نتایج یک خلأ قانونی در ایران؛

کاسبی کلیک با تصاویر پیکر «حبیب» بعد از «داداشی» و «اولادی»

در بیشتر کشورهای توسعه یافته، انتشار چنین تصاویری بدون رضایت خانواده جرم محسوب می‌شود و مراحل قضایی بسیار پیچیده و جرایم سنگین مالی پی دارد. در برخی کشورها حتی جزئیاتی کمتر از این نیز بدون رضایت بستگان متوفی، دارای تبعات قانونی قابل توجهی است و به همین دلیل، رسانه‌ها جرأت نمی‌کنند چنین بازی زشتی را برای جذب مخاطب در پیش بگیرند.

کد خبر: ۵۹۶۴۱۹

تاریخ: ۲۱ خرداد ۱۳۹۵ - ۱۶:۰۲

پس از روح‌الله داداشی و مهرداد اولادی، این بار تصاویر پیکر بی‌جان حبیب محبیان منتشر شد؛ اما با این تفاوت که تصاویر حبیب مستقیم توسط یک خبرگزاری منتشر شد و سپس در فضای مجازی به گردش درآمد؛ اتفاقی کاملاً غیراخلاقی برای جذب مخاطب که هرچند به اصلاحیه بعدی این خبرگزاری و برخی رسانه‌های دیگر همراه شد، اثر منفی خود را بر جای گذاشته بود.

به گزارش «تابناک»، پس از آنکه خبر درگذشت حبیب محبیان منتشر شد، یکی از خبرگزاری‌های رسمی، اقدام به انتشار تصاویر پیکر بی‌جان این خواننده قدیمی کشورمان به نقل از دفتر منطقه‌اش کرد و سپس یک خبرگزاری دیگر متعلق به معاونت خبر صداوسیما و چند وب‌سایت خبری، اقدام به بازنشر این تصاویر کردند که بسیار تکان‌دهنده و غیرقابل هضم بود.

این رفتار غیرحرفه‌ای و غیراخلاقی به سرعت با واکنش شدید و اعتراض آمیز افکارعمومی در فضای مجازی همراه شد و بیشتر این رسانه‌ها این تصاویر را حذف کردند. برخی از این رسانه‌ها دست پیش را نیز گرفتند و اقدام به انتشار تصویری کردند که در آن نوشته بود: «ما تصاویر خواننده کشورمان را دست به دست نمی‌کنیم، لطفاً انسان باشیم» که در نوع خود واکنش جالبی به اعتراض مردم بود!

این نخستین بار نیست که تصویر یک چهره ایرانی اندکی از فوتش منتشر می‌شود و پیش از این تصاویر پیکر روح‌الله داداشی بدنساز و مهرداد اولادی فوتبالیست ایرانی نیز به همین شکل منتشر شده بود؛ اما این برای اولین بار بود که یک خبرگزاری و چند رسانه دیگر منتشرکننده اولیه تصاویر هستند و در واقع برای اولین بار تصاویر توسط اشخاص منتشر نشد و توسط برخی رسانه‌ها انتشار یافت.

در موارد پیشین نیز با وجود آنکه تصاویر در فضای مجازی منتشر شده بود، برخی وب‌سایت‌های خبری، اقدام به بازنشر این تصاویر کرده بودند که امکان تقلیل آن خطاها به ضعف در دروازه‌بانی خبرهای بازنشری فراهم بود؛ اما اینکه رسانه‌های رسمی راساً اقدام به انتشار تصاویر یک چهره درگذشته نمایند، اوج غیرحرفه‌ای‌گری را در فضای رسانه‌ای کشور به تصویر می‌کشد.

در کشورمان خلأ قوانین شفاف که حریم خصوصی را در چنین مواردی برای رسانه مشخص کند، باعث شد تا هیچ شخص یا رسانه‌ای از انتشار این تصاویر و تکرار این اتفاق هراسی نداشته باشد و شاید اگر نگرانی از واکنش افکارعمومی نبود، این تصاویر از برخی رسانه‌ها حذف نمی‌شد؛ هرچند حذف این تصاویر نیز تأثیر جدی نداشت و تصاویر این خواننده همچون آن دو ورزشکار در فضای مجازی پراکنده شده است.

در بیشتر کشورهای توسعه یافته، انتشار چنین تصاویری بدون رضایت خانواده جرم محسوب می‌شود و مراحل قضایی بسیار پیچیده و جرایم سنگین مالی را در پی دارد. در برخی کشورها حتی جزئیاتی کمتر از این نیز بدون رضایت بستگان متوفی، دارای تبعات قانونی قابل توجهی است و به همین دلیل، رسانه‌ها جرأت نمی‌کنند چنین بازی زشتی را برای جذب مخاطب در پیش بگیرند.

انتظار می‌رود در ایران که پروتکل‌های اخلاقی در فضای رسانه‌ای کشور حکم شوخی را دارد، قوانین شفافی درباره حریم خصوصی تعریف شود تا همچنان شاهد تکرار چنین وقایعی تلخی نباشیم و حداقل جنازه اشخاص از گزند دوربین‌های متجاوزگر در امان باشند.