علمدار سپاه ایران چگونه شلمچه را فتح کرد؟ +اینفوگرافی

هفته‌نامه نیویورک: تهاجم ایرانی‌ها در نزدیکی بصره، دست‌کم یک چیز را در خصوص جنگ ایران و عراق تغییر داده و آن اینکه برای نخستین بار در این چند سال، این احتمال را که یک طرف حقیقتاً بر دیگری پیروز شود، مطرح ساخته است.

کد خبر: ۳۷۳۱۷۶

تاریخ: ۰۷ بهمن ۱۳۹۲ - ۱۲:۳۱

روزهای منتهی به سال ۱۳۶۵ کربلای شلمچه، نقطه اتصالی شد برای ‌آنانی که همیشه زنده‌اند و ما را ‌می‌بینند و چنان است که آن‌ها ما را به یاد می‌آورند، نه ما آن‌ها را. این روزها، یاد‌آور حماسه‌های شیربچه‌هایی است که با نثار خون خود نگذاشتند حتی یک وجب از خاک این مملکت به دست اجانب بیفتد و اگر شلمچه و عملیات کربلای ۵ نبودند، چه بسا ‌امروز وضعیت دیگری داشتیم!

و اما علمدار سپاه ایران شهيد حاج حسين خرازي اين سردار رشيد سپاه اسلام که فرماندهي لشکر 14 امام حسين(ع) را برعهده داشت و در عمليات خيبر نيز، دستِ راست خود را در راه خدا تقديم کرده بود، از آنانی بود که کربلای 5 و شلمچه هرگز او را از یاد نخواهند برد و سرانجام در 8 اسفند 1365 در جریان عملیات کربلای 5، زمانی که در اوج آتش توپخانه دشمن، رساندن غذا به رزمندگان با مشکل مواجه شده بود، خود پیگیر جدی این کار شد، که در همان حال خمپاره‌ای در نزدیکی‌اش منفجر شد و روح عاشورایی او به ملکوت اعلی پرواز کرد و نام خود را بر بالای صفحه فاتحان دشت شلمچه ثبت کرد.

در همین راستا، بر آن شدیم‌ یک بار دیگر تلاش‌های عزیزانمان را برای حفظ این مرز و بوم مرور کنیم؛ باشد که رهرو واقعی کربلا پنجی‌ها باشیم که با دست‌های خالی اما با دل‌های مالامال از عشق به خمینی کبیر و حضرت زهرا (س) فتح‌الفتوحی دیگر آفریدند.

متن زیر گزارشی مختصر از همین روزهاست‌‌.

نام‌ عملیات: کربلای ‌۵ و عملیات‌ تکمیلی‌
زمان‌ اجرا: ۱۹/۱۰ /۱۳۶۵
مدت‌ اجرا: هفتاد روز
تلفات‌ دشمن‌: ۴۲۷۰۰ (کشته، زخمی‌ و اسیر)
رمز عملیات: یا زهرا ـ سلام‌‌الله‌ علیها‌
مکان‌ اجرا: منطقه‌ عمومی‌ شرق‌ بصره‌ ـ سراسر محور جنوبی‌ جنگ‌
ارگان‌های‌ عمل‌کننده: سپاه‌ پاسداران‌ انقلاب‌ اسلامی‌

اهداف عملیات

منطقه شلمچه به لحاظ اهمیت سیاسی و نظامی آن، به عنوان یکی از معابر وصولی شهر بصره، همواره در زمره اهداف قوای نظامی جمهوری اسلامی ایران بود. در صورت تسلط بر این منطقه، جمهوری اسلامی می‌توانست برتری خود در جنگ را ‌اثبات کند.

منطقه عملیات

منطقه عملیاتی شلمچه که در جنوب شرقی شهر مهم بصره قرار گرفته و تقریبا نزدیک‌ترین محور وصولی به این شهر به شمار می‌آید، به مناطق و محورهای زیر محدود است:

از شمال، به آب گرفتگی جنوب زید.
از شرق، به دژ مرزی ایران و عراق.
از جنوب، به رودخانه اروند و اروند صغیر.
از غرب، به کانال زوجی و شهرهای تنومه و الحارثه.
این منطقه از تعداد زیادی نهر، کانال، خاکریز، جاده و.... تشکیل شده ‌که همه آن‌ها در بخش شمالی اروند قرار دارند. همچنین‌ آب گرفتگی‌های متعددی در این منطقه وجود دارند که از سوی ارتش عراق به عنوان موانعی در مقابل هر گونه نفوذ قوای جمهوری اسلامی ایجاد شده‌اند.

نتایج عملیات کربلای ۵

گذشتن از موانع نفوذ ناپذیر دشمن در شرق بصره و حضور در حومه این شهر به گونه‌ای اهمیت یافت که به دنبال این عملیات، موقعیت سیاسی و نظامی عراق تضعیف ‌و بار دیگر ‌حملات گسترده این کشور به مراکز اقتصادی، صنعتی و مسکونی ایران آغاز شد.

اوضاع جبهه‌های نبرد به سود قوای نظامی ایران تثبیت شد و سپاه پاسداران یکی از ارزنده‌ترین تجارب نظامی خود را به دست آورد.

تلاش‌های بین‌المللی برای پایان دادن به جنگ افزایش یافته و به تصویب قطع‌نامه ۵۹۸، که در آن برای نخستین بار تا حدودی نظریات جمهوری اسلامی ایران لحاظ شده بود، در شورای امنیت سازمان ملل رسید.

حضور گسترده نظامی امریکا و متحدین او در خلیج فارس آغاز ‌و یکی از هواپیماهای مسافربری ایران به وسیله ناوگان امریکا ساقط شد.

شماری از حجاج بی‌دفاع ایران به دست رژیم سعودی به شهادت رسیدند.

آخرین آمار نابودی نیروی دشمن از شروع عملیات کربلای ۵ تا پس از عملیات تکمیلی کربلای ۵ به شرح زیر است:

۱ ـ مناطق و تأسیسات آزاد شده:

۱۲کیلومتر پیشروی به طرف بصره و آزاد کردن ۱۵۰ کیلومتر مربع.
آزاد سازی پاسگاه‌های بوبیان، شلمچه، کوت سواری و خین.
آزاد سازی ۱۴ کیلومتر از جاده آسفالته شلمچه ـ بصره.
آزاد سازی جزایر بوارین، فیاض و‌ام الطویل.
آزاد سازی ۱۱ قرارگاه تیپ ارتش عراق.
آزاد سازی روستاهای خرنوبیه، سعیدیه، حنین، سلیمانیه، هسجان، جاسم.
عبور از کانال ماهی‌گیری، نهر دوعیجی و جاسم.
استقرار در ۱۰ کیلومتری بصره.
تصرف دریاچه بوبیان و بخشی از کانال ماهی.

۲ ـ تجهیزات منهدم شده دشمن:

بیش از ۸۰ فروند هواپیما.
۷۰۰ دستگاه تانک و نفربر.
۲۵۰ قبضه توپ صحرایی و ضد هوایی.
صد‌ها قبضه انواع ادوات نیمه سنگین.
۱۵۰۰دستگاه خودرو.
۴۰۰ دستگاه انواع ادوات مهندسی و رزمی.
مقدار زیادی سلاح سبک و مهمات.

در این عملیات ۸۱ تیپ و گردان مستقل دشمن منهدم و ۲۴ تیپ و گردان مستقل نیز آسیب کلی دیدند و ‌۴۰ هزار تن کشته یا زخمی و ۲۷۰ تن نیز اسیر شدند.

بازتاب عملیات کربلای ۵

شکستن خطوط و استحکامات و پیشروی در شرق بصره، بار دیگر توانایی‌ها و قابلیت‌های نظامی عراق را‌ زیر سؤال برد، چنان که روزنامه آبزِرِور چاپ پاریس به نقل از کار‌شناسان غربی نوشت: «برای ‌نخستین بار از آغاز جنگ تاکنون، ناظران و کار‌شناسان غربی درباره امکانات دفاعی عراق دچار تردید شده‌اند».

همچنین تأکید بر توانایی نظامی ایران، بخشی دیگری از تحلیل‌های ارایه شده در رسانه‌های خبری بود، چنان که رادیو بی.‌بی.‌سی در تحلیلی در همین زمینه، با توجه به تجربه سپاه در عملیات فاو و گذشتن از رودخانه اروند، ضمن اشاره به عبور از منطقه آب گرفتگی و کانال پرورش ماهی در عملیات کربلای ۵ گفت: «موفقیت ایران در عبور از دریاچه ماهی، یک بار دیگر توانایی ایران در عبور از آبراه‌ها را نشان می‌دهد‌».

هفته‌نامه نیویورک با توجه به ابعاد عملیات، ضمن تأکید بر پیروزی ایران در عملیات کربلای ۵، بر شرایط پیروزی ایران بر عراق اشاره کرد: «تهاجم ایرانی‌ها در نزدیکی بصره، دست‌کم یک چیز را در ‌جنگ ایران و عراق تغییر داده و آن اینکه برای نخستین بار در این چند سال، این احتمال را که یک طرف حقیقتاً بر دیگری پیروز شود، مطرح ساخته است‌».

هفته‌‌نامه اکسپرس نیز نوشت: اگر ایرانیان به بصره نزدیک شوند، ‌سقوط روحی و روانی در بغداد دور از احتمال نیست».