پرونده روز «تابناک»:

همه آنچه باید درباره لغو ممنوعیت فروش «اس 300» به ایران بدانید

کد خبر: ۴۹۱۳۲۰

تاریخ: ۲۶ فروردين ۱۳۹۴ - ۱۲:۲۴

فرمان رئیس جمهور روسیه مبنی بر لغو ممنوعیت فروش سامانه موشکی «اس 300» به ایران، در صدر توجه مطبوعات و رسانه های داخلی و خارجی قرار گرفته است. «تابناک» با توجه به اهمیت این موضوع، در قالب پرونده ای ویژه به بررسی دیدگاه تحلیلگران و کارشناسان مختلف درباره این موضوع و ابعاد و جنبه های مختلف آن پرداخته است.

به گزارش «تابناک»، ایران در دسامبر سال 2005 قراردادی به ارزش 800 میلیون دلار برای فروش 65 سامانه S-300 PMU-1 از سوی روسیه به ایران امضاء نمود و  166 ميليون و 800 هزار دلار به عنوان پيش پرداخت اين قرارداد به روسيه پرداخت كرد؛ قراردادی که عملاً از سال 2007 از انعقادش سخن به میان آمد اما چند سال طول کشید تا رسماً فروشش تایید شد.

با این حال تاخیرها در تحویل این سیستم به ایران آنچنان طولانی شد که با صدور قطعنامه سازمان ملل همزمان گشت و دیمیتری مدودیف رئیس‌جمهور روسیه در سال ۲۰۱۰ در راستای اجرای قطعنامه ۱۹۲۹ شورای امنیت دستوری را صادر کرد که به موجب آن فروش هرگونه موشک و جنگ‌افزارهای دیگری چون تانک‌های جنگی، خودروهای زرهی، ادوات توپخانه‌ای کالیبر بالا، کشتی‌ها و هواپیما و هلیکوپترهای نظامی به ایران ممنوع شده ‌بود.

در واکنش به این امر، ایرانی‌ها یک درخواست غرامت ۴ میلیارد دلاری را به دیوان بین‌المللی داوری فرستادند. روس‌ها در تلاش برای صرفنظر کردن ایران از درخواست غرامت، سیستم تور ام-۱ را به جای آن پیشنهاد دادند که گفته می‌شود توسط ایران رد شده‌است. آنتی ۲۵۰۰ نیز پیشنهاد دیگری است که می‌تواند برای نیازهای ایران مناسبتر باشد. محمدجواد ظریف وزیر خارجه ایران در سفری که به مسکو داشت گفته بود که تهران تمایلی ندارد به جای سامانه اس ٣٠٠ از روسیه سامانه آنتی-٢۵٠٠ دریافت کند.

اما در تازه ترین تحول، رئیس جمهور روسیه روز گذشته اعلام کرد که ممنوعیت تحویل سامانه موشکی اس 300 به ایران لغو شده است. سرگئی لاوروف، وزیر خارجه این کشور نیز گفت با توجه به حصول پیشرفت قابل توجه در مذاکرات هسته ای ایران و چشم انداز لغو تحریم ها، دلیلی برای ادامه محدودیت فروش این سامانه موشکی به ایران وجود ندارد.

«تابناک» در قالب این پرونده مروری دارد بر آنچه در پرونده فروش سامانه دفاعی اس-300 به ایران از سال 2007 تاکنون سپری شده و آخرین دیدگاه‌ها را در این زمینه مورد بازخوانی قرار می‌دهد؛ پرونده‌ای که با مرورش می‌توان با تمامی ابعاد و زوایای این قرارداد کلیدی پی برد.

مدل S-300 PMU-1 که ایران سفارش داده، طولش 6.98 متر، قطرش 45 سانتی متر و فاصله دوسر بالش یک متر و چهارسانتیمتر است. این موشک که با سوخت جامد کار می‌کند، اهدافی تا ارتفاع ۲۷ هزار متری را می‌تواند نابود کند، کمترین بردش پنج کیلومتر و بیشترین برد آن ۹۰ کیلومتر است. مدل بعد در سال ۱۹۹۷ ساخته شد که در واقع یک نمونه برداری از مدل MU بود. این موشک MU-2 نام داشت که از لحاظ اندازه و ابعاد دقیقاً مانند مدل قبلی بود ولی بردش به میزان ۱۰۵ کیلومتر افزایش یافته بود؛ یعنی برد کلی آن به ۱۹۵ کیلومتر رسید. توانایی حمل آن نیز بیشتر شده‌است و می‌تواند ۱۸۰ کیلوگرم کلاهک را با خود حمل کند. سری ساخت این موشک‌ها تا سال اخیر ادامه یافت.

{$sepehr_media_490616_570_400}
دانلود فیلم عملکرد سامانه S-300 PMU-1

1386/1/4- قطعنامه 1747 شورای امنیت سازمان ملل با رای موافق تمامی پانزده عضو شورای امنیت سازمان ملل متحد، به تصویب رسید. در قطعنامه 1747 که به اتفاق آرا تمامی اعضای دائمی و غیردائمی شورای امنیت به تصویب رسید، از تمامی کشورهای جهان خواسته شده است تا فعالیت خود با شرکت‌های ایرانی را که در زمینه انرژی هسته‌ای فعالیت دارند، محدود کنند. همچنین ممنوعیت صادرات و واردات سلاح‌های سنگین به ایران نیز از دیگر موارد صادره در این قطعنامه بود. شورای امنیت به جمهوری اسلامی ایران 60 روز مهلت داد تا با تبعیت از این قطعنامه و در خواست‌های قطعنامه پیشین یا همان قطعنامه 1737 که پیش از آن تصویب شده بود، به فعالیت‌های «حساس اتمی» خود، از جمله غنی‌سازی اورانیوم پایان دهد. تمامی مجموعه‌های فعال در حوزه هسته‌ای ایران و همچنین مجموعه‌های موشکی در ضمیمه تحریم‌های این قطعنامه قرار گرفته بودند.

1386/5/5- مصطفی محمد نجار وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح دولت وقت در حاشیه مراسم بهره‌برداری از دو طرح دفاعی تاکید کرد سامانه اس 300 در قالب قراردادی كه در گذشته با روسیه منعقد شده تحویل ایران خواهد شد. نجار ارتباط تحویل این سامانه مدرن موشكی را با تحولات اخیر درباره موضوع هسته‌ای كشورمان و گزارش 16 نهاد اطلاعاتی آمریكا مبنی بر فعالیت صلح آمیز هسته‌ای در ایران رد كرد و افزود: زمان تحویل سامانه اس 300 بعداً اعلام خواهد شد.

1386/11/12- پس از فشار رژیم صهیونیستی و آمریکا و عقب نشینی روسیه و تکذیب خبر ارایه سیستم اس 300 به ایران، معاون وقت  آسيا، اقيانوسيه و كشورهاي مشترك‌المنافع وزير امور خارجه درباره اخباري كه در تكذيب ارايه سيستم دفاع موشكي s-300 از سوي روس‌ها منتشر شده، گفت: «آنچه تحت عنوان تكذيب اين مساله از سوي يكي از مقامات روسي اعلام شد اين بود كه در سفر اخير هيات نظامي ـ دفاعي روسيه به ايران، در اين خصوص مذاكراتي صورت نگرفته است، اما بررسي‌ها درباره دريافت اين سيستم از سوي طرفين ادامه دارد.»

1386/12/13- در حالی که پس از صدور دو قطعنامه 1737 و 1747 از سوی شورای امنیت، رئیس جمهور وقت ادعا کرده بود، قطعنامه‌ای صادر نمی‌شود و این قطعنامه‌ها فاقد کارایی خوانده شد، نه ماه بعد از قطعنامه دوم، سومین قطعنامه یا همان قطعنامه 1803 شورای امنیت نیز با رای همه اعضای دائم و غیردائم و تنها رای ممتنع اندونزی صادر شد؛ اتفاقی که عمق توان لابی مسئولان وقت را در جلوگیری ائتلاف جهانی علیه ایران را نشان می‌داد(!)، صادر شد و حتی روسیه نیز به آن رای مثبت داد. این قطعنامه نیز سه پیوست داشت که مطابق با آن، نام 13 شرکت و 13 مدير تاسيسات هسته‌اي ايران به فهرست تحريم‌ها اضافه شدند و البته تحریم کامل صادرات نظامی ایران و تحریم‌های نظامی دیگر نیز بخشی از این تحریم‌های تازه بود.

1387/5/24- نصرت‌الله تاجيک در یادداشتی در «تابناک»، با اشاره به تنش میان روسیه و ناتو و بالا گرفتن بحث پیوستن گرجستان به ناتو که خطری برای روسیه محسوب می‌شود، تجهیز ارتش گرجستان توسط رژیم صهیونیستی که برخلاف منافع استراتژیک روسیه است را مورد توجه قرار داد و تاکید کرد رژیم صهیونیستی برای آنکه مسکو در اقدامی مقابله جویانه، اس 300 را به ایران واگذار نکند، فروش و ارسال تجهیزات نظامی پیشرفته به گرجستان را متوقف کرده است؛ تحلیلی که بیش از یک سال بعد توسط نهادهای اطلاعاتی و امنیتی غربی مورد توجه قرار گرفت.

1387/6/17- فشارهای مداوم رژیم صهیونیستی و آمریکا به روسیه برای عدم فروش سیستم‌های دفاعی پیشرفته به ایران و سوریه توقف ناپذیر بود و حتی ایهود اولمرت در حالی که از سمت نخست وزیری رژیم صهیونیستی استعفاء کرده بود، در حالی که ولادیمیر پوتین حاضر به ملاقاتش نشد، به دیدار دیمیتری میدویدف نخست وزیر وقت روسیه رفت و درباره سیستم دفاعی اس 300 و عدم فروش به ایران و سوریه مذاکره کرد. روزنامه هاآرتص همان زمان گزارش داد که نخست وزير مستعفي رژيم اسرائیل سه‌شنبه در تلاش براي ترغيب مقامات روسيه به ممانعت از فروش سلاح به ايران و سوريه شكست خورد و نتوانست هيچ تعهد محكمي از سوي آنان دريافت كنند.

1378/6/20- با وجود روایت روزنامه‌های صهیونیست، سه روز پس از سفر ایهود اولمرت نخست وزیر مستعفی رژیم صهیونیستی، موضع رسانه‌ای روسیه تغییر کرد و عملاً اعلام کرد قصد فروش اس 300 به ایران را ندارد. نسترنکو سخنگوي وقت وزارت امور خارجه روسيه اعلام کرد: «ما بارها گفته ايم قصد نداريم اين نوع تسليحات را به کشورهايي که در مناطق پرتنش قرار دارند، ارائه دهيم؛ چنين اقدامي مغاير با سياست خارجي و منافع روسيه در حفظ ثبات در مناطق مختلف است.»

1387/10/02- اسماعیل کوثری از آغاز روند اجرایی تحویل سامانه موشکی اس 300 به ایران خبر داد اما سخنگوی وقت وزارت امورخارجه کشورمان تاکید کرد: «هيچ گزارشی از منابع ذي‌‏ربط دراين خصوص به ما نرسيده است و من در موقعيتي نيستم که تحويل اين موشک‌‏ها را تاييد و يا تکذيب کنم» و همزمان سخنگوی وقت وزارت امور خارجه رژیم صهیونیستی اعلام کرد: «ما از مقامات روسی اطمینان خاطر گرفته ایم که آنها اسرائیل را در معرض تهدید امینتی قرار نمی دهند. این ماهیت وعده هایی است که ما دریافت کرده ایم. روز گذشته به ما گفتند که اخبار فروش این موشک ها بی اساس هستند. این چیزی است که مقامات رسمی و بلندپایه روسیه به ما گفته اند.»

1388/1/16- در بحبوحه تلاش برخی رسانه ها و سیاستمداران غربی برای منتفی شدن بحث فروش سامانه های موشکی دفاع هوایی اس300 به ایران از جانب روسیه، بالاخره یک مقام روسی امضای قرارداد فروش اس300 با ایران را تایید کرد اما خبری از ارسال این موشک‌ها به ایران نبود که ظاهراً بهانه روس‌ها، تحریم‌ها سازمان ملل بود. در این میان اخباری از ارسال این موشک‌‌‎‌ها با کشتی آركتيك سي برای ایران نیز منتشر شد که روسیه این گزارش‌ها را نیز رد کرد و در عین حال مدودیف که حالا رئیس جمهور شده بود، با اشاره به فروش سیستم ضد هوایی S-300 به ایران گفت : مسکو حق فروش تسلیحات به تهران را خواهد داشت.

1388/6/31- فرید زکریا در مطلبی در نیوزویک با اشاره به  لغو طرح استقرار سامانه‌هاي ضدموشك‌هاي بالستيک آمریکا در لهستان و جمهوري چك، تاکید کرد که باراك اوباما رئيس‌جمهور آمريكا واقعيات را پذيرفت. او همچنین تاکید کرد که روسیه عمداً از دادن موشک‌های اس 300 با ایران سر باز زده و در مقابل لهستان به عنوان کارت بازی غرب، از ایران و واگذاری سیستم دفاع موشکی اس 300 به عنوان کارت بازی استفاده کرده است.

تقریباً همزمان با این گزارش، مؤسسه مطالعات استراتژيك آمريكا «CSIS» اعلام كرد، اگر اسرائيل بخواهد به ايران حمله كند، نياز به دست‌کم هشتاد جنگنده مافوق صوت مجهز به موشك‌هاي  «اريحا3» با گنجايش 750 كيلو مواد منفجره دارد؛ علاوه بر آن، هزاران بمب هدايت شونده ليزري آمريكا، GBU-27 ، GBU-28 و GBU-10 دارد كه هم اکنون امكان دسترسي به آن براي تل آويو نیست و اگر ايران واقعا به سيستم‌هاي S300 روسي دست پيدا كند، همه اين محاسبات برهم خواهد خورد. تنها براي نابودي رآكتورهاي سطحي شناخته شده ايران در اصفهان، اراك و نطنز، نياز به جنگنده‌هاي F-16I و F-15E و ده‌ها موشك و بمب هدايت شونده دارد و از همه اين موارد كه بگذريم، جنگنده‌هاي اسرائيل براي اين عمليات بايد به مدت طولاني فضاي اردن را در اختيار بگيرند كه مطمنا اردني‌ها اجازه اين كار را نخواهند داد، زيرا زيان ناشي از اين همكاري با اسرائيل قابل محاسبه نيست. در همین راستا اندکی بعد، عربستان پیشنهاد خرید هفت میلیارد دلاری تسلیحات را به روسیه داد تا در مقابل از فروش اس 300 به ایران صرف نظر کند.

1388/8/20- سردار احمد وحیدی وزیر دفاع و پیشتیبانی نیروهای مسلح کشورمان با اشاره به مسلح کردن بسیجیان تمام استان‌ها مرزی، در خصوص تکلیف خرید موشک‌های S300 از روسیه گفت: «در موضوع خرید S300 با روسیه قرارداد داریم و فکر نمی‌کنیم برای طرف روسی مناسب باشد که در دنیا به عنوان یک همکار نامطمئن جلوه‌گر شود. اگر روسیه نیز همینطور فکر کند باید به قرارداد خود عمل کرده و تحت تاثیر فشار صهیونیست‌ها قرار نگیرد، البته ما امیدواریم هرچه سریع‌تر این موضوع حل و فصل شود.» و سه روز پس از این سخنان، سرلشگر فیروزآبادی فرمانده ستاد کل نیروهای مسلح کشورمان نیز تاکید کرد: «چرا بايد موشك‌هاي دفاعي ‌300 S كه با تفاهم دو دولت براي اقدامات دفاع از ايران مورد توافق قرار گرفته است، مجوز ارسال دريافت نمي‌كند و بيش از ‌6 ماه است از وقت تحويل آن‌ها از طرف روس تخطي شده است...» و همزمان، علاالدین بروجردی رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس از توانایی ایران در تولید انبوه سامانه‌هایی چون S300 سخن به میان آورد.

1388/10/2- با وجود آنکه روسیه حاضر به تحویل اس 300 به ایران به واسطه فشار آمریکا و اسرائیل نبود، معاون وزیر خارجه روسیه طی کنفرانسی مطبوعاتی در مسکو اعلام کرد که كشورش دليلي برای لغو قرارداد صدور پدافند هوايي S-300 به ایران نمی‌بیند. «آلکسی بارادافکین» تاكيد كرد كه صدور سیستم‌های پدافند موشکی S-300 تحت هیچ محدودیت و یا توصیه‌ای در چارچوب معاهدات حقوقی‌ـ‌قانونی بین‌المللی که در سازمان ملل متحد اتخاذ شده یا بر اساس توافق‌هاي دوجانبه به عمل آمده باشد، قرار ندارد بنابراين دليلي براي تغییر در این قرارداد نمي‌بينيم و بنابراین شایعات در خصوص لغو قرارداد از سوی طرف روسی رد شد.

1388/10/3- قطعنامه 1887 بود که در تاریخ 24 سپتامبر 2009 تصویب شد این قطعنامه نیز با 15 رای موافق مورد تصویب این شورا قرار گرفت که در این قطعنامه از ایران خواسته شده بود به قطعنامه‌های قبلی عمل کند. اگرچه این قطعنامه کشور خاصی را مد نظر قرار نداده است اما با توجه به لحن آن و نیز اشاره به قطعنامه های پیشین شورای امنیت، به نظر می رسد جمهوری اسلامی ایران و جمهوری دموکراتیک خلق کره را هدف قرار داه است. روسای جمهوری ایالات متحده و فرانسه و همچنین نخست وزیر بریتانیا نیز در سخنرانی های خود این دو کشور را مخاطب قرار داده اند. گزارش راهبردی حاضر قطعنامه مزبور را مورد تجزیه و تحلیل قرار می‌دهد.

1388/11/28- در این شرایط که با مواضع مثبت روسیه مبنی بر برقراری قرارداد، انتظار می‌رفت روسیه اقدام به تحویل سامانه پس از ماه‌ها تاخیر نماید، یک روز پس از سفر بنیامین نتانیاهو نخست وزیر رژیم صهیونیستی به روسیه، دوباره موضع روس‌ها دوباره دستخوش تغییر شد و «الكساندر فومين»، معاون اول مدیر سازمان فدرال همکاری‌های فنی‌ـ‌‌نظامی روسيه سخن از تاخیر دوباره در ارسال این سامانه به ایران خبر داد و در عین حال با اعلام اينكه تاخير در ارسال سيستم‌هاي دفاعي S-300 به ايران دلايل فني دارد، گفت كه بعد از رفع شدن اين مشكلات فني پدافندهاي هوايي به ايران ارسال مي‌شود. بنابرادعای طرف روسی، اين مشكلات فني در فرکانس‌های رادیویی به وجود آمده است که براي رفع آنها تلاش مي‌شود.

1389/1/29- ارتش جمهوری اسلامی ایران در روز ارتش اقدام به رونمایی از سامانه‌ای کرد که شبیه به اس 300 خوانده شد. وزیر وقت دفاع در این باره گفت: «با توجه به اينکه 50 درصد از درگيريهاي هوايي در برد متوسط صورت مي گيرد اين سامانه پدافند هوايي برد متوسط مي تواند بسيار موثر و جايگزين خوبي براي S300  باشد... اين سامانه موشکي تماما در داخل کشور توليد شده با سه رادار هوايي و با موشک کاملا بومي، بردي بالاي 40 کيلومتر و ارتفاع 20 کيلومتر با قدرت مانوري بسيار بالا مي باشد.»

1389/3/2- در شرایطی که همه شواهد از فشار آمریکا در کنار اسرائیل برای عدم تحویل سیستم دفاعی اس 300 به ایران حکایت داشتريال، نیویورک تایمز به نقل از کاخ سفید گزارش داد، آمريكا مخالفتي با فروش تسليحات روسي و از جمله سيستم‌هاي دفاعي S-300 به ايران مخالفتي ندارد. مقام‌هاي واشنگتن اعلام كردند كه موافقت آمریکا در ارتباط مستقیم با توافق بر سر قطعنامه شورای امنیت نیست، بلکه نمودی از سیاست «باراک اوباما»، رئيس‌جمهوري اين كشور برای همکاری و مشارکت بیشتر آمريكا و روسيه است. با این حال روسیه به تمامی طرف‌های غربی اطمینان داده بود و حتی سخنگوی سارکوزی، پس از دیدار رئیس جمهور وقت فرانسه با ولادیمیر پوتین با اشاره به تأیید خبر توقف ارسال مجموعه‌های S-300 از سوی پوتین، به نقل از وی گفت: «ایران از این مسأله بسیار خشمگین است و در نظر دارد، روسیه را به دلیل پایبند نبودن به این قرارداد تنبیه کند.»

اما به رغم این سخن بی پرده ولادیمیر پوتین، میخائیل مارگلوف رئیس کمیته امور خارجی مجلس اعلای پارلمان روسیه و میخائیل دمیتریویف مدیر سرویس فدرال همکاریهای نظمی-فنی روسیه اعلام کردند که تحریم‌های پیشنهادی علیه ایران بر فروش موشک‌های S-300 روسیه به ایران تأثیری نخواهد گذاشت. در این میان منابع آگاه بین المللی این سخنان دوگانه مقامات روسیه را به باج خواهی جدید این کشور از ایران توصیف کرده‌اند. این منابع بین المللی عنوان کرده‌اند که هدف از این اظهارات مقامات روس، دریافت مبالغ بیشتری از ایران برای پایبندی به تحویل سامانه S-300 است. مبالغی که قیمت این سامانه را به نرخ سال 2010 برای ایران تبدیل می‌کند.

1389/3/19- قطعنامه 1929 براساس سه قطعنامه صادر شده پیشین علیه جمهوری اسلامی تنظیم و در آن اقدامات دیگری برای تحریم ایران منظور شد. در این قطعنامه در عین حال گفته شده که اعضای دائم شورای امنیت سازمان ملل به گفت‌وگو برای رسیدن به یک راه‌حل مسالمت‌آمیز در برابر برنامه هسته‌ای ایران ادامه می‌دهند. شورای امنیت در این قطعنامه تاکید کرده که تحریم‌ها افراد حقیقی و حقوقی و شرکت‌هایی را هدف قرار می‌دهد که مسئول برنامه هسته‌ای ایران هستند. حجم تحریم‌هایی که در متن و ضمیمه این قطعنامه درج شده بود، بی‌سابقه بود و یک گام بلند از سوی کشورهای غربی برای تنش‌‌های غیرقابل بازگشت تلقی می‌شد.

1389/4/10- در شرایطی که بحث لغو قرارداد تحویل اس 300 به ایران از سوی روسیه مطرح شده بود، رسانه‌های روسیه گزارش دادند در صورتی که روسیه این قرار داد را فسخ کند باید علاوه بر مبلغ قرار داد که 800 میلیون دلار است حدود 400 میلیون دلار نیز به عنوان جریمه به ایران بپردازد. این مبالغ جدای از  زیان های دیگری است که مثلا از ناحیه کاهش خریدهای نظامی ایران متوجه روسیه خواهد شد و از این ناحیه نیز برآورد می شود سالانه 300 تا 500 میلیون دلار از خریدهای نظامی ایران از روسیه کاهش یابد.

1389/8/1- در پی عملکرد روسیه و بازی با کارت ایران در مقابل غرب، وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح ایران با بیان اینکه به لطف خدا و همت متخصصان داخلی به زودی سامانه موشکی اس 300 بومی را تولید خواهیم کرد، از آغاز پیگیری حقوقی پرونده کارشکنی روسها در تحویل سامانه موشکی اس 300 خبر داد و 28 روز بعد از این اظهارات نیز سامانه بومی مرصاد نیز به عنوان جایگزین اس 300 با موفقیت آزمایش شد اما ماجرا آنچنان بالا گرفت که دو ماه بعد در مجلس درباره وضعیت دریافت غرامت و برخورد حقوقی را روسیه سوال شد و دولت مجبور به شدت عمل در پیگیری حقوقی این قرارداد نظامی شد.

1390/5/17- وزیر وقت دفاع و پشتیبانی کشورمان در پاسخ به اين سوال كه آيا موضوع موشك‌هاي s300 با روسيه تمام‌شده تلقي مي‌شود؟ گفت: «از ديد ما پرونده s300 هنوز باز است و اين موضوع تعهدي است كه طرف روسي بايد آن را به اجرا بگذارد. ما توليد بومي پدافند برد بلند را در دستور كار داريم.» و در خصوص بازپس‌گيري پول پرداختي به روسيه بابت قرارداد S300 خاطرنشان كرد: «پيش‌پرداخت‌هايي كه به روسيه پرداخت شد، پس گرفته شد.»

1391/1/29- پس از گذشت دو سال از رونمایی از سامانه‌ بومی که شبیه اس 300 خوانده شده بود در روز ارتش، وزير دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح دوباره در مراسم رژه روز ارتش گفت كه ساخت سامانه جايگزين سامانه موشكي s300 در دستور كار است.

1392/2/8- دریادار امیری معاون جهاد خودکفایی و تحقیقات صنعتی ارتش ضمن رد برخی اظهارنظرها درباره شکست پروسه تولید اس 300 در ایران، گفت:  قویاً عرض می‌کنم که ساخت سامانه اس300 ایرانی فعال است و تست زیرسیستم‌های آن به پایان رسیده و در سال 92 مراحل دیگر آن ادامه خواهد داشت و انشاءالله براساس پیش‌بینی‌ها، در سال 93 سامانه موشکی باور 373 رونمایی و آماده بهره‌برداری خواهد شد.

1393/10/30- با تغییر معادلات در اوکراین و تحریم‌های کشورهای غربی به‌ویژه آمریکا علیه روسیه، موضع روسیه تغییر کرد و روسیه به ارسال این سامانه به ایران در اقدامی مقابله جویانه با غرب توجه کرد. بدین ترتیب پس از آنکه ایران نیز فشار فراوانی برای دریافت غرامت اعمال کرد و سپس تعاملات دیپلماتیک رخ داده، خبرگزاری رویانووستی روسیه گزارش داد، ممکن است به تعهدات خود مبنی بر تحویل سامانه دفاع موشکی اس-300 که به دلیل فشارهای غرب تحویل آن مدت‌ها با تاخیر مواجه شده، عمل کند. این موضوع پس از دیدار اخیر میان وزیران دفاع روسیه و ایران در تهران مطرح شده است. ریانووستی به نقل از "لئونید ایواشوف" از مقامات نظامی روسیه اعلام کرد: «این گام در راستای همکاری اقتصادی و فناوری تسلیحاتی اتخاذ شده و دست کم سامانه‌های دفاعی نظیر اس-300 و اس-400 احتمالا به آنها تحویل داده شود.» البته این گفته‌ها جدی گرفته نشد و برخی صاحب نظران چنین رفتارهایی را صرفاً در راستای بازی دوباره با کارت ایران قلمداد کردند؛ اقدامی که پیش از این روسیه در ماجرای لهستان که مورد اشاره قرار گرفت، انجام داده بود. در همین راستا تفاهنامه نظامی نیز میان ایران و روسیه منعقد شد.

1393/12/4- سرگئی چمزوف رئیس شرکت "روس‌تک" روسیه گفت،‌ مسکو فروش آخرین تکنولوژی سامانه ضدموشکی Antey-2500 را به جای سیستم زمین به هوای ضدموشکی S-300 به ایران پیشنهاد کرده است و مقامات ایرانی در حال بررسی این موضوع هستند.

1394/1/19- پس از تفاهم لوزان، مقامات روس به دنبال فرصتی برای فروش تجهیزات نظامی به ایران هستند. رسانه‌های غربی گزارش داد، مقامات روس امیدوارند با برداشته شدن تحریمهای موشکی ایران، ارزش قراردادهای موشکی این دوکشور از 11 میلیارد دلار به 13 میلیارد دلار افزایش یابد و اجرایی شدن پروسه انتقال سامانه اس 300 به ایران در همین راستا خواهد بود.

1394/1/24- دفتر مطبوعاتی کاخ کرملین اعلام کرد ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه ممنوعیت تحویل سامانه های موشکی دفاع هوایی اس سیصد به ایران را لغو کرده است.

1394/1/24- کاخ سفید اعلام کرد که وزیر امور خارجه آمریکا در تماس با همتای روسی خود مخالفت واشنگتن با تحویل سامانه دفاع موشکی اس-۳۰۰ به ایران را ابراز داشت. ماری هارف سخنگوی وزارت خارجه آمریکا به بیانیه دیروز روس‌ها در خصوص آمادگی برای تحویل اس-300 به ایران اشاره کرد و گفت که این کار در میانه مذاکرات، اقدام سازنده‌ای نبود ولی بنظر نمی‌رسد که تحویل چنین موشک‌هایی بر خلاف مفاد تحریم‌های شورای امنیت (علیه ایران) باشد. آلمان نیز روی خوش نشان نداد و صدراعظم آلمان نیز از این اقدام انتقاد کرد.

1394/1/25- ولادیمیر پوتین در خصوص لغو ممنوعیت فروش سامانه پدافندی اس300 به ایران و تاثیر این اقدام در افزایش ثبات در منطقه گفت: این تصمیم که امروز گرفته شد، دارای پیامی مشخص در خصوص ضرورت پایبندی همه کشورها به تعهداتشان است. دبیر شورای عالی امنیت ملی کشورمان در دیدار با رییس جمهور روسیه لغو ممنوعیت واگذاری سامانه‌های پدافندی به ایران را اقدامی ارزشمند دانست. شمخانی در ملاقات با پوتین با قدردانی از نقش سازنده روسیه در تحولات سیاسی در سطح منطقه ای و بین المللی، تصمیم این کشور در موضوع لغو ممنوعیت واگذاری سامانه های پدافندی به ایران را اقدامی ارزشمند در مسیر توسعه همکاری های رو به توسعه دو کشور عنوان کرد.

وزير اطلاعات و امور راهبردي رژيم صهيونيستي در اولين واکنش مقامات اسرائيلي به خبر تحويل اس-۳۰۰ به ايران گفت: تحويل اين سامانه به ايران نتيجه مشروعيت بخشيدن به جمهوري اسلامي ايران در تفاهم لوزان است. وی با هشدار نسبت به این اقدام افزود: به جای اینکه جلوی ایران را در حمایت از فعالیتهای تروریستی بگیرند(!) به این کشور اجازه می‌دهند سلاحهای پیشرفته دریافت کند. یک مقام دیگر صهیونیستی نیز در گفت‌وگو با کانال ۲ رژیم صهیونیستی مدعی شد: «تحویل سامانه اس-۳۰۰ به ایران توازن قدرت در منطقه را برهم خواهد زد.» و بنیامین نتانیاهو" نخست وزیر رژیم صهیونیستی در تماس با "ولادمیر پوتین" رئیس جمهور روسیه نارضایتی اسرایئل از تصمیم مسکو رای تحویل سامانه دفاع موشکی اس-300 را ابراز داشت.

1394/1/26- در این میان الهه کولایی استاد دانشگاه و کارشناس مسائل روسیه در گفت و گویی با «تابناک» این گمانه را مطرح کرد که ممکن است باز هم روسیه در ارسال اس 300 تعلل کند و با کارت ایران در مقابل غرب بازی کند. او در این باره گفت: «روس ها نشان داده اند در تنظیم رابطه خود با غرب به ویژه امریکا از اهرم ایران همواره بهره گرفته اند. بنابراین در این زمینه سایه این رفتار بر تصمیم گیری های موجود افتاده است و نمی توان تصویر روشنی در این زمینه داد. چرا که ما اطلاع دقیق از آن چه در پس پرده سیاست در حال رخ دادن است، نداریم. بنابراین من فکر می کنم پیش از هر چیز باید منتظر پیامدهای رفتاری این دستور باشیم.»