وکیل پرونده: زنجاني را علنی محاكمه كنيد

نمایندگان اسب‌شان را برای حضور در روز دادگاه زین کرده‌‌اند و حتی اگر دیدار با متهم میسر نشود، بنا دارند در جلسه‌های دادگاه حاضر شوند و از نزدیک پیگیر مراحل دادرسی باشند.

کد خبر: ۵۳۰۰۰۸

تاریخ: ۱۷ شهريور ۱۳۹۴ - ۰۷:۱۱

تا چشم برهم بزنیم ١١ مهر هم می‌رسد و «بابک زنجانی» باید از ارتفاعات اوین راهی دادگاه شده و شاهد روزهای داوری باشد. داوری‌ای که حالا علنی‌بودن و غیرعلنی‌بودن آن نامعلوم است و نکات مختلفی درباره آن مطرح می‌شود. نمایندگان پيگير پرونده در مجلس از ضرورت علنی برگزارشدن دادگاه می‌گویند و بر حضور در دادگاه زنجانی تأكيد دارند.

وکیل پرونده نیز در گفت‌وگو با «شرق» می‌گوید: «گرچه هنوز رأی نهایی در این زمینه اتخاذ نشده اما به عنوان وکیل زنجانی بدون شک بر برگزاری علنی دادگاه تأکید داریم». بابک زنجانی نزدیک دوسالی می‌شود که به زندان افتاده است. نخستین بار بیژن نامدار زنگنه از بدهی دوونیم میلیارد یورویی او به شرکت نفت خبر داد و اینکه او به هر ایرانی ١١٠ هزار تومان بدهکار است.

حالا میلیون‌ها ایرانی ١١ مهر سال ٩٤ چشم به راه‌‌اند تا ببینند نتیجه پرونده تخلف او چه خواهد شد.

غیرعلنی نداریم

نعمت احمدی، وکیل دادگستری در همین زمینه معتقد است: «دادگاه زنجانی براساس مبانی حقوقی بدون شک علنی برگزار خواهد شد و غیرعلنی‌بودن دادگاه شرایط ویژه‌ای می‌طلبد؛ اینکه علاوه بر قاضی، دادستان نیز باید تشخیص دهد دادگاه غیرعلنی باشد اما بررسی حقوقی من در این پرونده تخلف تاریخی زنجانی نشان می‌دهد که هیچ تبصره‌ای برای غیرعلنی‌بودن دادگاه وجود ندارد». «رسول کوهپایه»، وکیل بابک زنجانی نیز نگاه همسویی با احمدی دارد و خواهان برگزاری جلسه علنی دادگاه است؛ «تشخیص با قاضی دادگاه است و هنوز در این زمینه پیش‌بینی خاصی صورت نگرفته است. اما به عنوان وکیل زنجانی، امیدوارم جلسه دادگاه علنی برگزار شود تا بعد از دو سال که موکلم در معرض اتهام بوده، بتواند در فضایی علنی از خود دفاع کند. به‌طور کلی اگر جلسه علنی برگزار شود از این حیث هم خوشحالم و هم استقبال می‌کنم».

جرم زنجانی غیرقابل گذشت است

احمدی، کتاب قانون را پیش‌رویش قرار داده و به بندهایی از آن اشاره دارد: «دادگاه باید علنی باشد و منظور از علنی‌بودن دادگاه این است که نباید هیچ محدودیتی برای افراد ایجاد کرد، تا بتوانند در دادگاه حاضر شوند. البته در موارد خاص قانون‌گذار برگزاری جلسه غیرعلنی را پیش‌بینی کرده است؛ از جمله مسائل مربوط به خانواده و مباحث امنیتی... اما در ماده ٣٥٢ قانون آیین دادرسی که به‌تازگی تصویب شده، برگزاری جلسه‌های دادگاه علنی، ذکر شده مگر در جرایم قابل گذشت که طرفین یا شاکی غیرعلنی‌بودن محاکمه را درخواست کند». این وکیل دادگستری تأکید دارد که «جرم بابک زنجانی غیرقابل گذشت است و مشمول این ماده نمی‌شود».

علنی‌بودن دادگاه از قوانین آمره است

احمدی در ادامه به نکات تازه ذیل ماده ٣٥٢ اشاره دارد و اینکه علنی‌بودن دادگاه از قوانین آمره به شمار می‌آید: «قوانین جدید در این حوزه اختیار کامل را از قاضی دادگاه گرفته است و اگرچه پیش‌تر در موارد غیرقابل گذشت، تصمیم درباره علنی‌بودن یا غیرعلنی‌بودن به اختیار دادگاه و قاضی بود، اما در قوانین جدید رأی و نظر دادستان نیز به رأی قاضی اضافه شده است». دادگاه براساس قوانین موجود در امور خانوادگی و جرایم منافی عفت و خلاف اخلاق حسنه  و اینکه علنی‌بودن مخل امنیت عمومی یا احساسات مذهبی و قومی باشد، غیرعلنی برگزار می‌شود؛ اما تفسیر نعمت احمدی از قوانین موجود و پرونده شخص زنجانی این است که به‌هیچ‌رو نمی‌توان از این تبصره‌ها در غیرعلنی برگزارکردن دادگاه زنجانی بهره برد و به‌همین‌دلیل برگزاری دادگاه علنی بسیار محتمل است و طبق قانون باید چنین شود.

تأکید نمایندگان بر حضور در دادگاه زنجانی

حالا دادگاه زنجانی، علنی باشد یا نباشد، حسین دهدشتی، نماينده مجلس و پيگير پرونده، به «شرق» گفته بی‌شک در جلسه دادگاه حاضر خواهد شد و مسیر را دنبال خواهد کرد. آنها دو بار از قوه قضائیه درخواست دیدار با «بابک زنجانی» را مطرح کرده‌اند. اما وکیل زنجانی در همین زمینه می‌گوید: «حضور در دادگاه علنی، حضور قانونی است؛ اما برای دیدار با زنجانی قانون این حق را برای نماینده مجلس پیش‌بینی نکرده است و این درخواست در چارچوب قانون نیست». بااین‌حال، نه‌فقط حسین دهدشتی که امیرعباس سلطانی نیز بنا دارد در جلسه دادگاه بابک زنجانی حاضر شود. حالا درخواست دیدار با زنجانی متعارف باشد یا نباشد، نمایندگان اسب‌شان را برای حضور در روز دادگاه زین کرده‌‌اند و حتی اگر دیدار با متهم میسر نشود، بنا دارند در جلسه‌های دادگاه حاضر شوند و از نزدیک پیگیر مراحل دادرسی باشند.

علنی‌بودن دادگاه جزء حقوق مردم و جامعه است

نعمت احمدی بندهای دیگری از قانون را می‌خواند و نکات تازه‌ای پیرامون علنی‌بودن و غیرعلنی‌بودن دادگاه پیش‌روی مخاطب قرار می‌دهد «آیین دادرسی کیفری جزء قوانین آمره است و معنای قوانین آمره این است که قانون‌گذار بعدها به دعوا و قضات رسیدگی‌کننده اجازه توافق بر سر چیزی جز آنچه در قانون آمده را نداده است و علنی‌بودن جزء حقوق جامعه است و مردم باید در جریان دادگاه و آنچه در آن می‌گذرد، باشند. این حق طبیعی مردم است که از مهم‌ترین پرونده فساد تاریخی مطلع باشند، در پرونده زنجانی پای چند نفر از مقام‌های اجرائی در میان بوده و بهتر است مردم ما، دولتمردان خود را بشناسند».

به گفته احمدی «حتی قانون اخیر آیین دادرسی کیفری انتشار جریان رسیدگی و گزارش پرونده در محاکمه علنی پیش از قطعیت رأی را حسب تبصره ٢ ماده ٣٥٣ به درخواست دادستان کل کشور و موافقت رئیس قوه قضائیه امکان‌پذیر دانسته است. یعنی برابر قانون سابق نمی‌شد تا زمانی که حکم قطعی شود مشخصات شاکی و متهم به صورت علنی در رسانه‌ها منتشر شود. هرچند با به‌کاربردن اختصار اسامی گزارش، می‌شد اما در قانون جدید به‌منظور حفظ حقوق جامعه و اینکه مردم حق دارند حتی پیش از قطعیت رأی در جریان مشخصات افراد متخلف باشند؛ تبصره ٢ ماده ٣٥٣ تصویب شده است.به باور من غیرعلنی برگزارشدن خلاف قانون اساسی و آیین دادرسی کیفری و حقوق مردم است که باید از جریان آزاد اطلاعات باخبر شوند».

١١ مهر، مروری بر تخلفی تاریخی در ایران

وزیر نفت، زنجانی را رکورددار فساد در جهان می‌داند، حالا دادگاه او ١١ مهر برگزار می‌شود و تا چندی بعد همه چیز درباره بابک زنجانی مشخص خواهد شد. او در حیطه فساد این روزها به چهره نام‌آشنایی بدل شده و نامش کلیدواژه‌ای است از تخلف‌های بی‌حد و اندازه. بابک زنجانی ۹ دی ۱۳۹۲ توسط دادستانی بازداشت شد. تا اینجای کار قوه قضائیه از سه وزیر دولت احمدی‌نژاد در موضوع امضایی که پای اعتبارنامه زنجانی زده‌‌اند، تحقیق به عمل آورده است؛ مردانی که چشم بسته و بدون تحقیق مهر تأیید به پای نامه مردی زدند که تا پیش از ورود در فروش نفت ١٥ پرونده تخلف باز در کارنامه خود ثبت کرده بود و چند شناسنامه جعلی داشت.

بابک زنجانی تنها گوشه کوچکی از فسادها و تخلف‌های دولت محمود احمدی‌نژاد است، از این نظر رسیدگی به پرونده او برای مسئولان، افکار عمومی و نمایندگان مجلس در خور اهمیت است. شاید مطرح‌شدن مسئله بابک زنجانی فرصت خوبی برای بررسی برخی رانت‌خواری‌ها در ایران باشد؛ رانت‌هایی که اغلب در نام یک نفر خلاصه نمی‌شود و شبکه‌ای از افراد پشت نام آن فرد ردیف می‌شوند.از نماینده مجلس گرفته تا حقوق‌دانان و وکیل پرونده زنجانی خواهان برگزاری جلسه علنی دادگاه او هستند. باید دید در یکی، دو هفته آینده تصمیم نهایی درباره شکل برگزاری پرونده زنجانی به چه سمت‌وسویی خواهد رفت.