دولت‌ها، زنان را ناديده مي‌گيرند

کد خبر: ۲۳۹۳۴

تاریخ: ۱۳ آبان ۱۳۸۷ - ۱۰:۳۶

جام جم آنلاين: اين سخن كه زنان ايراني همواره دستمايه تغيير و تحولات سياسي بوده‌اند و نردباني براي ترقي سياستمداران، سخني سخت دلهره‌آور است هر چند كه تازگي ندارد، اما شنيدن اين جمله از زبان مديري منسوب به دولت نهم، كمي عجيب است.
فرحناز قندفروش، مسئول امور بانوان استانداري تهران، كارمند رسمي سازمان صداوسيما كه برنامه‌ريز است و مدير توليد، امروز در مسئوليتي جديد اين سخنان را تاييد مي‌كند.
او مي‌گويد: اين حق زنان ما نيست كه نامشان براي كارهاي سياسي استفاده شود، هر چند تاكنون چنين بوده است و حتي آناني كه شعار فمينيسم مي‌دادند، در جفا به زنان گوي سبقت از ديگران ربودند.

اكنون 3 سال و 2 ماه از روزي كه مديركل امور بانوان استانداري تهران به دعوت وزير كشور وقت رداي مشاوره پوشيد و 4 ماه پس از آن با حفظ سمت به ساختمان استانداري مهاجرت كرد، مي‌گذرد. البته اين آمدن و رفتن‌ها تاكنون ثمري در خور براي زنان پايتخت‌نشين نداشته؛ چرا كه آن‌گونه كه روشن‌بينان مطرح مي‌كنند، مسائل حوزه زنان همواره همچون وسيله‌اي براي به آسمان رفتن افراد در سال‌هاي بعد است.
اما زير ذره‌بين گرفتن فعاليت‌ نهادي كه دولتش شعار عدالت و مهرورزي ميان بندگان خدا را به آن سوي مرزها نيز صادر كرده است، كاري ضروري است؛ چرا كه رئيس‌جمهور منتخب، طرح پرسش را نه گزينه‌اي پيش روي مردم كه حق آنان مي‌داند.

• دفتري كه شما مديريت آن را به عهده داريد و در قالب آن كارگروه زنان و خانواده را نيز رهبري مي‌كنيد؛ براي بيشتر زنان تهراني ناشناخته است. روي كاغذ چه شرح وظايفي براي دفتر امور بانوان تعريف شده است؟

كارگروه زنان و خانواده به عنوان بالاترين نهاد تصميم‌گير امور زنان فعاليت دارد، ضمن آن كه فعاليت در حوزه تصميم‌گيري و نظارتي نيز جزو وظايف ماست. ما موظفيم سياست‌هايي را اتخاذ و آن را براي اجرا شدن به بدنه جامعه تزريق كنيم اما اين كه مي‌گويند ما در جامعه ناشناخته‌ايم، ضرورتي براي شناخته شدنمان وجود ندارد؛ كما اين‌كه ما نسبت به قبل خيلي بهتر كار كرده‌ايم. البته مسير پيش روي ما راهي طولاني است و سازوكارهاي در اختيارمان پاسخگو نيست با وجود اين كه تاكنون از جاهاي مختلف نيز كمك خواسته‌ايم.

• پس خيلي شفاف و با جزئيات بگوييد كه مهمترين و قابل دفاع‌ترين تصميمات شما در اين 3 سال چه بوده است؟
ما تصميمات زيادي گرفتيم. مطرح كردن بحث تحكيم بنيان خانواده يكي از اين كارها بود كه به خاطر آمار بالاي طلاق در تهران بويژه در شميرانات انجام شد. ما در اين زمينه دست به جريان‌سازي زديم تا حساسيت مسئولان را برانگيزيم. به نظر ما بررسي موضوع طلاق از زمان اختلاف تا جدايي اشتباه است و بايد موضوع ازدواج تا تعالي را پيگيري كنيم. همچنين ما قصد داريم از 18 مهرماه موجي آموزشي را آغاز كنيم تا شبكه‌اي از زوج‌هاي آموزش‌ديده در استان داشته باشيم.

• شما از تلاش براي تحكيم بنيان خانواده سخن گفتيد، اما در بحث لايحه حمايت از خانواده بسيار منفعل عمل كرديد.
ورود ما به اين عرصه ورود متفاوتي بود. ما اعلام كرديم لايحه حمايت از خانواده اميدواركننده است به شرطي كه دو ماده 23 و 25 آن حذف شود. به نظر ما اين دو ماده عاطفه را از بين مي‌برد و شبهات موجود در آن دستاويز خوبي براي كساني است كه مدافع زنان نيستند و اعتقاد به اسلام ندارند و فقط به دنبال زير سوال بردن كل نظام هستند.

• ولي من باز هم معتقدم كه شما منفعل بوده‌ايد.
ظرفيت مسائل زنان، دستمايه خوبي براي مخالفان است. اين عده مي‌خواستند به عنوان دفاع از حقوق زنان، نظام را زير سوال ببرند اما ما با رويكرد كوبيدن نظام حركت نكرديم.

• زماني كه آقاي پورمحمدي تنها راه‌حل معضل ازدواج جوانان را ازدواج موقت معرفي كرد شما مشاور ايشان بوديد؛ آن زمان چه كرديد؟
من مخالف بودم. مشاوره هم دادم. صحبت‌هايي هم شد و به اينجا رسيد كه آقاي وزير كوتاه آمد.

• دقيقا چه مشاوره‌اي داديد؟
چون من آن زمان مدير بالاتري داشتم، الان نمي‌توانم چيزي بگويم.

• چندي قبل رئيس‌جمهور اعلام كردند كه ما با لايحه حمايت از خانواده مي‌خواستيم ثواب كنيم كه كباب شديم. به نظر شما ثواب اين لايحه چه بود؟

وقتي دولت لايحه‌اي مي‌دهد اولويت‌ها و مصلحت‌هايي دارد. شايد فكر مي‌كردند با اين لايحه اگر مردي اقدام به ازدواج مجدد كرد و خواست همه اموالش را در اختيار همسر دوم قرار دهد، آن وقت قانون از همسر اول و فرزندان حمايت مي‌كند.

• اين موضوع در كدام ماده آمده بود؟ ماده 23 كه چيز ديگري مي‌گفت.
نه دقيقا در ماده 23 بر اين موضوع تاكيد شده است.

• غير از بحث تحكيم خانواده در استانداري چه تصميم‌هايي براي زنان گرفتيد؟
ما در بحث پوشش زنان ايراني وارد شديم و اعلام كرديم كه تاكنون در اين زمينه كار درستي انجام نشده و مصاديق حجاب اسلامي مشخص نشده است. به باور ما استفاده از چادر سنتي همراه با زحمت بود؛ چرا كه مي‌ديديم آمار دختران دانشجويي كه چادر را كنار مي‌گذاشتند رو به افزايش است. پس تصميم گرفتيم چادرملي را طراحي كنيم و اكنون مخاطب ما در استان تهران بخوبي جلب شده است.

• پس با وجود اين چرا وزارت ارشاد با برگزاري جشنواره زنان سرزمين من مخالف است؟ آيا اعمال سليقه است يا مشكل شخصي؟
با وجود حمايت وزير ارشاد و تاييد جشنواره از سوي ايشان احساس مي‌شد در بدنه كارگروه، بي‌تجربگي‌هايي هست كه با اظهارنظرهاي غيرمسئولانه تنش ايجاد مي‌كند. ارائه ديرهنگام مجوز و اشكال‌تراشي‌هاي مداوم به خاطر مسائل جزئي همه نشان از وجود كساني در جايگاه تصميم‌گيري دارد كه ميانشان افراد افراطي كم‌اطلاع وجود دارد.

• به طور مشخص چه كسي يا كساني دخالت كردند؟
نمي‌خواهم از شخص خاصي نام ببرم، ولي در مجموع، كارگروه ساماندهي مد و لباس و معاونت هنري وزارت ارشاد.

• پس چرا با وجود مخالفت‌هاي اين وزارتخانه، رئيس شوراي سياستگذاري ائمه جمعه كه معمولا چنين اظهارنظرهايي نمي‌كند از شما حمايت كرده؟ آيا اين مساله به خاطر وابستگي شما به بدنه دولت نيست؟
من مخالفت اين بخش از وزارت ارشاد را مخالفت كل وزارتخانه نمي‌دانم. اگر آقاي تقوي هم اظهار رضايت و حمايت خود از جشنواره را اعلام كرده‌‌اند به خاطر عضويت من در شوراي فرهنگ عمومي استان و رياست ايشان بر اين شوراست. من در شورا اهداف جشنواره را به تفصيل بيان كردم.

• اگر اين شورا و خيلي‌هاي ديگر با شما موافقند پس چرا هنوز سالن اختصاصي شوي زنده لباس يا فروشگاه‌هاي دائمي براي عرضه لباس نداريد.
اين هم از مظلوميت ماست. دست ما از امكانات خيلي دور است. وقتي بزرگ‌ترين شركت لباس‌هاي اسلامي در جهان در جشنواره ما حاضر مي‌شود، مسئولان ما را تشويق مي‌كنند، اما وقتي پاي امكانات مي‌رسد كسي كمك نمي‌كند. البته ما آنها را به وجدانشان واگذار مي‌كنيم، ولي تا به حال هيچ مسئولي حمايتش را براي در اختيار گذاشتن مكاني مناسب براي عرضه پوشاك اسلامي اعلام نكرده است. چون مطابق روان‌شناسي مد، مد از بالاي شهر به پايين شهر مي‌رود ما مي‌خواهيم اين فروشگاه‌ها در شمال شهر باشد، چون عرضه لباس‌ها در پايين شهر ثمري ندارد.

• مشكلتان با نيروي انتظامي به كجا رسيد؟ اگر كسي بعضي از طرح‌هاي ارائه شده در جشنواره را بپوشد هنوز بعضي از گشت‌هاي ارشاد به او تذكر مي‌دهند.
ما ارتباط مستقيم با پليس نداريم، ولي آقاي استاندار با سردار رادان صحبت كرده و ايشان هم حمايت خود را از نمايشگاه اعلام داشته، اما نظر من اين است كه ما بايد نخست مصاديق پوشش اسلامي را مشخص كنيم و به صورت دوره‌اي مثلا در صداوسيما اين طرح‌هاي تاييد شده را به نمايش بگذاريم تا مخاطبان از سردرگمي بيرون بيايند. با اين همه مطمئنم تمامي بانوان ايراني خط قرمزهاي حجاب را خوب مي‌شناسند.

• درباره هزينه‌هاي جشنواره بگوييد.
اعلام هزينه‌هاي كلي جشنواره را از ما نخواهيد، چون محل برگزاري جشنواره براي ما هزينه‌اي نداشته، تبليغات هم به صورت مشاركتي با صداوسيما انجام شد. سازمان ميراث فرهنگي نيز هزينه مهمانان خارجي ما را پرداخت كرد. ضمن آن كه ارشاد استان تهران، سازمان ملي جوانان و سازمان فرهنگي هنري شهرداري نيز خدمات رايگاني به ما دادند.

• يا اين همه اسناد حسابداري بايد وجود داشته باشد.
نمي‌توان رقم دقيقي را اعلام كرد.

• چقدر؟
سال گذشته 150 ميليون‌ تومان و امسال 180 ميليون تومان.

• گفته‌هايتان نشان‌دهنده رضايت شما از دستاوردهاي 3‌ساله‌تان براي زنان است. چندي قبل يكي از مسئولان اعلام كرد كه ما براي جوانانمان هيچ كاري نكرده‌ايم، آيا شما با وجود اعلام رضايتتان مي‌توانيد اين ادعا را درباره خودتان هم درست بدانيد؟

البته ما يك سري كارها را انجام داده‌ايم كه اگر چه لازم بوده، اما كامل نبوده است. حوزه جوانان البته به مراتب از حوزه زنان مهجورتر است، چرا كه در نشست‌ها و مسافرت‌هايي كه به كشورهاي اروپايي داشته‌ايم، احساس مي‌كنم در حوزه زنان بويژه طرح منزلت زن پيشرفت زيادي داشته‌ايم.

ما آيينه تمام‌نماي مساله زنان را در صحبت‌هاي رهبري مي‌بينيم، آنجا كه ايشان از ظلم مضاعف عليه زنان (ظلم خانگي) سخن به ميان مي‌آورند. ولي من فكر مي‌كنم بعد از انقلاب با توجه به الگويي كه از امام گرفته‌ايم، جايگاه زنانمان تصحيح شده. البته من معدل جامعه را مي‌گويم نه همه آن را، هر چند كه تاكنون زنان نتوانسته‌اند جايگاه مناسبشان را در اجتماع به دست بياورند.

• به نظر مي‌رسد در اين سالها نگاه مردم به مردم كمي اصلاح شده، اما نگاه دولت به مردم تغييري نكرده. براي نمونه تاكنون هيچ نهادي زير بار اجراي بيمه زنان سرپرست خانوار نرفته است و سازمان بهزيستي و وزارت رفاه مسئوليت را به گردن همديگر مي‌اندازند.

البته بيمه يكي از ابتدايي‌ترين حقوق زنان است، ولي يكي از محورهاي طرح تحول اقتصادي است، چون قرار است يارانه‌ها هدفمند شود و بيمه شامل تمامي اقشار جامعه شود. بااين همه اين نگاه ويژه به زنان شامل همه دولت‌ها مي‌شود. به رغم آن كه تمامي مسئولان معتقدند نظرات امام و رهبري را نصب‌العين خود قرار داده‌اند، اما تعجب مي‌كنم چرا نگاه ايشان را در مورد زنان اجرا نمي‌كنند. زنان ما نمي‌خواهند نگاه ترحم‌آميز به سويشان دوخته شود، بلكه مي‌خواهند از ظرفيت‌هايشان استفاده شود.

البته ناديده گرفتن زنان در جامعه در نهايت به ضرر كشور تمام مي‌شود، چرا كه توانايي‌هاي آنها بي‌استفاده مي‌ماند و جالب آن‌كه اين اتفاق به نگاه خاص سياسي هم باز نمي‌گردد و تمام دولت‌ها در اين مسير حركت مي‌كنند. اين يك واقعيت است كه همه دولت‌ها در حوزه زنان درجا مي‌زنند.