قطع رابطه، راه حل است؟

همۀ حمله‌هایی که در دنیا به سفارت‌خانه‌های ایران شد

آل سعود وقایع هفته اخیر تهران را دلیل قطع رابطه با ایران می دانند. این در حالی است که ایران پس از انقلاب، شاهد بیش از 15 حمله به سفارت خانه هایش بوده است، ولی روابط دیپلماتیکش را با این کشورها ادامه می دهد، زیرا قوانین بین المللی نیز تعرض به اماکن کنسولی را دلیلی مناسب برای قطع رابطه نمی دانند.

کد خبر: ۵۵۹۳۶۱

تاریخ: ۱۹ دی ۱۳۹۴ - ۱۹:۱۸

بسیاری حمله جنگنده های سعودی به سفارت ایران در یمن را واکنش به وقایع روزهای اخیر از سوی دولت عربستان قلمداد می کنند. در این میان، هرچند سران سعودی برای رسیدگی به ماجرا اعلام آمادگی کرده اند، به شیوه‌های مختلف می‌کوشند، از زیر بار مسئولیت خود در این زمینه شانه خالی کنند.

به گزارش «تابناک»، در حالی که جنگنده های حکومت سعودی به سفارت ایران در یمن حمله کردند و ایران از آن کشور به مجامع بین‌المللی شکایت برد، در مقابل، عربستان به بهانه تجمع مردمی علیه سفارتش، روابط دیپلماتیک با ایران را قطع کرد.

سفارت ایران در صنعا

اما نباید فراموش کرد که عرصه بین الملل، عرصه ی قاعده و قوانینی است که مورد توافق کشورهاست. بر اساس ماده 59 کنوانسیون حقوق کنسولی وین ـ که ایران نیز آن را به تصویب رسانده است ـ به صراحت اعلام کرده که حفظ اماکن و دفاتر کنسولی از وظایف کشور پذیرنده به شمار می رود. البته بندهای دیگری نیز در ارتباط با نقش دولت ها و افراد ثالث در تعرض به اماکن کنسولی وجود دارد. با همه این تفاسیر، دولت های پذیرنده موظفند برنامه های مناسبی برای حفظ شئونات دیپلمات ها در پیش گیرند. از سوی دیگر، مکانیسم های حقوقی مدونی نیز برای پیگیری چنین رویدادهایی وجود دارد که در هیچ یک به حق قطع رابطه اشاره ای نشده است.

در سوی دیگر، معادله ایران نیز از قربانیان حمله به سفارتخانه ها و اماکن کنسولی است. طبق گزارش حملات ارتش سعودی به سفارت ایران، اولین باری نیست که اماکن کنسولی و دیپلماتیک ما در اقصی نقاط جهان مورد تعرض قرار می گیرد، به طوری که بار مرور در تاریخچه این اقدامات، می توان به 15 مورد دیگر از حملات مختلف به سفارت های ایران پس از انقلاب اسلامی در سال 1357 اشاره کرد. انگلستان، پاکستان و افغانستان، کشورهایی بودند که دو بار شاهد این اقدامات بوده و در این زمینه رکورددار هستند. اروپایی ها و آسیایی ها بیشترین سهم را در تخریب سفارت خانه های ایرانی داشته اند، به گونه ای که 14 مورد از این خرابکاری ها در این دو قاره رخ داده است.

ردیف

محل وقوع خرابکاری

تاریخ

توضیحات

1

انگلستان

اردیبهشت1359

گروگانگیری 6 روزه اعضای گروهم تروریستی خلق عرب با یورش پلیس و کشتن تروریستها پایان یافت

2

کنسولگری مولتان پاکستان

بهمن 1375

8 نفر از جمله سرکنسولگر ترور شدند.

3

کنسولگری در افغانستان

مرداد 1377

با اشغال مزارشریف توسط طالبان تعدادی از دیپلماتها و خبرنگاران ایرانی ترور شدند.

4

کنسولگری اربیل عراق

1386

نیروهای امریکایی دیپلمات های ایرانی را به گروگان گرفت.

5

سوئد

تیر ماه 1388

معاندان و اپوزوسیون ایرانی به سفارت ایران در استکهلم حمله و روی دیوارهای آن شعار نوشتند.

6

لاهه هلند

فروردین 1389

پرچم ایران توسط مهاجمان پایین کشیده شد.

7

سوئیس

آذر ماه 1390

حمله از سوی افراد ناشناس روی داد.

8

ترکیه

فروردین 1391

مردی 60 ساله با 3 نارنجک به سفارت حمله کرد

9

دانمارک

خرداد 1391

50 نفر از منافقین با تجهیزات کامل وارد سفارت شدند. رد پای رژیم صهیونیستی در ماجرا گزارش شده است.

10

کانادا

تیر ماه 1391

سخنان همسر ایرانی وزیر دفاع وقت کانادا مهمترین عامل تحریک مهاجمان برشمرده شد.

11

آلمان

آذر ماه 1391

حمله منافقین به سفارت ایران

12

کنسولگری هرات افغانستان

شهریور 1392

یک کشته و تعدادی زخمی/ اعتراض اتباع افغانی

13

بیروت لبنان

آبان ماه 1392

حمله خودروی انتخاری و بیش از 160 کشته و زخمی

14

کنسولگری پیشاور پاکستان

اسفند 1392

2 خودروی انتحاری که یکی از آنها موفق به انتحار شد.

15

انگلستان

1393

سلطنت طلبان و نیروهای ضدانقلاب به ساختمان سفارت آسیب زدند.

با این تفاسیر، اگر قرار بود هر تعرض به یک کنسولگری، به قطع ارتباط با کشور مربوطه منتهی شود، این حق ایران بود که بارها با دیگران قطع رابطه کند. حتی حمله گروهک تروریستی خلق عرب در انگلستان یا شناسایی ردپای آل سعود در حمله انتحاری به سفارت جمهوری اسلامی ایران در بیروت نیز می توانست زمینه ساز قطع رابطه میان ایران و اعراب باشد؛ بنابراین، به وضوح دیده می شود که حاکمان سعودی صرفا دنبال بهانه ای برای ایجاد تنش بودند و این اقدام آنها چندان هم متأثر از رویکرد حقوقی به وقایع هفته اخیر نیست.