمانده عالی رتبه کودتاچیان بازداشت شدند.

7:20- مقامات ترکیه به دلایل امنیتی تنگه بسفور را به روی عبور و مرور نفتکش ها بستند.

7:23- «اکونومیست» نوشت تلاش برای کودتا در ترکیه تبعات شدیدی برای دموکراسی در این کشور دربر خواهد داشت.

7:25- ‏یک فروند جنگنده F16 متعلق به ارتش ترکیه و کودتاچیان، بر فراز آنکارا سرنگون شد.

7:26- برخی گزارش‌ها حکایت از تلاش تازه گروهی از کودتاچیان برای در اختیار گرفتن دوباره کنترل فرودگاه آتاتورک آنکارا حکایت دارد که با مقاومت شدیدی مواجه شده است.

7:30- سربازانی که به دفتر سی‌ان‌ان ترک حمله کرده بودند، بازداشت شده‌اند.

7:35- مهمت سیمسک معاون نخست وزیر ترکیه در مصاحبه تلفنی با سی ان ان گفت: کودتا شکست خورده است و دولت کنترل کامل کشور را در دست دارد. البته هنوز هواپیمای شورشیان در آسمان آنکاراست که باید سرنگون شود.

سیمسک گفت: این کودتا کار گروه کوچکی از افسران نسبتاً پایین رتبه که عمدتاً از نیروی هوایی هستند، بوده است که می خواستند دموکراسی را از بین ببرند. آنها می خواستند از هوا به پارلمان حمله کنند اما الان دولت کنترل اوضاع را به دست دارد. مردم ترکیه در طرفداری از دموکراسی به خیابانها آمده اند. اوضاع الان عادی است و واحدهای عادی ارتش در این کودتا مشارکت نداشته اند. اوضاع الان نسبتاً تحت کنترل است اما به هرحال حمله ای روی داده است.
وی افزود: الان جایی تحت کنترل کودتاچیان قرار ندارد. بسیاری از کودتاچیان دستگیر شده اند. صد و سیزده سرباز دستگیر شده اند. اما هنوز هواپیمای کودتاچیان در آسمان آنکاراست و به ساختمان پارلمان شلیک کرده است. دستور سرنگونی این هواپیما صادر شده است. الان اکثر فرماندهان زمینی و واحدهای ارتش به حمایت از دولت برخاسته اند. میلیونها نفر از مردم نیز به خیابانها آمده اند.
7:45- رئیس پارلمان ترکیه خواستار حفظ وحدت مردم برای دفاع از دموکراسی در این کشور شد.

7:49- 600 نفر در ارتش ترکیه به دلیل دخالت در کودتای ترکیه، تحت تعقیب قرار گرفتند.

خودروی له شدن زیر شن‌کش تانک‌های ارتش ترکیه

هنوز دود از آنکارا بلند می‌شود

وضعیت پارلمان‌ ترکیه پس از بمباران‌های مکرر

تانک‌های رهاشده کودتاچیان پس از بازداشت سرنشینانش

تانک‌های رهاشده کودتاچیان پس از بازداشت سرنشینانش

تسلیم شدن نظامیان کودتا در پل تنگه بوسفر در استانبول

7:50- دود ناشی از حملات موشکی جنگنده های کودتا به مقر ریاست جمهوری ترکیه در آنکارا پایتخت ترکیه است.

7:53- نخست‌وزیر ترکیه خواهان نشست فوری مجلس این کشور شده است.

7:58- رجب طیب اردوغان در جمع هوادارانش سخنرانی کرد و گفت: شما محبت خود را نسبت به من نشان دادید. در این حادثه نشان دادید ما یک دست واحد هستیم. در این کشور، فقط ملت حرف می زند. نظامیانی که کودتا کردند را رها نمی کنیم. شما اینجا هستید که ثابت کنید ریاست جمهوری حاکم است. آنچه این گروه انجام داد اهانتی به دموکراسی بود و انتقام گیری از شما بود که حامی دولت هستید.

رییس جمهور ترکیه در بخشی دیگر از سخنانش گفت: تلاش برای کودتا، اقدامی فاشیستی ضد دموکراسی در ترکیه بود.  همه کسانی را که در این کودتا دست داشتند، بازخواست خواهیم کرد. پس از آنچه شب گذشته رخ داد، گروه فتح الله گولن خود را رسوا کردند. ستاد مشترک باید ارتش را از نفوذی ها پاکسازی کند. در آنکارا مشکلات کوچک امنیتی وجود دارد و به زودی حل خواهد شد. مردم همچنان در خیابان‌ها باشند و تظاهرات کنند. ترکیه این خیانتکاران را تحمل نخواهد کرد.

8:01- وزارت امور خارجه ترکیه در بیانیه‌ای اعلام کرده است که تلاش برای کودتا توسط  محفلی در ارتش این کشور صورت گرفته و شکست خورده است. بر اساس این بیانیه رئیس‌جمهوری و دولت بر اوضاع تسلط دارند.

8:12- جنبش گولن که از سوی رییس جمهور و نخست وزیر ترکیه به عنوان مغز متفکر کودتا معرفی شده‌اند، در بیانیه‌ای اعلام کرد: «ا هرگونه مداخله نظامی در امور داخلی ترکیه را رد می‌کنیم. حامیان این گروه همواره پایبندی خودشان را به حفظ صلح و دموکراسی اعلام کرده‌اند.

8:15- خبرگزاری آناتولی ترکیه از سرنگونی یک بالگرد کودتاچیان در اطراف آنکارا خبر داد. این بالگرد نظامی در حال حمله هوایی به ساختمان شرکت اداره ماهواره های دولتی ترکیه بود.

8:16- جنگنده‌های حامی دولت در حال حمله به تانک‌های کودتاچیان در اطراف کاخ ریاست جمهوری ترکیه هستند.

8:23- برخی گزارش‌ها حکایت از آن دارد که دریاسالار نجات آتیلا دمیرخان از رهبران کودتا در مرسین بازداشت شده است.

8:30- بینعالی ییلدریم نخست وزیر ترکیه فرمانده جدیدی را به طور موقت برای نیروهای مسلح انتخاب کرد. امید دوندار فرمانده سپاه یکم ترکیه به عنوان سرپرست ستاد ارتش این کشور تعیین شد.

8:32- در بمباران محدوده کاخ ریاست جمهوری که ساعتی پیش انجام شد  5 نفر کشته شدند.

8:35- بینعالی ییلدریم نخست وزیر ترکیه اعلام کرد نیروهای طرفدار دولت کنترل آسمان این کشور را در دست دارند.

8:38- منتقدان اردوغان با انتشار این تصاویری نظیر تصویر ذیل، کودتای ترکیه را نمایشی خوانده‌اند.

8:40- به گفته مقامات ترکیه ٣٣٦ نفر تا کنون بازداشت شدند.

8:42- برخی گزارش‌ها حکایت از آن دارد که نخستین پرواز از فرودگاه آتاتورک استانبول دقایقی قبل به مقصد تبریز حرکت کرد. این در حالی است که مسئولان کشورمان اعلام کرده بودند تا زمان نامشخصی، کلیه پروازها لغو شده است.

8:45- گزارش‌های تازه‌ای منتشر شده مبنی بر اینکه، یک فروند بالگرد نظامی به طرف تظاهرکنندگان در اطراف فرودگاه شهر استانبول ترکیه تیراندازی کرد.

8:47- کودتاچیان در بیانیه‌ای اعلام کردند که همچنان برای ادامه مبارزه مصمم هستند و از مردم خواستند در منازل خود بمانند.

8:49- صفحه نخست روزنامه های ترکیه با واکنش‌های متفاوتی درباره کودتا همراه شده است:
صباح: سیلی اراده ملی به کودتای فتح الله گولن
جمهوریت: دموکراسی تنها راه حل است
وطن: آخرین خیانت

9:00- یک مقام ارشد ترکیه امروز اعلام کرد درطول یک شب کودتا و درگیری و خشونت در سراسر این کشور دست کم شصت نفر کشته شده اند که اکثریت آنها غیر نظامی بوده اند.

9:05- شبکه تلویزیونی الحدث لحظاتی پیش در خبر فوری گزارش داد: فرمانده سپاه سوم ارتش ترکیه بازداشت شد.

9:08- ‏رسانه‌ها از درگیری نیروهای پلیس و نظامیان حامی کودتا روبروی ساختمان شهرداری ⁧ استانبول ⁩ خبر می‌دهند.

9:09- دستگیری  ژنرال «اکرم کاگلر» فرمانده واحد سوم نیروی زمینی ارتش ترکیه تایید شد.

9:10- وزیر دادگستری ترکیه اعلام کرد شمار بازداشت شدگان در پی کودتای نافرجام در این کشور به هفتصد و پنجاه و چهار نفر افزایش یافت.

9:11- حامیان اردوغان، نظامیان تسلیم شده کودتاچی را مورد ضرب و شتم قرار می دهند.

9:15- آمریکا پنجاه بمب هسته ای در پایگاه هوایی اینجرلیک ترکیه دارد، به همین علت اوضاع این کشور برای واشنگتن اهمیت فوق العاده ای دارد.

9:17- شمار تصاویر و کاریکاتورهایی که این کودتا را یک بازی و نمایش به تصویر کشیده، در شبکه‌های اجتماعی رو به فزونی گذاشته است. آیا آنچه رخ داد، یک کودتای واقعی بود و اگر چنین بود، چرا کودتاچیان به این سادگی تسلیم شدند؟

9:18- در كودتای شب گذشته تركيه، هيچ ايرانی صدمه نديده است.

9:20- چین خواهان برقراری هر چه سریع‌تر ثبات و نظم در ترکیه شده است.

9:25- رویترز گزارش داد، مقام‌های ترکیه می‌گویند 29 سرهنگ و 5 ژنرال ارتش ترکیه برکنار شده‌اند و توسط نیروهای امنیتی ترکیه بازداشت شده‌اند.

ژنرال دمیرهان فرمانده نیروهای ارتش در مدیترانه در میان بازداشت شدگان است

9:26- هنوز از سرنوشت رئیس ستاد مشترک ارتش، فرمانده نیروی زمینی و نیروی هوایی ترکیه اطلاعی در دست نیست.

9:27- شرایط بی‌ثبات ترکیه باعث شده تا صبح امروز برخی از ایرانی‌هایی که قصد سفر به ترکیه را داشتند، سفرشان را کنسل کنند. به همین دلیل برخی تورهای مسافرتی قیمت تور استانبول را برای یکشنبه، دوشنبه و سه شنبه تا 550 هزار تومان کاهش داده‌اند و پیش‌بینی می‌شود در ساعات آینده این تورها باز هم کاهش قیمت داشته باشند. حملات تروریستی که احتمال می‌رود با توجه به هرج و مرج در ترکیه تکرار شود و کودتای نظامی، ضربات بسیار مهلکی به امنیت و توریسم ترکیه وارد ساخته است.

9:30- صلیب سرخ ترکیه خبر داده، بیش از هزار نفر تاکنون زخمی شده و احتمال افزایش مجروحین نیز وجود دارد.

9:33- موگرینی در تماسی تلفنی با وزیر امور خارجه ترکیه، حمایت اتحادیه اروپا از نهادهای قانونی و دموکراتیک در ترکیه را اعلام کرد.

9:35- یک مقام ترکیه گفته است که عاملان کودتا دیگر جنگنده‌ای در اختیار ندارند و تنها چند هلیکوپتر دارند.

9:43- نیروهای پلیس ترکیه به ساختمان دانشکده نظامی استانبول که شماری از نیروهای طرفدار کودتا در آن حضور دارند یورش بردند.

9:50- یک مقام ترکیه ای اعلام کرد نیروهای طرفدار دولت سرانجام توانستند کنترل ساختمان ریاست ستاد ارتش این کشور در آنکارا را در دست بگیرند.

9:54- الجزیره گزارش داد، عبور و مرور خودروها روی پل های بسفور و سلطان محمد در استانبول از سر گرفته شد.

9:55- حماس با صدور بیانیه‌ای، کنترل کودتای نظامی در ترکیه توسط دولت و ارتش این کشور را تبریک گفت.

10:00- شبکه تلویزیونی الاخباریه سوریه لحظاتی پیش در خبری فوری از شنیده شدن صدای تیراندازی در داخل مقر سپاه دوم نیروی زمینی ارتش ترکیه در استان مالاطیه در جنوب این کشور خبر داد.

10:01- بعضی از رسانه های ترکیه از نجات رئیس ستاد ارتش این کشور که کودتاگران او را بازداشت کرده بودند، خبر دادند.

مردم در مقابل پارلمان ترکیه همچنان حضور دارند

ارتشی‌هایی که تسلیم می‌شوند، به شدت کتک می‌خورند

ارتشی‌هایی که تسلیم می‌شوند، به شدت کتک می‌خورند

جنگنده‌های ارتش ترکیه تحت تسلط نیروهای وفادار به دولت قرار دارند

10:02- پلیس ترکیه اعلام کرد شانزده نفر از طراحان کودتا در این کشور کشته و دویست و پنجاه نفر از نیروهای شرکت کننده در کودتا بازداشت شدند.

10:06- دونالد توسک رئیس شورای اروپا در بیانیه ای از دولت دموکراتیک و منتخب ترکیه حمایت کرد.

10:09- سازمان هواپیمایی کشور: با توجه به شرایط پیش آمده در ترکیه، همه پروازها از ایران به این کشور تا اطلاع ثانوی به حالت تعلیق درآمده‌ است.

10:10- خبرگزاری آناتولی از بازداشت ژنرال ممدوح حق بیلان فرمانده سپاه منطقه اژه ارتش ترکیه در شهر ازمیر این کشور خبر داد.

10:15- رویترز گزارش داد، یک مقام ارشد ترکیه گفته است چند هلیکوپتری که همچنان در دست عوامل کودتا قرار دارد سرنگون خواهند شد.

10:19- گلنور آیبت رئیس دپارتمان علوم سیاسی و روابط بین‌الملل دانشگاه باغچه‌شهیر استانبول در مورد  شکست کودتا این دلایل را در مصاحبه با بی‌بی‌سی مطرح کرده است:

- تعداد کمی از سربازان در این عملیات شرکت داشتند
- فرماندهان ارتش به صراحت از آن انتقاد کردند
- مردم برای مخالفت با آن به خیابان‌ها ریختند

10:20- ‏‏فخری کاسیرگا دبیر کل نهاد ریاست جمهوری ترکیه بعد از ربوده شدن توسط کودتاچیان، نجات پیدا کرد.

10:21- کیوان خسروی سخنگوی شورای عالی امنیت ملی ایران گفت: پیش از ظهر امروز جلسه شورای عالی امنیت ملی با هدف بررسی آخرین تحولات ترکیه تشکیل خواهد شد.  از اولین لحظات انتشار اخبار کودتا در ترکیه، اقدامات لازم از سوی دبیرخانه شورا به منظور بررسی دقیق رخداد فوق  و مواجهه با تبعات احتمالی آن معمول گردید.

سخنگوی شورای عالی امنیت ملی با اشاره به تماسهای وزیر امورخارجه کشورمان با آقای چاووش اوغلو وزیر امورخارجه ترکیه بر پیگیری لحظه به لحظه وقایع این کشور و اتخاذ تدابیر لازم سیاسی و امنیتی در این خصوص خبر داد. خسروی با تقدیر از نقش ارزنده مردم ترکیه در پشتیبانی از دموکراسی و ثبات در این کشور بر موضع اصولی کشورمان در محکوم سازی کودتا در ترکیه تاکید کرد.

10:25- تلویزیون تی آر تی ترکیه از بیرون رانده شدن عوامل کودتا از ساختمان تی آر تی خبر داد. به گزارش پایگاه اینترنتی تلویزیون تی آر تی ترکیه، سلیمان سویلو وزیر کار و تامین اجتماعی ترکیه به همراه مردم وارد ساختمان مرکزی تی آر تی در آنکارا شد.

10:30- کتی ویلسون خبرنگار بی‌بی‌سی می‌گوید اگرچه مقررات منع آمد و شد در ترکیه برقرار است اما چندان رعایت نمی‌شود. او می‌گوید مردم به تدریج در حال آمدن به خیابان‌ها هستند و مغازه‌ها هم در حال باز شدن هستند.

10:37- کوروش فتاحی مدیر امور فرودگاهی شرکت شهر فرودگاهی امام خمینی (ره) با اعلام خبر ‌لغو ۹ پرواز به مقصد ترکیه از شب گذشته تا صبح امروز، گفت: احتمال از سرگیری پروازها از عصر امروز وجود دارد. از ساعت ۷:۳۰ صبح امروز تا ساعت ۲:۳۰  هم هیچ پروازی به مقصد استانبول نداریم. برای پروازهای بعد از این ساعت هم منتظر اعلام دولت ترکیه هستیم و بعد از دریافت آخرین اطلاعات، تصمیم‌گیری خواهد شد. هیچ یک از مسافران پروازهای تهران - استانبول در فرودگاه نمانده‌اند.

10:38- کره جنوبی از شهروندان خود خواسته تا از سفر به ترکیه خودداری کنند و سفرهای از قبل رزرو شده را لغو کنند.

10:42- مایکل استیونس مدیر موسسه مطالعاتی رویال یونایتد به بی‌بی‌سی گفته است تلاش برای کودتا به شدت برای اردوغان مضر است.او در مقطعی از این طرح، معلوم نبود کجاست و این ذهنیت را پیش می‌آورد که کنترل کامل کشور را در دست ندارد.

10:50- معاون سیاسی و امنیتی استاندار آذربایجان‌شرقی گفت: تمامی اخبار مربوط به پرواز جنگنده‌هایی از سایر استان های کشور به تبریز برای مقابله با هرگونه خطر و تهدیدات احتمالی را تکذیب می‌کنم. خوشبختانه مشکلی وجود ندارد. تمامی اوضاع و احوال منطقه در حوزه‌های مختلف، رصد می‌شود و پیش بینی می‌کنیم مشکل خاصی را شاهد نباشیم.

10:55- رئیس پارلمان ترکیه که در ساختمان پارلمان این کشور حاضر شده بود، گفت: ملت حمایت خود را از دولت قانونی و دموکراسی در کشور ثابت کرد. دوره کودتا در ترکیه گذشته است. سران فراکسیون های احزاب مختلف، موضوع خود را در حمایت از دموکراسی و مخالفت با کودتا اعلام کردند.

11:00- شمار بازداشت شدگان در پی کودتای نافرجام در ترکیه به 1347 نفر رسید.

11:05- خبرگزاری فرانسه از آنکارا، پارلمان ترکیه پس از تلاش برای کودتای نظامی، نشست فوق العاده برگزار می کند.

11:15- فرید زکریا: کودتای ترکیه کار رده‌های بالای ارتش نبوده چون ژنرال‌های ترکیه در این زمینه سه تجربه موفق داشته اند و بلدند چه طور خوب کودتا کنند!

11:20- حدود 200 نفر از نیروهای طرفدار کودتا که کنترل ساختمان ستاد ارتش ترکیه را در دست داشتند، تسلیم شدند.

سلفي رامین رضاييان با تانک كودتاچيان!

شکنجه کودتاچیان ادامه دارد

11:25- خبرگزاری آناتولی اعلام کرد شمار کشته‌های تلاش برای کودتای نظامی در ترکیه به 90 تن و شمار زخمی‌ها به 1154 تن  رسیده است.

11:31- مقامات آمریکایی خبر دادند که بنا بوده مقامات ترکیه‌ای ماه آینده فرماندهی ارتش در این کشور را عوض کنند

11:33- محمدجواد ظریف وزیرامورخارجه کشورمان با همتای ترک خود تلفنی گفتگو کرد و در جریان آخرین شرایط ترکیه قرار گرفت.

11:37- در پی انتشار اخباری مبنی بر کودتای نظامی در ترکیه، گروهی از مسافران هواپیمایی در فرودگاه بین المللی جان اف کندی نیویورک که قرار بود به مقصد استانبول پرواز کند، از سوار شدن به این هواپیما خودداری کردند. الژاندر نیکولاس یکی از مسافران هواپیمای مذکور گفت: ما برای سوار شدن به هواپیما آماده می شدیم که یکی از دوستانم به من پیام داد که در استانبول حمله ای انجام شده است و فرودگاه استانبول مملو از تانک و خودروهای نظامی است. بعد از آن هم اخبار کودتا در رسانه های مختلف منتشر شد و ما متقاعد شدیم که از سفر به ترکیه خودداری کنیم، در نهایت هم برنامه سفر به ترکیه را لغو کردیم.

11:40- خبرگزاری آسوشیتدپرس به نقل از یک مقام بلندپایه دولت ترکیه می‌گوید که 1563 نظامی در سراسر ترکیه بازداشت شده‌اند.

11:52- براساس اعلام سازمان هواپیمایی مجوزی برای پرواز هواپیماهای بدون مسافر از تهران به مقصد کشور ترکیه صادر شده تا مسافران ایرانی باقی‌مانده در این کشور را در اسرع وقت به ایران بازگرداند. مدیر روابط عمومی این  سازمان  اعلام کرده به محض عملیاتی شدن دوباره فرودگاه‌های ترکیه پروازهای ایران از سر گرفته خواهد شد و در این میان نخستین اولویت بازگرداندن مسافران ایرانی باقی‌مانده در خاک ترکیه است.

11:58- با وجود شکست کودتا همچنان صدای تیراندازی در شهر آنکارا به گوش می رسد.

12:00- نماینده خوی و چایپاره گفت: شهرستان خوی با ترکیه هم مرز است که در حال حاضر به لحاظ مناسبات سیاسی و امنیتی مرز بسته شده و تردد مرز وجود ندارد ولی در عین حال مرز در امنیت کامل است و مشکلی نیست. نیروهای امنیتی و نظامی در حالت آماده باش برای کنترل وضعیت هستند.

12:04- مدیر امنیت عمومی ترکیه اعلام کرد که برای عملیات علیه کودتاچیانی که در مقر ستاد مشترک ارتش حضور دارند آماده می‌شود.

12:06- وزیر اقتصاد ترکیه در سخنرانی خود در جلسه فوق العاده پارلمان این کشور گفت: روز گذشته روزی تاریخی در ترکیه بود که همه در آن بر حمایت خود از دولت قانونی تاکید کردند. با وجود ادامه تیراندازی به طرف ساختمان پارلمان ترکیه، بر باقی ماندن در داخل این ساختمان تاکید داشتیم. از موضع احزاب سیاسی که بر حمایت از دموکراسی و مخالفت با کودتا در کشور تاکید کردند، تقدیر می کنیم. ملت ترکیه ثابت کرد توانایی خلق حماسه ای برای دموکراسی را دارد.

12:09- ژنرال آکین اوزترک فرمانده سابق نیروی هوایی ترکیه به اتهام خیانت به میهن تحت پیگرد قضایی قرار گرفت.ژنرال متین اِیی دیل فرمانده سابق مرکز مخابرات و پشتیبانی آموزشی نیروی زمینی نیز به همراه ژنرال آکین اوزترک به اتهام خیانت به میهن تحت پیگرد قضایی قرار گرفت.

12:17- بوریس جانسون، وزیر خارجه بریتانیا: روز شنبه در گفت‌وگو با همتای ترک خود بر پشتیبانی بریتانیا از دولت اردوغان که به صورت دموکراتیک انتخاب شده تأکید کردم.

12:20- باراک اوباما از تمامی طرف‌ها خواست از دولت رجب طیب اردوغان که به صورت دموکراتیک بر سر کار آمده حمایت کنند. رئیس‌جمهوری آمریکا همچنین از همه طرف‌ها خواست که از خود خویشتن‌داری نشان داده و از خشونت و خونریزی بپرهیزند.

12:39- رسانه‌های ترکیه اعلام کردند که معاون نخست وزیر ترکیه تاکید کرده است که دولت این کشور اجرای مجدد حکم اعدام در مورد کودتاچیان را بررسی می‌کند.

12:40- طراحان کودتا، تعداد زیادی از فرماندهان ارتش را به مکانی نامعلوم انتقال داده‌اند.

12:55- امید دُندار، فرمانده موقت کل ارتش ترکیه، در پیام تلویزیونی خبر داد که بیشتر کودتاگران از نیروی هوایی و ژاندارمری بودند و برخی نیز از یگان‌های زرهی ارتش. به گفته امید دندار، در حدود ۱۰۴ نفر از کسانی که در کودتا دست داشته‌اند کشته شده‌اند. به‌جز این تعداد، ۹۰ نفر دیگر نیز کشته شده‌اند که ۴۱ نفرشان از نیروهای پلیس و ۴۷ نفر دیگر غیرنظامی بودند. وی از این ۹۰ نفر به عنوان «شهید» یاد کرد.

13:03- گذرگاه باب الهوی در مرز سوریه با ترکیه که در خاک «ادلب - هاتای» است، تا اطلاع ثانوی بسته شد.ترکیه به دلایل امنیتی این گذرگاه مرزی را که عمده گروه‌های مسلح فعال در ادلب از آن تردد دارند، بسته است

13:28- فرانک-والتر اشتاینمایر، وزیر خارجه آلمان، هرگونه «تلاش و توسل به زور برای بر هم زدن نظم دموکراتیک در ترکیه» را محکوم کرد.

13:31- یک منبع آگاه اعلام کرد: هموطنان ایرانی که پاسپورت‌های‌شان در سفارتخانه سایر کشورها در ترکیه است تا روز دوشنبه و بازگشایی سفارت‌ها صبر کنند. درصورتی که پروازها برقرار شد و سفارت‌ها آغاز به کار نکردند هموطنان به سفارت و سرکنسولگری ایران برای دریافت برگ عبور مراجعه کنند.

13:32- وزارت خارجه روسیه از مقام‌های ترکیه و مردم آن کشور خواست تا مسائل خود را بدون توسل به زور و با رعایت نظم و قانون حل و فصل کنند.

13:38- «ائتلاف ملی سوریه»، از گروه‌های معارض دولت سوریه که مقر آن در ترکیه است «توقف» کودتا را «به مردم ترکیه» تبریک گفت.

13:42- خبرگزاری آناتولی گزارش می‌دهد سربازانی که مقر فرماندهی ستاد کل ارتش را به تصرف درآورده‌اند برای «تسلیم شدن» درخواست مذاکره کرده‌اند. یک مقام دفتر ریاست‌جمهوری ترکیه به این خبرگزاری گفت که این مقر، آخرین پایگاهی است که هنوز در دست کودتاگران است.

13:55- حریم هوایی استان مرمره، در شمال غرب ترکیه به روی پروازهای غیرنظامی بسته شد.

13:57- بن‌علی ییلدیریم، نخست‌وزیر ترکیه، عنوان کرد: ملت بهترین جواب را به تروریست‌ها داد. اعضای این دار و دسته موازی در ارتش الان در دست نیروهای عزتمند ارتش هستند.

نخست وزیر ترکیه گفت: پانزدهم ژوئیه عید دموکراسی در ترکیه است. نیروهای امنیتی ترکیه با یک حماسه قهرمانانه، کشور و ملت را از یک مصیبت بزرگ نجات دادند. فتح الله گولن رئیس یک گروه تروریستی است. ما از آمریکا خواستیم تا فتح الله گولن را به ما تحویل دهد.

او از کودتاگران با عنوان «دار و دسته» یاد کرد و گفت که آنها از «پ‌کاکا» هم خطرناک‌ترند. ییلدیریم تعداد کشته‌شده‌های تلاش کودتا را ۱۶۱ نفر و تعداد بازداشت‌شده‌ها در ارتش را ۲۸۳۹ نفر ذکر کرد. به گفته او دستگیری‌ها همچنان ادامه دارد.

14:00- سفیر ایران درترکیه گفت: شهروندان ایرانی آسیب ندیده اند. برخی شهروندان در فرودگاه ها و هتل ها هستندکه با آرام شدن اوضاع و فعالیت فرودگاهها به کشور خواهند گشت. دربالاترین سطح با مقامات ترک درتماس هستیم. مرزها از طرف ترکیه بسته است. توصیه می‌شود مردم زمینی به ترکیه سفر نکنند.

14:09- گزارش‌های متعدد از خشونت‌های شدید علیه سربازان ارتش در شهرهای مختلف ترکیه مخابره می‌شود.

هدایت آری، فرمانده تیپ 54 پیاده نظام ارتش ترکیه بازداشت شد

14:10- درگیری‌ها و تیراندازی در نزدیکی ستاد فرماندهی ارتش ترکیه از سرگرفته شد.

14:12- رجب طیب اردوغان رییس جمهور ترکیه گفت: هر لحظه امکان وقوع شورش دیگری وجود دارد و از مردم می خواهم که امشب هم در خیابان‌ها باقی بمانند.

14:15- محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران در سومین تماس تلفنی بعد از آغاز بحران ترکیه با مولود چاووش اغلو، وزیر امور خارجه این کشور گفت‌وگو کرد.

14:16- علی شمخانی دبیر شورای امنیت ملی ایران گفت: خواست و اراده مردم ترکیه فرجام تحولات اخیر را رقم زد. هرگونه اقدام نظامی برای تحمیل اراده سیاسی تقبیح می شود.انجام هرگونه کودتا با خواست واقعی مردم درتضاد است. ما از دولت قانونی ترکیه حمایت می کنیم و با هر نوع کودتا چه داخلی و چه با پشتیبانی طرف های خارجی مخالف هستیم.

14:20- وزیر امور خارجه کشورمان در سومین تماس تلفنی بعد از آغاز بحران ترکیه با مولود چاووش اوغلو وزیر امور خارجه این کشور گفت‌وگو کرد.

14:23- سازمان میراث فرهنگی در اطلاعیه‌ای، دفاتر خدمات مسافرتی و گردشگری را ملزم کرد تا اطلاع ثانوی و تا زمان برقراری مجدد امنیت و آرامش، از هرگونه ثبت‌نام و اعزام گردشگر به مقاصد گردشگری ترکیه اکیداً خودداری کنند.

14:25- ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه، دستور داد تا تمامی پروازهای مسافرتی روسیه به ترکیه تا اطلاع ثانوی متوقف شوند.

14:29- فرمانده موقت ارتش از کشته شدن 194 نفر در کودتا شامل 104 نظامی کودتا و 90 نفر از مخالفان کودتا (41 پلیس و 47 غیرنظامی) خبر داد.

14:30- هشت مقام عالیرتبه ارتشی که با هلی کوپتر به یونان رفته‌اند، از دست اندرکاران کودتای دیشب بودند. این گروه ساعت 11.45 به وقت محلی آنکارا به دادن علائم اضطراری وارد فرودگاه الکساندر پلیس واقع در جزیره دده آغاچ یونان شده و تمامی سرنشینان این بالکرد درخواست پناهندگی سیاسی کرده اند.

14:43- یک سرباز اسیر شده در مصاحبه با تلویزیون دولتی گفت: ما هیچ اطلاعی از کودتا نداشتیم. صرفا به دستور فرماندهان برای یک "تمرین نظامی" به شهر برده شدیم.

14:45- رسانه های ترکیه گزارش کردند، به فرودگاه ها و مناطق مرزی این کشور در خصوص احتمال اقدام اعضای جنبش گولن برای فرار به خارج هشدار داده شده است.

14:49- ‏عابدین اونال فرمانده نیروی هوایی ترکیه دیشب در عروسی دختر یکی از ژنرال گروگان گرفته شده. کودتاچی ها با ۵ هلیکوپتر به باشگاه عروسی رفته بودند.

15:00- شماری از نیروهای طرفدار کودتا در ترکیه، کنترل یک فروند ناوچه نیروی دریایی ارتش این کشور را در دست گرفتند.

15:02- وزیر امور خارجه ترکیه از مقامات یونانی خواست، 8 نظامی ترکیه را که با هلی کوپتر به یونان گریخته اند را به ترکیه تحویل دهند.

15:05- جلسه شورای عالی امنیت ملی امروز به ریاست حسن روحانی رئیس جمهوری با موضوع کودتا در ترکیه برگزار شد.

15:08- بعد از تحولات نیمه شب گذشته ترکیه، ارزش لیر 4.6 درصد در برابر دلار آمریکا کاهش یافت و به 3.0157 در برابر هر دلار رسید که بیشترین کاهش از سال 2008 تاکنون بود.

15:10- نخست وزیر ترکیه اعلام کرد تعداد تلفات در درگیری های ترکیه به دست کم دویست و شصت و پنج نفر افزایش یافت.

15:12- هواپیمایی امارات متحده عربی اعلام کرد که پروازهای خود را به ترکیه را به دلیل اوضاع داخلی ترکیه و کودتا در این کشور لغو کرده است.

15:15- ‏عربستان از بازگشت ثبات به ترکیه تحت رهبری اردوغان استقبال کرد.

15:16- برخی کاربران ایران این بار کامنت‌گذاری در صفحه مجازی رجب طیب اردوغان رییس جمهور ترکیه را آغاز کرده‌اند.

15:30-  دولت ترکیه تنگه بسفر را به روی کشتی ها بازگشایی کرد. این تنگه به علل امنیتی به روی کشتی ها بسته شده بود.

15:45- رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه روز شنبه پیام مکتوبی را برای تلفن های همراه مردم ترکیه ارسال کرد که در آن از آنها خواسته است در دفاع از دموکراسی و صلح «بپا خیزند» .  این پیام که امضای رجب طیب اردوغان در پای آن دیده می شود از مردم خواست به خیابان ها بیایند و در برابر یک عده نیروی «کادر محدود» بایستند.

15:51- رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه، فرودگاه آتاتورک استانبول را ترک کرد.

15-55-  ترکیه گذرگاه مرزی خود  با بلغارستان را بازگشایی کرد.

16:10- مشاور نخست وزیر ترکیه اعلام کرد دولت این کشور از محل حضور رجب طیب اردوغان رئیس جمهور این کشور پس از خروج از فرودگاه آتاتورک استانبول اطلاع ندارد. مشاور نخست وزیر ترکیه با انتقاد از موضع کشورهای غربی در برابر کودتای نافرجام در این کشور گفت: کشورهای غربی  با تاخیر این کودتا را محکوم کردند.

{$sepehr_media_613010_650_450}
دانلود

ادامه گزارش کودتای ترکیه را از اینجا پیگیری کنید