مسئولیت کاهش آلودگی هوا با کیست؟

کد خبر: ۱۴۶۴۲۹

تاریخ: ۱۷ بهمن ۱۳۸۹ - ۱۱:۳۲

وزارت بهداشت از تدوین برنامه جامع کاهش آلودگی هوای تهران در مرکز پژوهش‌های مجلس خبر می‌دهد و این مرکز، می‌گوید هیچ برنامه و وظیفه‌ای برای این کار ندارد.

به گزارش «خبر آنلاین»، با پایان گرفتن زمان اجرای برنامه کاهش آلودگی هوا، حرف و حدیثهایی درباره برنامه جدید دولت برای برون رفت از مشکلات ناشی از آلاینده‌های جوی شنیده می‌شود. برخی از مسئولان می‌گویند دولت برای نوشتن برنامه جدید مبارزه با آلودگی تا جایی پیش رفته که برای تعیین وظایف تمام دستگاه‌های درگیر در آلودگی هوا دست و آستین بالا زده و مشغول جمع آوری نظرات مجریان است.

این را محمدرضا محمودی، معاون عمرانی استاندار تهران در کافه خبر می‌گوید و از سوی دیگر برخی از مقامات بهداشت و درمان می‌گویند این کار در مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی انجام می‌شود. به گفته رئیس مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت گفت: برنامه جامع کاهش آلودگی هوای تهران در مرکز پژوهش‌های مجلس در حال نهایی شدن است و پس از طرح در صحن مجلس، اجرایی می‌شود.

این مقام مسئول می‌افزاید: براساس بررسی‌های انجام شده حداقل 12 وزارتخانه و سازمان در برنامه کاهش آلودگی هوا می‌توانند نقش موثر داشته باشند و نقش برخی از سازمانها و وزارتخانه‌ها مانند وزارتخانه‌های نفت، صنایع و معادن، کشور و شهرداری تهران در این برنامه، مهمتر و کلیدی‌تر است.

این در حالی است که تحقیقات «خبرآنلاین» نشان می‌دهد علاوه بر اینکه وظیفه ذاتی این مرکز، برنامه نویسی برای کاهش آلودگی هوای کلانشهر‌ها نیست، بلکه عملا تاکنون هیچ اقدامی در این مرکز درباره برنامه جامع کاهش آلودگی هوای تهران انجام نشده، زیرا تنها کار این مرکز، انجام تحقیق و پژوهش درباره مواردی است که از سوی مجلس ارجاع می‌شود.

مردانی، یکی از کارشناسان این مرکز در گفتگو با «خبرآنلاین» می‌گوید: «تنها کاری که اخیرا درباره آلودگی هوا در این مرکز انجام شده، یک جلسه کوتاه با یکی از نمایندگان مجلس بود که در آن، مسائل مرتبط با آلودگی هوای تهران بررسی اجمالی شد.»

به گفته این کارشناس، خروجی این جلسه، مصوبه و یا برنامه‌ای نبود و تنها حالت اطلاع رسانی و جمع بندی مباحثی بود که در مجلس مطرح شده بود و با پایان این جلسه، اقدام دیگری در مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی انجام نشده است.

این در حالی است که هنوز سرنوشت برنامه جامع 10 ساله قبلی در هاله‌ای از ابهام است و هیچ یک از نهادهای درگیر در آن برنامه از جمله وزارت صنایع، وزارت نفت، سازمان محیط زیست و راهنمایی و رانندگی، هیچ بخشی از وظایف خود را انجام نداده‌اند.

برنامه بماند برای روزهای نیامده

با نزول برف و باران، بسیاری از مشکلات مانند خشکسالی و آلودگی هوا رفع می‌شود، این اتفاقی است که هر سال می‌افتد تا سال آینده که پدیده‌هایی مانند ثبات در هوای کلانشهرهایی مانند تهران و وارنگی هوا باز گردد، چند نفری را به بیمارستان و شاید گورستان بفرستد و چند روزی تعطیلی اجباری گریبان همه را بگیرد و حرف و حدیثها، دوباره تازه شود تا بار دیگر موضوع کاهش آلودگی هوای تهران و کلانشهر‌های کشور، جان تازه‌ای پیدا کند.

زمستان امسال، با تمام آلودگی‌های هوا که گفته می‌شود نزدیک به 40 روز وضعیت بحران را تجربه کرد، و بیش از 100 روز، آلاینده‌های هوای تهران از وضعیت سالم بیشتر بود، گذشت، اکنون که باد بهاری می‌وزد و باران و برف، اندکی غبار و سم را از آسمان تهران پاک می‌کند، روزهای تیره و تار تنفس در هوای مسموم تهران به فراموشی سپرده شده و همگان از یاد برده‌اند در پاییز و زمستان امسال، چندین بار کشور به حالت نیمه تعطیل درآمد.

آمارهای تحریفی، مرگ و میر مبهم

از طرفی، سیاست «بگیر و ببندی» که با بالا گرفتن بحران آلودگی هوا در تهران، دستگاه‌های مختلفی را درگیر کرد، چندان کارآمد به نظر نمی‌رسید، زیرا با وجودی که نهادهایی مانند مجلس، بارها با اعلام آمار کشته شدگان ناشی از آلودگی هوا، سعی کرد افکار عمومی را متوجه وظایف دولت در این بخش کند، سازمانها و وزارتخانه‌های زیر مجموعه دولت، هر کدام به طریقی، این آمار را زیر سئوال بردند. از وزیر بهداشت و درمان که بارها گفت وزارت بهداشت آمار کشته شدگان آلودگی هوا را نمی‌پذیرد تا مقامات وزارت کشور که گفتند اگر کسی بتواند مرگ بر اثر آلودگی هوا را اثبات کند، جایزه خواهد گرفت، سعی کردند صورت مسئله را به هر نحو پاک کنند. آخرین این اظهار نظرها به سخنان دکتر کاظم ندافی از مسئولان وزارت بهداشت باز می‌گردد که در پاسخ به اظهارات اخیر عضو هیئت مدیره انجمن تولید کنندگان مخازن CNG و آماری که از افزایش مرگ و میر ناشی از آلودگی هوا در روزهای اخیر ارائه داده است، گفته آمار ارائه شده از سوی فرد مذکور به هیچ وجه مورد تایید وزارت بهداشت نیست به ویژه که در مواردی این آمار کاملا تحریف شده و خلاف واقع است.

مجلس یا دولت، برنامه ریزی با کیست؟

با وجودی که در برنامه سابق کاهش آلودگی هوای تهران، وظیفه سازمانهای دولتی مانند وزارتهای صنایع و نفت، محیط زیست و راهنمایی و رانندگی به روشنی معلوم شده بود، اقدام مشخص و قابل دفاعی انجام نشد و اکنون که قرار است برنامه جدید مبارزه با آلودگی هوا نوشته شود، از ابتدای امر مشخص نیست چه کسی باید این کار را به انجام برساند.

با این همه، برخی از مقامات مانند معاون استانداری تهران می‌گویند وزارت کشور با جمع آوری نظرات دستگاه‌هایی که باید این کار را انجام دهند، برنامه ریزی خواهد کرد و برخی از مسئولان وزارت بهداشت، امر را به گردن مجلس و مرکز پژوهش‌ها می‌اندازند و نتیجه این می‌شود که از گامهای آغازین این راه، مسئولیتها در اظهارنظرهای رسانه‌ای گم می‌شود.

آنچنان که از گفته‌های کارکنان مرکز پژوش‌های مجلس برمی آید، هیچ برنامه‌ای در این مرکز برای نگارش برنامه جامع مبارزه با آلودگی هوا وجود ندارد، پس در این میان، دولت تنها گزینه‌ای است که باید کار برنامه ریزی و تدوین کارهایی که قرار است هوای تهران را به شرایط سالم در طول سال نزدیک کند، انجام دهد.

ولی آیا اظهاراتی که برخی از مسئولان وزارت بهداشت درباره تدوین برنامه جامع رفع آلودگی هوا دارند، ناشی از چیست؟ عدم اطلاع از کارهایی که در بدنه دولت انجام می‌شود و یا فرافکنی در حوزه‌ای است که دولت، طبق اصل 50 قانون اساسی، باید عهده دار آن باشد؟ رویدادهای آینده نشان خواهد داد آیا عزم دولت برای چاره جویی این مشکل از حد پرواز هواپیماهای آب پاش فراتر رفته و یا اقداماتی مانند تعلل در پرداخت بودجه مصوب مترو و تعطیلات پیاپی در روزهای آلودگی و اضطرار هوا، در سال آینده و بحران آلودگی هوای پیش رو، همچنان ادامه خواهد یافت؟