سفیر پیشین ایران در جمهوری آذربایجان در گفتگو با تابناک:

تصمیمات مربوط به جنگ و صلح با تأیید رهبری اجرا می‌شود/ تفاهم نهایی با خرد جمعی و با نظر رهبر انقلاب انجام خواهد شد

محسن پاک‌آیین گفت: مسئولان، نیروهای مسلح و سران سه قوه در این زمینه متحد هستند و در میدان و دیپلماسی هماهنگی کامل وجود دارد. قطعاً تفاهم نهایی با خرد جمعی و از طریق شورای عالی امنیت ملی و با نظر مقام معظم رهبری انجام خواهد شد.

کد خبر: ۱۳۷۸۹۳۷

تاریخ: ۲۴ خرداد ۱۴۰۵ - ۱۰:۵۴

پاک‌آیین تصریح کرد: قطعاً تفاهم نهایی که در اظهارات عراقچی به آن اشاره شد، با خرد جمعی و از طریق شورای عالی امنیت ملی و با نظر مقام معظم رهبری انجام خواهد شد.

به گزارش سرویس بین الملل تابناک؛ در آستانه امضای یادداشت تفاهم میان ایران و آمریکا، اظهارات عباس عراقچی مبنی بر بی‌سابقه بودن نزدیکی به توافق و بازنشر آن توسط دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا فضای سیاسی را تحت تأثیر قرار داده است.

این تحول دیپلماتیک در شرایطی رقم می‌خورد که علیرغم هماهنگی‌های کلان حاکمیتی و در حالی که جریان‌های سیاسی خاص در داخل کشور نسبت به این رویکرد انتقاداتی را مطرح کرده‌اند بر اساس برنامه‌ریزی‌های صورت‌گرفته به‌زودی از طریق امضای دیجیتال نهایی خواهد شد.

از این رو خبرنگار سرویس بین الملل «تابناک»؛ گفتگویی با «محسن پاک آیین»، سفیر پیشین ایران در جمهوری آذربایجان، انجام داده که متن آن بدین شرح است:

*رئیس‌جمهور آمریکا از حصول توافق با ایران خبر داده و عراقچی نیز اعلام کرده است که «تا این حد به توافق نزدیک نبودیم». نخست‌وزیر پاکستان نیز اعلام کرده که متن نهایی مورد توافق است و تا ۲۴ ساعت آینده امضا خواهد شد. ارزیابی شما از این اظهارات چیست؟

واقعیت این است که نمی توان گمانه زنی کرد ولی اظهاراتی که به آن اشاره کردید، نشان‌دهنده آن است که موضوع این بار جدی‌تر از دفعات پیشین است و احتمال وقوع این تفاهم وجود دارد. در این خصوص، چند نکته حائز اهمیت است: نخست آنکه باید صرفاً به روایت‌های رسمی که از طریق مراکز رسمی صداوسیما و اظهارات مسئولان ایرانی مطرح می‌شود، توجه کرد.

دوم اینکه تا زمان قطعی شدن توافق، نباید به آمریکا اعتماد داشت؛ چراکه ممکن است در هر لحظه، حتی چند ساعت پیش از تفاهم، از تصمیم خود منصرف شوند یا رژیم صهیونیستی برای تخریب این روند دست به اقدامی بزند. در عین حال، باید برای حفظ انسجام و وحدت ملی در ارتباط با این موضوع تلاش کرد؛ زیرا یکی از ترفندهای آمریکا و ترامپ، ایجاد تفرقه در میان مردم ایران است.

خوشبختانه مسئولان، نیروهای مسلح و سران سه قوه در این زمینه متحد هستند و در میدان و دیپلماسی هماهنگی کامل وجود دارد. قطعاً تفاهم نهایی که در اظهارات عراقچی نیز به آن اشاره شد، با خرد جمعی و از طریق شورای عالی امنیت ملی و با نظر مقام معظم رهبری انجام خواهد شد.

بنابراین ضمن اعتماد به روایت‌های رسمی، باید نسبت به سیاست‌های تفرقه‌افکنانه غرب هوشیار بود و به تیم مذاکره‌کننده به‌ویژه قالیباف وعراقچی فرصت داد تا کار را در چارچوب مصوبات شورای عالی امنیت ملی پیش ببرند.

*پیش از این اعلام شده بود که توافق در ژنو امضا می‌شود. اکنون در حالی که گزارش شده آقای عراقچی فردا به پاکستان سفر می‌کند، الجزیره مدعی شده است که مراسم امضای الکترونیک توافق صلح بین ایران و آمریکا فردا به‌صورت ویدیوکنفرانس برگزار خواهد شد. ارزیابی شما از این موضوع چیست و چرا توافق به شکل دیجیتال امضا می‌شود؟

به نظر می‌رسد با توجه به اینکه ایران تمایلی به مذاکره و امضای مستقیم با آمریکایی‌ها ندارد و روابط سیاسی میان دو کشور برقرار نیست، همچنین با توجه به اینکه ما آمریکا را کشوری غیرقابل‌اعتماد و دشمن تلقی می‌کنیم و مذاکرات تاکنون غیرمستقیم بوده است، این ملاحظات می‌تواند دلیل انتخاب شیوه امضای دیجیتال باشد.

*در مرحله آخر، قطر به‌صورت جدی‌تری وارد میانجی‌گری شد و گره مذاکرات را باز کرد. ارزیابی شما از این موضوع چیست و اگر میانجی قطری وارد نمی‌شد، احتمال شکست چقدر بود؟

میانجی‌گران همگی تلاش خود را انجام دادند؛ هم عمان در مراحل اولیه و هم پاکستان و قطر. این امر نشان‌دهنده اراده کشورهای منطقه برای استقرار صلح و امنیت و نگرانی آنان از تداوم جنگ‌طلبی آمریکاست. نباید میان سیاست‌های این کشورها تفاوت قائل شد؛ چراکه همه آن‌ها تلاش خود را به کار بستند و حسن نیت در تمام این کشورها وجود داشت.

*برخی در داخل کشور، مذاکرات را به وزارت امور خارجه و یا شخص قالیباف پیوند داده و نقد می‌کنند؛ این در حالی است که ساختار تصمیم‌گیری در این خصوص مشخص است و تا زمانی که به تأیید نهایی شورای عالی امنیت ملی و مقام معظم رهبری نرسد، توافقی صورت نمی‌گیرد. ارزیابی شما از این موضوع چیست و چرا برخی جریان‌ها درصدد استفاده سیاسی و جناحی از این مسئله هستند؟

قطعاً طبق قانون اساسی، تصمیمات مرتبط با جنگ و صلح از وظایف ولی‌فقیه است و این موارد در شورای عالی امنیت ملی که متشکل از مقامات ارشد سیاسی و نظامی است، بررسی می‌شود. کمیسیون‌های تخصصی متعددی نیز ذیل این شورا فعال هستند و نتیجه کار کارشناسی در نهایت به تصویب می‌رسد که تا زمان تأیید مقام معظم رهبری قابلیت اجرایی ندارد.

برخی جریان‌ها که نگرانی‌هایی بابت تجربیات دوران برجام دارند، باید توجه داشته باشند که نمی‌توان نقش دیپلماسی در کنار میدان را برای تحقق اهداف نظام انکار کرد. حتی اگر در مقطعی اشتباهاتی رخ داده باشد، نباید به دستاویزی برای ایجاد اختلافات جدید بدل شود. تمام سلایق و دیدگاه‌ها در یک نکته مشترک هستند و آن اینکه چنانچه موضوعی مورد تأیید رهبر انقلاب باشد، دیگر جای بحثی باقی نمی‌ماند و مصوبات شورای امنیت ملی بدون تایید ایشان اجرا نخواهد شد.

لذا با اطمینان به هماهنگی و وحدت کم‌نظیر میان سران سه قوه و نیروهای مسلح، باید در عین کمال بی‌اعتمادی به آمریکا، کار را در جهت تحقق منافع ملی و حقوق مردم ایران دنبال کرد.

گفتگو: زینب منوچهری