لزوم رعایت اخلاق در سیاست و رسانه

عبدالحسین روح الامینی نجف آبادی

کد خبر: ۱۵۴۴۱۶

تاریخ: ۲۷ اسفند ۱۳۸۹ - ۱۳:۱۲

«جذب حداكثری، دفع حداقلی»

بداخلاقی‌هایی كه در جامعه از سوی برخی افراد سر می‌زند را می‌توان بعضاً آگاهانه و یا بسیاری از آن‌ها را ناآگاهانه دانست. در شرایط غبارآلود فتنه سال گذشته به نظر می‌رسد علاوه‌بر همه ضعف‌هایی كه در جامعه وجود داشت، این‌گونه رفتارها مجال بروز بیشتری پیدا كرد. یك عده هم با سوء استفاده از شرایط پیش آمده دنبال انتقام‌گیری و حب و بغض‌های قبیله‌ای در رفتارهای سیاسی و اجتماعی خودشان افتادند؛ یعنی از آن فضای غبارآلود سوءاستفاده كردند.

این رفتارها منحصر به گروه خاصی نبود و گروه‌های مختلفی از این بابت برای انتقام و حذف رقبای خودشان استفاده كردند. این‌ها اتفاقات بدی بود و  همان‌طور كه رهبر معظم انقلاب فرمودند این اتفاق ممكن است منجر به خشم خداوند تبارك و تعالی شود و این جفای بزرگی در حق نظام مقدس جمهوری اسلامی است. نظامی كه به تعبیر ایشان یك نظام مقتدر و مظلوم است؛ نظام مقتدر مظلومی كه گاهی حیثیتش از ناحیه ناآگاهان و جاهلان مورد هتك قرار می‌گیرد و به آن خدشه وارد می‌شود. البته نحوه رفتار، گفتار و سلوك عده‌ای خاص هم نباید به عموم تعمیم داده شود، چراكه جفا است و باید مقابل این جفا ایستاد.

به هر حال نه فقط بحث تهذیب و پرورش روحیه‌های مثبت اخلاقی در این‌جا مطرح می‌شود بلكه علاوه‌بر عمق بخشیدن به تحلیل‌ها و تطبیق دادن آنچه كه عقل، شرع، خدا و رسول در رفتار اجتماعی و سیاسی مد نظرشان است، یك مقدار هم باید به محكمات توجه كرد تا استراتژی اصلی نظام خدشه‌دار نشود. راهبرد اصلی نظام، «جذب حداكثری و دفع حداقلی» كه مورد تأكید رهبری نظام است، به هیچ وجه نباید مورد خدشه قرار گیرد؛ حال چه  ناشی از جهالت باشد و یا سوءاستفاده از موقعیت‌ها و از روی عمد.

مشی اصلی نظام، ترجمان همان آیه «أشداء علی الكفار رحماء بینهم» می‌باشد كه آسیب رساندن به آن، برای ما گران تمام خواهد شد. همان‌طور كه رهبر معظم انقلاب تأكید دارند شاید دست‌های نفوذی نیز در كار باشند كه از این ظرفیت سوءاستفاده كنند و به الگو شدن نظام اسلامی ضربه وارد كنند. خوشبختانه این پختگی عقلانی و رفتار انقلابی را در جریانات سال گذشته دیدیم؛ حتی كسانی‌كه مورد هتك و آزار قرار گرفتند، خودشان وارد این دور باطل نشدند و كظم غیظ كردند و رفتاری خلاف انتظار جاهلان یا معاندان از خودشان نشان ندادند.

ضمن این‌كه تیر بسیاری از افراد در ایجاد دودستگی بین روحانیت و تقابل بین بزرگان روحانیت به سنگ خورد و خوشبختانه پیشتازان و نخبگان انقلاب اسلامی، رفتار خوبی از خودشان نشان دادند. اما با همه این تفاسیر این مانعی برای علاج دردهای موجود محسوب نمی‌شود.

عمل به قانون

برای علاج این ناهنجاری‌ها و آسیب‌ها باید از قانونی كه در نظام جمهوری اسلامی منبعث از شرع و تكلیف دینی است پیروی كرد و نباید به راحتی چارچوب‌های قانونی را درنوردید. ما مشكل عمل به قانون داریم. اگر معضلاتی وجود دارد، باید برخورد جدی قانونی شود. برخورد قانونی به این معنی است كه در محدوده مشخص، تذكر و هشدارهای قانونی داده شود و اگر از راه مجاز خارج شدند، برخورد قضایی متناسب، عادلانه و به‌موقع صورت گیرد تا باعث عبرت شده و جلوی مسائل بعدی را بگیرد. متأسفانه در فضای ناشی از حوادث سال گذشته، عده‌ای از افراد و وبلاگ‌نویس‌ها از بردباری مسئولین نظام و دستگاه قضایی سوءاستفاده كرده و از حدود خودشان تجاوز كردند كه این موترد برخورد به‌هنگام و عادلانه قضایی را می‌طلبد.

در بسیاری از كشورها مطبوعات و رسانه‌ها یك قواعد «خودكنترلی» دارند كه طبق آن، حق عبور از چارچوب منافع ملی را ندارند. این‌گونه نیست كه همه به هر شكلی آزاد باشند و هر چیزی را بگویند. البته به واسطه ابزارهای رسانه‌ای جدید، مثل رسانه‌های الكترونیكی، از دو جنبه ضعف جدی وجود دارد؛ یكی خلأ فرهنگ‌سازی به دلیل نوپا بودن آن و از طرف دیگر، قوانین و آیین‌نامه‌های موجود باید كامل‌تر و مصداقی‌تر شوند. قوانین رسانه‌های الكترونیك در كشور ما كم و بیش با همان رسانه‌های مكتوب و مطبوعات یكسان است و احتیاج به بازنگری دارد. باید قوانین و آیین‌نامه‌های نظارتی هرچه سریع‌تر به‌روز و تكمیل ‌شود.

باید بدانیم كه جامعه یك ظرفیت و بردباری نسبت به مسائل مختلف دارد، چراكه جامعه ما یك جامعه ریشه‌دار انقلابی و مذهبی است و لذا خیلی نمی‌تواند نسبت به مسائل پیرامونی بی‌تفاوت باشد. جامعه ما خودبه‌خود یك پالایش ضمنی تدریجی را در رابطه با آلودگی‌هایی كه مثل كف روی آب می‌مانند، انجام می‌دهد. اقبال و ادبار جامعه ریشه‌دار انقلابی، اخلاقی و مذهبی ما خیلی از مسائل را حل می‌كند. برخی كه فكر می‌كنند از ترویج بداخلاقی‌ها، ناهنجاری‌ها و رفتارهای مذموم اخلاقی در حوزه اجتماع سود می‌برند، این‌ها در واقع به خودشان ضربه می‌زنند، چون از چشم نخبگان و مردم خواهند افتاد؛ همچنان‌كه بسیاری از این‌ها اكنون با برخورد صریح و تكلیف‌آور رهبر انقلاب باید نسبت به خودشان یك بازنگری داشته باشند و دیگر حداقل نمی‌توانند داعیه دفاع از نظام و رهبری داشته باشند.

توصیه به نخبگان

لازم می‌دانم به همه كسانی كه پیش‌قراولی اقشار مختلف جامعه را برعهده دارند، به‌خصوص نخبگان و روحانیون، تأكید كنم كه به مبانی اخلاقی و رفتاری در حوزه‌های مختلف زندگی از جمله سیاسی و اجتماعی همت ویژه‌ای را مبذول دارند. پیامبر اكرم(ص) فرمودند: «إنی بعثت لأتمم مكارم الاخلاق». ما نمی‌توانیم مدعی یك نظام انقلابی و اسلامی باشیم و در این زمینه‌ها هر روز بهتر از دیروز نباشیم. قاعدتاً صاحبان تریبون‌ها و رسانه-ها، نخبگان و به‌ویژه روحانیون باید بیش از گذشته در جهت بقا و ارتقاء فرهنگ اخلاقی جامعه تلاش كنند.

منبع: khamenei.ir