نقش فناوری اطلاعات درکارآفرینی

دکتر ابوالقاسم عربیون*

کد خبر: ۱۹۳۷۱۶

تاریخ: ۰۷ مهر ۱۳۹۰ - ۱۳:۵۴

نقش فناوری اطلاعات درکارآفرینی: فرصت های پیش رو

دکتر ابوالقاسم عربیون*
مهدی علیزاده

کارآفرینی اشاره به اقدام فرد(یا گروه و سازمان) به انجام کاری مشخص دارد و کارآفرین شخصی است که با قبول ریسک به ایجاد چیزی نو و یا توسعۀ مفاهیم موجود می پردازد. به عبارت دیگر، کارآفرین با پیگیری فرصت ها و قبول ریسک برای بهره برداری از آن فرصت ها سر و کار دارد.

به همین دلیل شروط اساسی برای کارآفرینی عبارتند از تولید فکر، نوآفرینی یا بهبود و توسعه. در تعریف کارآفرینی، مفهوم نو بودن وجود دارد و این تازگی بیانگر به وجود آوردن ترکیبی نو از منابع موجود می باشد. به عبارت دیگر کارآفرینی به معنای:

•    تولید یک محصول یا خدمت جدید
•    بهبود شیوۀ تولید موجود
•    ایجاد یک بازار جدید
•    کشف منبع جدیدی از مواد خام
•    نوسازی یک صنعت می باشد.

مبانی چنین رفتارهایی در جامعۀ ما به وفور یافت می گردد اما این وضعیت صرفا اولین مرحله در فرآیند کارآفرینی است. در جهان امروز بسترهای گوناگونی برای بروز این گونه فعالیت ها  وجود دارد. یکی از این زمینه ها، صنعت فناوری اطلاعات و ارتباطات می باشد.

زمانی که اولین رایانه ها وارد بازار شدند، صرفا به عنوان ابزارهایی برای کار ریاضیدانان و دانشمندان بکار گرفته شدند و گمان نمی رفت روزی تبدیل به ابزاری حیاتی برای بسیاری از صنایع گردند. واقعیت آشکار اینست که نیاز به بهبود انجام کار و افزایش کارآیی، این سطح از توسعه در صنعت فناوری اطلاعات و ارتباطات را رقم زده است.

با توجه به فراگیر شدن فناوری اطلاعات در تمامی زمینه ها ، و موارد استفاده بسیار آن ، استفاده از فناوری اطلاعات درسازمان ها برای همپایی با فناوری های نوین واستفاده موثر و مناسب از منابع سازمانی و بهره گیری از مزایای این فناوری استفاده از آن الزامی خواهد شد و کارآفرینان ناچار خواهند شد برای کسب و یا حداقل حفظ مزایای رقابتی خود از فناوری اطلاعات به عنوان یکی از ارکان اساسی سازمان خود استفاده کنند.

فناوری اطلاعات یک تخصص بین رشته ای متشکل از علوم ریاضی ،اطلاعات ،اطلاع رسانی، مخابرات و..... است که در زمره تکنولوژی های نوین جهان در عصر کنونی است فناوری اطلاعات در واقع نوعی تکنولوژی فراگیر است و ویژگی منحصر به فردش همانا شمول آن ونیاز ضروری به آن است. امروزه IT به عنوان یکی از تکنولوژی های نوین بشری نه تنها دستخوش تغییرات ژرفی شده است بلکه به سرعت در حال تاثیر گذاری بر الگوهای زندگی ،روش تحقیق ،آموزش ، حمل ونقل ، مسایل امنیتی و دیگر زمینه های زندگی انسان است.عدم توجه به فناوری اطلاعات در این عصر که  عصر اطلاعات نام گرفته ودر آن اطلاعات نقش اصلی و غالب را بازی می کنند، می توانند عواقب بسیار وسیع و جبران ناپذیری را برای سازمانها داشته باشد.

نمونه ای از آثار فناوری اطلاعات بر کسب و کارها و فعالیت های کار آفرینانه را می توان در زنجیره تامین کسب و کارها یافت. فعالیت های کارآفرینانه از سویی با تامین کنندگان منابع و از سوی دیگر با مجموعه ای از مشتریان مواجه هستند که باید در مقابل خواسته های آنان پاسخگو باشند. این مفهوم که به طور کلی با عنوان زنجیره تامین کسب و کار شناخته می شود، در عصر جدید تحت تاثیر فناوری اطلاعات قرار گرفته است.

اکنون با جهش های تکنولوژیکی پدید آمده توجه به تأثیرات آن به ویژه فناوری اطلاعات را بر مدیریت زنجیره تأمین بیش از پیش خودنمایی می کند. زنجیره تأمین الکترونیک مجموعه ای از فرآیندهای کسب و کار برونی است که فرآیند های درونی بنگاه های واحد را به هم پیوند می زند. در این زنجیره فرآیند ها و تعاملات به صورت الکترونیک کنترل و اجرا می شوند و با کمک اینترنت در طول زنجیره تأمین، به سرعت در همه جهات جریان می یابد و با امکان بازخور بی وقفه، اشتباهات و محاسبات غلط کمتر و پاسخ دهی سریعتر گردد. سرمایه گذاری بر روی فناوری اطلاعات برای مدیریت زنجیره تأمین یک راه مؤثر برای کسب مزیت رقابتی است.

فناوری اطلاعات و ارتباطات علاوه بر تسهیل فرآیندهای کسب و کار کارآفرین، خود به عنوان زمینه ای برای خلق ارزش و ثروت در نظر گرفته می شود. نمونه ای از زمینه هایی که کارآفرینی در آنها از طریق فناوری ارتباطات و اطلاعات سبب خلق ارزش می گردد عبارتند از:

مراکز تجاری: در بخش های گوناگون تجارت، بسیاری از سیستم های مبتنی بر فناوری اطلاعات و ارتباطات به کار گرفته می شوند. در این مراکز، از ماشین های فتوکپی، دستگاه های تایپ، تلفن و سایر ابزارهای فناوری اطلاعات و ارتباطات به عنوان وسایل ارتباطی و پردازش اطلاعات و خلق ارزش برای مشتریان و کسب و کار استفاده می شود. با گسترش و توسعۀ فناوری ها، مراکز تجاری از سیستم های دستی به سمت سیستم های الکترونیکی پردازش اطلاعات و ارتباطات تغییر جهت می دهند.

مراکز بصری: بسیاری از کسب و کارها که در حوزۀ بصری فعالیت می کنند، از فناوری اطلاعات و ارتباطات به عنوان ابزار کار و وسیلۀ خلق ارزش استفاده می کنند. این کسب و کارها منبع غنی نوآوری ها در زمینۀ کاری خود بوده و به طور گسترده از نرم افزارهای طراحی، اینترنت، پست الکترونیک و غیره استفاده می کنند. با توجه به گسترش فناوری اطلاعات و ارتباطات، دیگر مسالۀ زمان و مکان برای این کسب و کارها موضوعی حل شده می باشد و این کسب و کارها می توانند به عنوان مثال در هر ساعت از شبانه روز و از هر مکان در کرۀ زمین به دریافت سفارش، انجام تبادلات مالی و تحویل سفارشات اقدام نمایند.

فعالیت های رسانه ای: در حال حاضر،  کارآفرینان سرمایه و زمان زیادی را در بخش رسانه و سرگرمی صرف می کنند. در بازار امروز کارآفرینان دراستودیو های تبلیغاتی و موسیقی به ارائۀ خدمات با کیفیت بالا در سراسر نقاط جهان می پردازند. این فعالیت ها سبب اشتغال بخش عظیمی از نیروی کار در جهان شده است. در کنار این موسسات، تلویزیون و فعالیت های تبلیغاتی و رسانه ای آن از طریق فناوری اطلاعات و ارتباطات هماهنگ و ارائه می گردد.

مراکز اینترنت: این مراکز، به ارائۀ خدمات اینترنت به افراد و با حداقل هزینه می پردازند. افزایش مراکز ارائۀ خدمات اینترنت پدیدۀ جدید در عصر حاضر می باشد. علاوه بر ارائۀ خدمات اینترنتی، این مراکز ایجاد کنندۀ اشتغال برای بسیاری از افراد به طور مستقیم و غیر مستقیم می باشند.

مراکز آموزش رایانه: مراکز آموزش رایانه نقشی محوری در ایجاد اشتغال و آموزش کاربران دانش محور بازی می کنند. علاوه بر ایجاد اشتغال برای افرادی که در این مراکز مشغول به کار می باشند، این مراکز می توانند مهارت های مورد نیاز برای کارآفرینان جهت انجام فعالیت های کارآفرینانه در بستر فناوری اطلاعات را فراهم آورده و سبب توسعۀ فعالیت های کارآفرینی گردند.

تکنیسین های رایانه: افزایش تعداد مراکز رایانه چنان که در بالا اشاره داشتیم، سبب گسترش خدمات جدیدی می گردد که خدمات فنی رایانه از این جمله اند. بسیاری از افراد در حال حاضر به ارائۀ خدمات تعمیر و نگهداری برای کاربران رایانه می پردازند. برای کارآفرینانی که این خدمات را ارائه می دهند، سرمایۀ زیادی مورد نیاز نبوده و فقط وجود ابزارهای ساده و دانش فنی در مورد رایانه کفایت می کند.

طراحی وب: این حوزه از کارآفرینی در زمینه فناوری اطلاعات و ارتباطات نیز زمینه ای رو به رشد و فراهم آورندۀ فرصت های بسیاری برای کارآفرینان می باشد. علاوه بر کارآفرینان فردی فعال در این حوزه، بسیاری از مراکز رایانه، این خدمت را نیز به مجموعه خدمات قابل ارائۀ خود افزوده اند.

هاستینگ: یکی از خدماتی که تامین کنندگان خدمات اینترنت به مشتریان ارائه می کنند، هاستینگ می باشد. با توجه به توسعۀ اینترنت، امکان ارائۀ فضا برای وب سایت ها فراهم آمده و رو به گسترش می باشد. ارائه این خدمات برای مشتریان نیز زمینه ای نو برای کارآفرینی و بازاری رو به گسترش می باشد.

تبلیغات اینترنتی: در حال حاضر تقریبا هر نوع کالا و خدمتی در اینترنت تبلیغ می گردد. این حوزه از فناوری اطلاعات و ارتباطات زمینه ای است که در آن افرادی که حتی قادر به خرید رایانه نمی باشند نیز می توانند به ارائۀ خدمات بپردازند. تنها کاری که این افراد انجام می دهند، اینست که با مراجعه به مراکز ارائه دهندۀ تبلیغات در اینترنت و دریافت پیشنهاد تبلیغات به عنوان سازمان های تبلیغاتی عمل می کنند.

آژانس های اینترنتی گردشگری: گردشگری یکی از صنایعی است که دارای رشد سریع می باشد. افراد برای مسافرت و گردش نیاز به اطلاعات کافی در مورد مکان های مختلف، هتل ها، کشورها و .. دارند. کارآفرینان فعال در این حوزه، می توانند این امکان را برای کاربران فراهم آورده و به ایجاد ارزش و درآمد بپردازند.

نمونه های بیان شده تنها بخشی از بازار گستردۀ فناوری اطلاعات و ارتباطات موجود در پیش روی کارآفرینان عصر حاضر را تشکیل می دهند و زمینه های بسیار متنوع دیگری نیز در این حوزه وجود دارد. برای فعالیت کارآفرینان در این حوزه نیاز به ایجاد زیر ساخت های مطمئن و ارائۀ خدمات ارزان در کشور وجود دارد که این امر توجه بیشترتصمیم گیرندگان و سیاست گذاران را طلب می نماید.

در نهایت لازم به ذکر می باشد که برای کسب سهم بازار مناسب در محیط کسب و کار جهانی امروز نیاز به تقویت فعالیت های کارآفرینی در تمام حوزه ها از جمله فناوری اطلاعات و ارتباطات احساس می گردد.