عضو شورای روابط خارجی آمریکا در گفت‌و‌گو با تابناک

پذیرش غنی‌سازی از سوی آمریکا یک پیروزی برای ایران است/ ایران و آمریکا برجام را کامل رعایت می‌کردند کار به جنگ نمی‌رسید

پروفسور «شیرین هانتر» معتقد است پذیرش غنی‌سازی سطح پایین توسط آمریکا یک پیروزی برای ایران محسوب می‌شود. این همچنین مشابه برجام است.

کد خبر: ۱۳۷۹۴۰۶

تاریخ: ۲۶ خرداد ۱۴۰۵ - ۰۰:۰۱

به گزارش سرویس بین الملل تابناک، ایران و آمریکا روز یک شنبه ۲۴ خرداد تفاهم نامه پایان جنگ را با میانجیگری پاکستان امضا کردند.

بر اساس توافقات انجام شده، جنگ و عملیات نظامی در تمامی جبهه‌ها از جمله لبنان به صورت فوری و دائمی پایان یافته و به علاوه، محاصره دریایی علیه ایران بلافاصله و به طور کامل خاتمه می‌یابد.

در این زمینه، شهباز شریف نخست وزیر پاکستان اعلام کرد: ما از ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران به خاطر تعهدشان به یافتن راه‌حلی دیپلماتیک برای درگیری تشکر می‌کنیم. همچنین قدردانی صمیمانه خود را از برادرانمان در این تلاش میانجی‌گرانه، رهبری بزرگ دولت قطر، برای حمایتشان در دستیابی به این توافق ابراز می‌داریم. به‌ویژه از رهبری دوراندیش پادشاهی عربستان سعودی و جمهوری ترکیه به خاطر کمک‌های عظیمشان در این زمینه سپاسگزارم.

نخست وزیر پاکستان نوشت: پس از گفت‌و‌گو‌های فشرده، خرسندیم اعلام کنیم که توافق صلح بین ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران حاصل شده است. هر دو طرف پایان فوری و دائمی عملیات نظامی در همه جبهه‌ها، از جمله در لبنان را اعلام کرده‌اند.

مراسم رسمی امضای توافق روز جمعه، ۱۹ ژوئن در سوئیس برگزار خواهد شد.

ما از ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران به خاطر تعهدشان به یافتن راه‌حلی دیپلماتیک برای درگیری تشکر می‌کنیم. همچنین قدردانی صمیمانه خود را از برادرانمان در این تلاش میانجی‌گرانه، رهبری بزرگ دولت قطر، برای حمایتشان در دستیابی به این توافق ابراز می‌داریم. به‌ویژه از رهبری دوراندیش پادشاهی عربستان سعودی و جمهوری ترکیه به خاطر کمک‌های عظیمشان در این زمینه سپاسگزارم.

اکنون که توافق امضا شده است، میانجی‌گران مجموعه‌ای از جلسات را در این هفته تسهیل خواهند کرد. این گفت‌و‌گو‌های پیش از اجرا، پایه‌گذار مذاکرات فنی و مراسم رسمی امضای توافق خواهد بود.

دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا با ارائه جزئیاتی از این تفاهم نامه گفت که نیاز فوری و مبرمی برای خارج کردن مواد هسته‌ای از ایران وجود ندارد و گفت که این امر می‌تواند در آینده صورت بگیرد.

وی افزود: بازرسی‌های سخت‌گیرانه‌ای از ایرانی‌ها وجود خواهد داشت، اما او مشخص نکرد که این بازرسی‌ها چگونه اجرا خواهد شد.

ترامپ مدعی شد که ایران تحت این توافق، پول نقد دریافت نخواهد کرد، اما احتمال لغو تحریم‌ها وجود دارد.

وی در ادامه ادعاهایش افزود: محاصره دریایی اعمال‌شده بر ایران موفقیت‌آمیز است و تأثیر آن از حملات نظامی قوی‌تر است.

ترامپ گفت: نتانیاهو از این توافق حمایت می‌کند؛ چرا که برای او خوب است و مانع از آن می‌شود که ایران تحت هر شرایطی به سلاح هسته‌ای دست پیدا کند.

در خصوص این موضوع خبرنگار تابناک گفتگویی با پروفسور شیرین هانتر عضو شورای روابط خارجی آمریکا انجام داده که در ادامه آمده است.

پروفسور «شیرین طهماسب هانتر» بیش از پنجاه سال تجربه در امور بین‌المللی دارد که شامل فعالیت‌های او به عنوان دیپلمات (خدمات خارجی ایران، ۱۳۴۴-۱۳۵۷)، تحلیلگر اندیشکده، و مدیر برنامه در مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی و مرکز مطالعات سیاست اروپا (۱۳۶۲-۱۳۸۴) می‌شود. او در سال ۱۳۸۴ به مرکز الولید در دانشگاه جورج‌تاون پیوست و به عنوان پژوهشگر ارشد مهمان، استاد مهمان و استاد پژوهشی فعالیت کرد. او اکنون به عنوان عضو افتخاری مرکز الولید شناخته می‌شود. هانتر به زبان‌های فارسی، انگلیسی، فرانسه و ترکی مسلط است. وی همچنین عضو شورای روابط خارجی امریکاست.

اخیراً کتاب «قدرت‌های بزرگ و تحولات اجتماعی و سیاسی ایران» (The Great Powers, and Iran's Social and Political Evolution) نوشته وی از سوی انتشارات «پالگریو مک میلان» به زبان انگلیسی منتشر شده است. کتاب «قدرت‌های بزرگ و تحولات اجتماعی و سیاسی ایران» روایتی شخصی از زندگی و تجربیات شیرین هانتر، به عنوان یک زن ایرانی است که در دوران تحول‌آفرین تاریخ ایران بزرگ شد. این کتاب با بررسی پیامد‌های پس از جنگ جهانی دوم تا انقلاب سرنوشت‌ساز سال ۱۳۵۷ (۱۹۷۹) آغاز می‌شود و روایتی تأثیرگذار از تأثیر عمیق این رویداد‌های تاریخی بر زندگی نویسنده ارائه می‌دهد. کتاب به بررسی پیامد‌های چندوجهی دوره اصلاحات که از دهه ۱۳۴۰ (۱۹۶۰) آغاز شد، می‌پردازد. این اصلاحات به هانتر امکان ورود به خدمات دیپلماتیک را داد، اما در عین حال سایه‌ای از مصائب را بر خانواده او افکند.

*ایران و ایالات متحده به یک یادداشت تفاهم (MOU) دست یافته‌اند و پس از امضای آن در ژنو، قرار است مذاکرات ۶۰ روزه‌ای درباره مسئله هسته‌ای آغاز کنند. ترامپ اعلام کرده که ایران می‌تواند غنی‌سازی اورانیوم با غنای پایین انجام دهد و در مقابل، تحریم‌های ایران تعلیق خواهد شد. آیا این همان فرمول برجام نیست؟

یادداشت تفاهم فقط آغاز یک فرآیند سخت و طولانی مذاکرات درباره برنامه هسته‌ای ایران است. قطعاً پذیرش غنی‌سازی سطح پایین توسط آمریکا یک پیروزی برای ایران محسوب می‌شود. این همچنین مشابه برجام است. اگر آمریکا و ایران هر دو برجام را به طور کامل اجرا کرده بودند، ما آن جنگ و تمام پیامد‌های ویرانگر آن را نداشتیم. این اصول در مورد هر توافق آینده‌ای صادق است.

*ترامپ در ابتدا بر «غنی‌سازی صفر» و انتقال ذخایر اورانیوم غنی‌شدهٔ ایران به آمریکا اصرار داشت. او اکنون در هر دو نقطه عقب‌نشینی کرده است. در چند مصاحبه پیش از این تفاهم، تأکید کرد که اورانیوم غنی‌شدهٔ ایران می‌تواند در داخل این کشور و با کمک آمریکا یا آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نابود شود (رقیق گردد). آیا این به نوعی شکست در اهداف اعلام‌شده ترامپ برای جنگ با ایران محسوب نمی‌شود؟

موافقت آمریکا با کنار گذاشتن هدف نابودی مواد هسته‌ای در ایران قطعاً یک امتیاز است، اما نه لزوماً یک شکست. خطرات زیست‌محیطی گسترده‌ای نه تنها برای ایران بلکه برای دیگر کشور‌های منطقه وجود داشت، بنابراین کنار گذاشتن این هدف توسط آمریکا قابل درک است.

*در حال حاضر انتقادات تندی از ترامپ از سوی برخی مقامات اسرائیلی و چهره‌هایی در حزب جمهوری‌خواه مطرح شده است. ترامپ گفته که نتانیاهو باید از این توافق خوشحال باشد، زیرا به ایران اجازه دستیابی به سلاح هسته‌ای نمی‌دهد. در مقابل، برخی از وزیران راست‌گرای دولت اسرائیل اعلام کرده‌اند که در مورد لبنان، خود را ملزم به رعایت توافق آمریکا با ایران نمی‌دانند. با توجه به این شرایط، رویکرد اسرائیل به این توافق چه خواهد بود؟ آیا به دنبال تضعیف آن خواهد بود؟ اگر چنین است، ترامپ چه اهرم‌های فشاری در اختیار دارد؟

دیر یا زود، اسرائیل تلاش خواهد کرد از هر توافق پایدار بین آمریکا و ایران جلوگیری کند، مگر اینکه ایران به نوعی سازش عملی با اسرائیل دست یابد.

با وجود کاهش حمایت از اسرائیل در میان برخی اقشار جمعیت آمریکا، لابی اسرائیل در هر دو حزب جمهوری‌خواه و دموکرات بسیار قدرتمند است.

همانطور که همیشه گفته‌ام، ایران در درجه اول باید نگران منافع ملی خود باشد. پیوند دادن مسئله جنگ آمریکا با ایران به لبنان برای ایران آسیب‌زا خواهد بود. ایران باید خود را از این ارتباطات و تعهدات در خاورمیانه خارج کند. بسیاری از مشکلات ایران در چهل و هفت سال اخیر ناشی از اولویت‌ندادن به منافع ایران بر آرمان‌های ایدئولوژیک بوده است.

*برخی معتقدند مهم‌ترین مسئله برای ترامپ در حال حاضر بازگشایی تنگه هرمز است و پس از جام جهانی فوتبال، ترامپ ممکن است به ایران حمله کند. این ادعا از این منظر مورد چالش قرار می‌گیرد که اگر نیاز به حمله دیگری وجود داشت، ترامپ جنگ را تا رسیدن به اهدافش ادامه می‌داد. ارزیابی شما چیست؟

بسته شدن تنگه هرمز پیامد‌های بسیار منفی برای اقتصاد آمریکا و در نتیجه برای جایگاه سیاسی و آینده ترامپ داشته است؛ بنابراین او مشتاق به باز کردن تنگه است که ممکن است منجر به کاهش قیمت نفت و کاهش فشار‌های تورمی شود.

* شاید نکته‌ای که کمتر به آن توجه شد، اظهار نظر ترامپ مبنی بر این بود که واشنگتن می‌تواند در ازای دریافت ۲۰٪ از درآمد‌های منطقه، نقش «نگهبان منطقه‌ای» را ایفا کند. ارزیابی شما از این اظهارنظر چیست؟ آیا این مبنایی برای نظم منطقه‌ای جدید مبتنی بر پول بسیار بیشتر نسبت به قبل در ازای تأمین امنیت فراهم می‌کند؟ آیا تجربهٔ جنگ اخیر با این امر تناقض ندارد؟

دیدگاه ترامپ در مورد امور بین‌المللی کاملاً معامله‌گرایانه است. در حال حاضر آمریکا از اعراب حاشیه خلیج فارس منافع مالی دریافت می‌کند. پیشنهاد اخیر او همچنین ممکن است راهی برای حذف چین از امور خلیج فارس باشد.

اما تردید دارم که کشور‌های منطقه آشکارا با چنین معامله‌ای موافقت کنند، هرچند به طور غیررسمی ممکن است سرمایه‌گذاری‌ها و سایر معاملات مالی خود را در آمریکا افزایش دهند.