همه چیز درباره سد گتوند

یاسر گلی

کد خبر: ۲۱۰۸۰۹

تاریخ: ۲۴ آذر ۱۳۹۰ - ۱۶:۲۳

پروژه سد گتوند علیا به عنوان عمیق ترین دیوار خاکی آب بند در جهان این روز ها در حال سپری کردن مراحل پایانی روند تکمیل خود است.

سد گتوند علیا یکی از بزرگ‌ترین سدهای ایران است که بر روی رودخانه کارون در جنوب غربی ایران در دست ساخت می‌باشد. این سد، در فاصله ۳۸۰ کیلومتری از ریزشگاه رودخانه کارون و در ۱۰ کیلومتری شمال شرقی شهر گتوند در استان خوزستان قرار دارد.

اما روند ساخت این سد به دلیل وجود حواشی فراوان زیست محیطی که به اعتراضات منطقه ای منجر شد درگیر فراز و نشیبهایی بوده که سبب شد در آستانه راه اندازی فاز های تولید انرژی این طرح تابناک گزارشی جامع از سلسه وقایع این سد ارائه کند:

پروژه عظیم ساخت نیروگاه و سد گتوند علیا ویژگی های شاخصی دارد که عبارتند از:

سد گتوند علیا بلندترین سد خاکی کشور با 182 متر ارتفاع از نوع سنگ ریزه ای با هسته ای رسی دارای حجم کل مخزن 4.5 میلیارد متر مکعب است. این سد عمیق ترین دیوار خاکی آب بند با وسعت 42 هزار متر مربع در جهان را به خود اختصاص داده است. سیستم ترکیبی دیوار آب بند سد گتوند علیا منحصر به فرد است. همچنین طویل ترین تونل های آبرسان نیروگاه را با طول 27 کیلومتر دارد. ضمن اینکه نیرگاه برق آبی گتوند علیا بیشترین تولید برق در کشور را یعنی سالانه 4 هزار و 250 گیگاوات انرژی برق آبی خواهد داشت. سد گتوند پر هزینه ترین سد کشور است. و مخزن آن گنجایش 5 میلیارد متر مکعب معادل 28 برابر سد کرج در استان تهران را دارا می باشد.

از جمله مشخصات عمومی پروژه می توان به موارد زیر اشاره کرد :

29 میلیون متر مکعب سنگ برداری و خاکبرداری، 28.5 میلیون متر مکعب خاکبرداری بدنه، 1.4 میلیون متر مکعب عملیات بتن ریزی، 1.85 میلیون متر مکعب حفاری زیرزمینی، در این پروژه صورت گرفته و 740 هزار متر طول تزریق آب بند و تحکیمی  و همچنین 42 هزار متر مربع دیوار آب بند است. تونل های آب رسان نیروگاه به طول 27 کیلومتر احداث شده است.

سد گتوند، پس از ساخت، دومین مخزن آبی ایران پس از کرخه و بزرگ‌ترین مخزن آبی بر روی کارون خواهد شد. این سد در بین سدهای ساخته‌شده و در دست ساخت بر روی کارون، از همه پایین‌دست‌تر قرار دارد.

اهداف ساخت سد:

هدف از احداث سد و نیروگاه گتوند، تأمین بخشی از برق مورد نیاز ایران ۴۵۰۰ گیگاوات‌ساعت در سال، کنترل سیلاب‌های فصلی کارون و نیز تنظیم آب کشاورزی پایین‌دست است. همچنین دریاچه سد، پس از آبگیری می‌تواند به عنوان یک جاذبه گردشگری برای منطقه درآید.

مجری و کارفرمای پروژه :

شرکت مهندسی سپاه سد است که وابسته به قرارگاه سارندگی خاتم انبیاء می باشد و برای انجام فعالیت های خود ضمن بهره گیری از آخرین تکنولوژی های دنیا و ماشین آلات پیشرفته از جمله بولتک، جانبودریل و روت هدر برای اولین بار در صنعت سد سازی کشور از سیستم آتشباری نانل استفاده کرده است.

به گفته مسئولان ذیربط در مراحل ساخت این سد رکودهای جالبی به ثبت رسیده که از آن جمله می تواند به 51 هزار مترمکعب خاکریزی در یک روز اشاره کرد.

از ابتدای پروژه یعنی از سال 1380 تا کنون 360 پیمانکار داخلی در احداث ساخت نیروگاه و سد گتوند به فعالیت پرداخته اند که هم اکنون این میزان به نصف تقلیل یافته است یعنی 180 پیمانکار مشغول کار در این پروژه هستند. ضمن اینکه در حال حاضر برای 7 هزار و 700 نفر به صورت مستقیم و غیر مستقیم کار ایجاد شده است.

در حال حاضر عملیات اجرایی پروژه مشتمل بر احداث بدنه، سرریز، آب بند پی، تونل های آبرسان نیرگاه و سازه جانبی در دست انجام است.

در راستای فرمان مقام معظم رهبری و فرمانده کل قوا مبنی بر ضرورت بکارگیری امکانات سپاه در جهت بازسازی و توسعه همه جانبه کشور، قرارگاه سازندگی خاتم الانبیاء سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با استناد به اصل 147 قانون اساسی و با کوله بار تجربه مهندسی رزم در سالهای دفاع مقدس به عنوان یک رده تخصصی و مجهز در تاریخ 23 آذرماه سال 68 تاسیس شد و پا به عرصه سازندگی و آبادانی ایران نهاد.

در این راستا شرکت مهندسی سپاه سد نیز در سال 1371 تاسیس و به عرصه سازندگی کشور وارد شد. این شرکت پس از کسب تجارب موفق مانند ساخت سد مخزنی عظیم کرخه با ورود به پروژه های بزرگ در حال ساخت از جمله سند گتوند علیا است. این شرکت با رویکردی جدید در حال تبدیل شدن به یک پیمانکار عمومی برای حضور در پروژه های ملی و فراملی است.

کارفرمای این پروژه شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران است .

داستان کوه نمکی که قرار است در آب خوزستانی ها حل شود!

یکی از مهم‌ترین چالش‌های ایجاد شده پیرامون این سد، بحث وجود گنبدها و رگه‌های نمکی در اطراف محل آبگیری سد است که پس از آبگیری سد به زیر آب رفته و ممکن است منجر به شوری بیش از حد آب در پایین‌دست این سد شوند.

مجري طرح سد و نيروگاه گتوند عليا با بيان اينكه نشست تمام سدهاي خاكي طبيعي است گفت:

بحث نشست و ريزش ديواره سد گتوند درست نيست اما بايد بگويم كه در طول 10 سال گذشته سد گتوند 1،2 متر نشست كرده است.

كريم شيباني: نشست مجاز سدهاي خاكي تا 2 درصد است اما براي سد گتوند كه طول آن 182 متر است اين حد مجاز 3،6 متر است كه از 10 سال پيش تاكنون اين سد1.2 متر بوده است.

وي ادامه داد: بحث نشست و ريزش ديواره سد گتوند درست نيست بلكه پوشش خاكي كه روي سازند گچساران با مسافت 5 كيلومتر دورتر از سد ايجاد كرده ايم طبق پيش بيني ها دچار ريزش شده است.

وي اضافه كرد:سد گتوند عليا با ارتفاع 182متر يك سد خاكي است، اتفاقا سدهاي خاكي تماما نشست دارند كه محدوده نشست آنها محدوده استانداردي دارد.

وي با بيان اينكه به نوعي در طبيعت سدهاي خاكي نشست وجود دارد اظهار داشت: به عنوان مثال در سد مسجد سليمان كه سدي خاكيست يك مقدار اين نشست زياد بود اما باز هم بالاتر از استاندارد سدهاي خاكي نبود و در حال حاضر هم سد مسجد سليمان بعد از 8 سال به لحاظ پايداري خيلي خوب در حال كار كردن است.

وي خاطر نشان كرد: موضوعي كه در مورد گتوند عنوان مي‌شود بحث بدنه سد نيست بلكه سازند گچساران در است كه مخزن است که اين را به خاطر اينكه يك سري منبرهاي انحلالي مثل نمك و گچ در آن است اين پوشش خاكي را روي آن ايجاد كرديم .

پوشش خاكي سد گتوند دچار ريزش مي شود

شيباني ادامه داد: بعد از آبگيري سد گتوند اين پوشش خاكي طبق پيش‌بيني ها دستخوش تغييراتي شده و يك جاهايي از آن آسيب‌ ديده و تخريب و ريزش مي شود اما به هر حال كار به خوبي در حال ادامه يافتن است.

مجري طرح سد و نيروگاه گتوند عليا گفت : اين تخريب و آسيب‌هايي كه به وجود آمده است و نشست‌هايي كه رخ داده برخي تصور كردند كه اين‌ها شايد غير مترقبه و غير منتظره بوده است.

وي افزود: آن سازه گچساران يك سازه موقتي بوده است كه ما در شروع آبگيري سد سعي كرديم نرخ انحلال را به حداقل برسانيم و باز هم مي گويم كه اين سازه بخشي است كه به طور كلي زير آب مي رود.

شيباني گفت: در سازند گچساران نمك وجود دارد و براي اينكه نرخ انحلال نمكي كه در آن سازند هست به حداقل برسد اين پوشش را ايجاد كرديم اين پوشش هم پوشش خاكي است و اصلاً 5 كيلومتر بالاتر از سد است.

استاندارد نشست سدهاي خاكي 2 درصد است

وي گفت: استاندارد نشست سدهاي خاكي 2 درصد است كه البته بايد اذعان شود اين نشست در دراز مدت رخ مي‌دهد، اما چون در گتوند هنوز آبگيري در مرحله مقدماتي است آن نشستي كه بايد رخ دهد اتفاق نيافتاده است .

شيباني افزود: در حال حاضر از مخزن سد كه 4.5 ميليارد متر مكعب حجم آن است حدود 280 ميليون متر مكعب آب پر شده است، يعني در واقع ما حجم مرده مخزن را پر كرده‌ايم و اين ميزان را هم كه پر كرديم خواستيم كه آب را از اولين مجرا تخليه كنيم كه آب كارون قطع نشود

شيباني گفت: سازند گچساران به لحاظ طبيعت و به لحاظ جنس زمين و ساختار زمين‌شناسي در مقابل آب مقاومتي ندارد

وي ادامه داد: اين هم در پيش‌بيني ما بوده است كه اين اتفاق رخ مي‌دهد و ما براي اينكه نرخ انحلال نمك اين سازند گچساران را در مراحل آبگيري به حداقل برسانيم يك پوشش روي آن ايجاد كرده بوديم كه البته پيش‌بيني ما اين بوده است اين پوشش به مرور زمان در طول يك ماه از بين مي‌رود و اتفاقا يك بخشي از كار نيز زير آب مي‌رود .

وي تاكيد كرد:اين اتفاق كه رخ داده است يك عده جوسازي كرده‌اند كه عمليات اجرايي آن از 11 مرداد تعطيل شده است و اينكه مي‌گويند ديوار سد ريزش كرده اصلا درست نيست .

وي تأكيد كرد: اصلا اين سازند گچساران را نياز نداريم، چرا كه در آينده اين سازند به زير آب خواهد رفت و جزئي از درياچه‌ مي‌شود و به زير آب خواهد رفت و جزئي از درياچه شده و به بدنه سد نيز هيچ كاري ندارد

وي گفت: سد گتونه عليا در حال حاضر در تمام بخش‌ها به بخش‌هاي ساختماني و تجهيزاتي كاملا تحت كنترل است و مشكل خاصي در هيچ كجاي سد وجود ندارد .

وي ادامه داد: ضمنا سد اگر بخواهد مشكلي داشته باشد در اين مرحله از آبگيري مشكلي ندارد چون ما هنوز آبي در سدگتوند ذخيره نكرديم چرا كه از 4.5ميليارد متر مكعب حدود 280 ميليون‌متر مكعب ذخيره آب داريم .

وي تصريح كرد:اين ذخيره آب نمي‌تواند منشا هيچ اتفاقي باشد، اگر سد بخواهد نشستي هم داشته باشد زماني بايد باشد كه آب بالا آمده باشد و يك مدتي نيز گذشته باشد .

محیط زیست: مطالعات نمک سد گتوند را ندادند!

در صورتی که پس از حضور کار‌شناسان محیط زیست در استان و بررسی آزمایش‌ها مشخص شود که EC آب کارون پس از آبگیری سد گتوند افزایش یافته، طبق اعلام قبلی مجریان پروژه، تمهیدات لازم برای مهار سازند‌ها انجام می‌شود.

مدیرکل حفاظت محیط زیست خوزستان گفت: سازمان حفاظت محیط زیست، دستگاهی حاکمیتی است و حق قانونی داریم که از چرایی عدم انعکاس نتایج تحقیقات محیط زیستی سد گتوند به این اداره‌کل مطلع باشیم.

تورج همتی در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره موضوع سازندهای نمکی پشت سد گتوند گفت: باید به این نکته توجه داشت که پیش از آغاز ساخت یک سد، ابتدا در مجموعه سازمان حفاظت محیط زیست، فرایندی با عنوان «مطالعات ارزیابی اثرات زیست‌محیطی سد» طی می‌شود. در این فرایند، فعالیت‌های سد در آینده، شرایط و مشکلات زمین از نظر زمین‌شناسی و خاک‌شناسی و بسیاری از متغیرهای اکولوژیکی منطقه و پایداری آن‌ها به طور کامل مورد بررسی قرار می‌گیرند. پس از انجام این مطالعات، موافقت، مخالفت و یا موافقت مشروط سازمان محیط زیست با ساخت سد، در کمسیونی تخصصی اعلام می‌شود.

همتی افزود: مسئله‌ای که وجود دارد این است که مشاور مجری سازنده سد گتوند در زمینه وجود سازند‌های گچساران مطالعات مناسبی انجام نداد؛ طبیعتاً هر مشاوری که از طرف مجری یک پروژه انتخاب می‌شود سیاست‌های مجری را دنبال می‌کند. این وظیفه مجری پروژه است که مشاور را توجیه کند تا در زمینه مسایل زیست‌محیطی بیشتر مطالعه کند و وارد مسایل جزیی‌تر شود. انجام این کار وظیفه سازمان حفاظت محیط زیست نیست. مطالعات زیست‌محیطی باید جامعیت لازم را داشته باشد تا مسایلی که ممکن است در آینده تاثیری بر محیط زیست داشته باشند قابل پیش‌بینی شوند.

وی تاکید کرد: بر اساس ماده ۴۶ قانون توزیع عادلانه آب سازمان حفاظت محیط زیست، وظیفه کنترل آلودگی آب‌ها و پایش و نظارت بر کیفیت آب برعهده این سازمان است.

مدیرکل حفاظت محیط زیست خوزستان تصریح کرد: پس از انجام آزمایش‌های لازم و مقایسه آن‌ها با اطلاعات مبنایی که در اختیار است، می‌توان کیفیت آب رودخانه کارون، پس از آبگیری سد گتوند را مقایسه کرد. تا زمانی که نتایج این آزمایش‌ها اعلام نشود، نمی‌توان درباره تاثیر احتمالی سازندهای گچساران بر کیفیت آب خروجی از سد اظهارنظر کرد.

همتی یادآور شد: دانشگاه علوم پزشکی قزوین به عنوان ناظر معتمد، بررسی روند ارزیابی مطالعات زیست‌محیطی سد را بر عهده دارد و باید ماهانه یک‌بار نتیجه را به اداره‌کل حفاظت محیط زیست خوزستان و مجری سد ارائه دهد؛ این دانشگاه نتایج تحقیقات را به این اداره‌کل ارائه نکرده است.

وی ادامه داد: ناظر زیست‌محیطی پروژه باید اطلاعات را در اختیار اداره‌کل محیط زیست خوزستان قرار می‌داد؛ سازمان حفاظت محیط زیست، دستگاهی حاکمیتی است و حق قانونی داریم که از چرایی عدم انعکاس نتایج تحقیقات به این اداره‌کل مطلع باشیم.

مدیرکل حفاظت محیط زیست خوزستان اظهار کرد: در صورتی که پس از حضور کار‌شناسان محیط زیست در استان و بررسی آزمایش‌ها مشخص شود که EC آب کارون پس از آبگیری سد گتوند افزایش یافته، طبق اعلام قبلی مجریان پروژه، تمهیدات لازم برای مهار سازند‌ها انجام می‌شود.

همتی با بیان این‌که این‌گونه نیست که دولت به دنبال مهار سازند‌های نمکی نباشد، گفت: در صورت بروز مشکل، دولت هم بر مهار این سازند‌ها تاکید خواهد کرد. اگر با ایجاد مشکل عزمی در زمینه مهار سازند‌های نمکی ایجاد نشود، مجری پروژه و افرادی که می‌گویند مشکلی وجود ندارد باید به همه بخش‌های کشاورزی، ‌صنعت و مردم که آب مورد نیاز آن‌ها متاثر از این موضوع می‌شود، پاسخ‌گو باشند.

آغاز بکار مجدد در پرحاشیه ترین قسمت سد گتوند

عملیات خاکریزی و افزایش ارتفاع دیوار حائل تا 170 متر دوباره آغاز شده و در این صورت سد گتوند تا 160 متر آب گیری می شود. و افزایش ارتفاع آب سد گتوند امکان راه اندازی قسمت اول نیروگاه سد را نیز فراهم می کند.

هم اکنون حدود چهارماه از آب گیری اولیه پروژه سد و نیروگاه گتوند می گذرد. اما به دلیل نبود اعتبارات لازم عملیات عمرانی سد متوقف شده و کارگاه ساخت آن به حالت نیمه تعطیل درآمده است.

مهم ترین و حساس ترین قسمت این پروژه دیوار حائل سازند کچساران است که مانع تداخل قسمت نمکی سد گتوند با آب شیرین دریاچه می شود. عدم پیشرفت کار در این قسمت از پروژه و نیز عدم تامین اعتبار لازم دلیل اصلی تعطیلی کارگاه ساخت نیروگاه بود.

شرایط کار در پروژه سد گتوند به گونه ایست که اگر ارتفاع دیوار حائل سازند گچساران افزایش نیابد، سایر جبهه های کاری باید متوقف باشند. زیرا تحت هیچ عنوان نباید ارتفاع آب دریاچه از ارتفاع دیوار حائل بیشتر باشد. زیرا این کار باعث صدمه جدی به کیفیت آب شیرین دریاچه می شود. بطوریکه در مدت چند ماهی که این پروژه متوقف بود، اضافی آب دریاچه به شیوه های گوناگون تخلیه می شد.

سازند گچساران حدود دو نیم کیلومتر طول دارد و ارتفاع آن در حال حاضر حدود 150 متر است. در این حالت ذخیره آب سد تا 140 متر آب گیری می شود. اما عملیات خاکریزی و افزایش ارتفاع دیوار حائل تا 170 متر دوباره آغاز شده و در این صورت سد گتوند تا 160 متر آب گیری خواهد شد. و افزایش ارتفاع آب سد گتوند امکان راه اندازی قسمت اول نیروگاه سد را نیز فراهم خواهد کرد. این قسمت از نیروگاه هزار مگاوات قدرت دارد که معادل نیروگاه اتمی بوشهر قدرت خواهد داشت.

در طول چهار ماهی که این پروژه ملی نیمه تعطیل بود، با توجه به بارش های بی سابقه در کوه های زاگرس و پر بودن سد های بالادستی و امکان بروز سیل آب در خوزستان، نگرانی بسیار زیادی درباره این پروژه وجود داشت، بطوریکه بیم آن می رفت که با شور شدن آب کارون خطرات اقتصادی و سیاسی جبران ناپذیری از جمله از بین رفتن سی هزار شغل در این استان بوجود بیاید.

رئیس جمهور در آغاز آب گیری اولیه اعلام کرده بود که دولت متعهد پرداخت منابع مالی این پروژه است. اما وزیر نیرو در هفته گذشته اعلام کرد با ارسال نامه ای به رئیس جمهور و ذکر حساسیت های موجود در این پروژه، خواستار پرداخت اعتبارات لازم برای آغاز بکار مجدد پروژه شده است.

اينهمه تعجيل در افتتاح يك طرح خسارت‌بار؛ چرا؟

آقاي احمدی نژاد در تاریخ 06/05/90 برای آغاز آبگیری سد به کارگاه آمد و آبگیری آغاز شد. سه روز بعد، آب از پتوی رسی رد شدو نمک های ناحیه زیرین دیوار حائل، در آب حل شد و دیوار حائل، نشست کرد.

اين در حالي بود كه از دو سال پيش اعتراض‌هاي رسانه‌اي و کارشناسي مبنی بر وجود معادن نمک در مخزن سد، موجب ايجاد ترديد در بهره‌برداري از آن شده بود. اين مساله موجب مي‌شد آب شيرين كارون پس از تجمع در پشت سد، به صورت آب شور از سد خارج شود. پيامدهاي فاجعه‌بار اين مساله بر زمين‌هاي پايين سد آشكار بود. همان زمان سناریوی مربوط به احتمال وجود نمک به مشاور طرح یعنی شرکت دی . اچ . آی دانمارک داده شد. شرکت دی اچ آی اقدام به نمونه برداری از نمک در اعماق مختلف نمود تا درجه خلوص ومیزان انحلال آن را در آزمایشگاه بدست آورد. نظریه کتبی مشاور که تقدیم آب نیرو شد، حاکی از آن است که آب در سناریوهای مختلف به درجات مختلف شور می شود. ماجرا مطالعات دی اچ آی رسانه ای شد و تاکنون نه از طرف آب نیرو و نه از طرف دی اچ آی تکذیب رسمی یا تلویحی و ضمنی نشده است.

پس از مطالعات مشاور، شرکت راه حلی ارائه کرد: گفتند بین دریاچه سد و کوه نمک، یک دیوار حائل یا پتوی رسی احداث می کنیم که خود مثل یک سد خاکی هسته رسی عمل می کند و مانع از انحلال نمک در آب می شود. نمونه آزمایشگاهی دیوار حائل ساخته شد. به این ترتیب که مصالح بکار رفته در دیوار حائل، در ابعاد آزمایشگاهی کمپکت (فشرده) شد و به مدت ۲۴ ساعت در معرض آب قرار گرفت.

ولی آزمایشها نشان می داد که نمک از دیوار حائل (پتوی رسی) عبور می کند و به مخزن سد وارد می‌شود. مدیران آب نیرو، در این مرحله مدعی بودند که دیوار حائل، کارآمد است و آزمایش، گویا نبوده است پس روند احداث را آغاز کردند. سرانجام تصمیمی گرفتند آبگیری را تا تراز ۱۳۰ متر انجام دهند. پتوی رسی تا این تراز ساخته شدو ادامه آن نیز در دست احداث بود.

همانطور که قبلاً آزمایش نمونه آزمایشگاهی دیوار حائل نشان داده بود، نمک های ناحیه زیرین دیوار حائل بصورت یک جاذب قوی عمل کرده و آب را جذب کردند و حل شدند. در نتیجه در تاریخ ۰۸/۰۵/۹۰ ترک های کوچ در دیوار حائل پدیدار شد.

در تاریخ ۰۹/۰۵/۹۰ ترکها تبدیل به حفره های کوچک در کف دیوار شد. در تاریخ ۱۰/۰۵/۹۰ چهار حفره به ابعادی دو برابر یک خودروی سواری در قسمت انتهایی باند دیواره حائل که پیمانکار آن شرکت کیانکار است، پدیدار شد که به سرعت، بصورت سطحی و نه عمقی ترمیم شد.

در تاریخ ۱۱/۰۵/۹۰ دیوار حائل بطور ناگهانی و به ارتفاع ۷ متر نشست کرد و حجم حفره ها به ویژه در قسمت ابتدای باند دیوار حائل که پیمانکارش سپاسد می باشد به حدی بود که ماشین آلان سنگین راه سازی نظیر لودر و بولدوزر نیز در معرض خطر سقوط بودند. در نتیجه کارگاه تعطیل و تخلیه شد. هم اکنون کارگاه دیوار حائل تعطیل میباشد و تدابیر شدید امنیتی در آن به اجرا گذاشته شده تا هر گونه عکس‌برداری مقدور نباشد. حال پرسش اين است: اينهمه تعجيل در افتتاح يك طرح خسارت‌بار، چرا؟

احتمال توقف طرح سد گتوند به دلیل شوری آب کارون

علي محمد شاعري قائم مقام سازمان محيط زيست در حاشيه نشست يك روزه جايگاه برنامه پنجم توسعه در بخش پايش و مديريت زيست محيطي در اهواز تصريح كرد:در صورت تغيير در كيفيت آب پائين‌دست رودخانه كارون، سازمان محيط زيست به وظايف قانوني خود عمل كرده و از مرحله دوم آبگيري سد گتوند عليا جلوگيري خواهد كرد.

در چند وقت گذشته نسبت به تغيير كيفيت آب رودخانه كارون در اثر انحلال سازند نمكي در درياچه سد گتوند عليا هشدارهايي به وزارت نيرو و شركت توانير از سوي سازمان حفاظت محيط زيست داده شده است.

وي در پاسخ به اين سؤال كه با نزديك شدن به فصل پائيز و احتمال بروز سيلاب در شرايط بحراني آيا امكان بالا رفتن شوري آب وجود دارد اظهار داشت: اعتقاد ما بر اين است كه در شرايط بحراني و سيلابي افزايش اي سي اتفاق خواهد افتاد و شاهد شوري آب كارون خواهيم بود.

تا به حال گزارشي در خصوص افزايش شوري آب در زمان رها‌سازي در پائين دست ارائه نشده و چنانچه بر اثر انحلال نمك در آب كارون در شرايط بحراني قرار بگيريم سازمان حفاظت محيط زيست و بهداشت بر اساس وظايف قانوني خود از هر اقدامي كه سلامت و بهداشت مردم را به خطر بيندازد جلوگيري مي‌كند.

اين مقام مسئول گفت: در صورت مشاهده تغييرات كيفي آب، دريچه‌هاي تنظيمي سد گتوند مسدود و ازآبگيري مرحله دوم اين سد جلوگيري مي‌شود. در خصوص سد گتوند بررسي‌هاي لازم انجام گرفته و نظرات به وزارت نيرو اعلام شده تا در جهت جلوگيري از خسارت‌هاي احتمالي ناشي از ساخت سد در سازند نمكي و به حداقل رساندن آن اقدامات لازم انجام شود.

شاعري يادآورشد: پايش‌هاي مستمر و مداوم بويژه روي شوري و اي سي آب انجام و تغييرات به مراجع ذيربط اعلام مي‌شود. سازمان محيط زيست پيگير انجام تعهدات وزارت نيرو در خصوص طرح سد گتوند است تا وزارت نيرو در اين حوزه به وظايف خود عمل كرده و از خطرات احتمالي پيشگيري كند.

وي با بيان اين‌كه اطلاعات كامل اقدامات وزارت نيرو به مديريت بحران در استانداري خوزستان و شركت آب منطقه‌اي داده شده افزود:با تلاش‌هاي انجام شده در اين زمينه اميدواريم تغييرات فيزيكي و شيميايي در پائين دست و آب شرب مردم روي ندهد.

قائم مقام سازمان محيط زيست اعلام كرد: پيشنهاد‌هاي سازمان حفاظت محيط زيست در قالب بسته‌اي به وزارت نيرو ارائه و به شركت توانير پيشنهاد شده با اعزام غواصان به اعماق درياچه سد و تهيه فيلم از تغيير ساختار نمكي و ميزان انحلال آن، ميزان شوري در عمق اندازه‌گيري شود زيرا ميزان شوري آب در عمق بيشتر از سطح است. همچنين نصب دوربين‌هاي مدار بسته به منظور پايش مداوم تغييرات نيز از ديگر پيشنهاد‌هاي ارائه شده به وزارت نيرو است.

شاعري با اشاره به اين‌كه پيش‌بيني مي‌شود با برهم خوردن شرايط طبيعي و متلاطم شدن مخزن سد، افزايش شوري آب در پائين دست رخ دهد بيان داشت: براساس ارزيابي‌ها تغيير محسوسي در كيفيت آب پائين دست مشاهده نشده،اما اگر چنين اتفاقي روي دهد هشدارهاي لازم را خواهيم داد.

سد گتوند برخلاف کارشکنی ها به مدار تولید انرژی کشور می پیوندد

فرمانده قرارگاه خاتم: دو واحد نیروگاهی سد گتوند تا پایان سال در مدار قرار می گیرد فرمانده قرارگاه سازندگی خاتم الانبیا(ص) با بیان اینکه از چند ماه گذشته فعالیت کارگاه سد گتوند آغاز شده است، گفت: دو واحد نیروگاهی سد گتوند تا پایان سال در مدار قرار می گیرد.

ابوالقاسم مظفری فرمانده قرارگاه سازندگی خاتم الانبیا(ص) در نشست خبری در خصوص نقش قرارگاه در محرومیت زدایی در خصوص بهره برداری از سد گتوند اظهار داشت:

فعالیت های کارگاره سد گتوند پس از آبگیری  این سد به لحاظ مشکلات مالی متوقف شد و این نگرانی بوجود آمد که امکان شور شدن آب دریاچه و پائین آمدن آب کارون بعد از آبگیری بوجود بیاید لذا این مشکل را از طریق فرماندهی کل سپاه به دولت منعکس کردیم مبنی بر اینکه اگر منابع مالی این پروژه تامین نشود امکان بی کیفیت شدن آب کارون وجود خواهد داشت و خوشبختانه دولت هم به این نیازما پاسخ مثبت داد به گونه ای در دو مرحله هیئت وزیران منابع مالی خوبی را به احداث و بهره برداری از سد گتوند اختصاص دادند.

وی ضمن بیان اینکه از چند ماه گذشته فعالیت کارگاره سد گتوند را در حد رفع بحران آغاز کرده ایم، گفت:  همچنین در سایر بخش های نیروگاهی این سد به شدت کار می شود تا انشاءالله بتوانیم تا پایان سال حداقل دو واحد نیروگاهی آن را در مدار قرار دهیم.

تهیه و تنظیم: یاسر گلی