تجهیزات نیروگاه ها به دلیل جنگ به‌موقع نرسیدند!

با شتاب گرفتن اجرای پروژه‌های خورشیدی، ظرفیت نیروگاه‌های تجدیدپذیر کشور قرار است تا پایان تابستان به ۱۱ هزار مگاوات افزایش یابد.

کد خبر: ۱۳۷۵۹۲۲

تاریخ: ۰۹ خرداد ۱۴۰۵ - ۱۸:۳۹

امروزه دنیا برای انرژی‌های تجدیدپذیر برنامه‌ریزی جدی دارد و با توجه به اقتصادی شدن فناوری‌ها در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر، بازار رقابتی بزرگی ایجاد شده است.

به گزارش تابناک، فناوری‌ها به طور جدی قابلیت رقابت با منابع انرژی فسیلی دارند و فاقد آسیب‌های زیست محیطی هستند. در کشور ما نیز استعدادها و ظرفیت‌های بی نظیری درخصوص تولید انرژی‌های تجدیدپذیر وجود دارد که با حمایت همه جانبه می‌توان این مهم را محقق کرد. در این راستا با توجه به موقعیت حساس کشور در انتقال منابع تولید انرژی برق از سوخت‌های فسیلی و آلاینده‌های محیط زیست به انرژی های تجدیدپذیر و پاک، مجموعه اقدامات و هدفگذاری‌هایی در کشور برای این امر انجام شده تا بتوان انرژی برق کشور را با اتکا به ظرفیت‌ها و توان داخلی از منابع تجدیدپذیر تأمین کرد.

در این راستا، رئیس سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری انرژی برق (ساتبا) از هدف‌گذاری برای دستیابی به ظرفیت ۷ هزار مگاواتی تا اواسط تیر و تحقق ظرفیت ۱۱ هزار مگاواتی تا پایان شهریور خبر داده است. به گفته محسن طرزطلب برنامه‌ریزی انجام‌شده برای دستیابی به ظرفیت ۷ هزار مگاواتی تجدیدپذیرها در اوایل تیر امسال بود که با اندکی تأخیر روبه‌رو شد، اما امیدواریم تا اواسط تیر، ظرفیت کنونی ۵۲۰۰ مگاواتی به ۷ هزار مگاوات برسد.

ایسنا نوشت: بخشی از تحقق این هدف‌گذاری بر عهده شبکه‌ای از ۳۷۰ پروژه تجدیدپذیر خورشیدی، بادی و... است که همزمان دو هدف کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی و افزایش پایداری شبکه برق در استان‌های گرفتار تنش را دنبال می‌کند. به طوریکه هر مگاوات نیروگاه خورشیدی سالانه تا ۲ هزار مگاوات ‌ساعت برق تولید می‌کند.

بررسی‌ها نشان می‌دهد از ابتدای آغاز به کار دولت چهاردهم تاکنون حدود ۳ هزار مگاوات نیروگاه تجدیدپذیر به بهره‌برداری رسیده است. توسعه همزمان نیروگاه‌های خورشیدی، بادی و فناوری‌های نوین، نقش مهمی در افزایش تاب‌آوری شبکه در برابر تنش‌های تولید دارد.

به گفته وزیر نیرو، تلاش می‌شود تا تابستان امسال، ۵ هزار مگاوات نیروگاه خورشیدی عملی وارد مدار تولید برق کشور شود. در واقع، ما چهار برابر تمام ادوار گذشته، نیروگاه خورشیدی احداث کرده‌ایم.

بر این اساس، ظرفیت نیروگاه‌های تجدیدپذیر کشور اکنون از مرز ۴۶۰۰ مگاوات عبور کرده که برای ایجاد این ظرفیت حدود یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون دلار سرمایه‌گذاری انجام شده که ترکیبی از منابع دولتی و مشارکت بخش خصوصی بوده است. در راستای اجرای ۱۴ مگاپروژه وزارت نیرو، ورود ۲۵۰۰ مگاوات نیروگاه تجدیدپذیر در قالب ۳۷۰ پروژه در دستور کار است.

این پروژه‌ها شامل نیروگاه‌های خورشیدی، بادی و نیروگاه‌های نوآورانه همچون سامانه‌های شناورند. بسیاری از آنها در مرحله نصب تجهیزات قرار دارند و قرار است در ماه‌های آینده وارد مدار شوند. طبق گزارش‌هایی که از سوی وزارت نیرو و ساتبا اعلام می‌شود، به تازگی بخشی از پروژه‌ها و طرح‌ها به نتیجه رسیده و بخش دیگری هم در حال تکمیل است که در ادامه به برخی از این طرح‌ها اشاره می‌کنیم.

نیروگاه شمس‌آباد از جمله پروژه‌هایی است که در مدت‌زمان بسیار کوتاه و در کمتر از ۴۰ روز، عملیات نصب پنل‌های خورشیدی آن انجام شده و در این بازه زمانی حدود ۹۰ هزار پنل خورشیدی نصب شده است.

این نیروگاه ۶۳ مگاواتی در چارچوب مصوبه شورای اقتصاد برای سرمایه‌گذاری ۷۰۰۰ مگاوات نیروگاه خورشیدی در کشور در حال اجراست و تا پیش از پیک بار تابستان سال جاری با ظرفیت کامل وارد مدار تولید خواهد شد و نقش مؤثری در تأمین برق پاک و پایدار کشور ایفا می‌کند.

در چارچوب برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده، این نیروگاه به متقاضیان و به‌ویژه صنایع مستقر در شهرک صنعتی شمس‌آباد واگذار خواهد شد تا از برق پاک تولیدی آن بهره‌مند شوند.

بخش بسیار اندکی از تجهیزات و اقلام مورد نیاز این نیروگاه به دلیل شرایط ناشی از جنگ و محدودیت‌های تردد، به‌موقع به پروژه نرسید، اما مشکلات موجود در حال رفع شدن است و این نیروگاه طبق برنامه‌ریزی انجام‌شده با ظرفیت کامل وارد مدار خواهد شد.

نیروگاه خورشیدی ۱۰۰ مگاواتی پرند هم در چارچوب مصوبه شورای اقتصاد و با سرمایه‌گذاری صندوق توسعه ملی و مشارکت پالایشگاه تهران، با حضور پیمانکار چینی و ترکیبی از پیمانکاران ایرانی و نیروی انسانی داخلی در حال اجراست و عملیات نصب استراکچر در مدت زمان کوتاهی انجام شده و سرعت پیشرفت کار در کارگاه مناسب ارزیابی شده است.

با توجه به شرایط تأمین برخی اقلام از جمله پنل‌های خورشیدی که روند تأمین آن‌ها در حال انجام است، در مرحله بعد عملیات کابل‌کشی و نصب کابل‌های پروژه آغاز خواهد شد. برنامه‌ریزی انجام‌شده که تا آبان‌ماه امسال حدود ۵۰ مگاوات از ظرفیت این نیروگاه وارد مدار تولید شود.

افتتاح پروژه نیروگاه ۱۳۰ مگاواتی متانول کاوه هم ابتدای خرداد ماه انجام شد که با این افتتاح واحد جدید ظرفیت تولید انرژی پاک در استان مرکزی به ۷۶۶ مگاوات رسیده و این دستاورد در حالی محقق شده که استان مرکزی از نظر وسعت، جزو استان‌های پهناور کشور محسوب نمی‌شود.

دستیابی به ظرفیت ۲۷۷ مگاواتی در فاز بعدی این نیروگاه قرار دارد و با بهره‌برداری کامل از این طرح‌، استان مرکزی نخستین استانی خواهد بود که توان تولید میزان برق خورشیدی آن در ساعات اوج مصرف، با میزان نیاز استان برابری می‌کند. برای نخستین‌بار در سطح کشور، استانی قادر خواهد بود در ساعات اوج تابش (۳ تا ۴ ساعت میانی روز)، حداقل نیاز بار پیک مصرفی برق خود را از طریق انرژی پاک خورشیدی تامین کند.

افتتاح نیروگاه خورشیدی ۹ مگاواتی ابهر هم اردیبهشت ماه انجام شد که بخشی از این نیروگاه وارد مدار تولید برق شده و بخش‌های باقی‌مانده نیز با تلاش دست‌اندرکاران به‌زودی وارد مدار خواهند شد.

عملیات اجرایی نیروگاه ۵۸ مگاواتی ارس در استان آذربایجان شرقی هم پیشرفت قابل‌توجه داشته و فاز نخست این نیروگاه با ظرفیت ۷ مگاوات تا پایان خردادماه به شبکه فوق توزیع متصل می‌شود. این نیروگاه از جمله پروژه‌هایی است که به خطوط ۱۳۲ کیلوولت متصل خواهد شد.  در حال حاضر عملیات تسطیح ساختگاه این نیروگاه بیش از ۹۰ درصد پیشرفت داشته و مراحل پایه‌کوبی نیز حدود ۶۵ درصد انجام شده است. همچنین نصب استراکچر نیروگاه به ۳۰ درصد رسیده و عملیات نصب پنل‌های خورشیدی نیز آغاز شده است.

برنامه‌ریزی شده است این نیروگاه در سه فاز به بهره‌برداری برسد؛ به‌طوری‌که فاز نخست با ظرفیت ۷ مگاوات تا پایان خردادماه به خطوط فوق توزیع متصل خواهد شد. در این راستا اجرای طرح‌های خورشیدی در مدارس و ادارات دولتی هم در حال انجام است، تاکنون ۹۱۳ مدرسه در تهران به سامانه خورشیدی مجهز شده‌اند و اجرای طرح ۶۰ مگاواتی نیروگاه‌های خورشیدی مدارس در استان‌های مختلف آغاز خواهد شد تا از این طریق مدارس، بخشی از هزینه‌های خود را از محل فروش برق تأمین کنند. در این طرح، تجهیزات اصلی شامل پنل خورشیدی، اینورتر و استراکچر توسط ساتبا تامین و در اختیار سازمان توسعه و نوسازی مدارس کشور قرار می‌گیرد.

هماهنگی اجرای طرح در استان‌ها با همکاری آموزش و پرورش، استانداری‌ها و شرکت‌های توزیع نیروی برق انجام می‌شود و پس از تعیین مدارس منتخب، تجهیزات مورد نیاز به استان‌ها منتقل خواهد شد. شرکت‌های توزیع برق استان‌ها در انتخاب پیمانکاران و نظارت بر نصب سامانه‌ها نقش دارند و تجهیزات جانبی و عملیات نصب نیز در سطح استان‌ها پیگیری می‌شود.

در مجموع اکنون بیش از ۹۰۰ ساختگاه در استان‌های کشور ازسوی بخش خصوصی در حال احداث است که ساتبا نیز در حوزه حمایت، پشتیبانی و تأمین مالی بخشی از پروژه‌ها از محل صندوق توسعه ملی همکاری می‌کند. براساس برنامه ریزی صورت گرفته قرار است که در یک برنامه فشرده در کمتر از ۶۰ روز آینده ۲۵۰۰ مگاوات نیروگاه جدید وارد مدار شود. نکته مهم این است که در صورت دستیابی به ظرفیت ۱۵ هزار مگاوات تا آخر امسال، سالانه حدود ۷ میلیارد مترمکعب گاز یا معادل آن سوخت صرفه‌جویی خواهد شد.

پارسال حدود ۱۰ میلیارد لیتر مازوت در نیروگاه‌های کشور مصرف شد، درحالی‌که با سرمایه‌گذاری دولت و بخش خصوصی در حوزه تجدیدپذیرها، همین میزان ظرف مدت یک تا یک‌ونیم سال از محل صرفه‌جویی سوخت به کشور باز خواهد گشت. همچنین مجری پروژه‌های نوآورانه ساتبا فروردین ماه امسال از افزایش قابل توجه استقبال متقاضیان نیروگاه‌های خورشیدی خانگی خبر داد و اعلام کرد از ابتدای جنگ ۶۵۰ درخواست در پلتفرم‌های مورد تایید این سازمان ثبت شده است. حلیا سادات حسینی با اشاره به شرایط اخیر و افزایش تقاضا برای احداث نیروگاه‌های خورشیدی خانگی اظهار کرد: از این تعداد با همکاری شرکت‌های توزیع نیروی برق، تاکنون حدود ۹ قرارداد منعقد شده و ۱۷ فقره وام نیز به متقاضیان تخصیص یافته که نشان‌دهنده روندی مثبت و صعودی در توسعه این حوزه است.

متقاضیان نصب سامانه‌های خورشیدی می‌توانند از طریق سامانه مهرسان یا سایت ساتبا اقدام کنند. اکنون هزینه احداث یک نیروگاه خورشیدی ۵ کیلوواتی متصل به شبکه، حدود ۳۵۰ تا ۴۰۰ میلیون تومان است که در صورت استفاده از تجهیزات ذخیره‌ساز، این رقم افزایش می‌یابد. در صورتی که متقاضی بخواهد برق پایدار شبانه نیز داشته باشد، هزینه اجرای سامانه ۵ کیلوواتی همراه با ذخیره‌ساز به حدود ۶۵۰ تا ۷۰۰ میلیون تومان می‌رسد. هم‌اکنون نیز تسهیلاتی با نرخ ۱۴ درصد و تا سقف حدود ۴۰۰ میلیون تومان برای این طرح‌ها در نظر گرفته شده است.

با وجود پیشرفت‌های اخیر، توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر همچنان با چالش‌هایی مانند تأمین مالی، دسترسی به زمین و تسریع در فرآیندهای مجوزدهی مواجه است. برای رفع این موانع، دولت اقدام به تشکیل شورای انرژی‌های تجدیدپذیر کرد تا مسیر توسعه این صنعت هموارتر شود.

در نهایت، به نظر می‌رسد که در سایه حمایت‌های دولت و مشارکت بخش خصوصی، انرژی‌های تجدیدپذیر می‌توانند نقش کلیدی در تامین برق پایدار و کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی ایفا کنند. با اجرای برنامه‌های اعلام‌شده، می‌توان انتظار داشت که سهم تجدیدپذیرها در سبد تولید برق کشور طی سال‌های آینده به شکل قابل توجهی افزایش یابد.