چگونه کاربران شبکه های اجتماعی هویت مذهبی معاون ترامپ را هدف قرار دادند؟

ریاکاری ونس لو رفت!

به گزارش تابناک، تحلیل تصویر دیجیتال جی. دی. ونس را می‌توان، درس‌هایی از OSINT اجتماعی قلمداد کرد.

کد خبر: ۱۳۶۷۱۴۲

تاریخ: ۲۵ فروردين ۱۴۰۵ - ۱۹:۳۳

مطالعهٔ موردی: واکنش کاربران شبکهٔ X به تقابل کلامی ونس و واتیکان (۲۴ فروردین ۱۴۰۵)

مقدمه: شکل‌گیری گرهی رسانه‌ای

در زیست‌بوم رسانه‌ای امروز، هر اظهار نظری می‌تواند به گرهی رسانه‌ای (Media Node) و کانون بحرانی هویتی برای چهره‌ها و سیاست‌مداران تبدیل شود. در ۲۴ فروردین ۱۴۰۵، آرون روپار، روزنامه‌نگار مستقل در شبکهٔ X، بخشی از گفت‌وگوی جی. دی. ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، با فاکس‌نیوز را منتشر کرد. ونس در این ویدئو، در واکنش به انتقاد‌های پاپ لئو چهاردهم، اعلام می‌کند که «واتیکان نباید در سیاست آمریکا دخالت کند و باید بر مسائل اخلاقی و امور کلیسایی متمرکز بماند. »

آنچه این ویدئو را به موضوعی پربازتاب تبدیل کرد، تضاد میان این موضع‌گیری و پیشینهٔ شخصی ونس بود؛ فردی که در خانواده‌ای پروتستانِ اوانجلیست رشد کرده، در سال ۲۰۱۹ و در ۳۵سالگی، به مذهب کاتولیک گرویده و دین را بخش مهمی از هویت سیاسی خود معرفی می‌کند. همین شکاف میان ادعا‌های پیشین و رفتار کنونی، محرک موج گسترده‌ای از نقد‌ها شد.

لایهٔ داده‌کاوی: کمیت‌سنجی یک شکاف معنایی (Semantic Fracture)

در بازهٔ زمانی ۲۴ ساعت نخست انتشار، داده‌های آماری این توییت چنین است:

- بازدید کل: ۲٬۵۲۶٬۷۴۱

- پسند: ۳٬۳۰۸

- ذخیره: ۸۴۹

- بازنشر: ۶۳۶

- نقل‌قول: ۹۸۲

- پاسخ: ۱٬۸۷۸

در ادبیات نظری شبکه‌های اجتماعی، مجموع نقل‌قول‌ها و پاسخ‌ها نشان‌دهندهٔ تعاملات چالشی است و بازنشر نشان‌دهندهٔ تعاملات ترویجی. نسبت ۲٬۸۶۰ تعامل چالشی به ۶۳۶ تعامل ترویجی، عددی حدود ۴.۵ را نشان می‌دهد؛ نسبتی که بیانگر مشارکت عمدتاً انتقادی کاربران است.

الگو‌های تقابل دیجیتال: افکار عمومی چه اهدافی را نشانه گرفت؟

تحلیل ۵۰ واکنش با بیشترین ضریب نفوذ نشان می‌دهد که کاربران از پنج مسیر مشخص برای تخریب تصویر سیاسی ونس بهره برده‌اند:

۱) سلب مشروعیت هویتی و تفسیر تغییر مذهب به‌عنوان کنشی فرصت‌طلبانه.

۲) ساخت روایت ریاکاری از طریق مقایسهٔ رفتار او در برابر چهره‌های مذهبی هم‌سو و منتقد.

۳) میم‌سازی (Memeification) و تبدیل ونس به سوژهٔ طنز برای کاهش اقتدار سیاسی.

۴) وارونگی نمادین قدرت و به‌چالش‌کشیدن جایگاه اخلاقی او.

۵) مناقشه بر سر مرجعیت اخلاق با اشاره به عملکرد دولت آمریکا در مسائل انسانی.

از نظر شخصی تا کنشگری جمعی

این حجم از واکنش‌ها را نمی‌توان به نظرات پراکنده تقلیل داد. آنچه رخ داد، مشارکت جمعی کنش‌گران در مهندسی معکوس تصویر عمومی ونس بود. کاربران در این روند سه محور را دنبال کردند:

- ایجاد مانع گفتمانی در برابر بهره‌برداری ابزاری از دین

- تقویت حافظهٔ جمعی دیجیتال

- فرسایش تدریجی اعتبار اخلاقی فرد هدف

دلالت‌های راهبردی برای دیپلماسی رسانه‌ای

با توجه به نقش ونس در آیندهٔ سیاسی آمریکا و مسؤولیت تازهٔ او در پروندهٔ مذاکره با ایران، این تحلیل برای رسانه‌ها و راهبردپردازان ایرانی چند پیام کلیدی دارد:

۱) ریاکاری مذهبی اکنون نقطهٔ آسیب‌پذیر تثبیت‌شدهٔ او در افکار عمومی آمریکاست و می‌تواند در بزنگاه‌های دیپلماتیک فعال شود.

۲) حجم بالای نقد درون‌حاکمیتی در آمریکا فرصتی برای برجسته‌سازی روایات اخلاقی و ضدجنگ فراهم می‌کند.

۳) پایش بلادرنگ داده‌های متن‌باز برای شناسایی شکاف‌های گفتمانی ضروری است و این شکاف‌ها می‌توانند نقطهٔ عزیمت برنامه‌ریزی‌های رسانه‌ای باشند.

۴) رقابت روایتی (Narrative Competition) در بستر طنز و تناقض نشان می‌دهد که اقتدار سیاسی در محیط شبکه‌ای به‌سرعت فرسایش می‌یابد. بهره‌گیری هوشمندانه از این سازوکار دوگانه می‌تواند امکانی مؤثر را برای فشار سیاسی با ابزار رسانه‌ای فراهم کند.

جمع‌بندی

تصویر دیجیتال ونس در بُعد انسجام هویتی، بسیار شکننده و آسیب‌پذیر است. استفاده از این نقاط ضعف می‌تواند سرنوشت آیندۀ او را در سپهر سیاسی دگرگون سازد. بهره‌گیری از تکنیک‌های OSINT اجتماعی و تحلیل الگو‌های رفتاری کاربران جهانی می‌تواند این شکاف‌ها را آشکار کند و به ابزاری اثرگذار در دیپلماسی عمومی و جنگ شناختی تبدیل کند؛ ابزاری که رسانه‌ها را برای نقش‌آفرینی هدفمند در هدایت افکار عمومی توانمند می‌سازد.

حمیدرضا حسن پور