چگونه یک رسانه ای جاسوسی افکار شما را در اختیار می‌گیرد؟

چگونه یک رسانه جاسوسی همچون اینترنشنال یا رسانه های معاند دیگر، افکار مخاطبان را در اختیار می‌گیرد؟

کد خبر: ۱۳۶۸۸۵۲

تاریخ: ۰۴ ارديبهشت ۱۴۰۵ - ۱۴:۴۶

بیژن همدرسی مدرس سینما، مستندساز و کارگردان، در مکتوبی برای تابناک به تحلیل موضوع مهمی در جنگ اخیر پرداخته است.

به گزارش تابناک، متن کامل تحلیل این مستندساز باسابقه کشورمان با  عنوان  «مکانیسم‌های تسخیر ذهن در عصر ارتباطات» را هم مرور می کنیم:

«از پیش از آغاز  دو جنگ تحمیلی آمریکایی ـ اسرائیلی ،  رسانه های مزدور فارسی زبان خارجی بعنوان پیشاهنگان جنگی دشمن  ذهن های مختطبانشان را برای پذیرش این جنایت آماده می ساختند و تمام حساب استراتژیک خود را بر تسخیر افکار  ملت ایران  باز کرده بودند و الحق و الانصاف در کار خود تا حدودی به خوبی پیش رفته بودند.  اما  در محاسبات خود  دو چیز را حساب نکرده بودند ،  فرهنگ غالب شیعی ملت ایران که در هر شرایط تابع ولایت دینی  است و بحث تاریخ ایران و انسجام ایرانیان در زمان تهدید یا حمله دشمن .

با این حال آنچه در خصوص  جنگ رسانه ای دشمن در این دو جنگ رخ داد قابل بررسی و تحقیق توسط اندیشمندان اجتماعی ، سیاسی و بویژه کارشناسان رسانه است  ، بویژه آنجا که رسانه مزدوری چون اینترنشنال علنا و خارج از رسالت رسانه ای خویش به ابزار جاسوسی و جنگ روانی طرف صهیونیستی آنهم با هزینه کشورهای عربی خلیج فارس تبدیل شده است .

به راستی چرا مخاطب این رسانه این میزان از خباثت رفتاری آن را نمی بیند و یا باور ندارد ؟

در دنیای امروز، ما در اقیانوسی از اطلاعات غوطه‌ور هستیم. اما واقعیت این است که رسانه‌های معانی همچون رسانه های فارسی زبان معاند دیگر صرفاً ابزاری برای انتقال خبر نیستند؛ آن‌ها به «مهندسان ادراک» تبدیل شده‌اند. امروزه تسخیر افکار با هدف تغییر در رفتار جامعه هدف توسط رسانه، نه از طریق زور، بلکه از طریق فرآیندهای پیچیده روان‌شناختی صورت می‌گیرد که در ادامه به تشریح گام‌به‌گام آن‌ها می‌پردازیم:

۱. ساختن واقعیت مجازی

نخستین گام برای کنترل فکر شما، تعیین موضوعاتی است که باید به آن‌ها فکر کنید. رسانه‌ها با برجسته کردن برخی اخبار و نادیده گرفتن برخی دیگر، اولویت‌های ذهنی شما را می‌چینند. وقتی یک رسانه شبانه‌روز درباره یک بحران خاص صحبت می‌کند، ذهن شما به طور خودکار آن را «مهم‌ترین مسئله جهان» می‌پندارد، حتی اگر مسائل حیاتی‌تری در همان لحظه در جریان باشد .

۲. مهندسی احساسات؛ عبور از سد منطق

ذهن منطقی انسان سخت‌گیر و محاسبه گر است، اما ذهن احساسی به راحتی تسلیم می‌شود. رسانه‌های حرفه‌ای برای کنترل شما، ابتدا احساسات (خشم، ترس، یا ترحم) را تحریک می‌کنند. وقتی شما تحت تأثیر یک ویدئوی احساسی یا یک تیتر تکان‌دهنده قرار می‌گیرید، بخش تحلیل‌گر مغز موقتاً از کار می‌افتد و پیام رسانه بدون فیلتر وارد ناخودآگاه شما می‌شود.

۳. تکنیک تکرار و مشروعیت‌بخشی

یک دروغ وقتی هزار بار تکرار شود، به نظر شبیه حقیقت می‌رسد. رسانه‌ها از طریق تکرار مداوم یک گزاره در قالب‌های مختلف (خبر، گزارش، اینفوگرافیک و گفتگو)، مقاومت ذهنی مخاطب را می‌شکنند. همچنین با استفاده از کارشناسان همسو، این توهم را ایجاد می‌کنند که همه دنیای آگاه با این نظر موافقند، و انسان که ذاتاً موجودی اجتماعی است، برای عقب نماندن از جمع، آن را می‌پذیرد.

۴. قطبی‌سازی ما

رسانه برای تسلط بر شما، نیاز دارد شما را در یک سنگر قرار دهد. با تقسیم دنیا به دو قطب مطلقاً خوب و مطلقاً بد، رسانه قدرت تفکر خاکستری را از شما می‌گیرد. در این حالت، شما هر چه را که رسانه محبوبتان بگوید وحی منزل می‌دانید و هر چه را که طرف مقابل بگوید، پیشاپیش رد می‌کنید. اینجاست که شما دیگر یک مخاطب نیستید، بلکه به یک سرباز رسانه‌ای تبدیل شده‌اید.

۵.حقیقتِ ناقص سم آرام و قطر چکانی

باهوش‌ترین رسانه‌ها هیچ‌وقت به طور کامل دروغ نمی‌گویند. آن‌ها ۹۰ درصد حقیقت را با ۱۰ درصد دروغِ استراتژیک ترکیب می‌کنند. این ۱۰ درصد، همان سمّی است که جهت‌گیری شما را تغییر می‌دهد. با دیدن آن ۹۰ درصد واقعیت، شما به رسانه اعتماد می‌کنید و آن بخش کوچکِ تحریف‌شده را هم به عنوان حقیقت می‌بلعید غافل از اینکه سم عدم اعتماد به خودی و همسو شدن با دشمن در وجود مخاطب تزریق شده و گسترش می یابد .

سوال ؛ چگونه مصون بمانیم؟

کنترل افکار توسط رسانه تنها زمانی موفق است که مخاطب منفعل باشد. برای جلوگیری از این استعمار ذهنی، باید از سواد رسانه‌ای بهره برد. سواد رسانه یعنی چه ؟

یعنی پرسیدن سوالاتی ساده از خود هنگام خواندن یک خبر تهییجی ، سوالاتی مانند:

این خبر چه احساسی را در من تحریک می‌کند؟

چه کسی از باور کردن این خبر سود می‌برد؟

چه بخش‌هایی از این ماجرا گفته نشده است؟

می‌تواند دیواره دفاعی ذهن شما را در برابر هجمه‌های رسانه‌ای تقویت کند.

در نهایت، کسی که کنترلِ منابع اطلاعاتی شما را در دست دارد،کنترلِ افکار تصمیمات و رفتار شما را در دست خواهد داشت. پس مراقب باشید که دریچه ذهنتان را به روی چه کسی باز می‌گذارید . هر خبر را از چند منبع تحقیق و بررسی کنید .

و یک نکته بسیار مهم ؛ شاید ذهن شما بدلایل مختلف(سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی) دوست داشته باشد خبر خاصی را آنطور که دوست دارد بشنود ، مراقب باشید شنیدن و تحقیق خبرها،  با این حس شما، را از واقعیت و انصاف دور نکند .