اولین د‌‌عوای پسابرجامی بر سر قیمت خود‌‌رو

مسئله بازار خود رو و شيوه قيمت گذاري آن موضوعي است كه هر ساله د ر جامعه ما و هم چنين د ر محافل تخصصي با چالش هاي جد ي و عمد ه روبه‌رواست. د ر اين راستا برخی از كارشناسان معتقد ند که...

کد خبر: ۵۶۵۳۷۸

تاریخ: ۱۴ بهمن ۱۳۹۴ - ۰۹:۱۴

مسئله بازار خود رو و شيوه قيمت گذاري آن موضوعي است كه هر ساله د ر جامعه ما  و هم چنين د ر محافل تخصصي با چالش هاي جد ي و عمد ه روبه‌رواست. د ر اين راستا برخی از كارشناسان معتقد ند که صنعت خود رو د ر ایران با توجه به قد رت، و توليد عمد ه خود رو توسط ٢ خود روساز بزرگ، انحصاری است و اساسا بر طبق قانون باید شورای رقابت، وظيفه قیمت‌گذاری خود رو را به عهد ه د اشته باشد .

به گزارش قانون، د ر مقابل بخشی از کارشناسان و فعالان این بازار نیز بر اين عقيد ه‌اند که وجود و فعالیت شرکت‌هاي زياد خود روسازی د ر کشور نشان د هند ه رقابتی بود ن این صنعت است و به همین خاطر قیمت‌گذاری خود رو باید براساس مکانیسم عرضه و تقاضا و بازار انجام شود . ضمن این‌که این نوع قیمت‌گذاری باعث افزایش رقابت و کاهش قیمت خواهد شد .

د ر چند ين سال گذشته اين وظيفه د ر نهايت به عهد ه شوراي رقابت گذاشته مي‌شد و تعيين قيمت خود رو بر اساس مصوبات اين شورا صورت مي‌گرفت ولي گويا د ر حال حاضر و د رواقع د ر د وران پساتحريم قرار است ماجرا به شكل د يگري پيش رود . حال بايد د يد نتيجه اين كشمكش ها  چه خواهد شد و آيا بالاخره مرد م از سرد ر گمي خريد ن يا نخريد ن خود رو بيرون خواهند آمد ؟!

راي شوراي رقابت به انحصاري بود ن بازار خود رو

عصر د یروز پس از برگزاري جلسه شوراي رقابت و طرح موضوع انحصار د ر بازار خود رو، اعضای این شورا به انحصاری بود ن اين بازار رأی د اد ند و به همین د لیل مصوب شد که قیمت‌گذاری خود رو همچنان بر مبنای د ستورالعمل شورای رقابت صورت گیرد .

علی مد د ی با تشریح جزيیات جلسه د يروز شورای رقابت، اظهار د اشت: د ر اين جلسه د ر مورد حضور یا اد امه حضور شورای رقابت د ر موضوع قیمت‌گذاری خود رو و تعیین د ستورالعمل قیمت‌گذاری خود رو بحث شد و د ر نهایت اعضای شورا به انحصاری بود ن بازار خود رو و اد امه حضور شورا د ر این موضوع، رأی د اد ند .

وی اد امه د اد : بر اساس گزارش‌های تهیه شد ه، اعضای شورای رقابت به این نتیجه رسید ند که تولید ات د اخلی خود رو کاملاً انحصاری است و به همین د لیل وظیفه اصلی تعیین د ستورالعمل قیمت‌گذاری خود رو با شورای رقابت خواهد بود و تا زمانی که این فضای انحصاری برطرف نشود ، شورا همچنان به تعیین این د ستورالعمل اد امه خواهد د اد .

مد د ي با اشاره به چهار مصوبه شورای رقابت، اضافه كرد : بر این اساس اعضای شورا بر انحصاری بود ن بازار خود رو تأکید کرد ند و به همین د لیل قرار شد تعیین د ستورالعمل قیمت‌گذاری خود رو همچنان د ر اختیار شورای رقابت باشد .

عضو ناظر شوراي رقابت توضیح د اد : علاوه بر این، قرار شد مکانیزم خاصی برای اعمال مصوبات شورای رقابت به وجود آید تا از تخلفات جلوگیری شود .

وی د ر مورد مصوبه سوم جلسه د‌‌یروز شورای رقابت نیز گفت:‌ مقرر شد د ر مورد کیفیت خود روهای تولید د اخل حساسیت بیشتری نشان د اد ه شود .

مد د ي ضمن تشريح مصوبه چهارم اظهار د اشت: اگر د ر نتیجه رفع تحریم‌ها، هزینه تأمین قطعات خود رو کاهش یابد ، د ر قیمت‌گذاری خود رو تجد ید نظر خواهد شد و قیمت خود رو کاهش خواهد یافت.
وی توضیح د اد : د ر شرایط تحریم، وارد ات برخی قطعات خود رو با واسطه صورت می گرفت تا تحریم‌ها د ور زد ه شود ، اما با لغو تحریم ها د یگر نیازی به این کار نیست و د ر نتیجه، هزینه تأمین قطعات کاهش خواهد یافت. بر طبق گفته مد د ي د ر جلسه شوراي رقابت انتقاد اتي نيز نسبت به عملكرد وزارت صنعت مطرح شد ه و اعضای شورا نسبت به عملیاتی نشد ن برخی مصوبات شورا از سوی وزارت صنعت معترض شد ند که مقرر شد مکانیزم ویژه‌ای برای جلوگیری از تخلفات و عد م اجرای مصوبات شورا تهیه شود .

رد مصوبه شورای رقابت از سوي وزير صنعت

د ر اين ميان وزیر صنعت، معد ن و تجارت با رد مصوبه شورای رقابت مبنی بر انحصاری بود ن بازار خود رو و اد امه قیمت‌گذاری بر اساس د ستورالعمل این شورا، گفت: خود روسازان تعیین کنند ه قیمت خود رو خواهند بود و این موضوع را به پژو نیز گفته‌ایم. محمد رضا نعمت‌زاد ه، وزیر صنعت تنها چند ساعت بعد از صد ور مصوبه شورای رقابت، این مصوبه را رد کرد و د‌‌وشنبه شب د ر گفت‌وگویی تلویزیونی اظهار د اشت: خود روسازان مخالف قیمت‌گذاری د ولتی هستند که تعيين قیمت بر اساس عرضه و تقاضا خواهد بود .

وی د رباره نظر شورای رقابت مبنی بر لزوم کاهش قیمت خود رو گفت: سرمایه گذاران و خود روسازان خارجی با قیمت‌گذاری د ولتی موافق نیستند ، بنابراین به آنها گفته‌ایم که قیمت‌گذاری براساس عرضه و تقاضا خواهد بود . معتقد یم که اگر قیمت‌گذاری، د ولتی نباشد ، خود روها ارزان‌تر خواهد شد . این د ر حالی است که روز گذشته شورای رقابت مصوب کرد که قیمت محصولات تولید ی پژو د ر ایران نیز بر اساس د ستورالعمل شورای رقابت تعیین شود . مد د ی روز گذشته د ر این مورد به فارس گفته بود : د ر جلسه شورای رقابت مطرح شد که پژو د ر طول سال‌های گذشته خسارت‌های زیاد ی را به صنعت ایران وارد کرد ه و اگر قرار باشد خط تولید ی د ر ایران ایجاد کند ، با توجه به انحصاری بود ن بازار خود رو، قیمت محصولاتش باید بر اساس مکانیزم قیمت‌گذاری خود رو، مصوب شورای رقابت تعیین شود .

نعمت زاد ه با اشاره به اینکه حد ود 4 خود روسازی د ولتی از جمله کرمان خود رو، سایپا، پارس خود رو ایران خود رو د اریم، گفت: د ر تولید خود رو انحصاری وجود ند ارد و وارد ات خود رو هم آزاد است و پارسال بیش از 100 هزار د ستگاه خود روی خارجی وارد شد که مقد ار ارزی که برای وارد ات این تعد اد خود رو پرد اخت شد ه، مساوی با یک میلیون و 200 هزار خود رو ساخت د اخل است.

وی با اشاره به اینکه برای وارد ات خود رو حد ود 40 د رصد تعرفه د ر نظر گرفته شد ه است، گفت: با تولید و عرضه بیشتر خود رو د ر د اخل، این تعرفه ها کاهش خواهد یافت، ضمن اینکه با افزایش عرضه خود رو و تنوع د ر تولید ، قیمت‌ها هم پایین می آید . به هر حال خود روسازی د اخلی از سوی د ولت، حمایت خاصی نمی‌شود .

وزير صنعت با بيان اين كه تعرفه وارد ات خود رو از 130 د رصد د ر گذشته به 40 د رصد کاهش یافته است، افزود : د ولت از این راه د رآمد د ارد و نمی‌تواند تعرفه را به صفر برساند و د ر اغلب کشورها هم برای وارد ات خود رو تعرفه وجود د ارد . وی با اشاره به امضای قرارد اد پژو گفت: سال گذشته برنامه راهبرد ی 10 ساله را برای صنایع خود روسازی کشور با کمک صاحب نظران، نهایی و تصویب کرد یم که براساس آن، تا 10 سال آیند ه تولید و ظرفیت کشور به 3 میلیون خود رو د ر سال خواهد رسید . د ر عین حال برای تولید این تعد اد خود رو باید از برند های مختلف  استفاد ه کنیم.

لزوم قيمت گذاري بر اساس نظام عرضه و تقاضا

د ر اين ميان با توجه به نياز شد يد جامعه به فعال شد ن بخش خصوصي و تقويت اين نهاد و همچنين تاكيد رئيس جمهور بر اين مسئله د ر سفر اخير خود به ايتاليا و فرانسه،  بايد د يد آيا اساسا وجود نهاد هايي مانند شوراي رقابت و سازمان حمايت د ر كشور ضروري است؟ آيا واقعا د ر بازار خود رو انحصار وجود د ارد كه باعث شود اين نهاد ها براي قيمت گذاري وارد عمل شوند ؟ يكي از پارامترهاي وجود انحصار اين است كه بتوانيم قيمت كالا را د ر بازار خود مان تعيين كنيم د ر حالي كه د ر بازار  ما توانايي كنترل هزينه ها و قيمت‌گذاري وجود ند ارد‌‌ و اساسا با وجود خود روهاي خارجي موجود د ر كشور، اعم از خود روهاي چيني و ژاپني و غيره، عملا انحصاري د ر بازار خود رو به چشم نمي‌خورد بنابراين نيازي هم به وجود سازمان هاي قيمت‌گذار نخواهد بود .

از طرفي اين سازمان ها به د ليل حضور عوامل د ولتي د ر آن ها به نوعي منجر به فساد مي‌شوند و همچنين مانع بزرگي بر سر راه توليد هستند .  د ر این‌باره مي توان به گفته هاي «د اوود میرخانی‌رشتی» مشاور فعلي انجمن خود روسازان و همچنين مد ير ايران خود رو د ر د هه 60 استناد كرد . وي به‌عنوان یکی از موافقان حذف شورای رقابت د ر تعیین قیمت خود رو، برلزوم قیمت‌گذاری براساس نظام عرضه و تقاضا و بازار تاکید می‌کند . او که هرگونه انحصار د ر صنعت خود رو را تکذیب می‌کند ، د ر توضیح اد عای خود می‌گوید :  برای این‌که کالایی انحصاری تلقی شود ، باید د‌‌و مشخصه اصلی د اشته باشد . نخست این‌که افزایش یا کاهش تولید موجب تغییر قیمت محصولات شود . مشخصه د وم این است که تولید کنند گان د ر این بخش قاد ر باشند‌‌ که جلوی ورود و خروج رقبای خود را بگیرند . د رحالی‌که هم‌اکنون د ر ایران چنین شرایطی وجود ند ارد .