تابناک بررسی می‌کند؛

وقتی تمام تخم‌مرغ‌های وزارت صمت شکست/ آقای وزیر؛ اگر مشکلی نیست، چرا مجوز واردات صادر کردید؟

شکست استراتژی تک‌محوری در وزارت صمت، سرانجام کار دست صنعت فولاد داد؛ در حالی که سال‌ها هشدار داده می‌شد نباید تمام مقدرات ورق کشور را به یک مجتمع گره زد، حالا با آسیب دیدن فولاد مبارکه در پی حوادث جنگ، وزارت صمت به‌جای فعال‌سازی ظرفیت‌های خفته در سایر واحدها، به واردات پناه برده است.

کد خبر: ۱۳۶۸۱۸۰

تاریخ: ۰۱ ارديبهشت ۱۴۰۵ - ۰۰:۰۵

وقتی تمام تخم‌مرغ‌های یک صنعت در یک سبد چیده شود نتیجه این می شود که با یک حادثه، کل زنجیره تولید ۳۸۰۰ واحد صنعتی به لرزه می‌افتد اما مساله مهم تر اصرار وزارت صمت بر تقویت انحصار فولاد مبارکه است که حتی در زمان واردات، نشان‌دهنده بی‌توجهی به اصل «تنوع‌بخشی به تولید» در صنایع مادر است.

به گزارش سرویس اقتصادی تابناک، در پی آسیب‌های اخیر به خطوط تولید غول فولادی ایران، دولت به‌جای تکیه بر توان داخلی و جایگزینی تولید در سایر واحدها، به گزینه پرحاشیه واردات روی آورده است.

سیدمحمد اتابک در بازدید از مجتمع فولاد مبارکه اصفهان اعلام کرد: با توجه به میزان تولیدی که مربوط به ورق‌های گرم است و در کشور، کسری داریم و نیز به خاطر اتفاقاتی که برای فولاد مبارکه در جنگ اخیر افتاده است و امکان تولید آن وجود ندارد به این مجتمع مجوز لازم داده می شود که این ورق ها را وارد کند.

ورق‌های طلایی برای نورچشمی‌ها!

اما سوال مهم این است که نرخ ارز تخصیصی برای این واردات چقدر است؟ اگر از ارز دولتی برای آن اختصاص دهند که رانت بزرگی در زنجیره توزیع ایجاد می‌شود چراکه نرخ ارز تخصیصی برای این جراحی بزرگ در هاله‌ای از ابهام قرار دارد و این احتمال دارد که مابه‌تفاوت نرخ ارز دولتی و بازار، به‌جای رسیدن به دست مصرف‌کننده نهایی در صنایع خودرو و لوازم خانگی، در شبکه‌ای از بروکراسی و لیست‌های قدیمی توزیع ورق گم شود.

وزیر صنعت، معدن و تجارت دربخش دیگری افزود: تامین ورق‌ها طبق همان لیستی که در گذشته به تولیدکنندگانی که وابسته به فولاد مبارکه بودند صورت می گیرد و برای تامین کسری ورقی که از طریق فولاد مبارکه تولید می شد، برنامه ریزی شده است تا مقداری از تختال‌هایی که در مجموعه نیاز است از مجموعه های مختلف با افزایش ظرفیتی که در سایر کارخانجات ایجاد می شود این تختالها را تهیه کنیم و در اختیار صنایعی که ورق تولید می کنند بگذاریم و این اطمینان وجود داردکه در زمان حاضر مشکلی برای تامین میلگرد و شمش در کشور وجود ندارد.

او بیان کرد: برای جبران کسری اسلب و ورق، برنامه‌ریزی برای افزایش ظرفیت تولید در صنایع موجود و همچنین صدور مجوز واردات ورق گرم به فولاد مبارکه در دستور کار قرار دارد تا نیاز بیش از یکهزار و ۳۸۰ واحد صنعتی و ۲ هزار و ۴۰۰ واحد ثانویه تامین شود.

چرا وزارت صمت به‌جای تعمیر سراغ واردات رفت؟

این احتمال وجود دارد که با این تصمیم، فولاد مبارکه به سمت تغییر هویت برود؛ بنابراین وقتی به غول فولادسازی کشور مجوز واردات داده می‌شود تا نیاز صنایع پایین‌دستی را تأمین کند، یعنی عملاً این مجتمع بزرگ از تراز تولید خارج و به یک واسطه دولتی درحال تبدیل است که با این رویکرد اگرچه در کوتاه‌مدت نیاز بازار را رفع می‌کند، اما در بلندمدت می‌تواند انگیزه بازسازی سریع و تکیه بر توان داخلی برای رفع آسیب‌ها را کاهش دهد.

البته وزیر صمت از یک سو اطمینان می‌دهد که مشکلی در تأمین میلگرد و شمش نیست، اما از سوی دیگر از کسری شدید اسلب یا تختال و ورق صحبت می کند و ازآنجایی که اسلب، خوراک اصلی تولید ورق است و ورق خوراک اصلی صنایع خودرو، لوازم خانگی و لوله و پروفیل است  زمانی که در تأمین اسلب و ورق مشکل جدی وجود دارد، ادعای نبود مشکل در صنعت فولاد بی‌معناست؛ چرا که ورق گرم، کالایی استراتژیک‌تر و با ارزش افزوده بالاتر نسبت به میلگرد است.

مساله دیگر این است که چرا وزارت صمت برنامه ای برای ترمیم سریع و یا به سمت جایگزینی تولید در سایر واحدها مانند فولاد اکسین یا فولاد گیلان نرفت؟ همچنین جابجایی تختال‌ها از سایر واحدها به مبارکه، ممکن است باعث دومینوی توقف در آن واحدها شود.

سودی که فقط به «قدیمی‌ها» می‌رسد!

همچنین وابسته کردن هزاران واحد صنعتی به «لیست‌های قدیمی فولاد مبارکه» برای دریافت ورق وارداتی که وزیرصمت پیشنهاد آن را داده است؛ علاوه برآنکه می‌تواند باعث بروکراسی شدید شود بلکه واحدهایی که در لیست قدیمی نبوده‌اند یا تازه تأسیس هستند، با این روش توزیع آسیب خواهند دید.

به گزارش تابناک، به نظرمی رسد وزارت صمت به‌جای تمرکز بر تنوع‌بخشی به مبادی تولید ورق، متاسفانه در سال‌های گذشته، تمام تخم‌مرغ‌های خود را در سبد فولاد مبارکه گذاشته و حالا با آسیب دیدن این واحد، مجبور به تن دادن به واردات و خروج ارز شده است؛ مسیری که تضعیف تولید ملی و تقویت وابستگی به خارج را به دنبال دارد.