به روایت سفیر آمریکایی/۱

بذل و بخشش بحرین به‌‌روایت سفیر آمریکا/شاه گفت آبرویم حفظ شود، حاضرم امضا کنم

سفیر سابق آمریکا در ایران می‌گوید در روزهای بحث و گفتگو درباره جدا شدن بحرین از ایران، محمدرضا پهلوی به‌عنوان شاه ایران به او گفته در صورت این‌که آبرویش حفظ شود، حاضر است پای حکم جداشدن این‌استان ایرانی از ایران را امضا کند.

کد خبر: ۱۳۷۱۲۸۵

تاریخ: ۱۸ ارديبهشت ۱۴۰۵ - ۰۸:۴۹

به گزارش خبرنگار فرهنگی تابناک، آمین مایر در دوران پایان ریاست جمهوری جان اف کندی و دوره اول از دولت لیندون جانسون، سفیر آمریکا در ایران بود. دوره خدمت او در ایران همزمان با دوره تثبیت قدرت در ایران بعد از انقلاب سفید و اتفاقات سال ۱۹۶۳ و ۱۹۶۴ بود. مایر در بحث تامین سلاح برای ایران و برخی تصمیمات کلیدی آمریکا در این‌دوره دخالت داشت و روابط نزدیکش با مقامات اصلی ایران و شاه، نقشش را در تصمیم‌گیری‌های واشنگتن در آن‌برهه مهم و تاریخی کرد.

او ۲۹ مارس ۱۹۸۵ مصاحبه‌ای با ویلیام بور در واشنتگن دی سی داشت که بنا داریم مطالب مهم و قابل توجه تاریخی این‌گفتگو را در قالب یک‌پرونده بررسی کنیم.

در اولین‌قسمت این‌پرونده به ماجرای بذل و بخشش بحرین به‌عنوان جزیی از خاک و یکی از استان‌های ایران می‌پردازیم که با تحریک بیگانگان و توسط محمدرضا پهلوی به‌عنوان دومین‌شاه سلسله پهلوی انجام شد.

یکی از نقل‌قول‌های معروف مربوط به جداشدن بحرین از ایران، متعلق به اسدالله عَلَم وزیر وقت دربار و چهره معتمد شاه است. او در جلد دوم خاطراتش می‌گوید شورای امنیت به اتفاق آرا، میل بحرین برای استقلال کامل را تصویب کرد و نماینده ایران هم به‌سرعت این‌مساله را پذیرفت!

علم می‌گوید «خنده‌ام گرفته بود؛ گوینده رادیو تهران طوری با غرور این‌خبر را می‌خواند که گویی بحرین را فتح کرده‌ایم. اما این‌خنده به این‌معنی نیست که من با این‌کار مخالفت دارم!»

اما شنیدن ماجرای جدایی بحرین از ایران به روایت آرمین مایر هم جالب است. او در مصاحبه‌اش با ویلیام بور می‌گوید ایران چندین نسل مدعی حاکمیت بر جزیره بحرین بود. اجداد بسیاری از ایرانی‌ها در آنجا زندگی می‌کردند. این‌مساله هر از گاهی مطرح می‌شد و منبع بالقوه‌ای برای درگیری بود.

سفیر سابق آمریکا در ایران می‌گوید وقتی ملک فیصل پادشاه وقت عربستان به‌صورت علنی سخنانی درباره بحرین گفت، شاه اولین‌سفرش به عربستان را در آخرین‌لحظه لغو کرد. این‌سخنان باعث عصبانیت شاه شده بود اما بعدا به این‌سفر رفت. علتش هم فشارهایی بوده که مایر به شاه وارد کرده تا به عربستان برود. تصمیم نهایی جداشدن بحرین از ایران هم وقتی گرفته شد که ماموریت مایر در ایران تمام شده و به آمریکا برگشته بود.

اما مایر خاطره جالبی از روزهای حضورش در ایران و گفتگو با شاه درباره مساله بحرین دارد. او روایت می‌کند:

«شاه به من گفت: من باید روش آبرومندانه‌ای برای انجام این‌کار داشته باشم. من تنها فردی هستم که می‌تواند این‌کار را انجام دهد. بعد از من کسی نمی‌تواند این‌کار را انجام دهد. تنها چیزی که نیاز دارم رفراندوم یا کمیته داوری یا کمیته بررسی است. چیزی که آبروی مرا حفظ کند و من آماده‌ام آن را امضا کنم.»