فضای مجازی و حکمي که ۳۱ ماه جدي گرفته نشد

رهبر انقلاب تقريبا ۳۱ ماه قبل در 17 اسفند۹۰ طي حکمي دستور تشکيل شوراي عالي فضاي مجازي به عنوان نقطه کانوني و متمرکز سياست گذاري، تصميم گيري و هماهنگي درباره فضاي مجازي را دادند

کد خبر: ۴۳۹۸۰۲

تاریخ: ۱۴ مهر ۱۳۹۳ - ۰۸:۲۱

سيدعلي علوي در یادداشت روز خراسان نوشت:

نزديک به ۲ هفته است که بحث فيلترينگ شبکه هاي اجتماعي موبايلي به يکي از داغ ترين موضوعات خبري به ويژه در فضاي مجازي تبديل شده است موضوعي که مخالفان و موافقان خود را دارد و از وزير دولت تا رئيس دستگاه قضا درباره آن صحبت کرده اند. در اين نوشتار در پي خوب يا بد بودن اين شبکه ها يا فيلترينگ يا بحث تهديد هاي فرصت هاي فناوري هاي اطلاعاتي نيستيم بلکه مي‌خواهيم به راهکار رفع مشکلات و اختلاف نظرها در اين عرصه بپردازيم.

اين روزها بعد از ضرب الاجل آقاي اژه اي و واکنش هاي اجتماعي و سياسي متاثر از آن، بالاخره مواضع دولت و قوه قضا به هم نزديک تر شده است و دو طرف بر تعامل بيشتر، برخورد با محتواي مجرمانه و اصل دوري از محدود سازي و استفاده از فناوري هاي جديد هم سخن شده اند.

اين در حالي است که رهبر انقلاب تقريبا ۳۱ ماه قبل در 17 اسفند۹۰ طي حکمي دستور تشکيل شوراي عالي فضاي مجازي به عنوان نقطه کانوني و متمرکز سياست گذاري، تصميم گيري و هماهنگي درباره فضاي مجازي را دادند و باتوجه به اهميتي که براي اين بحث قائل بودند، رئيس جمهور را به عنوان رياست اين شورا تعيين کردند.

با مرور اجمالي بر اين حکم مي توان به مولفه هايي همچون لزوم سرمايه گذاري وسيع وهدفمند، ضرورت برنامه ريزي و هماهنگي مستمر و مواجهه فعال و خردمندانه در برابر فناوري هاي جديد اطلاعاتي اشاره کرد.

مولفه هايي که بيش از آن که مولفه هاي بازدارنده و سلبي باشند مولفه هاي ايجابي اند در واقع تنها يکي از مولفه هاي 10 گانه ذکر شده در اين حکم مولفه اي سلبي است.

اينک پس از گذشت تقريبا 2سال و ۷ ماه از تشکيل شوراي عالي فضاي مجازي با وجود ضرورت برنامه ريزي و هماهنگي هاي مستمر فقط 18جلسه برگزار شده است. در حالي که طبق آيين نامه، جلسات اين شوراي عالي بايد حداقل هر ۴ هفته يک بار تشکيل شود.

ازطرفي آن چه در چند سال اخير و حتي بعد از تشکيل شورا براي جامعه ملموس بوده حرف هايي درباره محدوديت دسترسي به اينترنت به بهانه اينترنت ملي و فيلترينگ برخي نرم افزارها همچون وي چت بوده، خلاصه برخوردهاي سلبي بوده و متفاوت از سياست ها و رسالت هاي مورد نظر رهبر انقلاب در نحوه مديريت و مواجهه فعال با فناوري هاي جديد اطلاعاتي.

واقعيت آن است که نحوه برخورد با محصولات و برون دادهاي فناوري هاي نوين اطلاعاتي در فضاي مجازي بيش از آن که سلبي و بازدارنده و از سر محدودسازي باشد بايست ايجابي، پيش گيرانه و براساس پاسخ مناسب به نيازها و خواست کاربران آن و توليد محتواي مناسب باشد.بايد دانست اين فناوري ها در قبال دستاوردهايشان، فناوري هاي خيلي پيچيده و دست نيافتني و گران قيمت نيستند.

اغراق نيست بگوييم :

اگر سرمايه گذاري وسيع و هدفمند با حمايت دولت و حاکميت در اين حوزه شده بود امروز گرفتار تبعات تانگو و وي چت نبوديم

اگر به ديد فرصت به اين مقوله نگاه مي کرديم و نه تهديد ، مي توانستيم وايبر بومي داشته باشيم.

اگر برنامه ريزي و هماهنگي لازم بين قوا انجام مي شد ضرب الاجلي براي فيلترينگ شبکه هاي اجتماعي آن هم با دامنه اي از تبعات منفي صادر نمي شد.

اگر با شوراي عالي فضاي مجازي برخورد سياسي نمي شد و فراتر از وعده هاي انتخاباتي به آن نگاه مي شد اينک وضعيت فضاي مجازي کشور اين گونه بي سر و سامان و به حال خود رها شده نبود.

اگر فضاي مجازي در سطح داخلي و خارجي به درستي رصد مي شد نحوه مواجهه اين گونه منفعلانه نبود که منجر به ضرب الاجل يا رها کردن اين فضا شود.

واقعيت آن است که در سال هاي اخير حتي پس از حکم رهبري براي تشکيل شوراي عالي فضاي مجازي بيش از آن که با اين موضوع برخوردي عالمانه ، اجتماعي و فرهنگي شود برخورد سياسي شده است گاهي به عنوان يک برگ برنده و گاهي به عنوان اهرم فشار دربرابر رقيب سياسي.

متاسفانه اين شورا از ابتدا آن طور که بايد جدي گرفته نشد نه در دولت دکتر احمدي نژاد و نه در دولت دکتر روحاني.

شايد اگر اين شورا جدي گرفته شده بود اين گونه منفعلانه با پديده هايي همچون وايبر برخورد نمي کرديم.بايد پذيرفت فناوري هاي جديد اطلاعاتي از جنس ماهواره و ويدئو قابل سانسور و حذف و جمع آوري نيست. بايد پذيرفت اين فناوري به دليل ساختار سخت افزاري و نرم افزاري شان در هر حال در دسترس اند و قابل فيلترينگ مطلق نيستند.

کلام آخر آن که فضاي مجازي در کشور نياز به مديريتي جهادي، علمي و فعال دارد مديريتي براساس رصد مداوم نيازها و خواسته هاي مخاطب.

اگر اين چنين باشد فضاي مجازي نه تنها تهديد محسوب نمي‌شود بلکه فرصتي براي پيشرفت و ابزاري کارآمد براي صدور انقلاب خواهد بود به شرط آن که با آن سياسي برخورد نکنيم، به شرط آن که شوراي عالي فضاي مجازي به عنوان عالي ترين شوراي تصميم ساز توسط متوليان آن و رياست آن جدي گرفته شود.

آيا مي توان اميدوار بود بعد از گذشت حدود 4ماه آقاي رئيس جمهوربالاخره جلسه شوراي عالي فضاي مجازي را تشکيل دهند؟