حمله روسیه به یک مرکز تحقیقاتی صدساله در اوکراین

نشریه ساینس در گزارشی به حمله روسیه به موسسه بیوشیمی پالادین اوکراین؛ یکی از قدیمی‌ترین مراکز تحقیقاتی این کشور پرداخته است.

کد خبر: ۱۳۸۳۲۶۲

تاریخ: ۱۵ تير ۱۴۰۵ - ۱۴:۴۱

به گزارش تابناک به نقل از ایسنا، ریچارد استون، خبرنگار ارشد نشریه ساینس، در گزارشی که اخیراً منتشر کرده، از وارد آمدن خسارات سنگین به یکی از مهم‌ترین مراکز تحقیقات زیستی اوکراین در جریان حملات گسترده روسیه به کی‌یف خبر داده و این رویداد را «فاجعه‌ای برای علوم زیستی اوکراین» توصیف کرده است.

در پی حملات گسترده پهپادی و موشکی روسیه به پایتخت اوکراین، مؤسسه بیوشیمی «پالادین» یکی از قدیمی‌ترین و معتبرترین مراکز پژوهشی این کشور، به شدت آسیب دیده است. این حملات که به گفته مقام‌های اوکراینی دست‌کم ۲۲ کشته و ده‌ها زخمی بر جای گذاشته است، بخش قابل توجهی از زیرساخت‌های تحقیقاتی این مؤسسه را نابود کرده و پروژه‌های حساس علمی را در معرض خطر قرار داده است.

«سرهی کومیسارنکو»، مدیر ۸۲ ساله و باسابقه مؤسسه بیوشیمی پالادین در کی‌یف، قرار بود روز حمله برای شرکت در یک نشست علمی بیوشیمی در اروپا، اوکراین را به مقصد هلند ترک کند، اما او صبح روز بعد، به جای حضور در سفر، مشغول بررسی آزمایشگاه‌های ویران‌شده، فریزرهای از کار افتاده و نمونه‌های تحقیقاتی در معرض نابودی بود.

کومیسارنکو می‌گوید شب پیش از حمله، تنها به این دلیل که باید وسایل سفر خود را جمع می‌کرد، اندکی پیش از آغاز مقررات منع تردد، مؤسسه را ترک کرده بود. ساعاتی بعد، انفجارها و آتش‌سوزی بخش‌هایی از این مرکز تحقیقاتی را ویران کردند. او پس از بازگشت به محل، تا حدود ساعت ۱:۳۰ بامداد شاهد تلاش آتش‌نشانان برای مهار حریق بود، اما موج دوم حملات حوالی ساعت ۵:۳۰ صبح بار دیگر به این مؤسسه اصابت کرد.

او با اشاره به اینکه هیچ‌یک از کارکنان مؤسسه جان خود را از دست نداده‌اند، می‌گوید: «خوش‌شانس بودیم. یکی از همکارانم که معمولاً تا دیروقت در آزمایشگاه کار می‌کند، آن شب زودتر به خانه رفته بود و انفجار دقیقاً در نزدیکی محل کار معمول او رخ داد.»

مؤسسه پالادین که نزدیک به یک قرن قدمت دارد و زیر نظر آکادمی ملی علوم اوکراین فعالیت می‌کند، از جمله مراکز غیرنظامی بود که در جریان حملات شبانه آسیب دید. بر اساس اعلام نیروی هوایی اوکراین، روسیه در این عملیات ۷۴ موشک و ۴۹۶ پهپاد شلیک کرده که بخش عمده آنها کی‌یف را هدف قرار داده‌اند. هنوز مشخص نیست که آیا این مؤسسه به‌طور مستقیم هدف حمله بوده یا به‌صورت غیرعمدی آسیب دیده است.

به گفته کومیسارنکو، هنوز ارزیابی رسمی درباره نوع سلاحی که به ساختمان مؤسسه اصابت کرده، منتشر نشده است. کارکنان این مرکز قطعاتی از پهپادها را در محل یافته‌اند، اما احتمال استفاده از موشک نیز مطرح است.

دو ساختمان از چهار ساختمان مؤسسه به شدت تخریب شده‌اند، محوطه از شیشه‌های خردشده پوشیده شده و بسیاری از آزمایشگاه‌ها بر اثر آتش‌سوزی و عملیات اطفای حریق آسیب دیده‌اند. ورود به برخی بخش‌ها نیز همچنان خطرناک اعلام شده است.

کومیسارنکو درباره وضعیت بخش‌های آسیب‌دیده می‌گوید: «همه چیز سوخته است. صحنه واقعاً وحشتناک بود.»

هرچند ارزیابی کامل خسارات علمی هنوز ادامه دارد، اما این حمله می‌تواند تحقیقات راهبردی مؤسسه در دوران جنگ را با اختلال جدی مواجه کند. از زمان آغاز تهاجم گسترده روسیه، پژوهشگران این مرکز روی توسعه مواد ضدخونریزی برای کنترل خونریزی شدید در میدان نبرد که یکی از عوامل اصلی مرگ‌ومیر سربازان محسوب می‌شود، کار می‌کردند.

همچنین، این مؤسسه در زمینه مطالعه اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) نیز فعال بوده و با استفاده از مدل‌های حیوانی، تغییرات زیستی ناشی از استرس شدید و روش‌های درمانی احتمالی را بررسی می‌کرده است.

نگرانی دیگر دانشمندان، از دست رفتن نمونه‌های زیستی و مواد آزمایشگاهی ذخیره‌شده در فریزرهایی است که به دلیل قطع برق در معرض نابودی قرار دارند. به گفته کومیسارنکو؛ سال‌ها تلاش پژوهشی، از جمله رده‌های سلولی مورد استفاده برای تولید آنتی‌بادی‌های مونوکلونال و تک‌زنجیره‌ای، ممکن است از بین برود.

«ماکسیم استریکا»؛ معاون رئیس آکادمی علوم آموزش عالی اوکراین، این رویداد را «فاجعه‌ای واقعی برای علوم زیستی اوکراین» توصیف کرده است.

با این حال، کومیسارنکو می‌گوید یکی از بخش‌های حیاتی مؤسسه، یعنی مرکز نگهداری حیوانات آزمایشگاهی، از آتش و دود در امان مانده و کارکنان توانسته‌اند حیوانات مورد استفاده در پژوهش‌ها را به سرعت به محل امن منتقل کنند.

نکته تلخ ماجرا آن است که تنها سه روز پیش از این حمله، مؤسسه پالادین میزبان دانش‌آموزان و علاقه‌مندان به علوم زیستی و بیوشیمی مدرن بود. اکنون مدیر این مرکز، سفر علمی خود را به تعویق انداخته تا آنچه را که از زیرساخت‌ها و دستاوردهای پژوهشی باقی مانده، نجات دهد.

او در پایان تأکید می‌کند: «با وجود همه خسارت‌ها، این حادثه می‌توانست بسیار بدتر باشد.»