سید حمید حسینی در گفتگو با تابناک:

وضعیت نامشخص روزانه ۲۰ میلیون لیتر بنزین!/ بنزین را بی ارزش کرده ایم/ «گربه» نقشه ایران «شیر منطقه» خواهد شد

سخنگوی اتحادیه صادرکنندگان فراورده های نفتی تاکید کرد: با وجود حدود ۲۵ میلیون خودروی بنزینی و ۱۲ میلیون موتورسیکلت در کشور، برآوردهای مصرف نشان می‌دهد که مجموع مصرف سوخت در کشور شفاف نیست و حدود ۲۰ میلیون لیتر بنزین، منشأ یا محل مصرف مشخصی ندارد.

کد خبر: ۱۳۷۴۸۹۱

تاریخ: ۰۵ خرداد ۱۴۰۵ - ۰۱:۰۰

در حالی که کشور با ناترازی فزاینده در حوزه انرژی، افزایش مصرف برق و بنزین و فشار بر زیرساخت‌های تولید و توزیع روبه‌روست، بار دیگر موضوعاتی چون اصلاح ساعت رسمی کشور، مدیریت مصرف انرژی، احتمال افزایش قیمت بنزین و ضرورت اصلاح الگوی مصرف در کانون توجه قرار گرفته است. هم‌زمان با تداوم چالش‌های ناشی از کمبود برق، محدودیت در تأمین سوخت و آسیب‌دیدگی بخشی از زیرساخت‌های انرژی، کارشناسان معتقدند عبور از شرایط فعلی نیازمند مجموعه‌ای از سیاست‌های هماهنگ در حوزه مدیریت مصرف، اصلاح ساختار اقتصادی انرژی و مشارکت عمومی است.

در همین زمینه، سید حمید حسینی در گفت‌وگو با تابناک، ضمن تشریح ابعاد ناترازی انرژی در کشور، از تأثیر اصلاح ساعت رسمی بر کاهش مصرف برق، چالش‌های تأمین بنزین، ضرورت اصلاح قیمت حامل‌های انرژی و وضعیت زیرساخت‌های نفت، گاز و پتروشیمی سخن گفته و تأکید کرده است که عبور از شرایط کنونی بدون همراهی مردم و اجرای مجموعه‌ای از راهکارهای مدیریتی و اقتصادی امکان‌پذیر نخواهد بود.

در ادامه این گفتگو را می بینید و می خوانید:

{$sepehr_media_2313093_700_400}

تابناک: وزارت نیرو اعلام کرده بود که اصلاح ساعت رسمی کشور می‌تواند حدود هزار مگاوات در مصرف برق صرفه‌جویی ایجاد کند. این مسئله تا چه اندازه واقع‌بینانه است و چه تأثیری می‌تواند بر اقتصاد کشور داشته باشد؟

اگر بخواهیم وضعیت مصرف برق کشور را ترسیم کنیم، باید گفت که مصرف برق ایران در مقایسه با میانگین جهانی، مصرفی غیرعادی یا خارج از استاندارد محسوب نمی‌شود. ظرفیت نیروگاهی کشور حدود ۹۰ تا ۹۵ هزار مگاوات است. مشکلی که در کشور با آن مواجه هستیم، به تنوع اقلیمی و افزایش شدید مصرف برق در فصل تابستان بازمی‌گردد. استان‌هایی مانند خوزستان، هرمزگان، کرمان، شیراز، سیستان و بلوچستان و همچنین بخش‌هایی از مرکز کشور مانند یزد و اصفهان، جزو مناطق گرم محسوب می‌شوند. حتی برخی از شهرهای شمالی کشور نیز در تابستان با افزایش قابل‌توجه مصرف برق روبه‌رو هستند.

اختلاف مصرف برق میان تابستان و زمستان حدود ۴۰ هزار مگاوات است. در زمستان حدود ۴۷ هزار مگاوات مصرف برق داریم، اما این رقم در تابستان به حدود ۸۰ تا ۸۵ هزار مگاوات می‌رسد. تأمین برق در زمان اوج مصرف تابستان، حتی با وجود ظرفیت موجود، برای کشور بسیار دشوار می‌شود. با اینکه سالانه حدود ۳ تا ۵ درصد به ظرفیت تولید برق کشور افزوده می‌شود، اما رشد مصرف همچنان بیشتر از افزایش ظرفیت تولید است.

حدود ۳۵ درصد برق کشور در بخش صنعت مصرف می‌شود و نزدیک به ۳۰ تا ۳۲درصد نیز مربوط به مصرف خانگی است. بخش‌های کشاورزی، معدن و سایر حوزه‌ها نیز سهم باقی‌مانده را به خود اختصاص می‌دهند

حدود ۳۵ درصد برق کشور در بخش صنعت مصرف می‌شود و نزدیک به ۳۰ تا ۳۲درصد نیز مربوط به مصرف خانگی است. بخش‌های کشاورزی، معدن و سایر حوزه‌ها نیز سهم باقی‌مانده را به خود اختصاص می‌دهند. طبیعتاً در بخش صنعت امکان صرفه‌جویی گسترده وجود ندارد و بیشتر می‌توان بهره‌وری را افزایش داد. صرفه جویی در مصرف برق به معنی کم کردن از تولید است. در بخش‌های کشاورزی و معدن نیز ظرفیت دولت برای اعمال محدودیت یا صرفه‌جویی باز است. تنها بخشی که می‌تواند در مدیریت مصرف و جلوگیری از خاموشی‌های تابستانی مؤثر باشد، مصرف خانگی است؛ یعنی همان حدود ۳۰ درصد مصرفی که در اختیار مردم قرار دارد.

اگر مردم همکاری کنند و دولت نیز فرهنگ‌سازی مناسبی انجام دهد، قطعاً امکان مدیریت بهتر مصرف برق وجود خواهد داشت. یکی از روش‌هایی که در بسیاری از کشورهای جهان اجرا می‌شود، تغییر ساعت رسمی میان فصول گرم و سرد سال است. حدود ۷۰ کشور جهان این سیاست را اجرا می‌کنند. با طولانی‌تر شدن روزها در بهار و تابستان و آغاز روشنایی از ساعات اولیه صبح، کشورها ساعت رسمی را یک ساعت جلو می‌کشند تا فعالیت‌های روزانه زودتر آغاز شود و از روشنایی طبیعی روز حداکثر استفاده صورت گیرد. سپس در پاییز و زمستان ساعت به حالت عادی بازگردانده می‌شود.

این موضوع در ایران نیز سال‌ها اجرا می‌شد، اما بعدها به دلایل مختلف، از جمله برخی دلایل سیاسی، با آن مخالفت شد.  و دلایلی دولت هایی که مورد توافق نیست به رسمیت بشناسیم نه روش هایی که استفاده می کردند و میخوهیم استفاده نکنیم. مجلس با تغییر ساعت رسمی مخالفت کرده است  و یکی از استدلال‌های مطرح‌شده این بود که تغییر ساعت رسمی موجب تغییر در زمان شرعی و ساعت نماز مردم می‌شود. در حالی که امروز تقریباً همه مردم از طریق تلفن همراه، ساعت دیجیتال یا رسانه‌ها به‌راحتی به اوقات شرعی دسترسی دارند و اطلاع از زمان نماز مسئله پیچیده‌ای نیست.

حتی در شرایط فعلی نیز این وضعیت برای برخی افراد مشکل ایجاد کرده است. اکنون زمان اذان صبح در برخی روزها حوالی ساعت سه یا سه و نیم بامداد است و برای فردی که باید صبح زود سر کار حاضر شود، تنظیم خواب و بیداری دشوار می‌شود. حتی اگر تغییر ساعت تنها یک درصد بر کاهش مصرف برق اثر بگذارد، باز هم اقدامی ارزشمند است. هزار مگاوات صرفه‌جویی، معادل ظرفیت یک نیروگاه بزرگ است. احداث نیروگاهی با ظرفیت هزار مگاوات، هزینه‌ای در حد میلیاردها دلار نیاز دارد. بنابراین هر میزان صرفه‌جویی در این ابعاد، به‌طور مستقیم به نفع اقتصاد کشور خواهد بود.

علاوه بر این، تغییر ساعت رسمی می‌تواند آثار اجتماعی و اقتصادی دیگری نیز داشته باشد؛ از جمله افزایش استفاده از روشنایی طبیعی روز، کمک به کاهش مصرف انرژی، ایجاد فرصت بیشتر برای فعالیت‌های اجتماعی، رونق گردشگری و افزایش فعالیت مراکز خدماتی مانند رستوران‌ها.

تابناک: این سیاست چه توجیح دارد و می تواند چه چالش هایی را به دنبال داشته باشد؟

در مجموع، با توجه به کمبود برق در کشور، استفاده از همه ابزارهای ممکن برای مدیریت مصرف ضروری به نظر می‌رسد؛ از تغییر ساعت کاری ادارات گرفته تا اصلاح ساعت رسمی کشور. استفاده نکردن از این ظرفیت، در واقع از دست دادن فرصتی برای کمک به اقتصاد کشور و مدیریت بهتر مصرف انرژی است. مردم نیز شب‌ها زودتر بخوابند تا حداکثر استفاده از روشنایی روز انجام شود و مصرف برق کنترل گردد؛ تا ناچار نباشیم برق صنایع را قطع کنیم و تولید کشور دچار مشکل شود.

تابناک: اگر ناچار شویم برق صنایع را قطع کنیم، طبیعی است که تولید کشور با مشکل مواجه خواهد شد. بنابراین باید بررسی کرد که در سال‌هایی که ساعت رسمی کشور تغییر نمی‌کرد، چه نتایجی حاصل شد و آیا منافع اقتصادی این تصمیم بیشتر بود یا هزینه‌های اقتصادی و اجتماعی آن؟

واقعیت این است که مخالفان تغییر ساعت، معمولاً استدلال اقتصادی یا کارشناسی مشخصی ارائه نمی‌کردند و نگاه غالب بیشتر سیاسی بود تا فنی و اقتصادی. هیچ‌گاه مطالعه جامع یا کار کارشناسی دقیقی ارائه نشد که نشان دهد تغییر ساعت از منظر علمی و اقتصادی اقدامی نامفید است. در حالی که حتی اگر این سیاست تنها یک درصد در کاهش مصرف انرژی مؤثر باشد، باز هم اقدامی قابل دفاع خواهد بود.

حدود ۷۰ کشور جهان، از جمله بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته، از سیاست تغییر ساعت رسمی استفاده می‌کنند. کنار گذاشتن تجربه جهانی و مخالفت با چنین سیاستی صرفاً بر مبنای نگاه سیاسی، منطقی به نظر نمی‌رسد؛ به‌ویژه آنکه این اقدام عملاً ضرری برای مردم ندارد و می‌تواند منافعی برای اقتصاد کشور و مدیریت مصرف انرژی به همراه داشته باشد.

تابناک: در حال حاضر نیز تغییر ساعت کاری ادارات در دستور کار قرار گرفته است شما به عنوان کارشناس انرژِی برای مدیریت مصرف برق، در توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر چه پیشنهادی دارید؟

شاید در گذشته کمتر کسی تصور می‌کرد که دولت بتواند حدود پنج هزار مگاوات به ظرفیت انرژی‌های تجدیدپذیر کشور اضافه کند. همچنین افزایش بارندگی‌ها باعث شده است که امسال حدود ۱۲ هزار مگاوات از ظرفیت برق‌آبی کشور قابل استفاده باشد. این عوامل می‌توانند به بهبود شرایط انرژی کشور کمک کنند. با این حال، نباید فراموش کرد که سال گذشته بسیاری از واحدهای صنعتی مجبور شدند دو روز در هفته تعطیل شوند یا ساعت کاری خود را تغییر دهند. احتمالاً امسال نیز ناچار خواهیم بود چنین اقداماتی را ادامه دهیم. جابه‌جایی ساعات کاری واحدهای صنعتی، استفاده از آموزش برخط و غیرحضوری برای مدارس و دانشگاه‌ها، دورکاری بخشی از کارکنان ادارات و گسترش خدمات دولت الکترونیک، همگی می‌توانند در کاهش مصرف انرژی مؤثر باشند.

سال گذشته با پیگیری شرکت گاز، پویشی برای تنظیم دمای وسایل گرمایشی روی ۲۵ درجه اجرا شد. با وجود فشار سنگین بر شبکه گاز کشور، در نهایت مدیریت مناسبی صورت گرفت و کشور با قطعی گسترده گاز مواجه نشد

هرچه خدمات دولتی الکترونیکی‌تر شود و مردم برای انجام امور روزمره خود کمتر به ادارات، شهرداری‌ها و بانک‌ها مراجعه کنند، مصرف انرژی نیز کاهش پیدا خواهد کرد. استفاده گسترده‌تر از اپلیکیشن‌های بانکی و سامانه‌های خدمات غیرحضوری نیز در همین راستا اهمیت دارد. یکی دیگر از اقدامات مؤثر، راه‌اندازی پویش‌های عمومی برای مدیریت مصرف انرژی است. سال گذشته با پیگیری شرکت گاز، پویشی برای تنظیم دمای وسایل گرمایشی روی ۲۵ درجه اجرا شد. با وجود فشار سنگین بر شبکه گاز کشور، در نهایت مدیریت مناسبی صورت گرفت و کشور با قطعی گسترده گاز مواجه نشد. اجرای چنین پویش‌هایی در حوزه برق نیز می‌تواند بسیار مؤثر باشد.

فرهنگ‌سازی نیز اهمیت زیادی دارد، به‌ویژه در میان کودکان و نوجوانان. به نظر می‌رسد یکی از پرمصرف‌ترین گروه‌ها در خانواده‌ها، کودکان هستند. در گذشته خانواده‌ها نسبت به خاموش کردن چراغ‌های اضافی حساسیت بیشتری داشتند. امروز نیز باید این فرهنگ دوباره تقویت شود؛ چه از طریق آموزش در مدارس و چه با استفاده از فناوری‌هایی مانند سیستم‌های هوشمند و حسگرهای قطع و وصل خودکار روشنایی.

در مجموع، اصلاح ساعت رسمی کشور از منظر اقتصادی قابل توجیه است. اگر تنها یک درصد در کاهش مصرف برق مؤثر باشد، باز هم ارزش اجرا دارد. البته تغییر ساعت به‌تنهایی کافی نیست و باید هم‌زمان با مجموعه‌ای از سیاست‌های مکمل در حوزه مدیریت مصرف، فرهنگ‌سازی و توسعه زیرساخت‌های انرژی اجرا شود تا بتواند تأثیر واقعی خود را نشان دهد.

تابناک: با توجه به صحبت های معاون وزارت نیرو در رابطه با صرفه‌جویی ۱۰۰۰ مگاواتی و برآوردهای اقتصادی برخی کارشناسان مبنی بر اینکه عدم اصلاح ساعت مثل ۲۱ هزار میلیارد تومان زیان سالانه به دنبال دارد، نظر شما درباره توجیه اقتصادی اصلاح ساعت رسمی کشور چیست؟

تغییر ساعت همراه با برخی تغییرات، دولت پیش‌بینی می‌کند که امسال حدود ۵ درصد کمبود برق وجود داشته باشد. بخشی از کمبود انرژی می‌تواند از طریق اصلاح ساعت کاری کارکنان جبران شود، بخشی دیگر با تغییر زمان فعالیت واحدهای صنعتی و بخشی نیز با همکاری مردم در زمینه صرفه‌جویی قابل مدیریت است. واقعیت این است که صرفه‌جویی در مصرف انرژی کار دشواری نیست. همان‌گونه که 30 میلیون نفر از مردم در عرصه‌های مختلف مانند جانفدا برای حمایت از کشور نام نویسی می کنند، این جانفدا ها در کنار آمدن در میدان ها به حمایت از کشور و زیرساخت های آن کمک کنند. می‌توانند با اقداماتی ساده مانند خاموش کردن یک لامپ اضافی نیز به حفظ این زیرساخت‌ها کمک کنند.

تابناک: آیا این صرفه‌جویی‌ها واقعی است یا صرفاً جابه‌جایی مصرف محسوب می‌شود؟

واقعیت آن است که در مواجهه با یک بحران، نمی‌توان تنها با یک راهکار مشکل را حل کرد. باید مجموعه‌ای از سیاست‌ها و اقدامات به‌صورت هم‌زمان اجرا شود؛ از جمله دورکاری، تغییر ساعت فعالیت مدارس و ادارات، جابه‌جایی ساعت کاری واحدهای صنعتی و توصیه به مردم برای مدیریت مصرف. مجموع این اقدامات می‌تواند به کاهش مصرف انرژی کشور کمک کند. تجربه زمستان سال گذشته نیز نشان داد که این سیاست‌ها می‌تواند مؤثر باشد. اکنون نیز که انسجام و وحدت ملی در سطح بالایی قرار دارد و مردم خود را جدا از دولت و حاکمیت نمی‌دانند، فرصت مناسبی فراهم شده است تا از این ظرفیت اجتماعی برای جلوگیری از آسیب به واحدهای تولیدی کشور استفاده شود.

تابناک: موضوع احتمال افزایش قیمت بنزین مطرح می‌شود. رئیس‌جمهور نیز اخیراً تأکید کرده‌اند که مصرف بنزین در کشور بالاست و باید مدیریت شود. برخی تحلیل‌ها نیز حاکی از آن است که دولت ممکن است برای کنترل مصرف به سمت افزایش قیمت بنزین حرکت کند؟ به عنوان کارشناس حوزه انرژی شرایط فعلی کشور برای افزایش نرخ بنزین چگونه است؟ آیا دولت باید در این مقطع به سمت گران کردن بنزین برود؟

واقعیت این است که ظرفیت تولید بنزین کشور در پالایشگاه‌ها حدود ۱۰۵ تا ۱۱۰ میلیون لیتر در روز است، در حالی که مصرف روزانه به حدود ۱۳۰ تا ۱۳۵ میلیون لیتر رسیده است. بنابراین دولت با شکافی حدود ۲۵ میلیون لیتر میان تولید پالایشگاه و مصرف مواجه است. در روزهای تعطیل نیز مصرف به‌شدت افزایش پیدا می‌کند. کافی است چند روز تعطیلی متوالی وجود داشته باشد تا حجم سفرها و تردد میان شهرها به‌طور چشمگیری افزایش یابد.

در جریان جنگ، بیش از ۳۶۰۰ مگاوات از ظرفیت برق کشور آسیب دید و سه نیروگاه بزرگ تأمین‌کننده برق پتروشیمی‌ها، از جمله مبین، فجر و دماوند، از مدار خارج شدند

در روزهای ابتدایی جنگ نیز مصرف بنزین به حدود ۱۸۰ میلیون لیتر در روز رسید. پیش از این، دولت بخشی از نیاز خود را از طریق واحدهای پتروشیمی تأمین می‌کرد. برای مثال، پتروشیمی نوری محصولاتی تولید می‌کرد که قابلیت استفاده به‌عنوان جایگزین بنزین را داشت. اما اکنون بخشی از این ظرفیت از دست رفته است؛ زیرا برخی واحدهای پتروشیمی به دلیل مشکلات تأمین برق از مدار خارج شده‌اند. در جریان جنگ، بیش از ۳۶۰۰ مگاوات از ظرفیت برق کشور آسیب دید و سه نیروگاه بزرگ تأمین‌کننده برق پتروشیمی‌ها، از جمله مبین، فجر و دماوند، از مدار خارج شدند. و بخشی از تولید بنزین از طریق پتروشمی از دست رفته است. همچنین مسیر واردات بنزین از جنوب کشور و از طریق دریا نیز از بین رفته است. بنابراین دولت ناچار است به سمت کاهش مصرف حرکت کند. در حال حاضر دولت تلاش می‌کند بخشی از نیاز کشور را از طریق دریای خزر تأمین کند، اما امکان تأمین کامل نیاز کشور از این مسیر وجود ندارد. در نتیجه دولت یا باید سهمیه‌ها را کاهش دهد، یا نظام پرداخت یارانه را اصلاح کند؛ به این معنا که به‌جای تخصیص سهمیه به خودرو، سهمیه مستقیماً به مردم اختصاص داده شود. راهکار دیگر استفاده از سیاست‌های ترکیبی، از جمله افزایش قیمت بنزین برای مدیریت مصرف است.

تابناک: اساساً با توجه به ابعاد اقتصادی، اجتماعی و حتی صادراتی، شما با سیاست افزایش قیمت بنزین موافقید یا خیر؟ دلایلتان چیست؟

از منظر کارشناسی، مصرف سوخت در کشور بهینه نیست. حدود ۲۵ میلیون خودروی بنزینی در کشور وجود دارد. اگر هر خودرو روزانه به‌طور متوسط ۲۵ تا ۳۰ کیلومتر پیمایش داشته باشد، نباید بیش از حدود سه لیتر بنزین مصرف کند. بر این اساس، ۲۵ تا سه لیتر حدود ۷۵ میلیون لیتر است. همچنین حدود ۱۲ میلیون موتورسیکلت در کشور وجود دارد که مجموع مصرف آن‌ها حدود ۱۵ میلیون لیتر برآورد می‌شود. در مجموع کل مصرف بنزین کشور باید حدود ۹۰میلیون لیتر باشد اما بقیه بنزین کشور کجا مصرف یا استفاده می شود هنوز نامشخص است.

بنزین در دنیا حداقل به ۱۰۰ سنت رسیده است؛ یعنی حداقل قیمت آن در برخی جاها دو دلار (۲۰۰ سنت) است. وقتی شما یک کالا را به قیمت یک سنت می‌فروشید، انگیزه زیادی ایجاد نمی‌شود که مردم به سمت صرفه‌جویی بروند.

چرا ما ۱۱۰ میلیون لیتر بنزین تولید می شود باز جوابگو نیستیم بخش مهمی از این مشکل به فرسودگی خودروها و خارج نشدن خودروهای اسقاطی از چرخه مصرف بازمی‌گردد. بخشی دیگر نیز ناشی از ترافیک سنگین در شهرهاست. ممکن است پیمودن مسیری ۲۵ کیلومتری در شرایط عادی ۲۰ دقیقه زمان ببرد، اما همان مسیر در ساعات پرترافیک دو ساعت طول بکشد و همین موضوع مصرف سوخت را به‌شدت افزایش می‌دهد. موتور بسیاری از خودروها استاندارد و بهینه نیست. حتی برخی خودروهای جدید تولید داخل نیز مصرف سوخت بالایی دارند. در کنار همه این عوامل، قیمت بسیار پایین بنزین نیز بر الگوی مصرف تأثیرگذار است. بخشی از این  پرمصرف بودن به خاطر نوع قیمت‌گذاری است. ما بنزین را به قیمت یک سنت می‌فروشیم، در حالی که در برخی کشورها دو سنت فروخته می‌شود. بنزین در دنیا حداقل به ۱۰۰ سنت رسیده است؛ یعنی حداقل قیمت آن در برخی جاها دو دلار (۲۰۰ سنت) است. وقتی شما یک کالا را به قیمت یک سنت می‌فروشید، ارزش واقعی آن را دریافت نمی‌کنید و انگیزه زیادی ایجاد نمی‌شود که مردم به سمت صرفه‌جویی بروند.

لذا بسیاری از اقتصاددانان می‌گویند تا زمانی که اصلاح قیمت انجام نشود، با توصیه و سفارش و این موارد امکان کنترل مصرف وجود ندارد. مردم انگیزه‌ای برای حرکت به سمت خودروهای کم‌مصرف یا خودروهای برقی و حتی وسایل خانگی کم‌مصرف پیدا نمی‌کنند. که منطق اقتصاد این موضوع را تایید می کند. دولت آقای پزشکیان تا جایی که توان داشته باشد، تمایلی به افزایش قیمت ندارد و ترجیح می‌دهد قیمت برق و بنزین را بالا نبرد؛ اما به جایی می‌رسد که عملاً نه بودجه‌ای برای واردات دارد و نه امکان تأمین داخلی. در آن زمان ناچار می‌شود به اصلاح قیمت‌ها دست بزند تا بتواند از محل اصلاح قیمت بنزین، منابع لازم برای واردات بنزینِ کمبود را تأمین کند.

بخش انرژی یکی از بخش‌های اصلی و استراتژیک کشور است. ما یک کشور نفتی هستیم و از دارندگان بالاترین ذخایر محسوب می‌شویم؛ حدود ۵۵۰ میلیارد ذخایر نفتی داریم که حدود ۱۵۴ میلیارد تا حتی ۲۰۰ میلیارد آن قابل استحصال است. همچنین حدود ۳۲۰۰۰ میلیارد مترمکعب گاز داریم و از این نظر دومین دارنده بزرگ گاز در دنیا هستیم. اگر نفت و گاز را با هم در نظر بگیریم، در مجموع یکی از بزرگ‌ترین دارندگان هیدروکربن در جهان هستیم. لذا این یک مزیت برای ایران است و مردم باید از این وضعیت استفاده کنند. ما ۹ تا پالایشگاه نفتی داریم و ۱۲ تا ۱۳ پالایشگاه گازی نیز در کشور فعال است. در حوزه گاز، گاهی سومین و گاهی چهارمین تولیدکننده بزرگ دنیا هستیم و در اوپک نیز بعضی مواقع سوم و بعضی مواقع چهارم هستیم. بنابراین کشور در این زمینه سرمایه‌گذاری گسترده‌ای انجام داده است؛ حدود ۹۰ میلیارد دلار در صنعت پتروشیمی سرمایه‌گذاری شده است.

در این میان، در جریان حملات اخیر، همین بخش‌ها نیز هدف قرار گرفته‌اند؛ از جمله پتروشیمی‌ها، نیروگاه‌ها و پالایشگاه‌های گازی عسلویه و کشور در شرایط سختی قرار دارد. البته قرار نیست همیشه در وضعیت مشکل باقی بمانیم یا مردم دائماً تحت فشار باشند. اما انتظار می‌رود اکنون که کشور بخشی از ظرفیت تولید گاز خود را از دست داده، شاید نتواند مانند گذشته به نیروگاه‌ها گاز بدهد و حتی ممکن است امسال ناچار شود بخشی از نیروگاه‌ها از مازوت استفاده کنند. دولت نیز می‌داند این موضوع مشکلات زیست‌محیطی دارد، اما در شرایط فعلی امکان جایگزینی کامل وجود ندارد و مازوت نیروگاه‌ها را نیز نمی‌توان نگه داشت. پیش از این، روزانه ۳۵ تا ۴۰ هزار تن مازوت صادر می‌کردیم، اما اکنون با بسته شدن تنگه هرمز امکان صادرات آن وجود ندارد و مخزنی برای نگهداری آن در دسترس نیست؛ بنابراین ناچار به مصرف داخلی، از جمله در نیروگاه‌ها، هستیم تا کشور دچار مشکل نشود. به همین دلیل، نیروگاه‌ها ممکن است مجبور شوند به جای گاز، از گازوئیل و بخشی نیز از مازوت استفاده کنند.

در مجموع، کشور در شرایط خاصی قرار دارد. مردمی که در این شرایط ایستادگی کرده‌اند و در دفاع از کشور همراه بوده‌اند، انتظار می‌رود شرایط را درک کنند و کمک کنند تا طی دو تا سه ماه آینده کشور از این مشکلات عبور کند. در این صورت، پتروشیمی‌ها دوباره به مدار تولید بازمی‌گردند، نیروگاه‌ها بازسازی می‌شوند و فازهای آسیب‌دیده حداقل تا ۵۰ درصد به وضعیت قبل باز خواهند گشت. این موارد تحت فشار در حال پیگیری است.

امیدواری وجود دارد که با دستاوردهایی که در این شرایط به دست آمده و با مقاومتی که مردم داشته‌اند، بتوان مشکلات کشور را حل کرد، به توافق رسید و بخشی از منابع ارزی ایران آزاد شود و تحریم‌ها برداشته شوند. اگر پس از این سختی‌ها، کشور موفق شود تحریم‌ها را لغو کند و منابع ارزی آزاد شود، ملت پیروزی بسیار بزرگی به دست خواهد آورد و کشور می‌تواند به سرعت زیرساخت‌ها را بازسازی کند و از این وضعیت عبور کند.

به تعبیری، اگر کشور از این پیچ تاریخی عبور کند، گربه نقشه ایران به شیری تبدیل خواهد شد که می‌تواند ثمرات و دستاوردهای بسیار ارزشمندی برای مردم به همراه داشته باشد.

گفتگو: مهتاب بهرامی آسترکی